కరెంట్ అఫైర్స్ 14 ఏప్రిల్ 2026

అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లోని ప్రాంతాలకు చైనా కొత్త పేర్లు

• తన వాదనలకు సంబంధించిన "డిజిటల్ మరియు కార్టోగ్రాఫిక్ రికార్డు"ను రూపొందించడానికి, చైనా అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లోని ప్రాంతాల పేర్లను మరోసారి ప్రామాణీకరించింది.
• China calls the state Zangnan (South Tibet) and rejects the McMahon Line (1914) as an illegal colonial imposition.
• భారతదేశం వైఖరి: అరుణాచల్ ప్రదేశ్ భారతదేశంలో అంతర్భాగం. ప్రముఖ బౌద్ధ మఠం ఉన్న తవాంగ్ ప్రాంతం, భారత్-చైనా మధ్య అత్యంత సున్నితమైన ప్రాంతంగా మిగిలిపోయింది.

అమెరికాలో మొట్టమొదటి స్వామి వివేకానంద విగ్రహావిష్కరణ

భారతదేశ సాంస్కృతిక దౌత్యంలో ఒక ముఖ్యమైన మైలురాయిగా, అమెరికాలో స్వామి వివేకానంద యొక్క మొట్టమొదటి పూర్తి-పరిమాణ విగ్రహాన్ని సియాటిల్‌లో ఆవిష్కరించారు. వివేకానంద 1893 చికాగో పార్లమెంట్ ఆఫ్ రెలిజియన్స్‌లో చేసిన ప్రసంగం భారత్-అమెరికా సాంస్కృతిక చరిత్రలో ఒక మైలురాయి.

జలియన్‌వాలా బాగ్ మారణకాండ స్మరణ దినం

1919 ఏప్రిల్ 13న, బైసాఖీ పండుగ సందర్భంగా అమృత్‌సర్‌లోని జలియన్‌వాలా బాగ్ వద్ద గుమిగూడిన వేలాది మంది నిరాయుధ పౌరులపై కాల్పులు జరపమని జనరల్ రెజినాల్డ్ డయ్యర్ సైనికులను ఆదేశించారు. ఈ మారణకాండలో వందలాది మంది మరణించారు మరియు ఇది సంపూర్ణ స్వరాజ్యం కోసం డిమాండ్ చేసే దిశగా భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమాన్ని ఉత్తేజపరిచిన ఒక మలుపుగా నిలిచింది. రౌలట్ చట్టం (1919) నిరసనలను ప్రేరేపించింది; నాయకులు డాక్టర్ సైఫుద్దీన్ కిచ్లూ మరియు డాక్టర్ సత్యపాల్ అరెస్టు చేయబడ్డారు.

గమనిక: రౌలట్ సత్యాగ్రహం → జలియన్‌వాలా బాగ్ → సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమం (1920).

పోషణ్ పఖ్వాడా 2026

• మహిళా మరియు శిశు అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ, మిషన్ పోషణ్ 2.0 కింద 8వ పోషణ్ పఖ్వాడా 2026ను ప్రారంభించింది (ఏప్రిల్ 9–23 వరకు పాటించారు).
• The Poshan Pakhwada theme 2026: “Maximising Brain Development in the First Six Years of Life.”
• మెదడు అభివృద్ధిలో 85% పైగా ఆరు సంవత్సరాల వయస్సు వచ్చేసరికే జరుగుతుందని ఇది చెబుతుంది.
• ఐదు ప్రధానాంశాలు: తల్లి మరియు శిశు పోషణ, తొలిదశ ప్రేరణ, ఆట ఆధారిత విద్య, స్క్రీన్ సమయాన్ని తగ్గించడం, అంగన్‌వాడీ కేంద్రాలను బలోపేతం చేయడం.

భారతదేశ వ్యాప్తంగా పంట పండుగల సందర్భంగా రాష్ట్రపతి శుభాకాంక్షలు

ఏప్రిల్ 14–15, 2026 తేదీలలో జరుపుకునే వివిధ పంట పండుగల సందర్భంగా భారత రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము శుభాకాంక్షలు తెలియజేశారు. అనేక రాష్ట్రాలలో పంట కోతల కాలానికి మరియు ఆయా ప్రాంతీయ నూతన సంవత్సర ఆరంభానికి ఈ పండుగలు ప్రతీకలుగా నిలుస్తాయి.

