వీక్లీ కరెంట్ అఫైర్స్ (ఏప్రిల్ 2026 – 3వ వారం) – పరీక్ష రివిజన్ నోట్స్

అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లోని ప్రాంతాలకు చైనా కొత్త పేర్లు – మ్యాప్ ల ద్వారా తన హక్కును బలోపేతం చేసుకునే ప్రయత్నం

అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లోని ప్రాంతాలకు చైనా మరోసారి ప్రామాణిక చైనీస్ పేర్లను ప్రకటించింది; ఈసారి, తన ప్రాదేశిక హక్కులకు సంబంధించి ఒక "డిజిటల్ మరియు పట సంబంధిత రికార్డు"ను రూపొందించే ప్రక్రియగా దీనిని అభివర్ణించింది. చైనా అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌ను జాంగ్నాన్ (దక్షిణ టిబెట్)గా వ్యవహరిస్తుంది మరియు మెక్‌మహాన్ రేఖ (1914)ను ఒక చట్టవిరుద్ధమైన వలసవాద రుద్దకం అంటూ తిరస్కరిస్తుంది—అయితే, ఈ వైఖరిని భారతదేశం గట్టిగా ఖండిస్తుంది.

భారతదేశ వైఖరిలో ఎటువంటి మార్పూ లేదు: అరుణాచల్ ప్రదేశ్ భారతదేశంలో ఒక అంతర్భాగం మరియు విడదీయలేని భాగం. ప్రపంచంలోని అత్యంత ముఖ్యమైన టిబెటన్ బౌద్ధ ఆరామాలలో ఒకదానికి నిలయమైన తవాంగ్ ప్రాంతం—దాని మతపరమైన ప్రాముఖ్యత మరియు సరిహద్దుకు సమీపంలో ఉన్న వ్యూహాత్మక స్థానం—ఈ రెండు కారణాల వల్ల, ఆ రాష్ట్రంపై భారత్-చైనా మధ్య ఉన్న వివాదంలో అత్యంత సున్నితమైన ఘర్షణ కేంద్రంగా నిలుస్తోంది.

అమెరికాలో (సియాటెల్‌లో) స్వామి వివేకానంద మొదటి పూర్తి-పరిమాణ విగ్రహం ఆవిష్కరణ

అమెరికాలో స్వామి వివేకానంద మొదటి పూర్తి-పరిమాణ విగ్రహాన్ని సియాటిల్‌లో ఆవిష్కరించారు, ఇది భారతదేశ సాంస్కృతిక దౌత్యంలో ఒక ముఖ్యమైన ఘట్టంగా నిలిచింది. 1893లో చికాగోలోని ప్రపంచ మతాల పార్లమెంటులో వివేకానంద చేసిన ప్రసిద్ధ ప్రసంగం — అక్కడ ఆయన ప్రేక్షకులను "అమెరికా సోదరీ సోదరులారా" అని సంబోధించారు — భారత్-అమెరికా సాంస్కృతిక చరిత్రలో అత్యంత ఘనంగా జరుపుకున్న ఘట్టాలలో ఒకటిగా నిలిచింది మరియు పాశ్చాత్య ప్రపంచానికి వేదాంత, యోగాలను పెద్ద ఎత్తున పరిచయం చేసింది.

పురాతన వారసత్వ ప్రదేశాలకు వాతావరణ మార్పుల వల్ల కలిగే నష్టాలను గ్రీస్ అంచనా వేస్తోంది

గ్రీకు సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖ ఆదేశాల మేరకు, గ్రీస్ దేశం పురాతన పురావస్తు ప్రదేశాలకు వాతావరణ మార్పుల వల్ల కలిగే నష్టాలపై మొట్టమొదటి బృహత్తర జాతీయ అంచనాను నిర్వహించింది. పూర్తిగా భిన్నమైన వాతావరణ పరిస్థితుల కోసం నిర్మించబడిన వేల సంవత్సరాల నాటి కట్టడాలకు, తీవ్రమైన వాతావరణ సంఘటనలు ఇప్పుడు వేగంగా కలిగిస్తున్న ముప్పుల కారణంగా ఈ అంచనా చేపట్టబడింది.

భారత్-ఆస్ట్రియా ద్వైపాక్షిక సంబంధాలను బలోపేతం చేసుకున్నాయి – ఆస్ట్రియా ఛాన్సలర్ పర్యటన సందర్భంగా అవగాహన ఒప్పందాలపై సంతకాలు జరిగాయి

ఆస్ట్రియా ఫెడరల్ ఛాన్సలర్ క్రిస్టియన్ స్టాకర్ భారతదేశ పర్యటన సందర్భంగా, ఇరు దేశాలు సహకారాన్ని పెంపొందించుకోవడానికి పలు అవగాహన ఒప్పందాలు (MoUలు), ఒప్పందాలు మరియు ఉద్దేశ్య పత్రాలపై (LoIలు) సంతకాలు చేశాయి. ఈ ఒప్పందాలలో ఆడియోవిజువల్ సహ-నిర్మాణంపై ఒక ఒప్పందం, ఏజెస్ (ఆస్ట్రియా) మరియు ఎఫ్‌ఎస్‌ఎస్‌ఏఐ (భారతదేశం) మధ్య ఆహార భద్రతపై ఒక అవగాహన ఒప్పందం, మరియు విద్యలో సహకారంపై ఒక క్రమబద్ధమైన ద్వైపాక్షిక చర్చల ప్రారంభం వంటివి ముఖ్యమైనవి. ఈ చర్చలు వాణిజ్యం, సంస్కృతి మరియు విజ్ఞాన శాస్త్రాలను విస్తరించిన భాగస్వామ్యాన్ని మరింత బలోపేతం చేశాయి.

బారాబంకి-బహ్రైచ్ హైవే - NH-927 ద్వారా భారతదేశం-నేపాల్ వాణిజ్యాన్ని పెంచుతుంది

భారత్-నేపాల్ వాణిజ్యాన్ని బలోపేతం చేయడానికి, బారాబంకి-బహ్రాయిచ్ మధ్య జాతీయ రహదారి-927 (NH-927)ను 4-లేన్ల యాక్సెస్-కంట్రోల్డ్ విభాగంగా నిర్మించడానికి ప్రభుత్వం ఆమోదం తెలిపింది. నేపాల్ మొత్తం వాణిజ్య పరిమాణంలో 60% కంటే ఎక్కువ వాటాతో, భారత్ నేపాల్‌కు అతిపెద్ద వాణిజ్య భాగస్వామిగా ఉంది. మెరుగైన రహదారి మౌలిక సదుపాయాలు, వస్తువులు మరియు ప్రజల రవాణాను వేగవంతంగా, చౌకగా చేస్తాయి.

