వీక్లీ కరెంట్ అఫైర్స్ (సెప్టెంబర్ 2026 - 2వ వారం) - పరీక్షా రివిజన్ నోట్స్
1) అంతర్జాతీయ కరెంట్ అఫైర్స్
ఇటలీలో అత్యధిక కాలం ప్రధాన మంత్రిగా పనిచేసిన వ్యక్తిగా జార్జియా మెలోనీ నిలిచారు.
4 సెప్టెంబర్ 2026 నాటికి, ఇటలీ ప్రధాని జార్జియా మెలోనీ ప్రభుత్వం అధికారంలో 1,413 వరుస రోజులను పూర్తి చేసుకుంది. తద్వారా, మాజీ ప్రధాని సిల్వియో బెర్లుస్కోని రెండవ ప్రభుత్వం (2001–2005) నెలకొల్పిన 1,412 రోజుల రికార్డును (యుద్ధానంతర కాలంలో ఒకే ప్రభుత్వం అత్యధిక కాలం అధికారంలో ఉన్న రికార్డును) ఇది అధిగమించింది. 2022 సాధారణ ఎన్నికల అనంతరం 22 అక్టోబర్ 2022న మెలోనీ బాధ్యతలు చేపట్టారు. ఆమె 'బ్రదర్స్ ఆఫ్ ఇటలీ' (Fratelli d’Italia) పార్టీ నాయకురాలు మరియు ఇటలీకి ప్రధానమంత్రిగా పనిచేసిన మొదటి మహిళ.
రష్యా మరియు ఉత్తర కొరియా మొదటి రోడ్డు వంతెనను ప్రారంభించాయి
రష్యా మరియు ఉత్తర కొరియా తమ ఉమ్మడి సరిహద్దు వెంబడి మొట్టమొదటి రోడ్డు వంతెనను 2026 సెప్టెంబర్ 7న ప్రారంభించాయి. ఈ వంతెన రష్యాలోని ఖసాన్ ప్రాంతం మరియు ఉత్తర కొరియాలోని రాసన్ ప్రాంతం సమీపంలో తుమెన్ నదిపై నిర్మించబడింది. దీనిని రష్యా ప్రధాని మిఖాయిల్ మిషుస్తిన్ మరియు ఉత్తర కొరియా ప్రధాని పాక్ థే సాంగ్ ప్రారంభించారు.
2026లో భారత్, జర్మనీ తమ దౌత్య సంబంధాల 75 ఏళ్లను జరుపుకోనున్నాయి
భారతదేశం మరియు జర్మనీల మధ్య దౌత్య సంబంధాలకు 2026లో 75 ఏళ్లు పూర్తవుతున్న నేపథ్యంలో, 2026 సెప్టెంబర్ 10న జరిగిన టెలిఫోన్ సంభాషణలో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ మరియు జర్మన్ ఛాన్సలర్ ఫ్రెడ్రిక్ మెర్జ్ భారత్-జర్మనీ వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని సమీక్షించారు.
2) జాతీయ కరెంట్ అఫైర్స్
పశ్చిమ ప్రత్యేక సరుకు రవాణా కారిడార్ పూర్తిగా పూర్తయింది
ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ 2026 సెప్టెంబర్ 8న గుజరాత్లోని వడోదరలో వెస్ట్రన్ డెడికేటెడ్ ఫ్రైట్ కారిడార్ (WDFC)కు చెందిన మూడు కీలక విభాగాలను దేశానికి అంకితం చేశారు, తద్వారా ఈ కారిడార్ నిర్మాణం పూర్తయింది. కొత్తగా ప్రారంభించిన ఈ మూడు విభాగాలు 326 రూట్ కిలోమీటర్ల మేర విస్తరించి ఉండగా, వీటి కోసం ₹20,700 కోట్లకు పైగా వ్యయం చేశారు.
| కారిడార్ | మార్గం | వ్యవధి / నిధులు |
|---|---|---|
| వెస్ట్రన్ DFC (WDFC) | దాద్రీ (UP) నుండి JNPT (మహారాష్ట్ర) | ~1,506 కి.మీ. | JICA (జపాన్) ఆర్థిక సహకారంతో |
| తూర్పు డీఎఫ్సీ (EDFC) | లూధియానా నుండి సోన్నగర్ వరకు | ~1,337 కి.మీ. | ప్రపంచ బ్యాంక్ నుండి భారీ ఆర్థిక సహకారం |
| మొత్తం DFC నెట్వర్క్ (కార్యాచరణలో ఉన్నది) | WDFC + EDFC కలయిక | 2,800 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ |
కర్ణాటక ఉపాధ్యాయుల కోసం ‘Tr’ ఉపసర్గను ప్రవేశపెట్టింది.
వైద్యులకు “Dr” మరియు ప్రొఫెసర్లకు “Prof” లాగా, ఉపాధ్యాయులు తమ పేర్ల ముందు “Tr” అనే గౌరవ సూచక ఉపసర్గను ఉపయోగించడానికి కర్ణాటక అనుమతించింది. ఈ ప్రకటనను ఉపాధ్యాయ దినోత్సవం, 5 సెప్టెంబర్ 2026న ప్రకటించారు. ఉపాధ్యాయులకు ప్రత్యేక గౌరవ సూచక ఉపసర్గను అధికారికంగా గుర్తించిన భారతదేశంలో మొదటి రాష్ట్రంగా కర్ణాటక నిలిచింది. “Tr” అనే ఈ ఉపసర్గ ఒక వృత్తిపరమైన గుర్తింపు చిహ్నం మాత్రమే, ఇది అదనపు విద్యా అర్హతగా పరిగణించబడుతుంది కాదు.
సురు వేసవి ఉత్సవం 2026
రెండవ సురు సమ్మర్ ఫెస్టివల్ 2026 లడఖ్లోని కార్గిల్ జిల్లా, సురు లోయలోని డామ్స్నా వద్ద 2026 ఆగస్టు 26–27 తేదీలలో నిర్వహించబడింది. దీనిని లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ వినయ్ కుమార్ సక్సేనా వర్చువల్ విధానంలో ప్రారంభించారు. సుస్థిర, సాంస్కృతిక మరియు సాహస పర్యాటక కేంద్రాలుగా సురు లోయ మరియు కార్గిల్లను ప్రోత్సహించడం దీని లక్ష్యం.
జమ్మూ & కాశ్మీర్ మొట్టమొదటి అంతర్జాతీయ చలనచిత్రోత్సవం
మొదటి అంతర్జాతీయ జమ్మూ & కాశ్మీర్ చలనచిత్రోత్సవం (IFFJK) 2026, 2026 సెప్టెంబర్ 7 నుండి 10 వరకు శ్రీనగర్, గుల్మార్గ్ మరియు జమ్మూలలోని వివిధ వేదికలలో జరుగుతోంది. దీనిని జమ్మూ & కాశ్మీర్ సమాచార మరియు పౌర సంబంధాల డైరెక్టరేట్ (DIPR) నిర్వహిస్తోంది. ఇతివృత్తం: “రంగ్-ఎ-సినిమా”. ఇందులో 41 దేశాల నుండి 135 చిత్రాలు (దాదాపు 1,100 ఎంట్రీల నుండి ఎంపిక చేయబడినవి) ప్రదర్శించబడుతున్నాయి. సారా ఫ్రాన్సిస్ దర్శకత్వం వహించిన లెబనీస్ చిత్రం 'డెడ్ డాగ్'తో ఈ ఉత్సవం ప్రారంభమైంది.