ఇది భారతదేశపు 'వైవిధ్యంలో ఏకత్వం' అనే సాంస్కృతిక స్ఫూర్తిని, అలాగే రైతుల పట్ల మనకున్న కృతజ్ఞతా భావాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది.

ప్రధాన పంట పండుగలు & రాష్ట్రాలు

ప్రధానమంత్రి ఉత్తర ప్రదేశ్ పర్యటన78

ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ ఏప్రిల్ 14, 2026న ఉత్తర ప్రదేశ్ మరియు ఉత్తరాఖండ్‌లలో పర్యటించారు. ఈ సందర్భంగా ఆయన కీలక మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులను సమీక్షించి, ప్రారంభించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• ప్రధానమంత్రి సహారన్‌పూర్ (యూపీ)లోని వన్యప్రాణి కారిడార్‌ను సమీక్షించారు.
• ప్రధానమంత్రి ఢిల్లీ-డెహ్రాడూన్ ఎకనామిక్ కారిడార్‌ను ప్రారంభించారు.

ఢిల్లీ-డెహ్రాడూన్ ఎకనామిక్ కారిడార్

213 కిలోమీటర్ల పొడవైన, ఆరు లేన్ల యాక్సెస్-కంట్రోల్డ్ ఢిల్లీ-డెహ్రాడూన్ ఎకనామిక్ కారిడార్‌ను ₹12,000 కోట్లకు పైగా వ్యయంతో అభివృద్ధి చేశారు. ఈ కారిడార్ ఢిల్లీ, ఉత్తర ప్రదేశ్ మరియు ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రాల గుండా వెళుతుంది. ఇది ప్రస్తుతం ఢిల్లీ మరియు డెహ్రాడూన్ మధ్య ఆరు గంటలకు పైగా ఉన్న ప్రయాణ సమయాన్ని సుమారు రెండున్నర గంటలకు తగ్గిస్తుంది.

ఈ ప్రాజెక్టులో 12 కిలోమీటర్ల పొడవైన వన్యప్రాణి ఎలివేటెడ్ కారిడార్ కూడా ఉంది, ఇది ఆసియాలోనే అత్యంత పొడవైన వాటిలో ఒకటి.

అమరావతి–విశాఖపట్నం–తిరుపతి పర్యాటక కారిడార్‌ను ఏపీ ప్రతిపాదించింది

ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం పర్యాటకం, సాంస్కృతిక సమైక్యత, మరియు ప్రైవేట్ పెట్టుబడులపై దృష్టి సారించి అమరావతిని ఒక ప్రపంచ సృజనాత్మక ఆర్థిక కేంద్రంగా అభివృద్ధి చేస్తోంది. అమరావతి (సాంస్కృతిక/బౌద్ధ వారసత్వం), విశాఖపట్నం (తీరప్రాంత/ఓడరేవు పర్యాటకం), మరియు తిరుపతి (మతపరమైన పర్యాటకం)లను కలుపుతూ ఒక పర్యాటక కారిడార్‌ను అభివృద్ధి చేస్తున్నారు. కంటెంట్ క్రియేషన్ మరియు ఈవెంట్ ఆధారిత ప్రమోషన్ కోసం ఈరోస్ ఇంటర్నేషనల్ మరియు రెడ్ బుల్ చర్చలు జరుపుతున్నాయి.