జలియన్ వాలా బాగ్ మారణకాండ స్మారక దినం – 13 ఏప్రిల్ 1919

1919 ఏప్రిల్ 13న, బైసాఖీ పండుగ సందర్భంగా, అమృత్‌సర్‌లోని జలియన్‌వాలా బాగ్ వద్ద శాంతియుతంగా సమావేశమైన నిరాయుధ పౌరుల సమూహంపై ఎటువంటి ముందస్తు హెచ్చరిక లేకుండా కాల్పులు జరపాలని జనరల్ రెజినాల్డ్ డయ్యర్ బ్రిటిష్ భారత సైన్యానికి ఆదేశాలు జారీ చేశారు. విచారణ లేకుండానే నిర్బంధించడానికి అనుమతించే అణచివేత చట్టమైన రౌలట్ చట్టం (1919)పై నిరసన తెలిపేందుకు, అలాగే స్థానిక నాయకులైన డాక్టర్ సైఫుద్దీన్ కిచ్లూ మరియు డాక్టర్ సత్యపాల్ అరెస్టు పట్ల సంతాపం వ్యక్తం చేసేందుకు ఆ జనసమూహం అక్కడ సమావేశమైంది.

ఈ మారణకాండలో వందలాది మంది పురుషులు, స్త్రీలు, పిల్లలు మరణించగా, వేలాది మంది గాయపడ్డారు. భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంపై దీని ప్రభావం పెను ప్రకంపనలు సృష్టించింది: ఇది బ్రిటిష్ వారి సద్భావనపై మిగిలి ఉన్న విశ్వాసాన్ని పూర్తిగా తుంచివేసింది. అంతేకాక, తీవ్రంగా చలించిపోయి తన నైట్‌హుడ్‌ను తిరిగి ఇచ్చేసిన రవీంద్రనాథ్ టాగోర్‌తో సహా ఒక తరం భారతీయులను, సామ్రాజ్యంలో క్రమమైన సంస్కరణలకు బదులుగా సంపూర్ణ స్వరాజ్యంను డిమాండ్ చేసేలా ఉత్తేజపరిచింది.

పోషణ పఖ్వాడా 2026 – జీవితపు మొదటి ఆరు సంవత్సరాలలో మెదడు వికాసం

మహిళా మరియు శిశు అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ, మిషన్ పోషణ్ 2.0 క్రింద 8వ పోషణ్ పక్షోత్సవం 2026ను ప్రారంభించింది (ఏప్రిల్ 9–23 వరకు పాటించారు). దీని ఇతివృత్తం — “జీవితంలోని మొదటి ఆరు సంవత్సరాలలో మెదడు అభివృద్ధిని గరిష్ఠ స్థాయికి చేర్చడం” — శాస్త్రీయంగా ఆధారపడింది: పిల్లలకు ఆరు సంవత్సరాలు నిండక ముందే 85% కంటే ఎక్కువ మెదడు అభివృద్ధి జరుగుతుంది, అంటే ఈ తొలి సంవత్సరాలలో అందించే పోషణ మరియు ఉత్తేజం అనేవి అభిజ్ఞాన సామర్థ్యం, ​​అభ్యసనం మరియు ఆరోగ్యంపై జీవితకాల పరిణామాలను కలిగి ఉంటాయి.

ఈ సంచికలోని ఐదు ప్రధానాంశాలు: తల్లి మరియు పిల్లల పోషణ, ప్రారంభ దశ ఉద్దీపన, ఆటల ఆధారిత విద్య, చిన్న పిల్లల స్క్రీన్ సమయాన్ని తగ్గించడం మరియు బాల్య దశ సంరక్షణకు ముందస్తు సేవా కేంద్రాలుగా అంగన్‌వాడీ కేంద్రాలను బలోపేతం చేయడం.

భారతదేశ పంట పండుగలు – ఏప్రిల్ 14–15

ఏప్రిల్ 14–15, 2026 తేదీలలో భారతదేశవ్యాప్తంగా జరుపుకునే పలు పంట పండుగలు మరియు ప్రాంతీయ నూతన సంవత్సర వేడుకల సందర్భంగా భారత రాష్ట్రపతి శుభాకాంక్షలు తెలియజేశారు. ఈ పండుగలు పంట కోతల కాలాన్ని మరియు వివిధ వర్గాల ప్రాంతీయ పంచాంగాల ప్రకారం నూతన సంవత్సర ఆరంభాన్ని సూచిస్తాయి — ఇవి వ్యవసాయం, సంస్కృతి మరియు సామాజిక ఐక్యతలను ఏకకాలంలో వేడుకగా జరుపుకుంటాయి.

ఢిల్లీ–డెహ్రాడూన్ ఆర్థిక కారిడార్ – ప్రయాణ సమయం 6 గంటల నుండి 2.5 గంటలకు తగ్గింపు

ప్రధానమంత్రి మోదీ 2026 ఏప్రిల్ 14న ఉత్తర ప్రదేశ్ మరియు ఉత్తరాఖండ్‌లలో కీలక మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులను సమీక్షించి, ప్రారంభించారు. దీనిలో ప్రధానమైనది ₹12,000 కోట్లకు పైగా వ్యయంతో అభివృద్ధి చేయబడిన 213 కిలోమీటర్ల, ఆరు లేన్ల యాక్సెస్-నియంత్రిత ఢిల్లీ–డెహ్రాడూన్ ఆర్థిక కారిడార్. ఈ కారిడార్ ఢిల్లీ, ఉత్తర ప్రదేశ్ మరియు ఉత్తరాఖండ్‌ల గుండా వెళుతుంది, దీనివల్ల ఢిల్లీ మరియు డెహ్రాడూన్ మధ్య ప్రయాణ సమయం ఆరు గంటలకు పైగా నుండి సుమారు రెండున్నర గంటలకు తగ్గుతుంది.

ఈ ప్రాజెక్ట్‌లోని ఒక విశేషమైన అంశం 12 కిలోమీటర్ల ఎత్తైన వన్యప్రాణుల కారిడార్ — ఇది ఆసియాలోనే అత్యంత పొడవైన వాటిలో ఒకటి — రాజాజీ మరియు శివాలిక్ అటవీ ప్రాంతాలలోని జంతువులు ట్రాఫిక్‌కు అంతరాయం కలగకుండా హైవే కింద నుండి సురక్షితంగా దాటడానికి వీలుగా దీనిని రూపొందించారు, తద్వారా ఇది మౌలిక సదుపాయాలు-వన్యప్రాణుల సహజీవనానికి ఒక నమూనాగా నిలుస్తుంది.

సమ్రాట్ చౌదరి బీహార్ తొలి బీజేపీ ముఖ్యమంత్రి అయ్యారు.

సమ్రాట్ చౌదరి బీహార్ ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు; తద్వారా ఆ రాష్ట్రంలో ఈ పదవిని చేపట్టిన మొట్టమొదటి బీజేపీ నాయకుడిగా ఆయన నిలిచారు. బీహార్ రాజకీయ చరిత్రలోనే అత్యంత సుదీర్ఘకాలం సేవలందించిన నాయకులలో ఒకరైన, గత రెండు దశాబ్దాల పాటు రాష్ట్ర రాజకీయాలను శాసించిన మాజీ ముఖ్యమంత్రి నితీష్ కుమార్ సుదీర్ఘ పదవీకాలానికి ఇది ముగింపు పలికింది.

