కరెంట్ అఫైర్స్ 21 ఏప్రిల్ 2026

అధ్యక్షుడు లీ జే-మ్యుంగ్ అధికారిక పర్యటన సందర్భంగా భారత్-కొరియా సంబంధాలు బలోపేతం

లీ జే-మ్యుంగ్ భారత అధికారిక పర్యటన సందర్భంగా, ఇరు దేశాలు ద్వైపాక్షిక సహకారాన్ని బలోపేతం చేయడానికి మరియు భారత్-రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కొరియా (ఆర్ఓకే) భాగస్వామ్యాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్లడానికి ఉద్దేశించిన అనేక కార్యక్రమాలను ప్రకటించాయి.

ఈ పర్యటన ఫలితాలలో వ్యూహాత్మక, ఆర్థిక, వాతావరణ మరియు సముద్ర సహకారం వంటి అంశాలు ఉన్నాయి.

• ఆర్థిక భద్రతా చర్చల ప్రారంభం
• విశిష్ట సందర్శకుల కార్యక్రమం (డీవీపీ) ఏర్పాటు 
• వాతావరణ మార్పు, ఆర్కిటిక్ మరియు సముద్ర సహకారంతో సహా ప్రపంచ అంశాలపై ఇరు దేశాల విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖల మధ్య చర్చల ప్రారంభం. 
• ఇండో పసిఫిక్ ఓషన్స్ ఇనిషియేటివ్‌లో దక్షిణ కొరియా (ROK) చేరుతోంది 
• అంతర్జాతీయ సౌర కూటమిలో దక్షిణ కొరియా (ROK) చేరుతోంది మరియు గ్లోబల్ గ్రీన్ గ్రోత్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ (GGGI)లో భారతదేశం చేరుతోంది 
• 2028-29 సంవత్సరాన్ని భారత్-దక్షిణ కొరియా స్నేహ సంవత్సరంగా జరుపుకోవడం

పంజాబ్ గ్రంథ దూషణ నిరోధక బిల్లుకు గవర్నర్ ఆమోదం లభించి, చట్టంగా మారింది

గులాబ్ చంద్ కటారియా ఆమోదం పొందిన తర్వాత జాగత్ జోత్ శ్రీ గురు గ్రంథ్ సాహిబ్ సత్కార్ (సవరణ) బిల్లు, 2026 చట్టంగా మారింది. పంజాబ్ శాసనసభ ఆమోదించిన ఈ చట్టం, గురు గ్రంథ్ సాహిబ్‌కు వ్యతిరేకంగా జరిగే దూషణ (బీద్బీ) చర్యలకు కఠినమైన శిక్షలను అందించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

ఈ చట్టం, జాగత్ జోత్ శ్రీ గురు గ్రంథ్ సాహిబ్ సత్కార్ చట్టం, 2008ను సవరిస్తుంది మరియు సిక్కుల పవిత్ర గ్రంథం యొక్క పవిత్రతను కాపాడటానికి కఠినమైన శిక్షలను ప్రవేశపెడుతుంది.

ప్రధానమంత్రి రాజస్థాన్ పర్యటన

ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ రాజస్థాన్‌లోని బలోత్రాలోని పచ్‌పద్రలో భారతదేశపు మొట్టమొదటి గ్రీన్‌ఫీల్డ్ సమీకృత రిఫైనరీ-కమ్-పెట్రోకెమికల్ కాంప్లెక్స్‌ను ప్రారంభించనున్నారు. ఈ ప్రాజెక్ట్ భారతదేశ ఇంధన మరియు పెట్రోకెమికల్ రంగంలో ఒక ప్రధాన మైలురాయిగా నిలుస్తుంది.

ప్రాజెక్ట్ యొక్క ముఖ్య లక్షణాలు

• ప్రదేశం: పచ్‌పద్ర, బలోత్రా (రాజస్థాన్)
• పెట్టుబడి: ₹79,450 కోట్లు
• శుద్ధి సామర్థ్యం: 9 MMTPA (సంవత్సరానికి మిలియన్ మెట్రిక్ టన్నులు)
• పెట్రోకెమికల్ సామర్థ్యం: 2.4 MMTPA
• అభివృద్ధి చేసినవారు: హిందుస్థాన్ పెట్రోలియం కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ మరియు రాజస్థాన్ ప్రభుత్వం

ఆంధ్రప్రదేశ్ ‘ప్రాజెక్ట్ పునర్విక’ను ప్రారంభించింది

అరుదైన జన్యుపరమైన రుగ్మతలతో బాధపడుతున్న పిల్లలకు మద్దతు ఇవ్వడమే లక్ష్యంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ‘ప్రాజెక్ట్ పునర్విక’ను ప్రకటించింది.

The initiative was announced by Nara Lokesh following support extended to an 11-month-old child, Punarvika, who was suffering from Spinal Muscular Atrophy> (SMA), a rare and life-threatening genetic disorder.

ప్రాజెక్ట్ పునర్విక యొక్క లక్ష్యాలు

ఈ కార్యక్రమం కింది వాటితో సహా పలు రంగాలలో పనిచేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది:

• అరుదైన వ్యాధులకు విధానపరమైన మద్దతును బలోపేతం చేయడం
• ఖరీదైన చికిత్సలను అందుబాటులోకి తేవడం
• చికిత్స ఖర్చులను తగ్గించడం

సమృద్ధి గ్రామ కార్యక్రమం WSIS బహుమతులు 2026కు నామినేట్ చేయబడింది.

BharatNet ద్వారా సాధ్యమైన భారతదేశపు 'Samriddh Gram' — ఒక సమగ్ర 'Phygital' సేవా పంపిణీ నమూనా — WSIS Prizes 2026లో, 'Action Line AL C6: Enabling Environment' విభాగం కింద నామినేట్ చేయబడింది.

