వీక్లీ కరెంట్ అఫైర్స్ (ఏప్రిల్ 2026 – 4వ వారం) – పరీక్ష రివిజన్ నోట్స్

అధ్యక్షుడు లీ జే-మ్యుంగ్ అధికారిక పర్యటన సందర్భంగా భారత్-కొరియా సంబంధాలు బలోపేతం

దక్షిణ కొరియా అధ్యక్షుడు లీ జే-మ్యుంగ్ భారతదేశ పర్యటన, వ్యూహాత్మక, ఆర్థిక, వాతావరణ మరియు సముద్ర సంబంధ సహకార రంగాలలో విస్తృత శ్రేణి ఒప్పందాలకు దారితీసి, భారతదేశం–రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కొరియా (ROK) భాగస్వామ్యాన్ని గణనీయంగా మరింత గాఢతరం చేసింది.

తూతి ద్వీపం, సూడాన్ – అంతర్యుద్ధంలో పౌర స్థైర్యానికి ప్రతీక

సూడాన్‌లో వైట్ నైల్ మరియు బ్లూ నైల్ నదుల వ్యూహాత్మక సంగమ స్థానంలో ఉన్న టూటీ ద్వీపం, సూడానీస్ సైన్యం మరియు రాపిడ్ సపోర్ట్ ఫోర్సెస్ (RSF) మధ్య జరుగుతున్న అంతర్యుద్ధ సమయంలో పౌరుల దృఢ సంకల్పానికి ప్రతీకగా నిలిచింది. ఈ ద్వీపం జూన్ 2023 నుండి మార్చి 2025 వరకు సుదీర్ఘ ముట్టడిని తట్టుకుంది, కానీ దాని పౌర జనాభా చాలా వరకు అక్కడే ఉండిపోయింది — దేశవ్యాప్తంగా లక్షలాది మందిని నిరాశ్రయులను చేసిన ఈ సంఘర్షణలో ఇది ఒక అసాధారణమైన సామూహిక ధిక్కార చర్య.

భారత్ మారిటైమ్ ఇన్సూరెన్స్ పూల్ (BMI Pool) ఆమోదం – విదేశీ బీమా సంస్థలపై ఆధారపడటాన్ని ముగించిన భారత్

కేంద్ర మంత్రివర్గం భారత్ మారిటైమ్ ఇన్సూరెన్స్ పూల్ (BMI పూల్) ఏర్పాటుకు ఆమోదం తెలిపింది — ఇది భారతదేశ సముద్రయాన స్వయం సమృద్ధిలో ఒక చారిత్రాత్మక అడుగు. ప్రభుత్వం దీనికి ₹12,980 కోట్ల సార్వభౌమ హామీ ఇచ్చింది. భారత వాణిజ్యానికి సంబంధించిన సముద్రయాన బీమాను చారిత్రాత్మకంగా నియంత్రిస్తున్న, విదేశీ ఆధిపత్యం గల కన్సార్టియం అయిన ఇంటర్నేషనల్ గ్రూప్ ఆఫ్ ప్రొటెక్షన్ అండ్ ఇండెమ్నిటీ (IGP&I) క్లబ్స్పై భారతదేశం ఆధారపడటాన్ని BMI పూల్ నేరుగా తగ్గిస్తుంది.

పంజాబ్ మత విపరీత చర్యల నిరోధక బిల్లు చట్టంగా మారింది.

'జాగత్ జోత్ శ్రీ గురు గ్రంథ్ సాహిబ్ సత్కార్ (సవరణ) బిల్లు, 2026' గవర్నర్ గులాబ్ చంద్ కటారియా ఆమోదాన్ని పొంది, చట్టంగా మారింది. ఈ చట్టం 2008 నాటి చట్టాన్ని సవరిస్తూ, సిక్కుల పవిత్ర గ్రంథమైన 'గురు గ్రంథ్ సాహిబ్' పట్ల జరిగే అపచారాలకు (బీఅద్బీ) సంబంధించి మరింత కఠినమైన శిక్షలను ప్రవేశపెడుతుంది; తద్వారా తమ అత్యంత పవిత్ర గ్రంథానికి పటిష్టమైన చట్టపరమైన రక్షణ కల్పించాలన్న ఆ సమాజపు దీర్ఘకాలిక డిమాండ్‌ను ఇది నెరవేరుస్తుంది.

రాజస్థాన్‌లోని పచ్‌పద్ర వద్ద భారతదేశపు మొట్టమొదటి గ్రీన్‌ఫీల్డ్ రిఫైనరీ-పెట్రోకెమికల్ సముదాయం

ప్రధానమంత్రి మోదీ రాజస్థాన్‌లోని బలోత్రా జిల్లా, పచ్‌పద్రలో భారతదేశపు మొట్టమొదటి గ్రీన్‌ఫీల్డ్ సమీకృత రిఫైనరీ-కమ్-పెట్రోకెమికల్ కాంప్లెక్స్‌ను ప్రారంభించారు — ఇది భారతదేశ ఇంధన రంగానికి ఒక పరివర్తనాత్మక ప్రాజెక్ట్.

