కరెంట్ అఫైర్స్ 23 ఏప్రిల్ 2026

గేదెల పోరాటాలను ఆపాలని అస్సాం ప్రభుత్వానికి గౌహతి హైకోర్టు ఆదేశం

తదుపరి ఉత్తర్వులు వచ్చేవరకు రాష్ట్రంలో ఎలాంటి గేదెల పోరాటాలు (మోహ్-జుజ్) జరగకుండా చూడాలని గౌహతి హైకోర్టు అస్సాం ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించింది. ఈ ఆదేశాన్ని ఉల్లంఘించే నిర్వాహకులపై శిక్షా చర్యలు ప్రారంభించాలని కూడా కోర్టు అధికారులను కోరింది. పీపుల్ ఫర్ ది ఎథికల్ ట్రీట్‌మెంట్ ఆఫ్ యానిమల్స్ (PETA) ఇండియా దాఖలు చేసిన రిట్ పిటిషన్‌పై విచారణ సందర్భంగా జస్టిస్ అంజన్ మోని కలితా ఈ మధ్యంతర ఆదేశాన్ని జారీ చేశారు.

వార్తలలో ఎందుకు?

జనవరి 2026లో మాఘ్ బిహు వేడుకల సందర్భంగా అక్రమ గేదెల పోరాటాలు నిర్వహించబడ్డాయని ఆరోపిస్తూ PETA ఇండియా సాక్ష్యాలను సమర్పించింది.

మోహ్-జుజ్ గురించి:

• మోహ్-జుజ్ అనేది అస్సాంలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో, ముఖ్యంగా మాఘ్ బిహు సమయంలో నిర్వహించే ఒక సాంప్రదాయ గేదెల పోరాట కార్యక్రమం.

గౌహతి హైకోర్టు గురించి:

• ప్రధాన పీఠం: గౌహతి, అస్సాం
• దీని పరిధిలో అస్సాం, నాగాలాండ్, మిజోరం, మరియు అరుణాచల్ ప్రదేశ్ ఉన్నాయి.

లడఖ్‌లో జరగనున్న బుద్ధ భగవానుడి పవిత్ర అవశేషాల ప్రదర్శన

న్యూఢిల్లీలోని నేషనల్ మ్యూజియంలో జరిగిన తథాగత (బుద్ధ భగవానుడి) పవిత్ర అవశేషాల ప్రదర్శన ప్రారంభోత్సవ కార్యక్రమంలో కేంద్ర సాంస్కృతిక, పర్యాటక శాఖ మంత్రి శ్రీ గజేంద్ర సింగ్ షెఖావత్ ప్రసంగించారు.

ఇలాంటి మొట్టమొదటి చారిత్రాత్మక ప్రదర్శన 2026 మే 1 నుండి 15 వరకు లడఖ్‌లో జరగనుంది. ఇందులో భారతదేశం మరియు విదేశాల నుండి ప్రతినిధులు పాల్గొంటారని అంచనా.

ముఖ్యాంశాలు:

• కార్యక్రమం: బుద్ధ భగవానుడి పవిత్ర అవశేషాల ప్రదర్శన
• ప్రదేశం: లడఖ్ (లేహ్ మరియు జాన్స్కార్)
• తేదీలు: 1 మే – 15 మే 2026
• నిర్వహణ: సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖ

9వ భారత అంతర్జాతీయ జల వారోత్సవాలు (IIWW-2026) ప్రారంభం

కేంద్ర జలశక్తి శాఖ మంత్రి శ్రీ సి. ఆర్. పాటిల్ న్యూఢిల్లీలో 9వ భారత అంతర్జాతీయ జల వారోత్సవాలను (IIWW-2026) ప్రారంభించారు. ఈ కార్యక్రమాన్ని జలశక్తి మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలో 2026 సెప్టెంబర్ 22 నుండి 26 వరకు న్యూఢిల్లీలోని భారత్ మండపంలో నిర్వహిస్తారు.

9వ భారత అంతర్జాతీయ జల వారోత్సవాలు 2026 యొక్క ఇతివృత్తం “వాతావరణ మార్పులను తట్టుకునే జల నిర్వహణ”.