తెలంగాణ కుల సర్వే – సాధారణ కులాల కంటే SC, STలు 3 రెట్లు అధికంగా వెనుకబడి ఉన్నట్లు వెల్లడి

తెలంగాణ ప్రభుత్వం సామాజిక, విద్యా, ఉపాధి, ఆర్థిక మరియు రాజకీయ కుల సర్వే (SEEEPC) ఫలితాలను విడుదల చేసింది. ఇది రాష్ట్రంలోని కుల సమూహాల మధ్య సామాజిక అసమానతలపై ఇప్పటివరకు ఉన్న అత్యంత వివరణాత్మక గణాంక చిత్రాన్ని అందిస్తుంది. ఈ సర్వే విద్య, ఉపాధి మరియు జీవన ప్రమాణాలలో అసమానతలను కొలిచే కుల వెనుకబాటు సూచికను ప్రవేశపెట్టింది.

గుజరాత్‌లోని ధోలేరా SEZలో భారతదేశపు మొట్టమొదటి చిప్ ఫ్యాబ్రికేషన్ ప్లాంట్ నోటిఫై చేయబడింది.

గుజరాత్‌లోని ధోలేరా ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలం (SEZ)లో భారతదేశపు మొట్టమొదటి సెమీకండక్టర్ చిప్ ఫ్యాబ్రికేషన్ ప్లాంట్‌ను ఏర్పాటు చేస్తున్నట్లు ప్రభుత్వం అధికారికంగా నోటిఫై చేసింది. భారతదేశ ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీ ప్రస్థానంలో ఇది ఒక చారిత్రాత్మక మైలురాయి — తైవాన్, దక్షిణ కొరియా మరియు చైనా నుండి దిగుమతులపై ఉన్న దాదాపు పూర్తి ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకుంటూ, భారతదేశం మొదటిసారిగా దేశీయంగా చిప్‌లను ఉత్పత్తి చేయనుంది. ధోలేరా ఫ్యాబ్ 'ఇండియా సెమీకండక్టర్ మిషన్'లో ఒక భాగం మరియు సెమీకండక్టర్ సరఫరా గొలుసులో భారతదేశాన్ని ఒక గ్లోబల్ నోడ్‌గా మార్చాలనే విస్తృత వ్యూహానికి అనుగుణంగా ఉంది.

అమరావతి–విశాఖపట్నం–తిరుపతి పర్యాటక కారిడార్‌ను ఏపీ ప్రతిపాదించింది

ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం రాష్ట్రంలోని మూడు అత్యంత ముఖ్యమైన గమ్యస్థానాలైన అమరావతి (సాంస్కృతిక మరియు బౌద్ధ వారసత్వ పర్యాటకం), విశాఖపట్నం (తీరప్రాంత మరియు ఓడరేవు పర్యాటకం), మరియు తిరుపతి (మతపరమైన పర్యాటకం — ప్రపంచంలో అత్యధికంగా సందర్శించే పుణ్యక్షేత్రాలలో ఒకటి)లను కలుపుతూ ఒక ప్రధాన పర్యాటక కారిడార్‌ను అభివృద్ధి చేస్తోంది. కంటెంట్ సృష్టి మరియు ఈవెంట్ ఆధారిత ప్రచారం కోసం ఈరోస్ ఇంటర్నేషనల్ మరియు రెడ్ బుల్ చర్చలు జరుపుతుండటంతో, పర్యాటక అభివృద్ధికి ఒక ఆధునిక, అనుభవ-ఆర్థిక విధానాన్ని సూచిస్తూ, అమరావతిని ఒక 'ప్రపంచ సృజనాత్మక ఆర్థిక కేంద్రం'గా నిలబెట్టడంలో ఈ కారిడార్ ఒక భాగం.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఏప్రిల్ 16 నుండి 2027 జనాభా గణన స్వయం-గణన ప్రారంభం.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 2027 జనగణన ప్రక్రియ 2026 ఏప్రిల్ 16న ప్రారంభమైంది. జనగణన అధికారి సందర్శనకు ముందే పౌరులు తమ కుటుంబ వివరాలను ఆన్‌లైన్‌లో సమర్పించగల డిజిటల్ స్వీయ-గణన దశలోకి రాష్ట్రం ప్రవేశించింది. ఇది ఒక ముఖ్యమైన లాజిస్టికల్ మరియు పరిపాలనాపరమైన మార్పు — ప్రపంచంలోనే అత్యంత సంక్లిష్టమైన డేటా సేకరణ ప్రక్రియలలో ఒకదానిని కాగితం ఆధారితం నుండి డిజిటల్-ఫస్ట్ విధానానికి మార్చడం, కచ్చితత్వాన్ని మెరుగుపరచడం, జాప్యాలను తగ్గించడం మరియు జనగణన కవరేజీని నిజ సమయంలో ట్రాక్ చేయడానికి వీలు కల్పించడం దీని లక్ష్యం.

భీమవరం ఉప్పునీటి ఆక్వాకల్చర్ క్లస్టర్ – భారతదేశ చేపల ఉత్పత్తిలో ఆంధ్రప్రదేశ్ వాటా 30%

కేంద్ర ప్రభుత్వం, 'ప్రధాన మంత్రి మత్స్య సంపద యోజన' (PMMSY) పరిధిలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని 'భీమవరం ఉప్పునీటి ఆక్వాకల్చర్ క్లస్టర్'ను సమీక్షించింది. భారతదేశ మత్స్య రంగంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆధిపత్యాన్ని ఈ గణాంకాలు స్పష్టంగా చాటిచెబుతున్నాయి: ఈ రాష్ట్రం 64 లక్షల టన్నుల చేపల ఉత్పత్తిని సాధించి, భారతదేశ మొత్తం చేపల ఉత్పత్తిలో దాదాపు 30 శాతాన్ని, అలాగే భారతదేశ సముద్ర ఆహార ఎగుమతుల్లో సుమారు 34 శాతాన్ని సమకూరుస్తోంది. పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలోని భీమవరం క్లస్టర్, ఆసియాలోనే అత్యంత అధిక ఉత్పాదకత కలిగిన ఉప్పునీటి ఆక్వాకల్చర్ జోన్‌లలో ఒకటిగా నిలుస్తోంది.

AI పాలన మరియు ఆర్థిక సమూహం (AIGEG) ఏర్పాటు – భారతదేశపు అత్యున్నత AI విధాన సంస్థ

ఎలక్ట్రానిక్స్ మరియు సమాచార సాంకేతిక మంత్రిత్వ శాఖ, భారతదేశపు AI విధానాన్ని సమన్వయం చేయడానికి మరియు పర్యవేక్షించడానికి ఒక అత్యున్నత అంతర్-మంత్రిత్వ శాఖా సంస్థగా AI Governance and Economic Group (AIGEG) ను ఏర్పాటు చేసింది. పాలన, ఆర్థిక వ్యవస్థ మరియు సమాజంలో AI యొక్క వేగంగా విస్తరిస్తున్న పాత్రను నిర్వహించడానికి ఒక కేంద్రీకృత అధికార సంస్థ అవసరమని సూచించిన 'భారతదేశ AI పాలన మార్గదర్శకాలు' మరియు 'ఆర్థిక సర్వే' సిఫార్సులను అమలు చేసే దిశగా ఈ సంస్థ ఏర్పాటు జరిగింది.