ట్రక్ అమర్చిన అటెన్యుయేటర్లు (TMAలు) – పని జరుగుతున్న ప్రాంతాల్లో రహదారి భద్రతను మెరుగుపరచడం

రోడ్డు రవాణా మరియు రహదారుల మంత్రిత్వ శాఖ (MoRTH) జాతీయ రహదారులపై ట్రక్ మౌంటెడ్ అటెన్యూయేటర్ల (TMAల) వినియోగాన్ని ప్రముఖంగా ప్రస్తావించింది. TMA అనేది రోడ్డు నిర్మాణం మరియు నిర్వహణ ప్రాంతాలలో పనిచేసే ట్రక్కులకు అమర్చబడిన ఒక ప్రభావాన్ని గ్రహించే క్రాష్ సేఫ్టీ పరికరం. ఒకవేళ అదుపుతప్పిన వాహనం వేగంగా పని జరుగుతున్న ప్రాంతంలోకి ప్రవేశిస్తే, అది కార్మికులను లేదా పరికరాలను ఢీకొట్టకుండా TMAను ఢీకొంటుంది — అప్పుడు అటెన్యూయేటర్ నియంత్రిత పద్ధతిలో నలిగిపోయి, ఆ ప్రభావాన్ని గ్రహిస్తుంది. భారతదేశ రహదారి నెట్‌వర్క్ వేగంగా విస్తరిస్తున్నందున, ప్రతిరోజూ బహిరంగ ట్రాఫిక్‌లో పనిచేసే వేలాది మంది రోడ్డు కార్మికులను రక్షించడానికి ఇటువంటి ప్రపంచ స్థాయి భద్రతా ప్రమాణాలను పాటించడం చాలా కీలకం.

గేదెల పోరాట ఆటలు (మోహ్-జుజ్) నిలిపివేయాలని అస్సాంను ఆదేశించిన గౌహతి హైకోర్టు

మాఘ్ బిహు 2026 సమయంలో అక్రమంగా గేదెల పోరాటాలు నిర్వహించబడ్డాయని ఆరోపిస్తూ PETA India ఆధారాలను సమర్పించిన నేపథ్యంలో, తదుపరి ఆదేశాలు వెలువడే వరకు రాష్ట్రంలో ఎటువంటి గేదెల పోరాటాలు (Moh-Juj) జరగకుండా చూడాలని గౌహతి హైకోర్టు అస్సాం ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించింది. న్యాయమూర్తి అంజన్ మోని కలిత ఈ ఆదేశాలను జారీ చేశారు. 'Moh-Juj' అనేది అస్సాంలోని మాఘ్ బిహు వేడుకలతో ముడిపడి ఉన్న, శతాబ్దాల నాటి ఒక సంప్రదాయ కార్యక్రమం; అయితే, జంతు హింసకు సంబంధించిన కారణాల వల్ల ఇది ఇటీవలి కాలంలో తీవ్రమైన న్యాయపరమైన సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. గౌహతి హైకోర్టు పరిధి అస్సాం, నాగాలాండ్, మిజోరం మరియు అరుణాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రాలకు విస్తరించి ఉంది, దీని ప్రధాన పీఠం గౌహతిలో ఉంది.

లడఖ్‌లో బుద్ధుని పవిత్ర అవశేషాల ప్రదర్శన (1–15 మే 2026)

భారతదేశం మరియు విదేశాల నుండి పాల్గొనేవారితో, 2026 మే 1 నుండి 15 వరకు లడఖ్‌లో ఒక చారిత్రాత్మకమైన, మొట్టమొదటి తథాగతుని (బుద్ధ భగవానుని) పవిత్ర అవశేషాల ప్రదర్శన జరగనుంది. ఈ కార్యక్రమాన్ని న్యూఢిల్లీలోని జాతీయ మ్యూజియంలో సాంస్కృతిక, పర్యాటక శాఖ మంత్రి గజేంద్ర సింగ్ షెఖావత్ ప్రకటించారు. బౌద్ధ వారసత్వానికి మరియు ఆధ్యాత్మిక పర్యాటకానికి లడఖ్‌ను ఒక కేంద్రంగా నిలబెట్టడానికి ప్రభుత్వం చేస్తున్న ప్రయత్నానికి ఇది ప్రతిబింబం.

9వ భారత అంతర్జాతీయ జల వారోత్సవాలు (IIWW-2026) – ఇతివృత్తం: “వాతావరణ మార్పులను తట్టుకునే జల నిర్వహణ”

కేంద్ర మంత్రి సి.ఆర్. పాటిల్, జలశక్తి మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలో 2026 సెప్టెంబర్ 22–26 తేదీలలో న్యూఢిల్లీలోని భారత్ మండపంలో నిర్వహించనున్న 9వ భారత అంతర్జాతీయ జల వారోత్సవాలను (IIWW-2026) ప్రారంభించారు. “వాతావరణ మార్పులను తట్టుకోగల జల నిర్వహణ” అనే ఇతివృత్తం, 2026లో సాధారణం కంటే తక్కువ రుతుపవనాల అంచనాతో సహా, పెరుగుతున్న వాతావరణ వైవిధ్యాలను తట్టుకోగల జల వ్యవస్థలను నిర్మించాల్సిన ఆవశ్యకతను ప్రతిబింబిస్తుంది.

మహానది జల వివాదాల ట్రైబ్యునల్ – ఒడిశా మరియు ఛత్తీస్‌గఢ్‌లకు చివరి అవకాశం

మహానది జల వివాదాల ట్రైబ్యునల్ (MWDT), ఒడిశా మరియు ఛత్తీస్‌గఢ్‌లకు మే 2, 2026 నాటికి పరస్పర పరిష్కార సూత్రాన్ని సమర్పించడానికి చివరి అవకాశాన్ని కల్పించింది; అలా చేయడంలో విఫలమైతే, అది అంశాల యోగ్యత ఆధారంగా తీర్పును వెలువరిస్తుంది.

VB-G RAM G పథకం కింద ప్రతి జిల్లాలో ఐదు జంతు ఆశ్రయాలను ఏర్పాటు చేయనున్న ఏపీ.

