వీక్లీ కరెంట్ అఫైర్స్ (ఏప్రిల్ 2026 – 5వ వారం) – రివిజన్ నోట్స్
1) అంతర్జాతీయ కరెంట్ అఫైర్స్
UNCLOS – అంతర్జాతీయ జలాలు ఎలా పరిపాలించబడతాయి
1994 నుండి అమలులో ఉన్న సముద్ర చట్టంపై ఐక్యరాజ్యసమితి ఒప్పందం (UNCLOS), సముద్ర ప్రాంతాలను నియంత్రించే చట్టపరమైన వ్యవస్థగా ఉంది. ఇది బహిరంగ సముద్రాలను (High Seas) ఒక ఉమ్మడి ప్రపంచ వనరుగా పరిగణిస్తుంది; ఇక్కడ అన్ని దేశాలకు సమానమైన నౌకా ప్రయాణ హక్కులు ఉంటాయి — ఏ ఒక్క దేశం కూడా అంతర్జాతీయ జలాలను తన నియంత్రణలో ఉంచుకోలేదు.
కొన్ని నిర్దిష్ట పరిస్థితులలో మాత్రమే అడ్డగించడానికి అనుమతి ఉంది: ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలి అధికారం, ప్రాదేశిక జలాల నుండి పారిపోయిన ఓడను వెంబడించడం, ఏ దేశానికి చెందని ఓడలు ఏ జెండాను ఎగురవేయకుండా ప్రయాణించడం, లేదా ఓడ యొక్క సొంత జెండా దేశం నుండి స్పష్టమైన అనుమతితో.
హోర్ముజ్ జలసంధి (ఇరాన్ మరియు ఒమన్ మధ్య)కి ఒక ప్రత్యేక చట్టపరమైన హోదా ఉంది — ఇది ట్రాన్సిట్ పాసేజ్ రూల్ను అనుసరిస్తుంది, అంటే అన్ని ఓడలు స్వేచ్ఛగా మరియు నిరంతరాయంగా ప్రయాణించగలవు. ఇరాన్ ఓడలను అడ్డుకోలేదు లేదా సుంకాలు విధించదు. ఇది ప్రాదేశిక జలాలకు భిన్నమైనది మరియు భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతల సమయంలో ప్రపంచ సముద్ర చట్టపరమైన చర్చలకు ఈ జలసంధి కేంద్ర బిందువుగా ఉండటానికి ఇదే కారణం.
భారతదేశం–న్యూజిలాండ్ స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం (FTA) 2026 – భారతదేశ ఎగుమతులన్నింటిపై సున్నా సుంకం
భారతదేశం మరియు న్యూజిలాండ్ ఏప్రిల్ 2026లో ఒక చారిత్రాత్మక స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం (FTA)పై సంతకాలు చేశాయి — ఇది రికార్డు స్థాయిలో 9 నెలల్లో ముగిసింది, తద్వారా భారతదేశం ఇప్పటివరకు చర్చలు జరిపిన అత్యంత వేగవంతమైన FTAలలో ఇది ఒకటిగా నిలిచింది.
న్యూజిలాండ్కు భారతదేశం చేసే 100% ఎగుమతులపై సుంకం రహిత ప్రవేశం — ఇందులో వస్త్రాలు, తోలు, ఇంజనీరింగ్ వస్తువులు, ప్రాసెస్ చేసిన ఆహారాలు, సముద్ర ఉత్పత్తులు మరియు ఔషధాలు ఉన్నాయి. సున్నితమైన రంగాలను (పాల ఉత్పత్తులు, కొన్ని వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు) భారతదేశం మినహాయింపు జాబితాలో ఉంచింది.
15 సంవత్సరాలలో న్యూజిలాండ్ నుండి 20 బిలియన్ డాలర్ల పెట్టుబడి నిబద్ధత. 118 సేవా రంగాలకు ప్రవేశం కల్పించబడింది, భారతదేశపు ఆయుష్ వ్యవస్థలు (ఆయుర్వేదం, యోగా) ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రోత్సహించబడుతున్నాయి.