9వ రాష్ట్రీయ పోషణ్ మా 2026
9వ రాష్ట్రీయ పోషణ్ మాహ్ 2026 కార్యక్రమం 9 సెప్టెంబర్ 2026న వారణాసి (ఉత్తరప్రదేశ్)లోని రుద్రాక్ష అంతర్జాతీయ సహకార మరియు సమావేశ కేంద్రంలో ప్రారంభమైంది. పోషకాహార అవగాహన, మాతృ ఆరోగ్యం, శిశు వికాసం మరియు ఆరోగ్యకరమైన సంరక్షణ పద్ధతులను ప్రోత్సహించేందుకు ప్రతి ఏటా సెప్టెంబర్ నెలలో దీనిని నిర్వహిస్తారు.
| వివరాలు | ఫాక్ట్ |
|---|---|
| 2026 ఇతివృత్తం | “హమారీ అంగన్వాడీ, హమారీ జిమ్మెదారి” — అంగన్వాడీ కేంద్రాల సంఘం యాజమాన్యాన్ని హైలైట్ చేస్తుంది |
| ప్రత్యేక స్మారక కార్యక్రమం | PMMVY (ప్రధాన మంత్రి మాతృ వందన యోజన) 10 ఏళ్లు — భారతదేశపు ప్రధాన ప్రసూతి ప్రయోజన పథకం |
| అంగన్వాడీ కేంద్రాలు (31 జూలై 2026 నాటికి) | దాదాపు 13.99 లక్షల అంగన్వాడీ కేంద్రాలు | ~13.30 లక్షల అంగన్వాడీ కార్యకర్తలు | ~8.94 కోట్ల మంది లబ్ధిదారులు |
అధిక కొవ్వు కోసం ఎరుపు రంగు షట్కోణ హెచ్చరిక లేబుల్లను FSSAI ప్రతిపాదించింది
అధిక స్థాయిలో అదనపు చక్కెర, ఉప్పు మరియు సంతృప్త కొవ్వులు కలిగిన ప్యాక్ చేసిన ఆహార పదార్థాల ముందు భాగంలో ప్రముఖమైన ఎరుపు రంగు షట్కోణ హెచ్చరిక లేబుళ్లను ప్రవేశపెట్టాలని FSSAI ప్రతిపాదించింది. ఈ ప్రతిపాదన సుప్రీంకోర్టు పరిశీలన తర్వాత వచ్చింది. ఇది ఇంకా తుది నోటిఫైడ్ నియంత్రణ కాదు.
3) ఆంధ్రప్రదేశ్ కరెంట్ అఫైర్స్
IFAT ఇండియా 2026లో ‘వన్ వాటర్’ (One Water) దార్శనికతను ప్రదర్శించిన ఆంధ్రప్రదేశ్
ఆంధ్రప్రదేశ్, పట్టణ నీటి నిర్వహణకు సంబంధించి తన “ఒకే నీరు” (వన్ వాటర్) విధానాన్ని IFAT ఇండియా 2026 (9–11 సెప్టెంబర్ 2026, బాంబే ఎగ్జిబిషన్ సెంటర్, ముంబై)లో ప్రదర్శించింది. “ఒకే నీరు” విధానం అంటే త్రాగునీరు, మురుగునీరు, వర్షపు నీరు మరియు ఇతర నీటి వనరులతో సహా అన్ని రకాల పట్టణ నీటిని ఒకే సమీకృత వ్యవస్థగా నిర్వహించడం. లక్ష్యాలు: నీటి వినియోగాన్ని తగ్గించడం, నష్టాలను తగ్గించడం, శుద్ధి చేసిన మురుగునీటిని పునర్వినియోగించడం, వర్షపు నీటి శోషణను మెరుగుపరచడం, మరియు మెరుగైన అంచనా మరియు నిర్వహణ కోసం సాంకేతికతను ఉపయోగించడం.
4) పాలిటి మరియు గవర్నెన్స్
సుప్రీంకోర్టు/హైకోర్టు న్యాయమూర్తుల తొలగింపు
రాజస్థాన్ హైకోర్టు చుట్టూ నెలకొన్న వివాదం న్యాయవ్యవస్థ జవాబుదారీతనంపై చర్చను పునరుద్ధరించింది. ఈ ఉదంతం, ఛత్తీస్గఢ్ హైకోర్టు న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సంజయ్ కె. అగర్వాల్ను రాజస్థాన్ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా నియమించాలని సుప్రీంకోర్టు కొలీజియం సిఫార్సు చేయడానికి కూడా దారితీసింది.
| చట్టపరమైన నిబంధన | వివరణ |
|---|---|
| అధికరణం 124(4) | సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి తొలగింపు ప్రక్రియను నియంత్రిస్తుంది. |
| అధికరణం 217(1)(బి) | హైకోర్టు న్యాయమూర్తులకు తొలగింపు విధానాన్ని వర్తింపజేస్తుంది. |
| న్యాయమూర్తుల (విచారణ) చట్టం, 1968 | పదవి నుండి తొలగించే ప్రక్రియలో దుష్ప్రవర్తన లేదా అసమర్థతకు సంబంధించిన విచారణ మరియు రుజువు విధానాన్ని క్రమబద్ధీకరించడానికి పార్లమెంటు దీనిని రూపొందించింది. |
| కె. వీరస్వామి వర్సెస్ యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా (1991) | భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తిని సంప్రదించకుండా, పదవిలో ఉన్న హైకోర్టు న్యాయమూర్తి, హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి లేదా సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిపై ఎలాంటి క్రిమినల్ కేసు నమోదు చేయకూడదని సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ఇచ్చింది. |
EVM ఓట్ల లెక్కింపులో టోటలైజర్లు
EVMల ద్వారా నమోదైన ఓట్లను లెక్కించేందుకు టోటలైజర్ యంత్రాలను ప్రవేశపెట్టే సాధ్యాసాధ్యాలను పరిశీలించాలని సెప్టెంబర్ 1, 2026న సుప్రీంకోర్టు కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని కోరింది. టోటలైజర్ అనేది ఫలితాలను వెల్లడించే ముందే అనేక EVM కంట్రోల్ యూనిట్ల (CUల) నుండి ఓట్లను ఏకీకృతం చేస్తుంది; దీనివల్ల, ఒక నిర్దిష్ట పోలింగ్ కేంద్రంలోని ఓటర్లు ఎవరికి ఓటు వేశారనే విషయం బయటపడకుండా ఉంటుంది.
లడఖ్ కోసం ప్రత్యేక ఆర్టికల్ 371 నిబంధనను (371K) కేంద్రం ప్రతిపాదించింది
కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ (MHA) లడఖ్ కోసం 'ఆర్టికల్ 371' శ్రేణి కింద ఒక ప్రత్యేక రాజ్యాంగపరమైన ఏర్పాటును ప్రతిపాదించింది; దీనిని తాత్కాలికంగా కొత్త 'ఆర్టికల్ 371K'గా పేర్కొంటున్నారు. దీనిపై 'లేహ్ అపెక్స్ బాడీ' (LAB) మరియు 'కార్గిల్ డెమోక్రటిక్ అలయన్స్' (KDA) ప్రతినిధులతో చర్చలు జరిపారు. అయితే, ఈ ప్రతిపాదన ఇంకా చట్టరూపం దాల్చలేదు.
| వివరాలు | ఫాక్ట్ |
|---|---|
| ప్రతిపాదిత సంస్థ | భూమి, సంస్కృతి, భాష, అడవులు, పర్యావరణం మరియు సహజ వనరులపై శాసన అధికారాలు కలిగిన, ప్రత్యక్షంగా ఎన్నికైన కేంద్రపాలిత ప్రాంత స్థాయి సంస్థ. |
| మోడల్ | లడఖ్ కోసం ఒక ప్రత్యేకమైన (sui generis) పాలనా నమూనాగా దీనిని అభివర్ణించారు. |
| ప్రస్తుత స్థితి | లడఖ్ శాసనసభ లేని కేంద్రపాలిత ప్రాంతంగా కొనసాగుతోంది; జమ్మూ & కాశ్మీర్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2019 ద్వారా 2019 అక్టోబర్ 31న ఇది ప్రత్యేక కేంద్రపాలిత ప్రాంతంగా ఏర్పడింది. |
| ప్రస్తుత యంత్రాంగం | జమ్మూ & కాశ్మీర్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టంలోని సెక్షన్ 58 ప్రకారం, లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ ద్వారా రాష్ట్రపతి లడఖ్ పరిపాలనను నిర్వహిస్తారు | ఆర్టికల్ 240 కింద రాష్ట్రపతి నిబంధనలను రూపొందించవచ్చు. |
నమోదైన గుర్తింపు పొందని రాజకీయ పార్టీలు (RUPPs) – సెక్షన్ 29A
గుజరాత్కు చెందిన ఆరు నమోదిత గుర్తింపు పొందని రాజకీయ పార్టీలు (RUPPs), 2024 లోక్సభ ఎన్నికల్లో కేవలం 15 మంది అభ్యర్థులను మాత్రమే బరిలో నిలిపినప్పటికీ, 2023–24లో సుమారు ₹1,700 కోట్ల విరాళాలను పొందాయి; ఇది (బీజేపీ మినహా) ఐదు జాతీయ పార్టీల మొత్తం ఆదాయం (సుమారు ₹1,480 కోట్లు) కంటే ఎక్కువ.