పట్టణ ప్రాంతాల్లో వీధి జంతువులు, వదిలివేయబడిన జంతువులు మరియు స్వాధీనం చేసుకున్న జంతువుల సమస్యను పరిష్కరించడానికి, ప్రతి జిల్లాలో ఐదు జంతు సంరక్షణ కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేసే ప్రణాళికను ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. దీని ద్వారా జంతు సంక్షేమ సమస్యలు మరియు ప్రజల భద్రతా ప్రమాదాలు రెండింటినీ తగ్గించవచ్చు. ప్రతి సంరక్షణ కేంద్రంలో 20-25 పెద్ద జంతువులకు వసతి కల్పించవచ్చు, దీనికి కనీసం అర ఎకరం భూమి అవసరం, సుమారు ₹10 లక్షల ఖర్చు అవుతుంది మరియు దీనిని ప్రతిరోజూ స్వయం సహాయక బృందాలు (SHGలు) నిర్వహిస్తాయి. ఈ కార్యక్రమాన్ని 'విక్సిత్ భారత్-గ్యారెంటీ ఫర్ రోజ్‌గార్ అండ్ అజీవికా మిషన్ (గ్రామీణ్) — VB-G RAM G పథకం' కింద అభివృద్ధి చేస్తున్నారు. ఇందులో ప్రభుత్వేతర విభాగాలు: రెవెన్యూ (భూమి), గ్రామీణాభివృద్ధి (నిర్మాణం), మరియు పశుసంవర్ధక శాఖ (పశువైద్య సంరక్షణ).

‘యెంకి పాటలు’ - ఆధునిక తెలుగు కవిత్వంలో ఒక మైలురాయి

గ్రామీణ మహిళ అయిన 'యెంకి'ని కేంద్రంగా చేసుకుని రచించిన, తెలుగు గేయాల ప్రసిద్ధ సంకలనం 'యెంకి పాటలు' — తెలుగు సాహిత్యంలో తన శాశ్వత ప్రాముఖ్యతను నేటికీ నిలుపుకుంది. నందూరి వెంకట సుబ్బారావు రచించిన ఈ కావ్యం, 1925లో తొలిసారిగా ప్రచురితమైంది (రెండవ ముద్రణ 1952). ఆధునిక తెలుగు కవిత్వంలో ఒక మైలురాయిగా పరిగణించబడే ఈ రచన, గ్రామీణ మహిళల దైనందిన జీవితానికి సాహిత్యపరమైన గౌరవాన్ని కల్పించింది. APPSC పరీక్షల కోసం అడిగే తెలుగు సాహిత్య ప్రశ్నలలో, ఇది తరచుగా పరీక్షించబడే ఒక ముఖ్యమైన అంశంగా కొనసాగుతోంది.

మచిలీపట్నంలోని డచ్ ఆయుధాగారం (డచ్ కోట) – ఒక రక్షిత వారసత్వ స్మారక చిహ్నం

మచిలీపట్నం (Masulipatnam) లోని బందర్‌కోట ప్రాంతంలో ఉన్న డచ్ ఆర్మరీ (డచ్ కోట), కొరమండల్ తీరం వెంబడి డచ్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ చారిత్రక ఉనికిని ప్రతిబింబించే, ASI సంరక్షణలో ఉన్న ఒక చారిత్రక కట్టడం. 17వ శతాబ్దపు భారతదేశంలో అత్యంత ముఖ్యమైన వాణిజ్య నౌకాశ్రయాలలో మచిలీపట్నం ఒకటి; ఇక్కడ వాణిజ్య ఆధిపత్యం కోసం డచ్, ఆంగ్లేయ మరియు ఫ్రెంచ్ జాతుల వారు ఒకరితో ఒకరు పోటీపడ్డారు. ఆంధ్ర తీరప్రాంతపు ఈ సముద్ర వాణిజ్య చరిత్రకు ఒక ప్రత్యక్ష సాక్ష్యంగా ఈ కోట నిలిచి ఉంది.

హోప్ ఐలాండ్ ఉపగ్రహ ప్రయోగ ప్రతిపాదన పర్యావరణ ఆందోళనలను రేకెత్తిస్తోంది

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని కాకినాడ అఖాతంలో ఉన్న 'హోప్ ఐలాండ్'పై ఉపగ్రహ ప్రయోగ కేంద్రం మరియు అంతరిక్ష నగరాన్ని (Space City) అభివృద్ధి చేసే ప్రతిపాదన, తీవ్రమైన పర్యావరణ ఆందోళనలకు దారితీసింది. హోప్ ఐలాండ్ అనేది గోదావరి మరియు కోరింగ నదీ వ్యవస్థల నుండి చేరిన అవక్షేపాల ద్వారా ఏర్పడిన, 16 కిలోమీటర్ల పొడవైన ఇసుక దిబ్బల ద్వీపం.

నిడదవోలు, దువ్వాడల మధ్య మూడవ, నాలుగవ రైల్వే లైన్లకు కేంద్ర మంత్రివర్గ ఆమోదం – ₹9,889 కోట్లు

కేంద్ర మంత్రివర్గం, రాజమండ్రి (నిడదవోలు) మరియు విశాఖపట్నం (దువ్వాడ) మధ్య మూడవ మరియు నాలుగవ రైల్వే లైన్ల నిర్మాణానికి ₹9,889 కోట్ల వ్యయంతో ఆమోదం తెలిపింది. ఈ ప్రాజెక్టు 198 కి.మీ. మేర విస్తరించి ఉంది, ఇది హౌరా–చెన్నై హై డెన్సిటీ నెట్‌వర్క్ (HDN) లైన్ల విస్తరణ (quadrupling) కార్యక్రమంలో ఒక భాగం. ఈ తూర్పు తీర కారిడార్, భారతదేశంలో అత్యధిక సరుకు రవాణా మరియు ప్రయాణీకుల రద్దీ కలిగిన కారిడార్లలో ఒకటి; ఈ అదనపు లైన్ల నిర్మాణం వల్ల రద్దీ తగ్గుతుంది, లైన్ సామర్థ్యం పెరుగుతుంది, అలాగే సరుకు రైళ్లు మరియు ప్రయాణీకుల సేవలు రెండింటి విశ్వసనీయత మెరుగుపడుతుంది.