ఏటా 5,000 మంది నైపుణ్యం కలిగిన భారతీయ నిపుణులకు తాత్కాలిక ఉపాధి ప్రవేశ (TEE) వీసా మార్గం. వర్కింగ్ హాలిడే వీసా పథకం ప్రవేశపెట్టబడింది, ఇందులో విద్యార్థుల రాకపోకలు మరియు చదువు తర్వాత పని చేసే వీసాలకు నిబంధనలు ఉన్నాయి — భారతదేశ స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందంలో (FTA) ఇటువంటి నిబంధనలు రావడం ఇదే మొదటిసారి.
SCO రక్షణ మంత్రుల సమావేశం – బిష్కెక్, కిర్గిజిస్తాన్ (ఏప్రిల్ 28, 2026)
రక్షణ మంత్రి రాజ్నాథ్ సింగ్ కిర్గిజ్స్థాన్లోని బిష్కెక్లో జరిగిన షాంఘై సహకార సంస్థ (SCO) రక్షణ మంత్రుల సమావేశానికి హాజరయ్యారు. ఉగ్రవాదం, వేర్పాటువాదం, తీవ్రవాదంపై పోరాటానికి ఏకీకృత ప్రపంచ విధానం అవసరమని భారతదేశం నొక్కిచెప్పింది మరియు ఉగ్రవాద సంస్థలకు సురక్షిత స్థావరాలను నిర్మూలించాలని పిలుపునిచ్చింది.
ఆసియాలోనే మొట్టమొదటి లింగ సమ్మిళితత్వం మరియు నైపుణ్యాభివృద్ధికి సంబంధించిన UNESCO పీఠం – SSPU, పూణే
Symbiosis Skills and Professional University (SSPU), Pune, “Women Leading the Future of Work” (పని ప్రపంచ భవిష్యత్తుకు నాయకత్వం వహిస్తున్న మహిళలు) అనే శీర్షికతో జరిగిన అంతర్జాతీయ సదస్సులో, ఆసియాలోనే మొట్టమొదటి ‘లింగ సమానత్వం మరియు నైపుణ్యాభివృద్ధి’ (Gender Inclusion and Skill Development) పై UNESCO Chairను ప్రారంభించింది. నైపుణ్యాభివృద్ధి మరియు వ్యవస్థాపకత శాఖ సహాయ మంత్రి జయంత చౌదరి దీనిని ప్రారంభించారు.
UAE OPEC నుండి వైదొలిగింది – మూడవ అతిపెద్ద ఉత్పత్తిదారు కూటమిని వీడింది (మే 1, 2026)
యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (యూఏఈ), మే 1, 2026 నుండి ఒపెక్ నుండి వైదొలుగుతున్నట్లు ప్రకటించింది. ఒపెక్ లో మూడవ అతిపెద్ద చమురు ఉత్పత్తిదారుగా ఉన్న యూఏఈ నిష్క్రమణ, ప్రపంచ చమురు ధరలను ప్రభావితం చేసే కార్టెల్ సామర్థ్యాన్ని బలహీనపరుస్తుంది. ఉత్పత్తి కోటాలపై దీర్ఘకాలంగా ఉన్న విభేదాల నేపథ్యంలో ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు — యూఏఈ తన సామర్థ్యాన్ని విస్తరించిన తర్వాత ఉత్పత్తిని పెంచాలని కోరుకుంది. యూఏఈ ఒపెక్+ (దీనిలో రష్యా కూడా ఉంది) నుండి కూడా వైదొలగాలని యోచిస్తోంది.
స్థాపన: 1960 | ప్రధాన కార్యాలయం: వియన్నా, ఆస్ట్రియా | ప్రపంచ చమురు ఉత్పత్తిలో సుమారు 40% నియంత్రిస్తుంది.
యూఏఈ నిష్క్రమణ తర్వాత ప్రస్తుత సభ్యులు: 11 — అల్జీరియా, కాంగో, ఈక్వటోరియల్ గినియా, గాబన్, ఇరాన్, ఇరాక్, కువైట్, లిబియా, నైజీరియా, సౌదీ అరేబియా, వెనిజులా.
ఒపెక్+ అనేది ఒపెక్ దేశాలు మరియు అదనంగా 11 ఒపెక్-యేతర దేశాల (రష్యాతో సహా) యొక్క ఒక ప్రత్యేక, అనధికారిక కూటమి. ఇది ఉత్పత్తి నిర్ణయాలపై సహకరిస్తుంది.