5) ఎకానమీ
భారత్ 'ఫ్లెక్సిబుల్ ఇన్ఫ్లేషన్ టార్గెటింగ్' (FIT) విధానాన్ని అమలు చేసి 10 ఏళ్లు పూర్తి చేసుకుంది
2026 నాటికి భారతదేశం 'ఫ్లెక్సిబుల్ ఇన్ఫ్లేషన్ టార్గెటింగ్' (FIT) విధానాన్ని అమలు చేసి 10 ఏళ్లు పూర్తయ్యాయి. వినియోగదారుల ధరల సూచీ (CPI) ఆధారిత ద్రవ్యోల్బణాన్ని 4% వద్ద ఉంచాలని, అలాగే ±2 శాతం పాయింట్ల (2%–6%) సహన పరిమితిని (tolerance band) పాటించాలని RBI లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
| మైల్ స్టోన్ | వివరాలు |
|---|---|
| పునాది | డాక్టర్ ఉర్జిత్ ఆర్. పటేల్ నేతృత్వంలోని నిపుణుల కమిటీ, ద్రవ్యోల్బణ లక్ష్య నిర్దేశాన్ని సిఫార్సు చేస్తూ 2014లో నివేదికను సమర్పించింది. |
| MPA ఒప్పందం | భారత ప్రభుత్వం మరియు ఆర్బీఐ 2015 ఫిబ్రవరి 20న ద్రవ్య విధాన చట్ర ఒప్పందంపై సంతకం చేశాయి. |
| చట్టపరమైన మద్దతు | ఆర్థిక చట్టం, 2016 ద్వారా RBI చట్టం, 1934 సవరించబడింది | ద్రవ్యోల్బణ లక్ష్యం 5 ఆగస్టు 2016న ప్రకటించబడింది (4% ± 2%) |
| ద్రవ్యోల్బణ లక్ష్య నిర్ధారణ | RBI చట్టంలోని సెక్షన్ 45ZA ప్రకారం: కేంద్ర ప్రభుత్వం, RBIతో సంప్రదింపులు జరిపి, ద్రవ్యోల్బణ లక్ష్యాన్ని నిర్ణయిస్తుంది. |
| MPC | RBI చట్టంలోని సెక్షన్ 45ZB కింద ఏర్పాటు చేయబడింది; ద్రవ్యోల్బణ లక్ష్యాన్ని సాధించడానికి విధానపరమైన వడ్డీ రేటును (రెపో రేటు) నిర్ణయిస్తుంది. |
సాంప్రదాయ ఫిలిప్స్ వక్రరేఖ: నిరుద్యోగం ↓ → ద్రవ్యోల్బణం ↑ (సాధారణంగా క్రిందికి వాలుతుంది)
NKPC: ఉత్పత్తి అంతరం ↑ → ద్రవ్యోల్బణం ↑ (ఉత్పత్తి అంతరానికి వ్యతిరేకంగా ద్రవ్యోల్బణాన్ని గీసినప్పుడు సాధారణంగా పైకి వాలుతుంది)
అత్యంత ముఖ్యమైన తేడా: NKPC అంచనా వేయబడిన భవిష్యత్ ద్రవ్యోల్బణానికి ప్రధాన పాత్రను ఇస్తుంది, అయితే అసలు ఫిలిప్స్ వక్రరేఖ ప్రధానంగా నిరుద్యోగం-ద్రవ్యోల్బణం సంబంధంపై దృష్టి పెట్టింది.
భారతదేశపు జనపనార రంగం
భారతదేశం ముడి జనపనారను అత్యధికంగా ఉత్పత్తి చేసే దేశం మరియు జనపనార ఉత్పత్తుల తయారీలో అగ్రగామిగా ఉంది. దీని బంగారు రంగు మరియు పట్టు వంటి మెరుపు కారణంగా జనపనారను "గోల్డెన్ ఫైబర్" (బంగారు రంగు నార) అని పిలుస్తారు. జూలై 2026 నాటికి, ప్రపంచవ్యాప్త జనపనార ఉత్పత్తుల అంచనా ఉత్పత్తిలో భారతదేశం దాదాపు 75% వాటాను కలిగి ఉంది.
6) సైన్స్ & టెక్నాలజీ
భారతదేశపు మొట్టమొదటి ఇమేజింగ్ ఉపగ్రహాన్ని భూ సమకాలిక కక్ష్యలోకి ప్రయోగించారు
శ్రీహరికోటలోని సతీష్ ధావన్ స్పేస్ సెంటర్ (SDSC-SHAR) రెండవ ప్రయోగ వేదిక నుండి, 2026 సెప్టెంబర్ 4న EOS-05 ఉపగ్రహాన్ని మోసుకెళ్తున్న GSLV-F17 రాకెట్ను ఇస్రో విజయవంతంగా ప్రయోగించింది. GSLV-F17 ఈ ఉపగ్రహాన్ని 'సబ్-జియోసింక్రోనస్ ట్రాన్స్ఫర్ ఆర్బిట్' (Sub-GTO)లో ప్రవేశపెట్టింది; ప్రస్తుతం దీని కక్ష్యను పెంచే ప్రక్రియ (orbit-raising manoeuvres) కొనసాగుతోంది.
లడఖ్లోని పుగా లోయలో భారతదేశపు మొట్టమొదటి భూతాప శక్తి బావులు
జూలై 2026లో, ONGC ఎనర్జీ సెంటర్ లడఖ్లోని పుగా వ్యాలీలో భారతదేశపు మొదటి రెండు భూతాప శక్తి బావులను (geothermal wells) ప్రారంభించింది. సుమారు 1,000 మీటర్ల లోతు కలిగిన ఈ బావులు, భారతదేశపు మొదటి 1 మెగావాట్ (MW) ప్రదర్శన భూతాప విద్యుత్ ప్రాజెక్టుకు మద్దతునిచ్చే ఉద్దేశంతో, ఆయా భూగర్భ వనరుల (reservoir) అంచనా కోసం వినియోగించబడుతున్నాయి.
డానియల్ కె. ఇనోయే సౌర టెలిస్కోప్ (DKIST)
హవాయిలోని డేనియల్ కె. ఇనౌయే సౌర టెలిస్కోప్ (DKIST)ను ఉపయోగించి శాస్త్రవేత్తలు, సూర్యుని దృశ్యమాన ఉపరితలం (ఫోటోస్పియర్) యొక్క అత్యధిక రిజల్యూషన్ పరిశీలనలను సంగ్రహించారు. ఈ పరిశీలనలలో సౌర రేణువులు మరియు అయస్కాంత ప్రాంతాల సరిహద్దుల వెంబడి చిన్న సుడిగుండాల వంటి నిర్మాణాలు వెల్లడయ్యాయి. DKISTను యు.ఎస్. నేషనల్ సోలార్ అబ్జర్వేటరీ నిర్వహిస్తుంది, ఇది హవాయిలోని మౌయిలో ఉన్న హలేకాలా శిఖరానికి సమీపంలో ఉంది. దీనికి 4-మీటర్ల ప్రాథమిక అద్దం ఉంది — ఇది ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద సౌర టెలిస్కోప్.
మిథున్పై ICAR-NRC ద్వారా AI-ఆధారిత ట్రాకింగ్ వ్యవస్థ
నాగాలాండ్లోని మిథున్పై పనిచేస్తున్న ICAR-NRC పరిశోధకులు, సహజ వ్యవసాయ క్షేత్ర పరిస్థితులలో మిథున్ ప్రవర్తనను గుర్తించి, పర్యవేక్షించడానికి ఒక AI-ఆధారిత రియల్-టైమ్ వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేశారు. ఇది YOLOv8n నమూనా (ప్రవర్తన గుర్తింపు) మరియు DeepSORT సాంకేతికత (వ్యక్తిగత పర్యవేక్షణ)ను ఉపయోగిస్తుంది. శాస్త్రీయంగా బోస్ ఫ్రంటాలిస్ అని పిలువబడే మిథున్ను సాధారణంగా “కొండల పశువు” అని పిలుస్తారు — ఇది ఈశాన్య భారతదేశంలోని గిరిజన వర్గాలకు ప్రధాన సామాజిక, సాంస్కృతిక మరియు ఆర్థిక ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉంది.