రాజ్యాంగ (131వ సవరణ) బిల్లు, 2026 – నియోజకవర్గాల పునర్విభజన సంస్కరణ మరియు లోక్‌సభ విస్తరణ

ప్రభుత్వం రాజ్యాంగం (131వ సవరణ) బిల్లు, 2026తో పాటు డీలిమిటేషన్ బిల్లు, 2026 మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల చట్టాల (సవరణ) బిల్లు, 2026లను ప్రవేశపెట్టింది — ఇవి రాబోయే తరాల కోసం భారతదేశ ప్రజాస్వామ్య ప్రాతినిధ్యాన్ని పునర్నిర్మించే ఎన్నికల సంస్కరణల ప్యాకేజీ. ఈ బిల్లుల లక్ష్యం 1976 నుండి నిలిచిపోయిన డీలిమిటేషన్ ప్రక్రియను పునఃప్రారంభించడం, లోక్‌సభను గణనీయంగా విస్తరించడం, అలాగే మహిళా రిజర్వేషన్ చట్టాన్ని ముందుగానే అమలు చేయడం.

ప్రధాన రాజకీయ ఉద్రిక్తత: దశాబ్దాలుగా జనాభా పెరుగుదలను విజయవంతంగా నియంత్రించిన తమిళనాడు, కేరళ, ఆంధ్రప్రదేశ్, కర్ణాటక వంటి రాష్ట్రాలు, అధిక జనాభా గల ఉత్తర రాష్ట్రాలకు పార్లమెంటరీ సీట్లను కోల్పోతామనే భయంతో ఉన్నాయి. భారతదేశం ఎదుర్కొంటున్న అత్యంత కీలకమైన రాజకీయ ప్రశ్నలలో ఒకటైన ఈ ఉత్తర-దక్షిణ సమాఖ్యవాద చర్చను 131వ రాజ్యాంగ సవరణ తిరిగి రాజేసింది.

టీకా సంబంధిత గాయాలకు పరిహార యంత్రాంగం కోసం సుప్రీం కోర్టు పట్టు

రచన గంగు వర్సెస్ యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా (2026) కేసులో, టీకా వేయించుకున్న తర్వాత తీవ్రమైన దుష్ప్రభావాలకు గురయ్యే వ్యక్తుల కోసం దోషరహిత పరిహార విధానాన్ని రూపొందించాలని సుప్రీం కోర్టు ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించింది. “దోషరహిత” విధానం ప్రకారం, దావాదారుడు నిర్లక్ష్యాన్ని నిరూపించాల్సిన అవసరం లేదు — టీకా వేయించుకున్న తర్వాతే దుష్ప్రభావం కలిగిందని చూపిస్తే చాలు. ఇది అంతర్జాతీయ ఉత్తమ పద్ధతిగా పరిగణించబడుతుంది మరియు ఇప్పటికే యూఎస్ఏ, యూకే, జర్మనీ వంటి దేశాలలో అమలులో ఉంది. సుప్రీం కోర్టు ఆదేశం భారతదేశ ప్రజారోగ్య చట్టంలోని ఒక ముఖ్యమైన లోపాన్ని పూరిస్తుంది. ఇక్కడ ప్రతి సంవత్సరం లక్షలాది మందికి టీకాలు వేస్తున్నప్పటికీ, అరుదైనా వాస్తవమైన తీవ్రమైన దుష్ప్రభావాల కేసులకు ఎలాంటి అధికారిక పరిహార మార్గం లేదు.

జనవరి 2026లో UPI 21.70 బిలియన్ల లావాదేవీలను నమోదు చేసింది – ప్రపంచ రియల్-టైమ్ చెల్లింపులలో భారతదేశం అగ్రస్థానంలో నిలిచింది.

జనవరి 2026లో, కేవలం ఒక్క నెలలోనే రికార్డు స్థాయిలో 21.70 బిలియన్ల UPI లావాదేవీలు, వాటి విలువ ₹28.33 లక్షల కోట్లుగా నమోదయ్యాయి. ప్రస్తుతం భారతదేశంలోని మొత్తం రిటైల్ డిజిటల్ లావాదేవీలలో 81% వాటాను UPI కలిగి ఉంది; అంతేకాకుండా, ప్రపంచవ్యాప్తంగా జరిగే మొత్తం 'రియల్-టైమ్' చెల్లింపు లావాదేవీలలో భారతదేశం అసాధారణ రీతిలో 49% వాటాను కలిగి ఉంది — అంటే, ప్రపంచంలో ఎక్కడైనా జరిగే ప్రతి రెండు రియల్-టైమ్ డిజిటల్ చెల్లింపులలో దాదాపు ఒకటి భారతదేశంలోనే జరుగుతోందని దీని అర్థం.

ఈ విప్లవం JAM త్రయం (Jan Dhan – Aadhaar – Mobile) ద్వారా సాధ్యమైంది; ఇవి మూడూ కలిసి, UPI పనిచేయడానికి అవసరమైన గుర్తింపు, బ్యాంకింగ్ సదుపాయం మరియు అనుసంధాన మౌలిక సదుపాయాలను నిర్మించాయి. RTGS (2004లో ప్రారంభం) మరియు IMPS (2010లో ప్రారంభం) వంటి మునుపటి చెల్లింపు వ్యవస్థలు ఇప్పటికీ వాడుకలో ఉన్నప్పటికీ, UPI యొక్క ఎటువంటి అడ్డంకులు లేని (frictionless) రూపకల్పన కారణంగా లావాదేవీల పరిమాణంలో అవి వెనకబడిపోయాయి.

పెరుగుతున్న ‘దుర్బల మధ్యతరగతి’ – భారతదేశపు అతిపెద్ద ఆర్థిక సవాలు

ప్రపంచ బ్యాంకు విశ్లేషణ భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలో పెరుగుతున్న ఒక ఆందోళనను వెలుగులోకి తెచ్చింది: అదే "బలహీన మధ్యతరగతి" ఆవిర్భావం. వీరు పేదరికపు రేఖను దాటినప్పటికీ, ఆర్థికంగా బలహీనంగా ఉండి, పొదుపు చేసుకోలేక, అధికారిక ఉపాధిని పొందలేక, లేదా ఉన్నత స్థాయికి ఎదగలేక పోతున్నారు. పెరుగుతున్న ఇంధన ధరలు లేదా ఆరోగ్య అత్యవసర పరిస్థితి వంటి వారిని తిరిగి పేదరికంలోకి నెట్టగల ఏదైనా ఆర్థిక షాక్‌కు ఈ వర్గం ప్రత్యేకంగా గురవుతుంది.

2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో భారతదేశ మొత్తం ఎగుమతులు $860 బిలియన్లను అధిగమించాయి.