ఏపీ ‘ప్రాజెక్ట్ పునర్విక’ ప్రారంభం – అరుదైన జన్యుపరమైన రుగ్మతలు కలిగిన పిల్లలకు మద్దతు

అరుదైన జన్యుపరమైన రుగ్మతలతో బాధపడుతున్న పిల్లలకు సహాయం చేయడానికి ఐటీ మంత్రి నారా లోకేష్ 'ప్రాజెక్ట్ పునర్విక'ను ప్రకటించారు. కదలిక, శ్వాస, మింగడానికి అవసరమైన కండరాలను క్రమంగా బలహీనపరిచే అరుదైన, ప్రాణాంతకమైన జన్యుపరమైన వ్యాధి అయిన 'స్పైనల్ మస్కులర్ అట్రోఫీ (SMA)'తో బాధపడుతున్న పునర్విక అనే 11 నెలల చిన్నారి కేసుతో ఈ ప్రాజెక్ట్ ప్రారంభమైంది. ఇలాంటి రుగ్మతలు ఉన్న ఇతర పిల్లలకు సకాలంలో గుర్తింపు, చికిత్స మరియు సంరక్షణ అందేలా ఒక క్రమబద్ధమైన సహాయక వ్యవస్థను రూపొందించడమే ఈ ప్రాజెక్ట్ లక్ష్యం.

పెట్టుబడుల ప్రోత్సాహం కోసం ఏపీ జిల్లా ర్యాంకింగ్‌లను ప్రవేశపెట్టింది

క్షేత్రస్థాయిలో పెట్టుబడులను ఆకర్షించేందుకు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం జిల్లా ర్యాంకింగ్ విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టింది. కలెక్టర్ల సమావేశంలో ముఖ్యమంత్రి ఎన్. చంద్రబాబు నాయుడు, పెట్టుబడులను చురుకుగా ఆకర్షించాలని జిల్లా కలెక్టర్లను ఆదేశించారు. సమీకరించిన మూలధన పెట్టుబడి, సృష్టించిన ఉపాధి, మరియు నియంత్రణ అనుమతుల సత్వరతతో సహా వ్యాపార నిర్వహణ వేగం (SoDB) అనే మూడు పారామితుల ఆధారంగా జిల్లాలకు ర్యాంకులు ఇస్తారు. ఇది ఏపీ పెట్టుబడుల ఆకర్షణ వ్యూహంలో ప్రతి జిల్లాను ఒక పోటీ యూనిట్‌గా మారుస్తుంది.

40 ఏళ్ల తర్వాత విశాఖపట్నం జూలో నల్ల చిరుత పునఃప్రవేశం

విశాఖపట్నంలోని ఇందిరా గాంధీ జంతుప్రదర్శనశాల (IGZP), దాదాపు 40 ఏళ్ల విరామం తర్వాత ఒక ఆడ నల్ల చిరుతను (Black Panther) తిరిగి ప్రజల సందర్శనార్థం అందుబాటులోకి తీసుకువచ్చింది. జంతుప్రదర్శనశాలల మధ్య మార్పిడి కార్యక్రమంలో భాగంగా గువహటిలోని అస్సాం రాష్ట్ర జంతుప్రదర్శనశాల-కమ్-వృక్షశాస్త్ర ఉద్యానవనం నుండి తీసుకువచ్చిన ఈ చిరుతను, మార్చి 5 నుండి క్వారంటైన్‌లో ఉంచిన అనంతరం, ఏప్రిల్ 21, 2026న అధికారికంగా దాని ఆవరణలోకి విడుదల చేశారు.

ఏపీ మాజీ ముఖ్యమంత్రి నాదెండ్ల భాస్కరరావు కన్నుమూత – 52వ సవరణ వెనుక ఉన్న వ్యక్తి

అవిభక్త ఆంధ్రప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి, నాదెండ్ల భాస్కరరావు, 90 ఏళ్ల వయసులో కన్నుమూశారు. 1984లో ముఖ్యమంత్రిగా ఆయన చేపట్టిన రాజకీయ నాటకీయ 31 రోజుల పదవీకాలం కోసం ఆయనను గుర్తుంచుకుంటారు — ఆ సమయంలో ఎన్.టి. రామారావు (ఎన్టీఆర్) వైద్య చికిత్స కోసం విదేశాల్లో ఉన్నప్పుడు, ఆయన అంతర్గత తిరుగుబాటుకు నాయకత్వం వహించి, కొద్దికాలం పాటు ఆయనను పదవి నుంచి తొలగించారు. ఈ సంఘటన ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యాప్తంగా భారీ నిరసనలకు దారితీసింది మరియు ఇది భారత రాష్ట్ర చరిత్రలోనే అత్యంత సాహసోపేతమైన రాజకీయ ఎత్తుగడలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది.

రాజ్యాంగపరమైన ప్రభావం: 1984 నాటి సంక్షోభం, 52వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం (1985) ఆమోదానికి ప్రత్యక్షంగా దోహదపడింది. ఈ చట్టం ద్వారా పార్టీ ఫిరాయింపుల నిరోధక చట్టం (పదవ షెడ్యూల్) ప్రవేశపెట్టబడింది — ఇది రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం ఎన్నికైన ప్రజాప్రతినిధులు పార్టీలు మారడాన్ని నివారిస్తుంది. ఈ విధంగా, నాదెండ్ల చేపట్టిన ఆకస్మిక చర్య, భారత ప్రజాస్వామ్యంలోని అత్యంత కీలకమైన రాజ్యాంగపరమైన రక్షణ కవచాలలో ఒకదానికి అనుకోకుండానే రూపునిచ్చింది.