కాస్మోక్యూబ్ మిషన్
యూకే శాస్త్రవేత్తలు కాస్మోక్యూబ్ అనే ఒక చిన్న ఉపగ్రహాన్ని ప్రతిపాదించారు. ఇది చంద్రుని చుట్టూ పరిభ్రమిస్తూ, రేడియో-నిశ్శబ్దంగా ఉండే చంద్రుని అవతలి వైపును ఉపయోగించి, తటస్థ హైడ్రోజన్ నుండి వెలువడే బలహీనమైన 21-సెం.మీ. రేడియో సంకేతం కోసం శోధిస్తుంది (కాస్మిక్ మైక్రోవేవ్ బ్యాక్గ్రౌండ్ మరియు మొదటి నక్షత్రాల మధ్య కాలాన్ని అధ్యయనం చేస్తుంది). సుమారు 2 సంవత్సరాల పాటు కొనసాగే ఈ ప్రతిపాదిత చంద్ర కక్ష్యా యాత్ర; 14 ఆగస్టు 2026న నేచర్ ఆస్ట్రానమీ పత్రికలో ప్రచురించబడింది.
GRSE ద్వారా సముద్ర పరిశోధన నౌక ‘సాగర్ మంథన్’ ప్రారంభం
గార్డెన్ రీచ్ షిప్బిల్డర్స్ & ఇంజనీర్స్ లిమిటెడ్ (GRSE), స్వదేశీ సముద్ర పరిశోధన నౌక (ORV) సాగర్ మంథన్ను కోల్కతాలోని తన రిషి బంకిమ్ షిప్యార్డ్లో 9 సెప్టెంబర్ 2026న ప్రారంభించింది. దీనిని భూ విజ్ఞాన మంత్రిత్వ శాఖకు చెందిన నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ పోలార్ అండ్ ఓషన్ రీసెర్చ్ (NCPOR) కోసం నిర్మిస్తున్నారు. వ్యయం: సుమారు ₹840 కోట్లు. దీనిని భారతదేశపు డీప్ ఓషన్ మిషన్లోని వెర్టికల్-4 (డీప్ ఓషన్ సర్వే అండ్ ఎక్స్ప్లోరేషన్) కింద నిర్మిస్తున్నారు.
నావియర్-స్టోక్స్ సమస్య
సెప్టెంబర్ 2026లో, OpenAI సంస్థ Navier–Stokes సమస్యకు AI ద్వారా రూపొందించిన ఒక పరిష్కారాన్ని ప్రతిపాదించింది. అయితే, Clay Mathematics Institute (CMI) దీనిని ఇప్పటికీ పరిష్కారం కాని సమస్యగానే పరిగణిస్తోంది — ఎందుకంటే ఆ ప్రతిపాదిత నిరూపణకు ఇంకా అవసరమైన గణితపరమైన ఆమోదం లభించలేదు.
7) రక్షణ
₹1.10 లక్షల కోట్ల విలువైన రక్షణ కొనుగోళ్లకు DAC ఆమోదం
రాజ్నాథ్ సింగ్ అధ్యక్షతన పనిచేసే రక్షణ సేకరణ మండలి (DAC), సుమారు ₹1.10 లక్షల కోట్ల విలువైన ప్రతిపాదనలకు 7 సెప్టెంబర్ 2026న అవసర ఆమోదం (AoN) మంజూరు చేసింది. AoN అంటే సూత్రప్రాయమైన పరిపాలనాపరమైన ఆమోదం మాత్రమే; ఇది సేకరణ ప్రక్రియ పూర్తికావడం కాదు. ఈ సేకరణలో దాదాపు 98% భారతీయ పరిశ్రమ నుండే సమకూర్చుకోనున్నారు.
| సర్వీస్ | ఆమోదించబడిన అంశాలు |
|---|---|
| భారత సైన్యం | CBRN నిఘా వాహనాలు, అధిక చలనశీలత కలిగిన వాహనాలు (HMVs), స్వయం-చాలిత యాంత్రిక మందుపాతర అమర్చే వాహనాలు (MMLs), అధునాతన తేలికపాటి హెలికాప్టర్లు (ALHs), ట్రాల్ ట్యాంకులు, సర్వత్ర వంతెన వ్యవస్థ |
| ఇండియన్ నేవీ | అరుద్ర రాడార్లు | మెరైన్ గ్యాస్ టర్బైన్ల (MGTs) రూపకల్పన, అభివృద్ధి మరియు సేకరణ |
| భారత వైమానిక దళం | యుద్ధ విమానాలు, రవాణా విమానాలు మరియు హెలికాప్టర్ల సామర్థ్య పెంపుదల | భూ-ఆధారిత బహుళ-ప్రయోజన జామ్మర్ (GBMPJ) | రక్షణ దళాల సురక్షిత ప్రవేశ కార్డు (DEFSAC) వ్యవస్థ |
వీర్ గార్డియన్-2026 విన్యాసం
భారత వైమానిక దళం (IAF) మరియు జపాన్ ఎయిర్ సెల్ఫ్-డిఫెన్స్ ఫోర్స్ (JASDF) కలిసి, జోధ్పూర్ ఎయిర్ ఫోర్స్ స్టేషన్లో (9–22 సెప్టెంబర్ 2026) 'ఎక్సర్సైజ్ వీర్ గార్డియన్-2026' (Exercise Veer Guardian-2026) విన్యాసాలను నిర్వహించనున్నాయి. ఇందులో IAF తన స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో తయారైన LCA తేజస్ (LCA Tejas), Su-30 MKI మరియు రాఫెల్ (Rafale) విమానాలతో పాల్గొంటుంది; అలాగే JASDF తన F-2A యుద్ధ విమానాలతో పాల్గొంటుంది.
యుద్ధ అభ్యాస్ 2026 విన్యాసం
యుధ్ అభ్యాస్ 2026 (22వ ఎడిషన్): భారత సైన్యం మరియు అమెరికా సైన్యం మధ్య జరిగే వార్షిక ద్వైపాక్షిక విన్యాసం; ఇది 2026 సెప్టెంబర్ 9 నుండి 28 వరకు, బికనీర్ (రాజస్థాన్) సమీపంలోని మహాజన్ ఫీల్డ్ ఫైరింగ్ రేంజ్లు మరియు అౌలీ (ఉత్తరాఖండ్) ప్రాంతాలలో జరుగుతుంది.
వ్యాయామం సముద్ర లక్ష్మణ 2026 (4వ ఎడిషన్): ఇండియన్ నేవీ మరియు రాయల్ మలేషియన్ నేవీ మధ్య ద్వైపాక్షిక సముద్ర వ్యాయామం. INS మైసూర్ 9 సెప్టెంబర్ 2026న లుముట్, మలేషియాకి చేరుకుంది.
8) పథకాలు
ECLGS 5.0 – అత్యవసర రుణ హామీ పథకం
బాహ్య ఆర్థిక అంతరాయాల వల్ల ప్రభావితమైన వ్యాపారాలకు కార్యకలాపాల నిర్వహణ మూలధన (working-capital) మద్దతును అందించడానికి, భారత ప్రభుత్వం 5 మే 2026న ECLGS 5.0కు ఆమోదం తెలిపింది. దీనిని NCGTC (నేషనల్ క్రెడిట్ గ్యారెంటీ ట్రస్టీ కంపెనీ) అమలు చేస్తుంది. దీని ద్వారా గరిష్టంగా ₹2.55 లక్షల కోట్ల అదనపు రుణం సమకూర్చబడుతుంది.
| ఫీచర్ | వివరాలు |
|---|---|
| అర్హులైన రుణగ్రహీతలు | MSMEలు, అర్హత కలిగిన MSMEయేతర వ్యాపార రుణగ్రహీతలు మరియు షెడ్యూల్డ్ ప్రయాణికుల విమానయాన సంస్థలు |
| హామీ పరిధి | MSMEలు: 100% రుణ హామీ | MSMEలు కానివి మరియు విమానయాన సంస్థలు: 90% హామీ |
| వ్యాలిడిటీ | 31 మార్చి 2027 వరకు లేదా ₹2.55 లక్షల కోట్ల విలువైన హామీలు జారీ అయ్యే వరకు (వీటిలో ఏది ముందైతే అది) |
| యాక్సెస్ పోర్టల్ | అర్హులైన రుణగ్రహీతలు జన్ సమర్థ్ పోర్టల్ ద్వారా దీనిని పొందవచ్చు. |
| హామీ రుసుము | సభ్య రుణ సంస్థలు ఎటువంటి గ్యారెంటీ రుసుము చెల్లించాల్సిన అవసరం లేదు. |
9) పురస్కారాలు మరియు గౌరవాలు
జాతీయ ఉపాధ్యాయుల పురస్కారాలు 2026
రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము న్యూఢిల్లీలో 2026 సెప్టెంబర్ 5న (ఉపాధ్యాయ దినోత్సవం) ఉపాధ్యాయులకు జాతీయ పురస్కారాలు-2026ను ప్రదానం చేశారు. పాఠశాల విద్య, ఉన్నత విద్య/పాలిటెక్నిక్ మరియు నైపుణ్యాభివృద్ధి సంస్థలకు చెందిన 82 మంది ఉపాధ్యాయులు మరియు విద్యావేత్తలు ఈ పురస్కారాలకు ఎంపికయ్యారు.