భాగస్వామ్యం

• 150 దేశాలకు ఆహ్వానం
• 11 భాగస్వామ్య దేశాలు పాల్గొంటాయని అంచనా
• మొత్తం 84 కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖలు/విభాగాలకు ఆహ్వానం
• 36 రాష్ట్రాలు/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు ఆహ్వానం

ప్రభుత్వ జల సంరక్షణ కార్యక్రమం

• జల్ సంచయ్ జన భాగీదారీ కింద, ఇప్పటికే 60 లక్షలకు పైగా కృత్రిమ రీఛార్జ్ మరియు జల సంరక్షణ నిర్మాణాలు ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి.
• లక్ష్యం: మే 2026 నాటికి 1 కోటి నిర్మాణాలు

భారతదేశం, అమెరికా మరియు యూకేలలో ద్రవ్యోల్బణాన్ని తగ్గించడం

2022 మరియు 2025 మధ్య మహమ్మారి అనంతర ద్రవ్యోల్బణ పెరుగుదలను అమెరికా ఫెడరల్ రిజర్వ్ (ఫెడ్), బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇంగ్లాండ్ (BoE), మరియు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) ఎలా ఎదుర్కొన్నాయో, మరియు దాని ఫలితంగా ఏర్పడిన విభిన్న ఆర్థిక పరిణామాలను ఒక ఇటీవలి తులనాత్మక విశ్లేషణ హైలైట్ చేసింది.

ఈ అధ్యయనం 'సాక్రిఫైస్ రేషియో' అనే భావనను ఉపయోగించింది, ఇది ద్రవ్యోల్బణంలో ప్రతి 1 శాతం పాయింట్ తగ్గుదలకు ఆర్థిక ఉత్పత్తిలో కలిగే నష్టాన్ని కొలుస్తుంది.

ముఖ్యాంశాలు:

యునైటెడ్ స్టేట్స్

• జూన్ 2022లో ద్రవ్యోల్బణం 9.1% వద్ద గరిష్ట స్థాయికి చేరుకుంది.
• ఫెడరల్ బ్యాంక్ వడ్డీ రేట్లను 11 సార్లు పెంచింది, జూలై 2023 నాటికి అవి 5.25%–5.50%కి చేరుకున్నాయి.
• మాంద్యం లేకుండానే ద్రవ్యోల్బణం తగ్గింది.
• త్యాగ నిష్పత్తి: దాదాపు సున్నా (కనీస ఆర్థిక నష్టం).

యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్

• 2022 అక్టోబర్‌లో ద్రవ్యోల్బణం 11.1% వద్ద గరిష్ట స్థాయికి చేరుకుంది, ఇది 1981 తర్వాత అత్యధికం.
• బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇంగ్లాండ్ 2023 ఆగస్టు నాటికి వడ్డీ రేట్లను 0.1% నుండి 5.25%కి పెంచింది.
• 2023 చివరిలో ఆర్థిక వ్యవస్థ మాంద్యంలోకి ప్రవేశించింది.
• 2025 చివరిలో నిరుద్యోగం 5.2%కి పెరిగింది.
• 2026 ఫిబ్రవరిలో ద్రవ్యోల్బణం 3.0% వద్ద లక్ష్యం కంటే ఎక్కువగా కొనసాగింది.

భారతదేశం

• 2022 ఏప్రిల్‌లో రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణం 7.8% వద్ద గరిష్ట స్థాయికి చేరుకుంది.
• ఆర్‌బిఐ 2022 మే మరియు 2023 ఫిబ్రవరి మధ్య రెపో రేటును 4% నుండి 6.5%కి పెంచింది.
• తర్వాత 2026 ఆర్థిక సంవత్సరంలో రేట్లను 125 బేసిస్ పాయింట్లు తగ్గించింది.
• వృద్ధి 8%+ నుండి 6.5%కి మందగించింది, కానీ మాంద్యం సంభవించలేదు.
• 2025 మధ్య నాటికి ద్రవ్యోల్బణం 2.1%కి తగ్గింది.