పశ్చిమ ఆసియా సంఘర్షణ మరియు సరఫరా గొలుసు అంతరాయాలతో సహా ప్రపంచ భౌగోళిక రాజకీయ అనిశ్చితుల నేపథ్యంలో, భారతదేశం యొక్క మొత్తం వస్తు మరియు సేవల ఎగుమతులు 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో $860.09 బిలియన్లకు చేరుకున్నాయి, ఇది గత సంవత్సరంతో పోలిస్తే 4.22% వృద్ధిని నమోదు చేసింది. అత్యుత్తమ పనితీరు కనబరిచిన ఎగుమతి రంగాలలో పెట్రోలియం ఉత్పత్తులు, ఇంజనీరింగ్ వస్తువులు మరియు ఖనిజాలు (మైకా, బొగ్గు, ధాతువులు) ఉన్నాయి. ఈ సంవత్సరం ప్రధాన ఎగుమతి గమ్యస్థానాలు సింగపూర్, మలేషియా, చైనా, శ్రీలంక మరియు టాంజానియా.

Startup India అత్యధిక వృద్ధిని నమోదు చేసింది – 2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో 55,200 కొత్త స్టార్టప్‌లు.

2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో 55,200కు పైగా స్టార్టప్‌లు గుర్తింపు పొందాయి — 2016లో 'స్టార్టప్ ఇండియా' కార్యక్రమం ప్రారంభమైనప్పటి నుండి నమోదైన అత్యధిక వార్షిక సంఖ్య ఇదే. ఇది 51.6% వార్షిక వృద్ధిని సూచిస్తుంది. భారతదేశంలో గుర్తింపు పొందిన స్టార్టప్‌ల మొత్తం సంఖ్య ఇప్పుడు 2.23 లక్షలను అధిగమించింది; ఇవి 23.36 లక్షలకు పైగా ప్రత్యక్ష ఉద్యోగాలను కల్పించాయి (ఇది 36.1% పెరుగుదల). సుమారు 48% స్టార్టప్‌లలో కనీసం ఒక మహిళా డైరెక్టర్ లేదా భాగస్వామి ఉన్నారు. స్టార్టప్‌ల సంఖ్య మరియు ఉద్యోగ కల్పన — ఈ రెండు అంశాలలోనూ మహారాష్ట్ర మరియు కర్ణాటక రాష్ట్రాలు దేశంలోనే అగ్రస్థానంలో నిలిచాయి.

Anthropic ‘Claude Mythos’ను ఆవిష్కరించింది – సైబర్ భద్రత కోసం ఒక అధునాతన AI నమూనా

ఆంత్రోపిక్ సంస్థ, తమ అత్యంత అధునాతన లార్జ్ లాంగ్వేజ్ మోడల్ (LLM)గా అభివర్ణించబడిన “క్లాడ్ మిథోస్”ను ప్రకటించింది. ఇది, మాన్యువల్‌గా ఆడిట్ చేయడం అత్యంత కష్టమైన దశాబ్దాల నాటి లెగసీ కోడ్‌తో సహా, సంక్లిష్టమైన సిస్టమ్‌లలోని సాఫ్ట్‌వేర్ బలహీనతలను మరియు దాగి ఉన్న బగ్‌లను గుర్తించడానికి ప్రత్యేకంగా రూపొందించబడింది. ఆంత్రోపిక్ యొక్క బహిరంగంగా అందుబాటులో ఉన్న మోడల్స్‌లా కాకుండా, మిథోస్‌ను బహిరంగంగా విడుదల చేయరు — ఇది ప్రధానంగా సైబర్‌సెక్యూరిటీ మరియు కీలక మౌలిక సదుపాయాల రంగాలలోని 40 కంపెనీల కన్సార్టియమ్‌కు మాత్రమే పరిమితం చేయబడింది. లెగసీ సాఫ్ట్‌వేర్‌లో దాగి ఉన్న బగ్‌లను కనుగొనగల దీని సామర్థ్యం, ​​జాతీయ స్థాయి సైబర్‌సెక్యూరిటీ కార్యక్రమాలపై ప్రధాన ప్రభావాలను చూపగలదు.

ఉత్ప్రేరకంగా అల్యూమినియం – భారతదేశ ఔషధ పరిశ్రమకు ఒక సంభావ్య కీలక పరివర్తకం

ఫార్మాస్యూటికల్ మరియు పారిశ్రామిక రసాయన తయారీలో విస్తృతంగా ఉపయోగించే, కానీ అరుదైనవి, అత్యంత ఖరీదైనవి మరియు భారతదేశం ఎక్కువగా దిగుమతి చేసుకునే పల్లాడియం, ప్లాటినం మరియు రోడియం వంటి ఖరీదైన విలువైన లోహ పరివర్తన లోహ ఉత్ప్రేరకాలకు అల్యూమినియం ఒక సమర్థవంతమైన ప్రత్యామ్నాయంగా పనిచేయగలదని ఇటీవలి శాస్త్రీయ అధ్యయనం నిరూపించింది.

2026లో నైరుతి రుతుపవనాలు ‘సాధారణం కంటే తక్కువ’గా ఉంటాయని IMD అంచనా – గత 11 ఏళ్లలో ఇటువంటి అంచనా ఇదే తొలిసారి.

భారత వాతావరణ శాఖ (ఐఎమ్‌డి) 2026 సంవత్సరానికి "సాధారణం కంటే తక్కువ" నైరుతి రుతుపవనాలు ఉంటాయని అంచనా వేసింది — గత 11 సంవత్సరాలలో ఇలాంటి అంచనా రావడం ఇదే మొదటిసారి. జూన్-సెప్టెంబర్ రుతుపవన కాలంలో భారతదేశానికి దీర్ఘకాల సగటు వర్షపాతం (ఎల్‌పిఎ)లో కేవలం 92% మాత్రమే కురుస్తుందని అంచనా. ఈ కాలంలో ఎల్‌పిఎ సుమారు 87 సెం.మీ.గా ఉంటుంది. సాధారణం కంటే తక్కువ రుతుపవనాల ప్రభావం వ్యవసాయం, జలాశయాల మట్టాలు, భూగర్భ జలాల పునరుత్పత్తి మరియు ఆహార ధరలపై గణనీయంగా ఉంటుంది — ముఖ్యంగా మహారాష్ట్ర, మధ్యప్రదేశ్ మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని కొన్ని ప్రాంతాల వంటి వర్షంపై ఆధారపడిన రాష్ట్రాలలో దీని ప్రభావం ఎక్కువగా ఉంటుంది.

Startup India Fund of Funds 2.0 – స్టార్టప్ నిధుల లభ్యతను విస్తృతం చేయడానికి ₹10,000 కోట్లు

భారతదేశ స్టార్టప్ పర్యావరణ వ్యవస్థలో దీర్ఘకాలంగా ఉన్న సవాలు, అంటే ప్రారంభ మరియు వృద్ధి దశలలో రిస్క్ క్యాపిటల్ కొరతను పరిష్కరించేందుకు, ప్రభుత్వం ₹10,000 కోట్ల నిధితో స్టార్టప్ ఇండియా ఫండ్ ఆఫ్ ఫండ్స్ 2.0 (FoF 2.0)ను ప్రారంభించింది. స్టార్టప్‌లలో నేరుగా పెట్టుబడి పెట్టడానికి బదులుగా, ఫండ్ ఆఫ్ ఫండ్స్ సెబీ-నమోదిత ఆల్టర్నేట్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ ఫండ్స్ (AIFs)లో పెట్టుబడి పెడుతుంది. ఇవి ఆ మూలధనాన్ని స్టార్టప్‌లలోకి మళ్లిస్తాయి — తద్వారా ప్రైవేట్ పెట్టుబడిపై గుణకార ప్రభావాన్ని సృష్టిస్తాయి. FoF 2.0, స్టార్టప్ ఇండియా యాక్షన్ ప్లాన్ కింద 2016లో ప్రారంభించిన మునుపటి ఫండ్ ఆఫ్ ఫండ్స్ ఫర్ స్టార్టప్స్ (FFS 1.0)కు విస్తరణగా నిలుస్తుంది.