| గ్రహీత | సంస్థ | కేటగిరీ |
|---|---|---|
| రాజేష్ కౌలూరి | ఎం.పి.పి.ఎస్. చిన్నమల్లుపేట, ఆంధ్రప్రదేశ్ | పాఠశాల విద్య |
| డాక్టర్ అరుణ్ బాబు | ఎయిమ్స్ మంగళగిరి, ఏపీ | ఉన్నత విద్య – పీడియాట్రిక్స్ (బాల వైద్యం) |
స్వచ్ఛ వాయు సర్వేక్షణ్ అవార్డులు 2026
MoEFCC (పర్యావరణ, అటవీ మరియు వాతావరణ మార్పుల మంత్రిత్వ శాఖ) 2026 సెప్టెంబర్ 7న (స్వచ్ఛ వాయు దివస్ - స్వచ్ఛమైన గాలి కోసం అంతర్జాతీయ దినోత్సవం) 5వ స్వచ్ఛ వాయు సర్వేక్షణ్ అవార్డులను ప్రదానం చేసింది. జాతీయ స్వచ్ఛ గాలి కార్యక్రమం (NCAP) కింద అత్యుత్తమ పనితీరు కనబరిచిన నగరాలను ఈ అవార్డులు గుర్తిస్తాయి. ఇందులో 130 NCAP నగరాల పనితీరును మూడు జనాభా విభాగాల ప్రాతిపదికన అంచనా వేశారు.
| జనాభా వర్గం | మొదటి ర్యాంక్ | రెండవ ర్యాంక్ | 3వ ర్యాంకు |
|---|---|---|---|
| 10 లక్షల కంటే ఎక్కువ | లక్నో | ఇండోర్ | జబల్పూర్ |
| 3–10 లక్షలు | రూర్కెలా | గుంటూరు నుండి ఫిరోజాబాద్ (సంయుక్త 2వ స్థానం) – స్కోరు: 195 | అమరావతి |
| 3 లక్షల కంటే తక్కువ | కళింగ నగర్ | అంగుల్ | తల్చేర్ |
డాక్టర్ యలవర్తి నాయుడమ్మ స్మారక పురస్కారం 2026
తిరుపతికి చెందిన 'అమర రాజా గ్రూప్' వ్యవస్థాపక చైర్మన్ అయిన గల్లా రామచంద్ర నాయుడు గారికి, పారిశ్రామిక అభివృద్ధికి ఆయన అందించిన సేవలకు గుర్తింపుగా 'పద్మశ్రీ డాక్టర్ యలవర్తి నాయుడమ్మ స్మారక పురస్కారం-2026' లభించింది (ఈ పురస్కారం ఆంధ్రప్రదేశ్లోని తెనాలిలో ప్రదానం చేయబడింది). డాక్టర్ యలవర్తి నాయుడమ్మ ఒక ప్రముఖ భారతీయ శాస్త్రవేత్త; లెదర్ టెక్నాలజీ (చర్మ సాంకేతికత) రంగంలో ఆయన చేసిన కృషికి ప్రసిద్ధి చెందిన వీరు, CLRI (సెంట్రల్ లెదర్ రీసెర్చ్ ఇన్స్టిట్యూట్) డైరెక్టర్గా మరియు తదనంతరం CSIR డైరెక్టర్ జనరల్గా సేవలందించారు.
10) ర్యాంకులు మరియు నివేదికలు
మొట్టమొదటి జిల్లా స్థాయి ASUSE 2025 నివేదిక
MoSPI పరిధిలోని NSO, దేశవ్యాప్తంగా నిర్వహించిన భారీ స్థాయి సంస్థాగత సర్వే ఆధారంగా భారతదేశపు మొట్టమొదటి జిల్లా-స్థాయి అంచనాలను 10 సెప్టెంబర్ 2026న విడుదల చేసింది: “జిల్లా స్థాయిలో అసంఘటిత రంగం: ASUSE 2025 నుండి ముఖ్యాంశాలు”.
11) కమిటీలు & కాన్ఫరెన్స్
7వ గ్లోబల్ ఫిన్టెక్ ఫెస్ట్ 2026 – ముంబై
7వ గ్లోబల్ ఫిన్టెక్ ఫెస్ట్ (GFF) 2026 ముంబైలో (8–11 సెప్టెంబర్ 2026) జరిగింది. దీని ఇతివృత్తం (Theme): “Potential to Impact: Agentic AI | Tokenisation | Quantum: Trusted, Connected, Global Systems for Inclusive Finance.” దీనిని PCI (పేమెంట్స్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇండియా), NPCI మరియు FCC (ఫిన్టెక్ కన్వర్జెన్స్ కౌన్సిల్) సంయుక్తంగా నిర్వహించాయి. దీనికి RBI, SEBI, నీతి ఆయోగ్, IFSCA మరియు PFRDA మద్దతునిచ్చాయి.
ఇన్నోప్రోమ్ ఇండియా 2026
తయారీ, సాంకేతికత, పెట్టుబడులు మరియు పారిశ్రామిక అభివృద్ధి రంగాలలో భారత్-రష్యా సహకారాన్ని బలోపేతం చేసేందుకు, మొట్టమొదటి 'ఇన్నోప్రోమ్ ఇండియా 2026' (INNOPROM India 2026) న్యూఢిల్లీలోని భారత్ మండపంలో 2026 సెప్టెంబర్ 9 నుండి 11 వరకు నిర్వహించబడింది. భారత్ మరియు రష్యా దేశాలు 2030 నాటికి సుమారు 100 బిలియన్ డాలర్ల (₹9.45 లక్షల కోట్లు) ద్వైపాక్షిక వాణిజ్య లక్ష్యాన్ని నిర్దేశించుకున్నాయి.
మొదటి అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష శిఖరాగ్ర సమావేశం 2026
మొదటి అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష సదస్సు (International Space Summit) 2026 సెప్టెంబర్ 9–10 తేదీలలో ఫ్రాన్స్లోని పారిస్లో ఉన్న 'గ్రాండ్ పలైస్' (Grand Palais)లో జరిగింది. అంతరిక్ష అన్వేషణ భవిష్యత్తు, అంతరిక్ష ఆర్థిక వ్యవస్థ, అంతర్జాతీయ సహకారం మరియు బాహ్య అంతరిక్షం యొక్క సుస్థిర వినియోగంపై చర్చించేందుకు ఫ్రాన్స్ దీనిని ఏర్పాటు చేసింది. ఈ సదస్సు అంతరిక్ష రంగానికి చెందిన సుమారు 90 దేశాల ప్రతినిధులను మరియు దాదాపు 1,100 కంపెనీలను ఒకచోట చేర్చింది.
12) వార్తల్లో వ్యక్తులు
డాక్టర్ భూపేన్ హజారికా – 100వ జన్మదినోత్సవం
8 సెప్టెంబర్ 2026న జరిగిన భారత రత్న డాక్టర్ భూపెన్ హజారికా 100వ జయంతి సందర్భంగా ప్రధాన మంత్రి మోదీ ఆయనకు నివాళులర్పించారు. 1926 సెప్టెంబర్ 8న జన్మించిన హజారికా, అస్సాంకు చెందిన ప్రముఖ గాయకుడు, గీత రచయిత, సంగీత దర్శకుడు, కవి, రచయిత మరియు చలనచిత్ర నిర్మాత. "సుధాకంఠ"గా ప్రసిద్ధి చెందిన ఆయన పాటలు మానవత్వం, సామాజిక న్యాయం, మత సామరస్యం మరియు విశ్వ సోదరభావం వంటి అంశాల చుట్టూ సాగేవి.