అనకాపల్లిలో ₹4,200 కోట్ల సౌర తయారీ యూనిట్ ప్రకటన – భారతదేశంలోనే తొలి సౌర వేఫర్ కర్మాగారం

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని అనకాపల్లిలో, రీన్యూ ఎనర్జీ గ్లోబల్ పిఎల్‌సి ఆధ్వర్యంలో రూ.4,200 కోట్ల పెట్టుబడితో ఏర్పాటు చేయనున్న సోలార్ ఇంగాట్ మరియు వేఫర్ తయారీ ప్లాంట్‌కు, అదనంగా 100 మెగావాట్ల హైబ్రిడ్ పునరుత్పాదక ఇంధన క్యాప్టివ్ ప్లాంట్ కోసం రూ.1,200 కోట్లతో (మొత్తం రూ.5,400 కోట్లు) ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు శంకుస్థాపన చేశారు. సోలార్ పీవీ సెల్స్ తయారీలో ఉపయోగించే కీలకమైన అప్‌స్ట్రీమ్ భాగాలైన సోలార్ ఇంగాట్‌లు మరియు వేఫర్‌లను భారతదేశంలో తయారు చేసే మొట్టమొదటి ప్లాంట్ ఇదే అవుతుంది. భారతదేశం భారీ స్థాయిలో సౌర విద్యుత్ సామర్థ్యాన్ని ఏర్పాటు చేస్తున్నప్పటికీ, కీలకమైన ముడి పదార్థాలు దాదాపు పూర్తిగా చైనా నుంచే దిగుమతి అవుతున్నాయి. సౌర సరఫరా గొలుసులో భారతదేశానికి ఉన్న అతిపెద్ద లోటును ఇది పూరిస్తుంది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో రీన్యూ సంస్థ చేస్తున్న రూ.82,000 కోట్ల భారీ పెట్టుబడి నిబద్ధతలో ఇది ఒక భాగం.

రాజ్యాంగ (131వ సవరణ) బిల్లు, 2026 లోక్‌సభలో వీగిపోయింది.

రాజ్యాంగ సవరణకు అవసరమైన మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీని సాధించడంలో విఫలమైనందున, రాజ్యాంగ (131వ సవరణ) బిల్లు, 2026 లోక్‌సభలో ఓడిపోయింది. ఈ బిల్లుకు అనుకూలంగా 298 ఓట్లు, వ్యతిరేకంగా 230 ఓట్లు వచ్చాయి, కానీ అవసరమైన 352 ఓట్లకు (హాజరై ఓటు వేసిన 528 మంది సభ్యులలో మూడింట రెండు వంతులు) అది సరిపోలేదు. ఈ ఓటమి తరువాత, ప్రభుత్వం దీనికి అనుసంధానంగా ఉన్న డీలిమిటేషన్ బిల్లు, 2026 మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల చట్టాల (సవరణ) బిల్లు, 2026లను కూడా ఉపసంహరించుకుంది.

రాజ్యాంగ గమనిక: ఆర్టికల్ 368 కింద రాజ్యాంగ సవరణకు లోక్‌సభ మరియు రాజ్యసభ రెండింటిలోనూ ప్రత్యేక మెజారిటీ అవసరం — అంటే సభ మొత్తం సభ్యులలో మెజారిటీతో పాటు, హాజరై ఓటు వేసిన సభ్యులలో కనీసం మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీ అవసరం. ఈ బిల్లు మొదటి అర్హతను సాధించింది కానీ రెండవ అర్హతను సాధించలేదు.

త్యాగ నిష్పత్తి – కేంద్ర బ్యాంకులు ద్రవ్యోల్బణాన్ని ఎలా ఎదుర్కొంటాయి మరియు దానికయ్యే మూల్యం ఏమిటి

2022 మరియు 2025 మధ్య కాలంలో, మహమ్మారి అనంతర ద్రవ్యోల్బణ పెరుగుదలను U.S. ఫెడరల్ రిజర్వ్ (Fed), బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇంగ్లాండ్ (BoE) మరియు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) ఏ విధంగా నిర్వహించాయో ఒక తులనాత్మక విశ్లేషణ పరిశీలించింది; దీని ఫలితంగా ఆయా దేశాలకు వేర్వేరు ఆర్థిక పర్యవసానాలు ఏర్పడ్డాయి.

ఇక్కడ ఉపయోగించే కీలక భావన త్యాగ నిష్పత్తి — ఇది ద్రవ్యోల్బణంలో ప్రతి 1 శాతం పాయింట్ తగ్గుదలకు ఒక దేశం ఎంత ఆర్థిక ఉత్పత్తిని (GDP) కోల్పోతుందో కొలుస్తుంది. అధిక త్యాగ నిష్పత్తి అంటే, ఉద్యోగాలు మరియు వృద్ధి పరంగా ద్రవ్యోల్బణాన్ని తగ్గించే కార్యక్రమాలు ఖరీదైనవి అర్థం. అంటే, ఎక్కువ ఆర్థిక నష్టం తో ద్రవ్యోల్బణాన్ని అదుపు చేస్తాయి. మరో వైపు, మరింత సరళమైన కార్మిక మార్కెట్లు, బలమైన సంస్థలు మరియు విశ్వసనీయమైన కేంద్ర బ్యాంకులు ఉన్న దేశాలు తక్కువ త్యాగ నిష్పత్తులను కలిగి ఉంటాయి — అంటే అవి తక్కువ ఆర్థిక నష్టంతో ద్రవ్యోల్బణాన్ని అదుపు చేయగలవు.