నదీ పరీవాహక ప్రాంత నిర్వహణ (RBM) పథకం 2030-32 వరకు పొడిగింపు – సమగ్ర జల పరిపాలన కోసం ₹2,183 కోట్లు

జల్ శక్తి మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలోని కేంద్ర రంగ కార్యక్రమమైన నదీ పరీవాహక ప్రాంత నిర్వహణ (RBM) పథకాన్ని, 2026-27 నుండి 2030-32 వరకు ఐదేళ్లపాటు పొడిగించారు. దీని అంచనా వ్యయం ₹2,183 కోట్లు కాగా, దీనికి పూర్తి నిధులను కేంద్ర ప్రభుత్వమే సమకూరుస్తుంది. భారతదేశ నీటి నిర్వహణలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక లోపాన్ని ఈ పథకం పరిష్కరిస్తుంది: నదులు రాష్ట్ర సరిహద్దులను గౌరవించవు, కానీ నీటి పరిపాలన రాష్ట్రాల వారీగా విచ్ఛిన్నమై ఉంది. RBM పరీవాహక ప్రాంత స్థాయి ప్రణాళిక పై దృష్టి పెడుతుంది — అంటే, నదులు, భూగర్భ జలాలు మరియు సంబంధిత పర్యావరణ వ్యవస్థల సుస్థిర వినియోగం, రక్షణ మరియు అభివృద్ధి కోసం నదీ పరీవాహక ప్రాంతాన్ని ఒకే పర్యావరణ వ్యవస్థగా పరిగణించడం.

RELIEF పథకం విస్తరణ – ఈజిప్టు, జోర్డాన్‌లు కవరేజీ మార్కెట్లుగా చేర్చబడ్డాయి.

ప్రభుత్వం రిలీఫ్ (ఎగుమతి సౌలభ్యం కోసం స్థితిస్థాపకత & లాజిస్టిక్స్ జోక్యం) పథకం పరిధిని విస్తరిస్తూ, కొత్తగా చేర్చబడిన ఉత్తర ఆఫ్రికా మార్కెట్లుగా ఈజిప్ట్ మరియు జోర్డాన్లను చేర్చింది. ఎగుమతి ప్రోత్సాహక మిషన్ (EPM) కింద మార్చి 19, 2026న ప్రారంభించబడిన రిలీఫ్ పథకం, పశ్చిమ ఆసియా సంఘర్షణ యొక్క పర్యవసానాలతో — ముఖ్యంగా పెరుగుతున్న రవాణా ఖర్చులు, అధిక బీమా ప్రీమియంలు మరియు యుద్ధ సంబంధిత వాణిజ్య అంతరాయంతో — పోరాడుతున్న భారతీయ ఎగుమతిదారులకు మద్దతు ఇవ్వడానికి రూపొందించబడింది. ఈజిప్ట్ మరియు జోర్డాన్‌లకు ఈ విస్తరణ, భారతదేశ ఎగుమతి మార్గాలపై సంఘర్షణ యొక్క ఆర్థిక ప్రభావం భౌగోళికంగా ఎంతగా విస్తరించిందో ప్రతిబింబిస్తుంది.

భారతదేశం–ఉజ్బెకిస్తాన్ సంయుక్త సైనిక విన్యాసం ‘DUSTLIK-VII’ ప్రారంభం

భారత్, ఉజ్బెకిస్తాన్‌ల మధ్య ఏటా జరిగే సంయుక్త సైనిక విన్యాసం 'డస్ట్‌లిక్' 7వ ఎడిషన్ కోసం భారత సాయుధ దళాల బృందం బయలుదేరింది. ఈ విన్యాసం 2026 ఏప్రిల్ 12 నుండి 25 వరకు జరిగింది. దీని గత ఎడిషన్ (2025) భారతదేశంలోని పూణే జిల్లా, ఔంధ్‌లో జరిగింది. ఉగ్రవాద నిరోధక కార్యకలాపాలు, వ్యూహాత్మక శిక్షణ, మరియు సైనిక సమన్వయంపై దృష్టి సారించి, డస్ట్‌లిక్‌ను భారత్ మరియు ఉజ్బెకిస్తాన్‌లలో ఏకాంతరంగా నిర్వహిస్తారు. పెరుగుతున్న వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యత కలిగిన మధ్య ఆసియా ప్రాంతంలో భారతదేశ రక్షణ భాగస్వామ్యాలను బలోపేతం చేయడమే దీని లక్ష్యం.

విస్డెన్ అల్మానాక్ 2026 – అవార్డులలో భారత క్రికెటర్ల ఆధిపత్యం

క్రికెట్‌లోని అత్యంత ప్రతిష్టాత్మక వార్షిక పురస్కారాలలో ఒకటైన, 1864 నుండి నిరంతరంగా ప్రచురించబడుతూ "క్రికెట్ బైబిల్"గా పరిగణించబడే విస్డెన్ అల్మానాక్ 2026 అవార్డులలో భారత క్రికెటర్లు అద్భుత ప్రదర్శన కనబరిచారు. దీప్తి శర్మ లీడింగ్ ఉమెన్స్ క్రికెటర్ ఆఫ్ ది ఇయర్గా ఎంపికయ్యారు. అభిషేక్ శర్మ లీడింగ్ టీ20 క్రికెటర్ ఆఫ్ ది ఇయర్ గెలుచుకున్నారు. మిచెల్ స్టార్క్ (ఆస్ట్రేలియా) లీడింగ్ మెన్స్ క్రికెటర్ ఆఫ్ ది ఇయర్ గెలుచుకున్నారు.

AI-ఆధారిత జీవవైవిధ్య యాప్ ‘Neophyte ID’కి కేరళ వృక్షశాస్త్రవేత్తకు WWF పురస్కారం లభించింది.