| గౌరవం | సంవత్సరం |
|---|---|
| దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు | 1992 |
| పద్మ భూషణ్ | 2001 |
| సంగీత నాటక అకాడమీ ఫెలోషిప్ | 2008 |
| పద్మ విభూషణ్ (మరణానంతరం) | 2012 |
| భారత రత్న (మరణానంతరం) | 2019 |
13) ముఖ్యమైన రోజులు
నవంబర్ 27వ తేదీని బాల్య వివాహ వ్యతిరేక అంతర్జాతీయ దినంగా ఐక్యరాజ్యసమితి సర్వసభ్య సమావేశం ప్రకటించింది
UNGA ప్రతి సంవత్సరం 27 నవంబర్ను బాల్య, ముందస్తు మరియు బలవంతపు వివాహాల నిర్మూలన అంతర్జాతీయ దినోత్సవంగా ప్రకటిస్తూ 4 సెప్టెంబర్ 2026న ఒక తీర్మానాన్ని ఆమోదించింది. సియెర్రా లియోన్ నేతృత్వంలో; ఏకగ్రీవంగా ఆమోదించబడింది. భారతదేశానికి ఇది సందర్భోచితం: ప్రభుత్వం 27 నవంబర్ 2024న బాల వివాహ ముక్త్ భారత్ (బాల్య వివాహ రహిత భారతదేశం) ప్రచారాన్ని ప్రారంభించింది (మహిళా మరియు శిశు అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ). ఇది SDG 5.3తో అనుసంధానించబడింది. బాల్య వివాహాల నిషేధ చట్టం, 2006 ప్రకారం, వివాహానికి బాలిక అంటే 21 సంవత్సరాల లోపు మగపిల్లవాడు లేదా 18 సంవత్సరాల లోపు ఆడపిల్ల.
అంతర్జాతీయ రాబందుల అవగాహన దినం
ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబర్ నెల మొదటి శనివారం నాడు అంతర్జాతీయ రాబందుల అవగాహన దినోత్సవాన్ని (IVAD) పాటిస్తారు. హర్యానాలోని పంచకులలో జరిగిన భారతదేశ జాతీయ స్థాయి కార్యక్రమంలో, కేంద్ర పర్యావరణ శాఖ మంత్రి భూపేందర్ యాదవ్, "సంక్షోభం నుండి పునరుద్ధరణ వరకు - భారతదేశ రాబందుల పరిరక్షణ" అనే అంశంపై ఒక వర్క్షాప్ను ప్రారంభించారు. ఈ వర్క్షాప్లో రాబందుల సురక్షిత ప్రాంతాలు, సురక్షిత పశువైద్య పద్ధతులు, పరిరక్షణ పెంపకం మరియు సమాజ భాగస్వామ్యం వంటి అంశాలను ప్రముఖంగా ప్రస్తావించారు.
అంతర్జాతీయ అక్షరాస్యత దినోత్సవం
అంతర్జాతీయ అక్షరాస్యత దినోత్సవం (ILD) 2026ను 2026 సెప్టెంబర్ 8న జరుపుకుంటున్నారు; ఇది దీని 60వ వార్షికోత్సవం. దీనిని 1966లో యునెస్కో (UNESCO) ప్రకటించగా, 1967లో వార్షిక వేడుకలు ప్రారంభమయ్యాయి. 2026 సంవత్సరానికి ఇతివృత్తం (థీమ్): “ప్రజలు, గ్రహం మరియు శ్రేయస్సు కోసం అక్షరాస్యత.”
14) స్పోర్ట్స్
మోంజాలో 2026 ఇటాలియన్ గ్రాండ్ ప్రిక్స్ను కిమీ ఆంటోనెల్లీ గెలుచుకున్నారు
ఇటాలియన్ డ్రైవర్ కిమి ఆంటోనెల్లి (మెర్సిడెస్) 6 సెప్టెంబర్ 2026న ఆటోడ్రోమో నేషనల్ మోంజాలో జరిగిన 2026 ఇటాలియన్ గ్రాండ్ ప్రిక్స్ను — గ్రిడ్లో 19వ స్థానం నుండి పుంజుకుని గెలుచుకున్నారు. 2026 సీజన్లో ఇది అతని 7వ గ్రాండ్ ప్రిక్స్ విజయం. 1966 తర్వాత మోంజాలో ఇటాలియన్ GP గెలిచిన మొదటి ఇటాలియన్ డ్రైవర్. 2వ స్థానం: జార్జ్ రస్సెల్ (మెర్సిడెస్); 3వ స్థానం: మాక్స్ వెర్స్టాపెన్ (రెడ్ బుల్).
దులీప్ ట్రోఫీ 2026–27ను ఈస్ట్ జోన్ గెలుచుకుంది
ఈస్ట్ జోన్ 14 ఏళ్ల నిరీక్షణకు తెరదించుతూ దులీప్ ట్రోఫీ 2026–27ను గెలుచుకుంది. చెన్నైలోని చిదంబరం స్టేడియం (చేపాక్)లో సౌత్ జోన్తో జరిగిన ఫైనల్ మ్యాచ్ డ్రాగా ముగియగా, తొలి ఇన్నింగ్స్ ఆధిక్యం ఆధారంగా ఈస్ట్ జోన్ విజేతగా నిలిచింది.
15) ఇతర అంశాలు
APPU సెక్రటరీ జనరల్గా వినయ ప్రకాష్ సింగ్ తిరిగి ఎన్నికయ్యారు
1988 బ్యాచ్కు చెందిన ఇండియన్ పోస్టల్ సర్వీస్ అధికారి డాక్టర్ వినయ్ ప్రకాష్ సింగ్, వరుసగా రెండవసారి నాలుగేళ్ల కాలానికి ఆసియా-పసిఫిక్ పోస్టల్ యూనియన్ (APPU) ప్రధాన కార్యదర్శిగా తిరిగి ఎన్నికయ్యారు. APPU అనేది థాయిలాండ్లోని బ్యాంకాక్ ప్రధాన కేంద్రంగా పనిచేస్తున్న, 32 సభ్య దేశాలు కలిగిన ఒక అంతర్-ప్రభుత్వ సంస్థ. ఇది పోస్టల్ రంగానికి సంబంధించిన ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రత్యేక సంస్థ అయిన యూనివర్సల్ పోస్టల్ యూనియన్ (UPU) యొక్క ప్రాంతీయ విభాగంగా పనిచేస్తుంది.
ఆర్థిక మోసాల ప్రమాద సూచిక (FRI)
డిజిటల్ ఇంటెలిజెన్స్ ప్లాట్ఫారమ్ (DIP) కింద 2025 మే 22న ప్రారంభించబడిన DoT యొక్క ఫైనాన్షియల్ ఫ్రాడ్ రిస్క్ ఇండికేటర్ (FRI), ఆగస్టు 2026 నాటికి (15 నెలల కాలంలో) ₹5,043.73 కోట్లకు పైగా విలువైన అనుమానిత సైబర్-మోసపూరిత లావాదేవీలను నిరోధించడంలో సహాయపడింది. ఈ FRI మొబైల్ నంబర్లను మధ్యస్థ (Medium), అధిక (High) మరియు అత్యధిక (Very High) ప్రమాద వర్గాలుగా వర్గీకరిస్తుంది.