ఆర్థిక వ్యవస్థ కరెంట్ అఫైర్స్ జనవరి 2026లో భారతదేశపు యూపీఐ 21.70 బిలియన్ల లావాదేవీలను నమోదు చేసింది

జనవరి 2026 గణాంకాల ప్రకారం, ₹28.33 లక్షల కోట్ల విలువైన రికార్డు స్థాయిలో 21.70 బిలియన్ల యూపీఐ లావాదేవీలు జరిగాయి. మొత్తం రిటైల్ డిజిటల్ లావాదేవీలలో యూపీఐ వాటా 81%. ప్రపంచవ్యాప్తంగా జరిగే మొత్తం రియల్-టైమ్ చెల్లింపు లావాదేవీలలో భారతదేశం వాటా 49%. ఈ డిజిటల్ విప్లవానికి JAM త్రయం (జన్ ధన్–ఆధార్–మొబైల్) ప్రధాన కారణం. RTGS (2004) మరియు IMPS (2010) చెల్లింపు వ్యవస్థలు ఇప్పుడు UPI వ్యవస్థ కంటే వెనుకబడి ఉన్నాయి.

స్టార్టప్ ఇండియా ఫండ్ ఆఫ్ ఫండ్స్ 2.0

నిధుల సవాళ్లను పరిష్కరించడం ద్వారా దేశంలోని స్టార్టప్ పర్యావరణ వ్యవస్థను బలోపేతం చేసే లక్ష్యంతో, భారత ప్రభుత్వం ₹10,000 కోట్ల నిధితో స్టార్టప్ ఇండియా ఫండ్ ఆఫ్ ఫండ్స్ 2.0 (FoF 2.0)ను ప్రారంభించింది. వ్యవస్థాపకత మరియు ఆవిష్కరణలను ప్రోత్సహించడానికి 2016లో స్టార్టప్ ఇండియా కార్యాచరణ ప్రణాళిక కింద ప్రవేశపెట్టిన మునుపటి ఫండ్ ఆఫ్ ఫండ్స్ ఫర్ స్టార్టప్స్ (FFS 1.0)కు ఈ చొరవ ఒక పొడిగింపు.

• ప్రత్యక్ష నిధుల పథకాలలా కాకుండా, ఫండ్ ఆఫ్ ఫండ్స్ నమూనా పరోక్షంగా పనిచేస్తుంది.
• ప్రభుత్వం స్టార్టప్‌లలో నేరుగా పెట్టుబడి పెట్టదు.
• దానికి బదులుగా, అది సెబీ-నమోదిత ఆల్టర్నేటివ్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ ఫండ్స్ (AIFs)కు మూలధనాన్ని అందిస్తుంది, ఆ తర్వాత అవి స్టార్టప్‌లలో పెట్టుబడి పెడతాయి.
• ఈ విధానం, అనుభవజ్ఞులైన వెంచర్ క్యాపిటల్ సంస్థల ద్వారా వృత్తిపరమైన నిధుల నిర్వహణను మరియు మెరుగైన పెట్టుబడి నిర్ణయాలను నిర్ధారిస్తుంది.

ఈ పథకాన్ని ప్రధానంగా స్మాల్ ఇండస్ట్రీస్ డెవలప్‌మెంట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (SIDBI) అమలు చేస్తుంది, ఇది నోడల్ ఏజెన్సీగా వ్యవహరిస్తుంది. తగిన AIFలను ఎంపిక చేయడానికి వెంచర్ క్యాపిటల్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ కమిటీ (VCIC) మరియు పనితీరును పర్యవేక్షించడానికి, పారదర్శకతను నిర్ధారించడానికి సాధికార కమిటీ (EC)తో సహా ఒక వ్యవస్థీకృత పాలనా యంత్రాంగం ఏర్పాటు చేయబడింది.

హంగేరీ ఎన్నికల్లో పీటర్ మాగ్యార్ విజయం

హంగరీలో ఎన్నికల విజయం సాధించినందుకు ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ పీటర్ మాగ్యార్‌కు అభినందనలు తెలిపారు. పీటర్ మాగ్యార్ యొక్క టిస్జా పార్టీ ఒక ముఖ్యమైన విజయాన్ని సాధించి, హంగరీలో ఒక కొత్త రాజకీయ దశకు నాంది పలికింది.

హంగేరీ

• రాజధాని: బుడాపెస్ట్
• ద్రవ్యం: హంగేరియన్ ఫోరింట్
• ఖండం: ఐరోపా
• నది: డాన్యూబ్ నది బుడాపెస్ట్ గుండా ప్రవహిస్తుంది.