పరారుణ సంవేదకాలు – స్మార్ట్ వాష్‌బేసిన్‌లు మరియు నిత్యజీవిత పరికరాల వెనుక ఉన్న భౌతికశాస్త్రం

ఆటోమేటిక్ వాష్‌బేసిన్‌లు, శానిటైజర్ డిస్పెన్సర్‌లు, టీవీ రిమోట్‌లు, ఏసీ రిమోట్‌లు మరియు మోషన్ సెన్సార్‌లు అన్నీ ఒకే సూత్రంపై పనిచేస్తాయి: అదే ఇన్‌ఫ్రారెడ్ (IR) టెక్నాలజీ. స్మార్ట్ వాష్‌బేసిన్‌లు కంటికి కనిపించని ఇన్‌ఫ్రారెడ్ కాంతిని విడుదల చేయడానికి IR LEDను మరియు ట్యాప్ కింద ఉంచిన చేతిపై ఆ కాంతి పరావర్తనం చెందినప్పుడు దానిని గుర్తించడానికి ఫోటోడయోడ్ సెన్సార్ను ఉపయోగిస్తాయి — తద్వారా నీటి ప్రవాహాన్ని ఆటోమేటిక్‌గా యాక్టివేట్ చేస్తాయి. ఇన్‌ఫ్రారెడ్ కాంతి మానవ కంటికి కనిపించదు కాబట్టి, ఈ ప్రక్రియ ఎలాంటి అంతరాయం లేకుండా, స్పర్శరహితంగా జరుగుతుంది. అన్ని రిమోట్ కంట్రోల్స్‌లో (IR తరంగాలు ఆన్/ఆఫ్ సిగ్నల్‌ను మోసుకెళ్తాయి) మరియు సెక్యూరిటీ సిస్టమ్స్‌లోని మోషన్ సెన్సార్స్‌లో ఉపయోగించే టెక్నాలజీ కూడా ఇదే.

జామున్ (Syzygium) పరిణామానికి భారతే జన్మస్థానంగా గుర్తింపు – 8 కోట్ల సంవత్సరాల చరిత్ర

ఒక కొత్త శాస్త్రీయ అధ్యయనం ప్రకారం, భారతదేశంలో జామూన్ చెట్టు (సిజిజియం ప్రజాతి) మూలాలు ఇంతకుముందు అనుకున్నదానికంటే చాలా లోతైనవని తేలింది. ఈ ప్రజాతి తూర్పు గోండ్వానా మూలం (~80 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం) కలిగి ఉందని నమ్ముతారు, అయితే ప్రారంభ ఇయోసీన్ (~55 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం) కాలం నుండి భారత ఉపఖండంలో దీని ఉనికికి ఆధారాలు ఉన్నాయి. పరిశోధకులు హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లోని కసౌలి ఫార్మేషన్ వద్ద ప్రారంభ మియోసీన్ నిక్షేపాల (~20 మిలియన్ సంవత్సరాల నాటి) నుండి సిజిజియంకు చెందిన 11 శిలాజ పత్రాలను కనుగొన్నారు. ఈ శిలాజాలకు సిజిజియం పాలియోసాలిసిఫోలియం అని నామకరణం చేశారు — ఇది జీవవైవిధ్యం యొక్క మూలం మరియు పరిణామానికి కేంద్రంగా భారతదేశం పోషించిన పాత్ర యొక్క గొప్ప కథకు మరింత వన్నె తెస్తుంది.

షేఖా జీల్ పక్షుల అభయారణ్యం, అలీఘర్ - భారతదేశంలోని 99వ రామ్‌సర్ ప్రదేశం

ఉత్తర ప్రదేశ్‌లోని అలీగఢ్‌లో ఉన్న శేఖా ఝీల్ పక్షి సంరక్షణ కేంద్రం భారతదేశపు 99వ రామ్సర్ సైట్గా గుర్తించబడింది. దీనితో యూపీలో రామ్సర్ సైట్ల సంఖ్య 12కు పెరిగింది — తద్వారా చిత్తడి నేలల పరిరక్షణలో యూపీ అగ్రగామి రాష్ట్రాలలో ఒకటిగా నిలిచింది. రామ్సర్ సైట్ అంటే అంతర్జాతీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిన ఒక చిత్తడి నేల. దీనిని 1971లో ఇరాన్‌లోని రామ్సర్‌లో సంతకం చేసిన రామ్సర్ కన్వెన్షన్ కింద గుర్తిస్తారు. ఇది ప్రపంచంలోనే మొట్టమొదటి ఆధునిక అంతర-ప్రభుత్వ పర్యావరణ ఒప్పందం, ఇది చిత్తడి నేలల పరిరక్షణ మరియు సుస్థిర వినియోగంపై దృష్టి పెడుతుంది.

PMGSY-III మార్చి 2028 వరకు పొడిగింపు – గ్రామీణ రహదారి అనుసంధానానికి ₹83,977 కోట్లు

కేంద్ర మంత్రివర్గం, ప్రధాన మంత్రి గ్రామ సడక్ యోజన-III (PMGSY-III) పథకాన్ని మార్చి 2025 తర్వాత కూడా, మార్చి 2028 వరకు కొనసాగించడానికి ఆమోదం తెలిపింది; దీని కోసం ₹83,977 కోట్ల సవరించిన ఆర్థిక కేటాయింపును నిర్ణయించారు. PMGSY-III ప్రధానంగా గ్రామీణ ఆవాసాలను గ్రామీణ వ్యవసాయ మార్కెట్లు (GrAMs), ఉన్నత మాధ్యమిక పాఠశాలలు మరియు ఆసుపత్రులతో అనుసంధానించే రహదారుల ఆధునీకరణపై దృష్టి సారిస్తుంది — తద్వారా గ్రామీణ ప్రజలు మార్కెట్లు మరియు అత్యవసర సేవలను పొందకుండా అడ్డుకునే "చివరి మైలు" (last mile) అంతరాలను ఇది నేరుగా పరిష్కరిస్తుంది.