బంగ్లాదేశ్ రూప్పూర్ అణు విద్యుత్ కేంద్రంలో ఇంధన లోడింగ్ను ప్రారంభించింది.
రష్యా ఆర్థిక మరియు సాంకేతిక సహాయంతో అభివృద్ధి చేయబడిన, 2,400 మెగావాట్ల సామర్థ్యం గల తన మొదటి అణు విద్యుత్ కేంద్రమైన రూప్పూర్ అణు విద్యుత్ కేంద్రంలో యురేనియం ఇంధనాన్ని నింపడం ప్రారంభించడం ద్వారా బంగ్లాదేశ్ తన ఇంధన రంగంలో ఒక మైలురాయిని సాధించింది. ఇది పూర్తిస్థాయిలో పనిచేయడం ప్రారంభించిన తర్వాత, బంగ్లాదేశ్ విద్యుత్ అవసరాలలో సుమారు 10 శాతాన్ని తీర్చగలదని అంచనా.
అమెరికా భారత్కు అక్రమ రవాణా అయిన 657 కళాఖండాలను తిరిగి అప్పగించింది – వీటి విలువ సుమారు $14 మిలియన్లు.
సుభాష్ కపూర్ మరియు నాన్సీ వీనర్ వంటి అక్రమ రవాణాదారులతో సంబంధం ఉన్న ప్రపంచవ్యాప్త స్మగ్లింగ్ నెట్వర్క్లపై జరిపిన దర్యాప్తుల ద్వారా స్వాధీనం చేసుకున్న, సుమారు 14 మిలియన్ డాలర్ల విలువైన 657 అక్రమ పురాతన వస్తువులను అమెరికా భారతదేశానికి తిరిగి అప్పగించింది. ఈ అప్పగింత ప్రక్రియ మూడు దశల్లో జరిగింది: 612 కళాఖండాలు (నవంబర్ 2024), 26 కళాఖండాలు (జూలై 2025), మరియు 19 కళాఖండాలు (ఏప్రిల్ 2026).
2) జాతీయ కరెంట్ అఫైర్స్
ప్రాజెక్ట్ DANTAK తన 66వ ఆవిర్భావ దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంది
బోర్డర్ రోడ్స్ ఆర్గనైజేషన్ (BRO) యొక్క ప్రాజెక్ట్ దంతక్ తన 66వ ఆవిర్భావ దినోత్సవాన్ని ఏప్రిల్ 24, 2026న భూటాన్లోని థింఫులో జరుపుకుంది. ఏప్రిల్ 1961లో స్థాపించబడిన ఇది, భూటాన్ యొక్క మొట్టమొదటి మోటారు వాహన యోగ్యమైన రహదారిని నిర్మించి, ఆరు దశాబ్దాలుగా రాజ్యం అంతటా 1,500 కిలోమీటర్లకు పైగా రహదారులను నిర్మించి, భారతదేశం-భూటాన్ మౌలిక సదుపాయాల సహకారానికి ఒక శక్తివంతమైన చిహ్నంగా నిలిచింది.
వారణాసి పర్యటనలో ప్రధాని మోదీ – ₹6,350 కోట్ల ప్రాజెక్టులు, 594 కి.మీ. గంగా ఎక్స్ప్రెస్వే
ప్రధానమంత్రి మోదీ ఉత్తరప్రదేశ్లోని వారణాసిని సందర్శించి (ఏప్రిల్ 28–29, 2026), రైల్వేలు, రహదారులు, ఆరోగ్య సంరక్షణ, పర్యాటకం మరియు పట్టణ మౌలిక సదుపాయాల రంగాలకు సంబంధించి సుమారు ₹6,350 కోట్ల విలువైన ప్రాజెక్టులను ప్రారంభించారు. ఆయన రెండు కొత్త 'అమృత్ భారత్ ఎక్స్ప్రెస్' రైళ్లను — బనారస్–పూణే మరియు అయోధ్య–ముంబై — జెండా ఊపి ప్రారంభించారు.