క్విక్ రివిజన్ టేబుల్
| Topic | One-Line Summary |
|---|---|
| వెస్ట్రన్ DFC పూర్తిగా పూర్తయింది | ప్రధాని మోదీ 2026 సెప్టెంబర్ 8న వడోదర వద్ద వెస్ట్రన్ DFC (WDFC) ప్రాజెక్టును పూర్తి చేశారు; WDFC: దాద్రి (UP) నుండి JNPT (మహారాష్ట్ర) వరకు సుమారు 1,506 కి.మీ, దీనికి JICA (జపాన్) నిధులు సమకూర్చింది; EDFC: లూధియానా నుండి సోన్నగర్ వరకు సుమారు 1,337 కి.మీ, దీనికి ప్రధానంగా ప్రపంచ బ్యాంక్ నిధులు సమకూర్చింది; మొత్తం కార్యకలాపాలు సాగిస్తున్న DFC నెట్వర్క్: 2,800 కి.మీ కంటే ఎక్కువ; WDFCకి సంబంధించిన చివరి మూడు విభాగాలు: ₹20,700 కోట్ల వ్యయంతో 326 కి.మీ. |
| జమ్మూ కాశ్మీర్ – మొదటి అంతర్జాతీయ చలనచిత్రోత్సవం | మొదటి IFFJK 2026, 2026 సెప్టెంబర్ 7–10 తేదీలలో శ్రీనగర్, గుల్మార్గ్ మరియు జమ్మూ అంతటా జరిగింది; దీనిని DIPR, J&K వారు నిర్వహించారు; ఇతివృత్తం “రంగ్-ఎ-సినిమా”; 41 దేశాల నుండి 135 చిత్రాలు (~1,100 ఎంట్రీల నుండి ఎంపిక చేయబడ్డాయి); సారా ఫ్రాన్సిస్ దర్శకత్వం వహించిన లెబనీస్ చిత్రం డెడ్ డాగ్తో ఇది ప్రారంభమైంది. |
| 9వ రాష్ట్రీయ పోషణ్ మా 2026 | 9 సెప్టెంబర్ 2026న రుద్రాక్ష్ ICC, వారణాసి, UPలో ప్రారంభించబడింది; థీమ్ "హమారీ అంగన్వాడీ, హమారీ జిమ్మెదారి"; PMMVY యొక్క 10 సంవత్సరాల జ్ఞాపకార్థం; భారతదేశంలో ~13.99 లక్షల అంగన్వాడీ కేంద్రాలు, ~13.30 లక్షల మంది కార్యకర్తలు, ~8.94 కోట్ల మంది లబ్ధిదారులు ఉన్నారు. |
| FSSAI – ఎరుపు రంగు షట్కోణ హెచ్చరిక లేబుళ్లు | అదనపు చక్కెర, ఉప్పు మరియు సంతృప్త కొవ్వు అధికంగా ఉన్న ప్యాక్ చేసిన ఆహారాల కోసం ప్యాక్ ముందు భాగంలో ఎరుపు రంగు షట్కోణ హెచ్చరిక లేబుల్లను FSSAI ప్రతిపాదించింది (ఇంకా తుది నియంత్రణ కాలేదు); వరల్డ్ ఒబేసిటీ అట్లాస్ 2026: 5–19 సంవత్సరాల వయస్సు గల సుమారు 4.1 కోట్ల మంది భారతీయులు అధిక బరువు లేదా ఊబకాయంతో ఉన్నారు; ఈ విభాగంలో భారతదేశం ప్రపంచవ్యాప్తంగా 2వ స్థానంలో ఉంది; ఈ అట్లాస్ను వరల్డ్ ఒబేసిటీ ఫెడరేషన్ ప్రచురించింది. |
| EVM ఓట్ల లెక్కింపులో టోటలైజర్లు | టోటలైజర్ల సాధ్యాసాధ్యాలను పరిశీలించమని సుప్రీంకోర్టు 1 సెప్టెంబర్ 2026న కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని కోరింది; టోటలైజర్ అనేది బూత్ వారీ ఫలితాలను వెల్లడించకుండా, 14 వరకు ఈవీఎం నియంత్రణ యూనిట్ల నుండి ఓట్లను సమీకరిస్తుంది; ఇది బూత్ వారీ ఓటరు ప్రొఫైలింగ్ను నివారిస్తుంది; భారత ఎన్నికలలో ప్రస్తుతం టోటలైజర్లను ఉపయోగించడం లేదు. |
| ఆర్టికల్ 371K – లడఖ్ కోసం ప్రతిపాదించబడింది | లడఖ్ కోసం ఎంహెచ్ఏ ఒక ప్రత్యేకమైన ఆర్టికల్ 371కె నిబంధనను ప్రతిపాదించింది (లేహ్ అపెక్స్ బాడీ మరియు కార్గిల్ డెమోక్రటిక్ అలయన్స్తో చర్చించారు) — భూమి, సంస్కృతి, భాష, అడవులు మరియు పర్యావరణంపై అధికారాలు కలిగిన, ప్రత్యక్షంగా ఎన్నుకోబడిన ఒక కేంద్రపాలిత ప్రాంత స్థాయి సంస్థ; ఈ ప్రతిపాదన ఇంకా చట్టం కాలేదు; జమ్మూ & కాశ్మీర్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2019 ద్వారా 31 అక్టోబర్ 2019న లడఖ్ శాసనసభ లేని కేంద్రపాలిత ప్రాంతంగా మారింది; సెక్షన్ 58 మరియు ఆర్టికల్ 240 ప్రకారం రాష్ట్రపతి లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ ద్వారా లడఖ్ను పరిపాలిస్తారు. |
| RUPPs – నమోదిత గుర్తింపు పొందని రాజకీయ పార్టీలు | 2024 లోక్సభ ఎన్నికల్లో కేవలం 15 మంది అభ్యర్థులను మాత్రమే బరిలోకి దింపినప్పటికీ, గుజరాత్కు చెందిన ఆరు 'గుర్తింపు పొందని నమోదిత రాజకీయ పార్టీలు' (RUPPs) 2023–24లో సుమారు ₹1,700 కోట్ల విరాళాలను పొందాయి; RP చట్టం, 1951లోని సెక్షన్ 29A కింద ఒక పార్టీ నమోదు చేయబడుతుంది; 'ఎలక్షన్ సింబల్స్ ఆర్డర్, 1968' ప్రకారం RUPPకి జాతీయ లేదా రాష్ట్ర స్థాయి పార్టీ గుర్తింపు లభించి ఉండదు; పార్టీల నమోదును రద్దు చేసే సాధారణ చట్టబద్ధమైన అధికారం ECIకి లేదు (INC(I) v. ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సోషల్ వెల్ఫేర్, 2002); ఆగస్టు 2025లో, నిబంధనలను పాటించని 334 RUPPలను ECI తన జాబితా నుండి తొలగించింది. |
| భారతదేశం – 10 సంవత్సరాల ఫ్లెక్సిబుల్ ఇన్ఫ్లేషన్ టార్గెటింగ్ | భారతదేశం 2026లో FITకి 10 సంవత్సరాలు పూర్తి చేసుకుంది; RBI CPI ద్రవ్యోల్బణాన్ని 4% (±2%, అంటే 2–6%)గా లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది; ఉర్జిత్ పటేల్ కమిటీ (2014) దీనిని సిఫార్సు చేసింది; ద్రవ్య విధాన ఫ్రేమ్వర్క్ ఒప్పందం 20 ఫిబ్రవరి 2015న సంతకం చేయబడింది; ఫైనాన్స్ చట్టం, 2016 ద్వారా చట్టబద్ధమైన మద్దతు; లక్ష్యం 5 ఆగస్టు 2016న నోటిఫై చేయబడింది; RBI చట్టంలోని సెక్షన్ 45ZA (ద్రవ్యోల్బణ లక్ష్యం) మరియు సెక్షన్ 45ZB (MPC); NKPC: ఉత్పత్తి అంతరం పెరిగితే ద్రవ్యోల్బణం పెరుగుతుంది (పైకి వాలుతుంది); అసలు ఫిలిప్స్ కర్వ్ నుండి కీలక వ్యత్యాసం: NKPC అంచనా వేయబడిన భవిష్యత్ ద్రవ్యోల్బణానికి ప్రధాన పాత్రను ఇస్తుంది. |
| భారతదేశపు జనపనార రంగం | "గోల్డెన్ ఫైబర్"గా పిలువబడే ముడి జనపనార మరియు జనపనార ఉత్పత్తులను ప్రపంచంలోనే అత్యధికంగా ఉత్పత్తి చేసేది భారతదేశం; ప్రపంచ జనపనార ఉత్పత్తుల ఉత్పత్తిలో భారతదేశం వాటా సుమారు 75%; అతిపెద్ద రాష్ట్రం: పశ్చిమ బెంగాల్; 2026–27 కనీస మద్దతు ధర (MSP): క్వింటాల్కు ₹5,925 (ఉత్పత్తి వ్యయంపై 61.8% రాబడి); నోడల్ MSP ఏజెన్సీ: జూట్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (JCI); 100% ఆహార ధాన్యాలకు మరియు 20% చక్కెరకి జనపనార ప్యాకేజింగ్ను ప్రభుత్వం తప్పనిసరి చేసింది. |