కేరళకు చెందిన వృక్షశాస్త్రవేత్త ఎన్. అలీమ్ యూసుఫ్, ఇమేజ్ రికగ్నిషన్ ఉపయోగించి ఆక్రమణ మొక్కల జాతులను (నియోఫైట్స్) గుర్తించే AI-ఆధారిత మొబైల్ అప్లికేషన్ అయిన “నియోఫైట్ ఐడి”ని అభివృద్ధి చేసినందుకు గాను WWF జాతీయ పురస్కారాన్ని అందుకున్నారు. తెలంగాణలో జరిగిన అంతర్జాతీయ యువ జీవవైవిధ్య సదస్సు 2026లో ఈ పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేశారు. ఈ యాప్ ఒక కీలకమైన పరిరక్షణ సవాలును పరిష్కరిస్తుంది: ఆక్రమణకు గురైన విదేశీ మొక్కలు తరచుగా విస్తృతంగా వ్యాపించి, స్థానిక జాతులతో పోటీపడి వాటిని అధిగమించే వరకు గుర్తించబడకుండానే స్థిరపడతాయి. స్మార్ట్‌ఫోన్ ఉన్న ఎవరైనా ఆక్రమణ మొక్కలను గుర్తించి, నివేదించేలా చేయడం ద్వారా, నియోఫైట్ ఐడి పౌర శాస్త్రాన్ని ఒక పరిరక్షణ సాధనంగా మారుస్తుంది.

ఆహార వృధాలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా భారత్ 2వ స్థానంలో ఉంది – ఏటా 78–80 మిలియన్ టన్నుల ఆహారం వృధా అవుతోంది.

UNEP ఫుడ్ వేస్ట్ ఇండెక్స్ రిపోర్ట్ 2024 ఆధారంగా చేసిన విశ్లేషణ ప్రకారం, భారతదేశం ప్రపంచంలో రెండవ అతిపెద్ద ఆహార వృధాదారుగా ఉంది. ఇక్కడ ఏటా సుమారు 78–80 మిలియన్ టన్నుల ఆహారం వృధా అవుతోంది — దీని విలువ ₹1.55 లక్షల కోట్లు. ఇదిలా ఉండగా 194 మిలియన్ల మంది భారతీయులు పోషకాహార లోపంతో బాధపడుతున్నారు మరియు భారతదేశం గ్లోబల్ హంగర్ ఇండెక్స్‌లో 11వ స్థానంలో ఉంది — దీనివల్ల ఆహార వృధా కేవలం పర్యావరణ సమస్య మాత్రమే కాకుండా, ఒక లోతైన సామాజిక న్యాయ సమస్యగా కూడా మారింది.

UNDP నివేదిక: పశ్చిమ ఆసియా సంఘర్షణ 2.5 మిలియన్ల భారతీయులను పేదరికంలోకి నెట్టవచ్చు.

“మధ్యప్రాచ్యంలో సైనిక ఉద్రిక్తత: ఆసియా మరియు పసిఫిక్ అంతటా మానవ అభివృద్ధి ప్రభావాలు” అనే శీర్షికతో విడుదలైన UNDP నివేదిక, కొనసాగుతున్న పశ్చిమ ఆసియా సంఘర్షణ భారతదేశంలోని సుమారు 25 లక్షల (2.5 మిలియన్ల) మంది ప్రజలను పేదరికంలోకి నెట్టగలదని, తద్వారా భారతదేశ పేదరికపు రేటును 23.9% నుండి 24.2%కి పెంచగలదని హెచ్చరిస్తోంది. ఈ ప్రభావం పరోక్షమైనప్పటికీ శక్తివంతమైనది: ఈ సంఘర్షణ ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇంధన ధరలను, రవాణా ఖర్చులను పెంచుతుంది. దీనివల్ల వ్యాపారాలకు ముడిసరుకుల ఖర్చులు పెరిగి, కుటుంబాల కొనుగోలు శక్తి తగ్గి, ఆహార అభద్రత అధికమవుతుంది — ఈ పరిణామాలన్నీ ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాలను తీవ్రంగా దెబ్బతీస్తాయి.

భారతదేశం 2026 నాటి మొదటి BRICS ఆరోగ్య కార్యవర్గ సమావేశానికి ఆతిథ్యం ఇస్తోంది.

భారతదేశం తన బ్రిక్స్ అధ్యక్షతన న్యూఢిల్లీలో మొదటి బ్రిక్స్ ఆరోగ్య కార్యవర్గం (హెచ్‌డబ్ల్యుజి) సమావేశం 2026కు ఆతిథ్యం ఇచ్చింది. ఈ సమావేశానికి బ్రిక్స్ సభ్య దేశాలైన బ్రెజిల్, రష్యా, భారతదేశం, చైనా, దక్షిణాఫ్రికాలతో పాటు కొత్త సభ్య దేశాలైన ఈజిప్ట్, ఇథియోపియా, యూఏఈ, ఇండోనేషియాల ఆరోగ్య ప్రతినిధులు హాజరయ్యారు. ప్రపంచ ఆరోగ్య సహకారాన్ని బలోపేతం చేయడం, మహమ్మారి సంసిద్ధత, మరియు ఔషధాలకు సమాన ప్రాప్యత కల్పించడంపై ఈ సమావేశం దృష్టి సారించింది. బ్రిక్స్ 2026 ఇతివృత్తం “స్థితిస్థాపకత, ఆవిష్కరణ, సహకారం మరియు సుస్థిరత కోసం నిర్మాణం”.

ప్రపంచ సరిహద్దు భద్రతా సదస్సు 2026 – వియన్నాలో సముద్ర భద్రతా ఉత్తమ విధానాలను సమర్పించిన భారతదేశం

ఏప్రిల్ 14 నుండి 16, 2026 వరకు ఆస్ట్రియాలోని వియన్నాలో జరిగిన 'World Border Security Congress 2026' సదస్సులో, సముద్ర భద్రతా రంగంలో తన పెరుగుతున్న నాయకత్వ స్థానాన్ని భారతదేశం ప్రదర్శించింది. ఆనంద్ ప్రకాష్ బడోలా నేతృత్వంలోని భారత ప్రతినిధి బృందం, సముద్ర సరిహద్దుల పరిరక్షణలో భారతదేశం అనుసరిస్తున్న ఉత్తమ విధానాలను ఈ సదస్సులో సమర్పించింది. ఇది — కేవలం భూభాగ భద్రతపైనే దృష్టి సారించే దేశం నుండి మారి, తన సముద్ర పరిధిని జాతీయ భద్రతకు మరియు ఆర్థిక శ్రేయస్సుకు అత్యంత కీలకమైన అంశంగా పరిగణించే దేశంగా భారతదేశం సాధించిన పరిణామాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది.

మహాత్మా జ్యోతిరావు ఫూలే – 200వ జయంతి సంస్మరణ ప్రారంభం

భారతదేశపు అత్యంత పరివర్తనాత్మక సామాజిక సంస్కర్తలలో ఒకరైన — 1827 ఏప్రిల్ 11న మహారాష్ట్రలో జన్మించిన — మహాత్మా జ్యోతిరావు పూలే 200వ జయంతిని పురస్కరించుకుని, భారత ప్రభుత్వం 2026 ఏప్రిల్ 11 నుండి 2028 ఏప్రిల్ 11 వరకు రెండేళ్ల పాటు సాగే దేశవ్యాప్త సంస్మరణ కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది.