'సమృద్ధి గ్రామ' కార్యక్రమం WSIS బహుమతులు 2026కు నామినేట్ – గ్రామీణ భారతదేశపు 'ఫిజిటల్' సేవా కేంద్రాలు

భారతదేశపు సమృద్ధి గ్రామ్: భారత్‌నెట్ ద్వారా సాధ్యమైన సమీకృత ఫిజిటల్ సేవల పంపిణీ నమూనా, ప్రతిష్టాత్మకమైన డబ్ల్యూఎస్ఐఎస్ ప్రైజెస్ 2026కు యాక్షన్ లైన్ ఏఎల్ సి6 (ఎనేబ్లింగ్ ఎన్విరాన్‌మెంట్) విభాగం కింద నామినేట్ చేయబడింది. టెలికమ్యూనికేషన్స్ విభాగం అభివృద్ధి చేసిన ఈ కార్యక్రమం, ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద గ్రామీణ బ్రాడ్‌బ్యాండ్ మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్ట్ అయిన భారత్‌నెట్ ఆధారంగా, గ్రామీణ పౌరులకు “ఫిజిటల్” (భౌతిక + డిజిటల్) సేవలను అందించే ఏకైక కమ్యూనిటీ కేంద్రాలుగా సమృద్ధి కేంద్రాలను స్థాపిస్తుంది. గ్రామీణ డిజిటల్ సమ్మిళితం పట్ల భారతదేశం అనుసరిస్తున్న విధానం అనుకరించదగిన ఒక ఆదర్శమని ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు లభించడాన్ని ఈ నామినేషన్ ప్రతిబింబిస్తుంది.

అటల్ పెన్షన్ యోజన 9 కోట్ల చందాదారుల మైలురాయిని అధిగమించింది – 2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో రికార్డు స్థాయిలో 1.35 కోట్ల కొత్త నమోదులు

PFRDA (పెన్షన్ ఫండ్ నియంత్రణ మరియు అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ) ద్వారా నిర్వహించబడే అటల్ పెన్షన్ యోజన (APY), ఏప్రిల్ 21, 2026 నాటికి మొత్తం 9 కోట్ల నమోదుల (gross enrolments) మైలురాయిని అధిగమించింది; ఇందులో కేవలం 2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరంలోనే రికార్డు స్థాయిలో 1.35 కోట్ల మంది కొత్త చందాదారులు చేరారు. భారతదేశ శ్రామిక శక్తిలో ఆర్థికంగా అత్యంత బలహీన వర్గమైన — మరియు చారిత్రకంగా ఎటువంటి అధికారిక పదవీ విరమణ భద్రతకు నోచుకోని — అసంఘటిత రంగ కార్మికులకు ఈ పథకం హామీతో కూడిన పెన్షన్ మద్దతును అందిస్తుంది.

IN-SLN DIVEX 2026 – భారతదేశం–శ్రీలంక ద్వైపాక్షిక డైవింగ్ విన్యాసం

భారత నౌకాదళానికి చెందిన డైవింగ్ సపోర్ట్ మరియు సబ్‌మెరైన్ రెస్క్యూ వెస్సెల్ అయిన ఐఎన్ఎస్ నిరీక్షక్, సముద్ర సహకారం మరియు పరస్పర కార్యాచరణపై దృష్టి సారించిన భారతదేశం మరియు శ్రీలంకల మధ్య ద్వైపాక్షిక డైవింగ్ విన్యాసమైన 4వ ఐఎన్-ఎస్ఎల్ఎన్ డైవెక్స్ 2026 (ఏప్రిల్ 21–27, 2026)లో పాల్గొనడానికి కొలంబో పోర్టుకు చేరుకుంది. ఈ విన్యాసాల సమయంలో, భారతదేశం యొక్క 'పొరుగు దేశాలకు ప్రాధాన్యతనిచ్చే' ఆరోగ్య దౌత్యంలో భాగంగా, మానవతా వైద్య సామాగ్రి కిట్లను శ్రీలంకకు అందించే భారతదేశపు ఆరోగ్య మైత్రి చొరవ కింద ఐఎన్ఎస్ నిరీక్షక్ రెండు భీష్మ్ క్యూబ్‌లను కూడా అందజేస్తుంది.

IAF పూర్వాంచల్ ఎక్స్‌ప్రెస్‌వేపై అత్యవసర ల్యాండింగ్ సదుపాయాన్ని ప్రారంభించింది – పగలు, రాత్రి వేళల్లోనూ వినియోగ సామర్థ్యం

ఉత్తర ప్రదేశ్‌లోని సుల్తాన్‌పూర్ జిల్లాలో గల పూర్వాంచల్ ఎక్స్‌ప్రెస్‌వే పై భారత వైమానిక దళం (IAF) ఏప్రిల్ 22, 2026న ఒక అత్యవసర ల్యాండింగ్ సౌకర్యాన్ని (ELF) విజయవంతంగా ప్రారంభించి, పగలు మరియు రాత్రి వేళల్లో విమానాలు దిగగల సామర్థ్యాన్ని ప్రదర్శించింది. ఒక ELF రహదారిని పనిచేసే ఎయిర్‌స్ట్రిప్‌గా మారుస్తుంది — దీనివల్ల సాధారణ వైమానిక స్థావరాలు అందుబాటులో లేనప్పుడు లేదా దెబ్బతిన్నప్పుడు అత్యవసర పరిస్థితుల్లో విమానాలు దిగడానికి వీలవుతుంది, ఇది రక్షణ సంసిద్ధతను మరియు విపత్తు ప్రతిస్పందనలో సౌలభ్యాన్ని పెంచుతుంది.