| GSLV-F17 / EOS-05 ప్రయోగం | 2026 సెప్టెంబర్ 4న శ్రీహరికోటలోని SDSC-SHAR రెండవ ప్రయోగ వేదిక (Second Launch Pad) నుండి EOS-05 ఉపగ్రహాన్ని మోసుకెళ్తున్న GSLV-F17ను ఇస్రో (ISRO) ప్రయోగించింది; EOS-05 అనేది జియోసింక్రోనస్ కక్ష్య (GSO) నుండి పనిచేసే భారతదేశపు మొట్టమొదటి ఇమేజింగ్ ఉపగ్రహం; పేలోడ్ ద్రవ్యరాశి సుమారు 2,367 కిలోగ్రాములు; ఇది మొదట 'సబ్-GTO' (Sub-GTO) కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టబడింది; ఇది GSLV యొక్క 19వ ప్రయోగం. |
| భారతదేశపు మొట్టమొదటి భూతాప శక్తి బావులు – పుగా లోయ, లడఖ్ | ఓఎన్జిసి ఎనర్జీ సెంటర్ 2026 జూలైలో లడఖ్లోని పూగా వ్యాలీలో భారతదేశపు మొట్టమొదటి రెండు జియోథర్మల్ బావులను ప్రారంభించింది; ఇవి సుమారు 1,000 మీటర్ల లోతులో ఉన్నాయి; భారతదేశపు మొట్టమొదటి 1 మెగావాట్ ప్రదర్శనాత్మక జియోథర్మల్ విద్యుత్ ప్రాజెక్ట్ కోసం రిజర్వాయర్ మూల్యాంకనం జరుగుతోంది; ఇది జాతీయ జియోథర్మల్ ఎనర్జీ విధానం, 2025 (MNRE) కింద అమలు చేయబడింది; జిఎస్ఐ భారతదేశవ్యాప్తంగా 381 వేడి నీటి బుగ్గలను మ్యాప్ చేసి, 10 జియోథర్మల్ ప్రావిన్సులను గుర్తించింది. |
| DKIST – ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద సౌర టెలిస్కోప్ | హవాయిలోని మౌయిలోని హలేకాలా వద్ద ఉన్న డేనియల్ కె. ఇనౌయే సౌర టెలిస్కోప్ (DKIST); 4-మీటర్ల ప్రాథమిక అద్దం; ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద సౌర టెలిస్కోప్; దీనిని యు.ఎస్. నేషనల్ సోలార్ అబ్జర్వేటరీ నిర్వహిస్తుంది; ఇది సూర్యుని ఫోటోస్పియర్ యొక్క అత్యధిక రిజల్యూషన్ చిత్రాలను సంగ్రహించింది, సౌర కణాల సరిహద్దుల వెంబడి చిన్న సుడిగుండాల వంటి నిర్మాణాలను వెల్లడిస్తుంది. |
| కాస్మోక్యూబ్ & ప్రతూష్ | యూకే శాస్త్రవేత్తలు కాస్మోక్యూబ్ను ప్రతిపాదించారు — ఇది చంద్రుని చుట్టూ పరిభ్రమించే ఒక చిన్న ఉపగ్రహం, ఇది రేడియో-నిశ్శబ్దంగా ఉండే చంద్రుని అవతలి వైపును ఉపయోగించి కాస్మిక్ డాన్ నుండి వచ్చే బలహీనమైన 21-సెం.మీ హైడ్రోజన్ సంకేతాన్ని గుర్తిస్తుంది (నేచర్ ఆస్ట్రానమీలో ప్రచురించబడింది, 14 ఆగస్టు 2026); దీనికి భారతదేశపు ప్రతిరూపం: ప్రతుష్ (Probing ReionizATion of the Universe using Signal from Hydrogen), దీనిని ఇస్రో భాగస్వామ్యంతో రామన్ రీసెర్చ్ ఇన్స్టిట్యూట్ (RRI) అభివృద్ధి చేసింది. |
| వీర్ గార్డియన్-2026 విన్యాసం | భారత వైమానిక దళం (IAF) మరియు జపాన్ వైమానిక స్వీయ-రక్షణ దళం (JASDF) మధ్య జోధ్పూర్ వైమానిక స్థావరం వద్ద 9–22 సెప్టెంబర్ 2026 తేదీలలో ద్వైపాక్షిక వైమానిక విన్యాసాలు |
| జాతీయ ఉపాధ్యాయ పురస్కారాలు 2026 – ఆంధ్రప్రదేశ్ అవార్డు గ్రహీతలు | రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము 5 సెప్టెంబర్ 2026 (ఉపాధ్యాయుల దినోత్సవం)న జాతీయ ఉపాధ్యాయుల అవార్డులు 2026ని ప్రదానం చేశారు; జాతీయ స్థాయిలో 82 అవార్డు గ్రహీతలు; AP: రాజేష్ కౌలూరి (MPPS చినమల్లుపేట - పాఠశాల విద్య) మరియు డాక్టర్ అరుణ్ బాబు (AIIMS మంగళగిరి - ఉన్నత విద్య, పీడియాట్రిక్స్). |
| స్వచ్ఛ వాయు సర్వేక్షణ్ 2026 – AP ఫలితాలు | 5వ స్వచ్ఛ వాయు సర్వేక్షణ్ అవార్డులు 2026 (7 సెప్టెంబర్ 2026, స్వచ్ఛ వాయు దివస్); 130 NCAP నగరాలు అంచనా వేయబడ్డాయి; 10 లక్షలకు పైగా: లక్నో 1వ, ఇండోర్ 2వ, జబల్పూర్ 3వ (విజయవాడ 8వ); 3–10 లక్షలు: రూర్కెలా 1వ, గుంటూరు & ఫిరోజాబాద్ ఉమ్మడి 2వ (స్కోరు 195); 3 లక్షల లోపు: కళింగ నగర్ 1వ, ఏలూరు 4వ; విజయవాడ వార్డు 60 — జాతీయ స్థాయిలో 2వ (10,000–30,000 వార్డు వర్గం). |
| డాక్టర్ యలవర్తి నాయుడమ్మ స్మారక పురస్కారం 2026 | గల్లా రామచంద్ర నాయుడు (అమర రాజా గ్రూప్, తిరుపతి) తెనాలి, APలో పద్మశ్రీ డా. యలవర్తి నాయుడమ్మ మెమోరియల్ అవార్డు 2026 అందుకున్నారు; డాక్టర్ నాయుడమ్మ లెదర్ టెక్నాలజీకి చేసిన కృషికి ప్రసిద్ధి చెందారు — CLRI డైరెక్టర్గా మరియు CSIR డైరెక్టర్ జనరల్గా పనిచేశారు. |
| UNGA – బాల్య వివాహ వ్యతిరేక అంతర్జాతీయ దినోత్సవం | 4 సెప్టెంబర్ 2026న జరిగిన ఐక్యరాజ్యసమితి సర్వసభ్య సమావేశం (UNGA), నవంబర్ 27వ తేదీని బాల్య, ముందస్తు మరియు బలవంతపు వివాహాల నిర్మూలన అంతర్జాతీయ దినోత్సవంగా ప్రకటించింది; భారతదేశం: బాల వివాహ ముక్త్ భారత్ ప్రచారం 27 నవంబర్ 2024న ప్రారంభించబడింది; ఇది SDG 5.3కి అనుసంధానించబడింది; బాల్య వివాహాల నిషేధ చట్టం, 2006 ప్రకారం, బాలిక అంటే 21 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు ఉన్న మగపిల్లవాడు లేదా 18 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు ఉన్న ఆడపిల్ల. |
| అంతర్జాతీయ అక్షరాస్యత దినోత్సవం 2026 | ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబర్ 8న జరుపుకుంటారు; 2026 నాటికి ఇది 60వ వార్షికోత్సవాన్ని పూర్తి చేసుకుంటుంది; 1966లో యునెస్కో (UNESCO) దీనిని ప్రకటించింది; 1967లో వార్షిక వేడుకలు ప్రారంభమయ్యాయి; 2026 ఇతివృత్తం: "ప్రజలు, గ్రహం మరియు శ్రేయస్సు కోసం అక్షరాస్యత." |
| దులీప్ ట్రోఫీ 2026–27 | 14 ఏళ్ల నిరీక్షణకు తెరదించుతూ ఈస్ట్ జోన్ 'దులీప్ ట్రోఫీ 2026–27'ను గెలుచుకుంది; చెన్నైలోని చెపాక్ స్టేడియంలో సౌత్ జోన్తో జరిగిన ఫైనల్ మ్యాచ్ డ్రాగా ముగియగా, తొలి ఇన్నింగ్స్ ఆధిక్యం ఆధారంగా ఈస్ట్ జోన్ విజేతగా నిలిచింది; దులీప్ ట్రోఫీని తొలిసారిగా 1961–62లో నిర్వహించారు; దీనికి కుమార్ శ్రీ దులీప్సింహ్జీ పేరు పెట్టారు; 'ప్లేయర్ ఆఫ్ ది మ్యాచ్'గా ఇషాన్ కిషన్, 'ప్లేయర్ ఆఫ్ ది టోర్నమెంట్'గా తిలక్ వర్మ నిలిచారు. |