భారతదేశంలో ద్రవ్యోల్బణం ఎందుకు భిన్నంగా ఉంటుంది?

• భారతదేశ వినియోగదారుల ధరల సూచిక (CPI) బాస్కెట్‌లో ఆహార వస్తువుల వాటా దాదాపు 46% ఉంటుంది.
• ఆహార ద్రవ్యోల్బణం వడ్డీ రేట్ల మార్పుల కంటే ఎక్కువగా వీటిపై ఆధారపడి ఉంటుంది:
  • కాలానుగుణ కారకాలు
  • MSP (కనీస మద్దతు ధరలు)
  • సరఫరా గొలుసు పరిస్థితులు.
    than on interest rate changes.

భారతదేశంపై కరెన్సీ ఒత్తిడి:

• భారత రూపాయి మార్చి 30, 2026న ఒక అమెరికన్ డాలర్‌కు ₹95.22 వద్ద రికార్డు కనిష్ట స్థాయికి పడిపోయింది.
• బలహీనమైన రూపాయి దిగుమతి ఖర్చులను, ముఖ్యంగా ముడి చమురు దిగుమతి ఖర్చులను పెంచుతుంది.

షేఖా జీల్ పక్షుల అభయారణ్యం - భారతదేశంలోని 99వ రామ్‌సర్ ప్రదేశం

పర్యావరణ, అటవీ మరియు వాతావరణ మార్పుల కేంద్ర మంత్రి శ్రీ భూపేంద్ర యాదవ్, ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని అలీఘర్‌లో ఉన్న 'శేఖా ఝీల్ పక్షుల అభయారణ్యం'ను 'రామ్సర్ క్షేత్రం'గా గుర్తించినట్లు ప్రకటించారు. ఈ గుర్తింపుతో, భారతదేశంలోని మొత్తం రామ్సర్ క్షేత్రాల సంఖ్య 99కి చేరగా, ఉత్తరప్రదేశ్ వాటా 12కి పెరిగింది; తద్వారా రామ్సర్ చిత్తడి నేలల పరిరక్షణలో అగ్రగామి రాష్ట్రాలలో ఒకటిగా ఉత్తరప్రదేశ్ నిలిచింది.

రామ్ సర్ ప్రదేశాల గురించి:

రామ్సర్ క్షేత్రం అనేది, ఇరాన్‌లోని రామ్సర్‌లో (1971) సంతకం చేయబడిన రామ్సర్ ఒప్పందం కింద గుర్తించబడిన, అంతర్జాతీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిన ఒక చిత్తడి నేల.

రామ్సర్ ఒప్పందం (1971) యొక్క లక్ష్యాలు

• చిత్తడి నేలల సంరక్షణ
• చిత్తడి నేల వనరుల సుస్థిర వినియోగం
• జీవవైవిధ్య పరిరక్షణ
• జల భద్రత మరియు పర్యావరణ సమతుల్యత

అటల్ పెన్షన్ యోజన 9 కోట్ల చందాదారులను దాటింది

భారత ప్రభుత్వపు ఒక ప్రముఖ సామాజిక భద్రతా పథకమైన, పెన్షన్ ఫండ్ నియంత్రణ మరియు అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (PFRDA) ద్వారా నిర్వహించబడే 'అటల్ పెన్షన్ యోజన' (APY), 2026 ఏప్రిల్ 21న మొత్తం 9 కోట్ల నమోదుల మైలురాయిని అధిగమించడం ద్వారా ఒక కీలక విజయాన్ని సాధించింది.

ఈ పథకం తన చరిత్రలోనే అత్యధిక వార్షిక నమోదును కూడా నమోదు చేసింది; 2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో 1.35 కోట్లకు పైగా కొత్త చందాదారులు ఇందులో చేరారు.