ఆశా భోంస్లే – దిగ్గజ నేపథ్య గాయని 92 ఏళ్ల వయసులో కన్నుమూత

ప్రఖ్యాత భారతీయ నేపథ్య గాయని ఆశా భోంస్లే, ఏప్రిల్ 12, 2026న ముంబైలో తన 92వ ఏట కన్నుమూశారు. మహారాష్ట్రలోని సాంగ్లిలో సెప్టెంబర్ 8, 1933న జన్మించిన ఆమె, భారతీయ సంగీత చరిత్రలోనే అత్యంత బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలిగా మరియు విశేష ఆదరణ పొందిన నేపథ్య గాయనిగా నిలిచారు. ఏడు దశాబ్దాల పాటు సాగిన తన సుదీర్ఘ కెరీర్‌లో, డజన్ల కొద్దీ భాషల్లో వేలకొద్దీ పాటలు పాడిన ఆమె గళం—1950ల నుండి 2000ల వరకు బాలీవుడ్ సంగీత స్వరూపాన్నే నిర్వచించింది. ఆమె మరణం భారతీయ సినిమా మరియు సంగీత రంగాలలో ఒక శకానికి ముగింపును సూచిస్తుంది.

హంగేరీ ఎన్నికల్లో పీటర్ మాగ్యార్ విజయం – కొత్త రాజకీయ నాయకత్వం

హంగేరిలో జరిగిన ఎన్నికలలో పీటర్ మాగ్యార్ యొక్క టిస్జా పార్టీ ఒక ముఖ్యమైన విజయాన్ని సాధించి, హంగేరియన్ రాజకీయాలలో ఒక కొత్త అధ్యాయానికి నాంది పలికింది. ఈ విజయంపై ప్రధాని మోదీ మాగ్యార్‌ను అభినందించారు. హంగేరి యూరోపియన్ యూనియన్ మరియు నాటోలో సభ్యదేశం. యూరోపియన్ యూనియన్ సభ్య దేశాలలో ప్రజాస్వామ్య తిరోగమనంపై కొనసాగుతున్న చర్చల నేపథ్యంలో, దాని రాజకీయ దిశ యూరోపియన్ రాజకీయాలకు ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉంది.

డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్ జయంతి – 14 ఏప్రిల్ 1891

డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్ జయంతి సందర్భంగా పార్లమెంట్ హౌస్ కాంప్లెక్స్‌లో భారతదేశం ఆయనకు ఘన నివాళులర్పించింది. 1891 ఏప్రిల్ 14న జన్మించిన అంబేద్కర్ భారత రాజ్యాంగ ప్రధాన రూపశిల్పి, స్వతంత్ర భారతదేశపు మొదటి న్యాయశాఖ మంత్రి మరియు కుల వివక్షకు వ్యతిరేకంగా గళం విప్పిన ప్రముఖులలో ఒకరు. రాజ్యాంగ చట్టం, సామాజిక న్యాయం, భారతదేశంలో బౌద్ధమత పునరుజ్జీవనం మరియు షెడ్యూల్డ్ కులాల హక్కులు ఆయన వారసత్వంలో భాగంగా ఉన్నాయి — ఇవన్నీ ఆయన్ను ఆధునిక భారత చరిత్రలో అత్యంత ప్రభావవంతమైన వ్యక్తులలో ఒకరిగా నిలిపాయి.

ప్రపంచ పార్కిన్సన్స్ దినోత్సవం – ఏప్రిల్ 11 | 2026 ఇతివృత్తం: “సంరక్షణ అంతరాన్ని పూరించండి”

ప్రతి సంవత్సరం ఏప్రిల్ 11న ప్రపంచ పార్కిన్సన్ దినోత్సవాన్ని పాటిస్తారు. ఈ రోజు, 1817లో తన "ఎస్సే ఆన్ ది షేకింగ్ పాల్సీ" అనే గ్రంథంలో ఈ వ్యాధిని మొదటిసారిగా వర్ణించిన బ్రిటిష్ వైద్యుడు డాక్టర్ జేమ్స్ పార్కిన్సన్ జన్మదినోత్సవం కూడా. చికిత్సలు అందుబాటులో ఉన్నప్పటికీ, ప్రపంచవ్యాప్తంగా లక్షలాది పార్కిన్సన్ రోగులకు రోగ నిర్ధారణ, మందులు మరియు నిపుణుల సంరక్షణ అందడం లేదనే విషయాన్ని 2026 సంవత్సరపు ఇతివృత్తం — “బ్రిడ్జ్ ది కేర్ గ్యాప్” — నొక్కి చెబుతోంది. పార్కిన్సన్ అనేది మెదడులో డోపమైన్‌ను ఉత్పత్తి చేసే న్యూరాన్‌లు నశించడం వల్ల కలిగే, కదలికలను ప్రభావితం చేసే ఒక ప్రగతిశీల నాడీ క్షీణత రుగ్మత.

హిమాచల్ దినోత్సవం – ఏప్రిల్ 15 | 1948లో రాష్ట్ర ఏర్పాటు

హిమాచల్ ప్రదేశ్, ఒక ప్రత్యేక పరిపాలనా విభాగంగా రాష్ట్రం ఏర్పడిన సందర్భాన్ని పురస్కరించుకుని, ఏప్రిల్ 15, 2026న 'హిమాచల్ దినోత్సవం' జరుపుకుంది. ఏప్రిల్ 15, 1948న, సుమారు 30 చిన్న సంస్థానాలను (hill states) విలీనం చేయడం ద్వారా హిమాచల్ ప్రదేశ్ ఒక 'చీఫ్ కమిషనర్ ప్రావిన్స్'గా ఆవిర్భవించింది — స్వాతంత్ర్యానంతర ఏకీకరణ ప్రక్రియలో ఇదొక కీలకమైన ఘట్టం; ఇదే 1971లో ఈ రాష్ట్రానికి పూర్తి స్థాయి రాష్ట్ర హోదా లభించడానికి పునాది వేసింది.

నీతి ఆయోగ్ భారతీయ పర్యాటకాన్ని ప్రోత్సహించేందుకు ‘దివ్య భారత్’ అనే సంకలనాన్ని ప్రారంభించింది.

భారతదేశ పర్యాటక రంగాన్ని ప్రోత్సహించడానికి, దేశీయ మరియు అంతర్జాతీయ ప్రయాణాలను ప్రోత్సహించడానికి నీతి ఆయోగ్ “దివ్య భారత్: భారతదేశ ఆత్మకు ఒక కిటికీ” అనే పేరుతో ఒక సంకలనాన్ని ప్రారంభించింది. పర్యాటక మంత్రిత్వ శాఖ అధికారుల సమక్షంలో నీతి ఆయోగ్ వైస్ చైర్మన్ విడుదల చేసిన ఈ సంకలనం, వ్యాసాలు మరియు కథనాల ద్వారా భారతదేశ సాంస్కృతిక, ఆధ్యాత్మిక మరియు భౌగోళిక వైభవాన్ని అందిస్తుంది — పర్యాటకాన్ని జీడీపీ మరియు ఉపాధికి ప్రధాన చోదకంగా మార్చాలన్న ప్రభుత్వ లక్ష్యానికి అనుగుణంగా భారతదేశాన్ని ప్రపంచ స్థాయి పర్యాటక గమ్యస్థానంగా నిలపడమే దీని లక్ష్యం.