NSS ఆరోగ్య సర్వే 2025 – ఆరోగ్య బీమా మూడు రెట్లు పెరిగింది, అసంక్రమిత వ్యాధులు పెరుగుతున్నాయి

MoSPI, 'జాతీయ నమూనా సర్వే (NSS) 80వ విడత'లో భాగంగా 'గృహ సామాజిక వినియోగం: ఆరోగ్యం (2025)' నివేదికను విడుదల చేసింది. ఈ నివేదిక భారతదేశ ఆరోగ్య కవరేజీలో గణనీయమైన మెరుగుదలలను సూచిస్తున్నప్పటికీ, అంటువ్యాధులు కాని వ్యాధుల (NCDs) పెరుగుదల ఆందోళనకరంగా ఉన్నట్లు కూడా వెల్లడించింది.

లారియస్ ప్రపంచ క్రీడా పురస్కారాలు 2026 – అల్కరాజ్, సబలెంకాకు అగ్ర పురస్కారాలు

స్పెయిన్‌లోని మాడ్రిడ్‌లో జరిగిన లారియస్ వరల్డ్ స్పోర్ట్స్ అవార్డ్స్ 2026 — దీనిని తరచుగా క్రీడల ఆస్కార్‌లు అని పిలుస్తారు — ఇందులో టెన్నిస్ అగ్ర బహుమతులను కైవసం చేసుకుంది. కార్లోస్ అల్కరాజ్ (స్పెయిన్) స్పోర్ట్స్‌మ్యాన్ ఆఫ్ ది ఇయర్ను, అరీనా సబలెంకా (బెలారస్) స్పోర్ట్స్‌వుమన్ ఆఫ్ ది ఇయర్ను గెలుచుకున్నారు. లైఫ్‌టైమ్ అచీవ్‌మెంట్ అవార్డు రొమేనియన్ జిమ్నాస్ట్ నాడియా కొమనేసికి లభించింది — ఒలింపిక్ చరిత్రలో పర్ఫెక్ట్ 10 స్కోర్ సాధించిన మొదటి జిమ్నాస్ట్ ఈమె.

ప్రపంచ వారసత్వ దినోత్సవం – ఏప్రిల్ 18 | ఇతివృత్తం: “సంఘర్షణలు మరియు విపత్తుల సమయంలో సజీవ వారసత్వానికి అత్యవసర ప్రతిస్పందన”

ప్రపంచ వారసత్వ దినోత్సవం (స్మారక చిహ్నాలు మరియు ప్రదేశాల అంతర్జాతీయ దినోత్సవం)ను 18 ఏప్రిల్ 2026న, “సంఘర్షణలు మరియు విపత్తుల సందర్భాలలో జీవ వారసత్వ సంపదకు అత్యవసర ప్రతిస్పందన” అనే ఇతివృత్తంతో పాటించారు — గాజా నుండి సూడాన్ వరకు వారసత్వ ప్రదేశాలు యుద్ధ నష్టాన్ని ఎదుర్కొంటున్న మరియు ప్రపంచవ్యాప్తంగా వాతావరణ విపత్తులు పురాతన ప్రదేశాలను బెదిరిస్తున్న ఈ సంవత్సరంలో ఇది ప్రత్యేకంగా సందర్భోచితమైనది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో, కొండపల్లి టాయ్స్ ఎక్స్‌పీరియన్స్ సెంటర్‌లో కొండపల్లి బొమ్మల పండుగను ప్రారంభించారు, ఈ ఉత్సవాన్ని ఏటా నిర్వహించి, మొదటి 10 మంది వినూత్న కళాకారులకు ఒక్కొక్కరికి ₹50,000 బహుమతిగా అందజేస్తామని ప్రభుత్వం హామీ ఇచ్చింది.

ప్రపంచ ధరిత్రి దినోత్సవం – ఏప్రిల్ 22 | 2026 ఇతివృత్తం: “మన శక్తి, మన గ్రహం”

ప్రపంచ భూమి దినోత్సవాన్ని ప్రతి సంవత్సరం ఏప్రిల్ 22న పాటిస్తారు. 2026 ఇతివృత్తం — “మన శక్తి, మన గ్రహం” — పునరుత్పాదక శక్తికి మారడంలో మరియు వాతావరణ మార్పులతో పోరాడటంలో వ్యక్తిగత మరియు సామూహిక చొరవను నొక్కి చెబుతుంది. 1970లో మొదటిసారిగా పాటించిన భూమి దినోత్సవం, ఇప్పుడు ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద లౌకిక పౌర వేడుకగా నిలిచింది, ఇందులో 193 దేశాలలో ఒక బిలియన్ కంటే ఎక్కువ మంది ప్రజలు పాల్గొంటారు.

జాతీయ పంచాయతీ రాజ్ దినోత్సవం – ఏప్రిల్ 24 | క్షేత్రస్థాయి ప్రజాస్వామ్యానికి 33 ఏళ్లు

జాతీయ పంచాయతీ రాజ్ దినోత్సవం ప్రతి సంవత్సరం ఏప్రిల్ 24న జరుపుకుంటారు. 1993లో అమల్లోకి వచ్చి, పంచాయతీ రాజ్ సంస్థలకు (PRIs) రాజ్యాంగ హోదాను కల్పించిన 73వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం అమలును ఈ దినోత్సవం స్మరిస్తుంది — తద్వారా భారతదేశంలో రాజ్యాంగ రక్షణ కలిగిన క్షేత్రస్థాయి ప్రజాస్వామ్యం 33 ఏళ్లు పూర్తి చేసుకున్న సందర్భాన్ని ఇది సూచిస్తుంది. పంచాయతీ రాజ్ మంత్రిత్వ శాఖ, న్యూఢిల్లీలోని విజ్ఞాన్ భవన్‌లో NPRD 2026 వేడుకలను నిర్వహించింది.