APY యొక్క ఉద్దేశ్యం

సార్వత్రిక సామాజిక భద్రతా వ్యవస్థను రూపొందించడానికి మరియు పింఛను మద్దతును అందించడానికి — ముఖ్యంగా వీరి కోసం:

• పేద కుటుంబాలు
• వెనుకబడిన పౌరులు
• అసంఘటిత రంగ కార్మికులు

అర్హత

• 18 నుండి 40 సంవత్సరాల వయస్సు గల భారతీయ పౌరులు
• ప్రస్తుతం ఆదాయపు పన్ను చెల్లిస్తున్నవారికి లేదా గతంలో చెల్లించినవారికి ఇది అందుబాటులో లేదు.

APY యొక్క ట్రిపుల్ ప్రయోజనాలు (సంపూర్ణ సురక్ష కవచ్)

1. 60 ఏళ్ల తర్వాత ₹1,000 నుండి ₹5,000 వరకు హామీతో కూడిన నెలవారీ పెన్షన్
2. చందాదారు మరణానంతరం, అదే పింఛను జీవిత భాగస్వామికి కొనసాగుతుంది.
3. చందాదారు మరియు వారి జీవిత భాగస్వామి ఇద్దరూ మరణించిన తర్వాత, నామినీకి తిరిగి చెల్లించబడే నిధి మొత్తం.

పాల్గొనే సంస్థలు

• ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులు (PSBs)
• ప్రాంతీయ గ్రామీణ బ్యాంకులు (RRBs)
• ప్రైవేటు బ్యాంకులు
• చిన్న ఆర్థిక బ్యాంకులు (SFBs)
• సహకార బ్యాంకులు
• తపాలా శాఖ

IN-SLN DIVEX 2026

భారత మరియు శ్రీలంకల మధ్య జరిగే ద్వైపాక్షిక డైవింగ్ విన్యాసం 'IN-SLN DIVEX 2026' యొక్క 4వ ఎడిషన్‌లో పాల్గొనేందుకు, భారత నౌకాదళానికి చెందిన డైవింగ్ సహాయక మరియు జలాంతర్గామి రక్షణ నౌక 'INS నిరీక్షక్', 2026 ఏప్రిల్ 21న శ్రీలంకలోని కొలంబో నౌకాశ్రయానికి చేరుకుంది.

ఈ విన్యాసం ఏప్రిల్ 21 నుండి 27, 2026 వరకు జరగనుంది; ఇరు నౌకాదళాల మధ్య సముద్ర సంబంధ సహకారాన్ని మరియు పరస్పర కార్యసామర్థ్యాన్ని బలోపేతం చేయడం దీని లక్ష్యం. భారతదేశపు 'ఆరోగ్య మైత్రి' చొరవలో భాగంగా, INS నిరీక్షక్ రెండు 'BHISM క్యూబ్స్'ను అందజేస్తుంది.

లారియస్ పురస్కారాలు 2026

స్పెయిన్‌లోని మాడ్రిడ్‌లో జరిగిన లారియస్ వరల్డ్ స్పోర్ట్స్ అవార్డ్స్ 2026లో, టెన్నిస్ స్టార్లు కార్లోస్ అల్కరాజ్ మరియు అరీనా సబలెంకా వరుసగా ప్రతిష్టాత్మకమైన 'స్పోర్ట్స్‌మ్యాన్ ఆఫ్ ది ఇయర్' మరియు 'స్పోర్ట్స్‌వుమన్ ఆఫ్ ది ఇయర్' అవార్డులను గెలుచుకున్నారు. లారియస్ అవార్డులు క్రీడలలో అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకమైన ప్రపంచ పురస్కారాలలో ఒకటి, వీటిని తరచుగా "క్రీడల ఆస్కార్‌లు" అని పిలుస్తారు.

లారియస్ అవార్డులు 2026: ముఖ్య విజేతలు

• స్పోర్ట్స్ మ్యాన్ ఆఫ్ ది ఇయర్: కార్లోస్ అల్కరాజ్ (స్పెయిన్)
• స్పోర్ట్స్ వుమన్ ఆఫ్ ది ఇయర్: ఆర్యనా సబలెంకా (బెలారస్)
• జీవితకాల సాఫల్య పురస్కారం: నదియా కొమనేసి