టెలికమ్యూనికేషన్స్ విభాగం అభివృద్ధి చేసిన ఈ కార్యక్రమం, గ్రామీణ భారతదేశంలో సమ్మిళిత వృద్ధిని ప్రోత్సహించడానికి డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలను ఉపయోగించినందుకు ప్రపంచవ్యాప్త గుర్తింపు పొందింది.

సమృద్ధ్ గ్రామ్ అంటే ఏమిటి?

• సమృద్ధ్ గ్రామ్, ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద గ్రామీణ బ్రాడ్‌బ్యాండ్ ప్రాజెక్ట్ అయిన భారత్‌నెట్ ఆధారంగా నిర్మించబడింది.
• ఇది సమృద్ధి కేంద్రాలను స్థాపిస్తుంది, ఇవి "ఫిజిటల్" సేవలను (భౌతిక + డిజిటల్ సేవలు) అందించే వన్-స్టాప్ కమ్యూనిటీ హబ్‌లుగా పనిచేస్తాయి.

జామూన్ పరిణామక్రమానికి భారతదేశమే పుట్టినిల్లు అని గుర్తించారు

ఒక కొత్త శాస్త్రీయ అధ్యయనం ప్రకారం, జామూన్ (సిజిజియం ప్రజాతి) గతంలో భావించిన దానికంటే చాలా ముందే ఉద్భవించి ఉండవచ్చని, దాని పరిణామ చరిత్రలో భారతదేశం కీలక పాత్ర పోషించిందని తేలింది.

ఈ అధ్యయనం ప్రకారం, ఈ ప్రజాతి దాదాపు 80 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం తూర్పు గోండ్వానాలో ఉద్భవించిందని తెలుస్తోంది. అలాగే, తొలి ఇయోసీన్ కాలం (సుమారు 55 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం) నుంచే ఈ ప్రజాతి భారత ప్రాంతంలో ఉన్నట్లు ఆధారాలు సూచిస్తున్నాయి.

కీలక ఫలితాలు:

• హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లోని కసౌలి ఫార్మేషన్‌లో, తొలి మియోసీన్ కాలం నాటి (~20 మిలియన్ సంవత్సరాల పురాతనమైన) నిక్షేపాల నుండి పరిశోధకులు సిజిజియంకు చెందిన 11 శిలాజ ఆకులను కనుగొన్నారు.
• ఈ శిలాజాలకు “సిజిజియం పాలియోసాలిసిఫోలియం” అని నామకరణం చేశారు.

ఈ అధ్యయనం ఎందుకు ముఖ్యమైనది?

గతంలో, జామూన్ మూలం ఆస్ట్రేలియా లేదా ఆగ్నేయాసియాలో ఉందని నమ్మేవారు. ఇటీవలి అధ్యయనాలు, దీని తొలి వైవిధ్యీకరణకు భారతదేశం ఒక ప్రధాన కేంద్రంగా పనిచేసిందని సూచిస్తున్నాయి.

గమనిక: ఈ అధ్యయనాన్ని త్రిభువన్ విశ్వవిద్యాలయం, బీర్బల్ సాహ్ని ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ పాలియోసైన్సెస్, అకాడమీ ఆఫ్ సైంటిఫిక్ అండ్ ఇన్నోవేటివ్ రీసెర్చ్ (AcSIR) వారు నిర్వహించారు.

జాతీయ నమూనా సర్వే ఆరోగ్య సర్వే 2025

గణాంకాలు మరియు కార్యక్రమ అమలు మంత్రిత్వ శాఖ (MoSPI), జాతీయ నమూనా సర్వే (NSS) యొక్క 80వ రౌండ్ కింద 'గృహ సామాజిక వినియోగం: ఆరోగ్యం (2025)' నివేదికను విడుదల చేసింది. ఈ నివేదిక భారతదేశ ఆరోగ్య సూచికలలో గణనీయమైన మెరుగుదలలను చూపుతోంది.

ఈ నివేదిక కింది రంగాలలో సాధించిన ప్రధాన పురోగతిని హైలైట్ చేస్తుంది:

• వ్యాధిని ముందుగా గుర్తించడం
• రోగ్య బీమా కవరేజ్
• సంస్థాగత ప్రసవాలు
• ప్రజా ఆరోగ్య సంరక్షణ అందుబాటు

కీలక ఫలితాలు:

• 2017–18తో పోలిస్తే ఆరోగ్య బీమా కవరేజ్ గణనీయంగా పెరిగింది. గ్రామీణ ప్రాంతాలలో ఆరోగ్య కవరేజ్ 14.1% నుండి 47.4%కి పెరిగింది. పట్టణ ప్రాంతాల్లో ఆరోగ్య బీమా పరిధి 19.1% నుండి 44.3%కి పెరిగింది.
• ఈ ఆరోగ్య బీమా పరిధిలో అత్యధిక వాటా ప్రభుత్వ పథకాలదే.
• ఆసుపత్రుల్లో జరిగే ప్రసవాల శాతం 96.2%కి పెరిగింది.
• అంటువ్యాధులు తగ్గుముఖం పడుతున్నప్పటికీ, అధిక రక్తపోటు, మధుమేహం మరియు థైరాయిడ్ సంబంధిత రుగ్మతల వంటి అంటువ్యాధులు కాని వ్యాధులు (Non-Communicable diseases) పెరుగుతున్నట్లు నివేదికలు వెల్లడిస్తున్నాయి.
• ఆసుపత్రిలో చేరేవారి మొత్తం రేటు 2.9%గా ఉంది; వృద్ధులలో మాత్రం ఇది అత్యధికంగా (8.1%) నమోదైంది.