Length: 594 km | Route: Meerut to Prayagraj | Cost: ~₹36,230 crore
Type: Access-controlled greenfield expressway | Travel time: 10–12 hours → ~6 hours
AI4WaterPolicy – రాజస్థాన్లో సామాజిక నీటి పాలన కోసం AI
AI4WaterPolicy అనే ఒక పైలట్ ప్రాజెక్ట్, రాజస్థాన్లోని నీటి కొరత ఉన్న సిరోహి మరియు పాలి జిల్లాలలో, సమాజ నేతృత్వంలోని నీటి పరిపాలనను AI ఎలా బలోపేతం చేయగలదో ప్రదర్శించింది. ఒక AI చాట్బాట్, పానీ మిత్రులు (నీటి స్వచ్ఛంద సేవకులు), పంచాయతీ నాయకులు మరియు క్షేత్రస్థాయి సిబ్బందితో వాట్సాప్ ద్వారా హిందీ మరియు స్థానిక మాండలికాలలో 350కి పైగా ఇంటర్వ్యూలు నిర్వహించింది. మహిళల పనిభారం, ఆమోదాలలో జాప్యం, పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థపై అవగాహనలో లోపాలు వంటి కీలక సమస్యలను గుర్తించడానికి AI ప్రతిస్పందనలను విశ్లేషించింది. ఇది శిక్షణా కార్యక్రమాలను మధ్యలోనే పునఃరూపకల్పన చేయడానికి మరియు సమాజ భాగస్వామ్యాన్ని మెరుగుపరచడానికి వీలు కల్పించింది.
సింగ్రౌలి – “భారతదేశ ఇంధన రాజధాని”కి AI-ఆధారిత ఖనిజ తనిఖీ కేంద్రాలు
భారీ బొగ్గు నిల్వలు మరియు థర్మల్ విద్యుత్ కేంద్రాల సాంద్రత కారణంగా భారతదేశపు "శక్తి రాజధాని"గా పేరొందిన — ఈశాన్య మధ్యప్రదేశ్లోని సింగ్రౌలిలో — అక్రమ ఖనిజ రవాణాను అరికట్టడానికి, నిజ-సమయ నిఘాను మెరుగుపరచడానికి మరియు మైనింగ్ కార్యకలాపాల ద్వారా వచ్చే ఆదాయ వసూళ్లను పెంపొందించడానికి మూడు AI-ఆధారిత ఈ-చెక్ పోస్టులు ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి.
బీహార్లోని అన్ని సంస్థలలో జాతీయ గీతానికి ముందు 'వందేమాతరం'ను తప్పనిసరి చేసిన బీహార్ ప్రభుత్వం.
బీహార్ ప్రభుత్వం, అన్ని విద్యా సంస్థలు మరియు ప్రభుత్వ కార్యక్రమాలను జాతీయ గీతం (వందేమాతరం)తో ప్రారంభించి, ఆ తర్వాత జాతీయ గీతంను ఆలపించి, చివరగా బీహార్ రాష్ట్ర గీతంతో ముగించాలని ఆదేశించింది. ఈ ఆదేశాన్ని సాధారణ పరిపాలన శాఖ ఏప్రిల్ 26, 2026న జారీ చేసింది.
భారతదేశపు మొట్టమొదటి భూగర్భ బొగ్గు వాయుీకరణ (UCG) బొగ్గు గని ఒప్పందం
బొగ్గు మంత్రిత్వ శాఖ, వాణిజ్య బొగ్గు గనుల వేలం యొక్క 14వ విడత కింద 'బొగ్గు గనుల అభివృద్ధి మరియు ఉత్పత్తి ఒప్పందాలను' (CMDPAs) కుదుర్చుకుంది — భారతదేశ చరిత్రలో మొట్టమొదటిసారిగా, ఇటువంటి ఒప్పందాలలో 'భూగర్భ బొగ్గు వాయువుగా మార్చే ప్రక్రియ' (UCG) కు సంబంధించిన నిబంధనలను చేర్చడం ఒక విశేషం. ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు ఒడిశా రాష్ట్రాలలో ఉన్న ఈ గనులను Reliance Industries Limited మరియు Axis Energy Ventures India సంస్థలకు కేటాయించారు.
UCG సాంప్రదాయ ఉపరితల తవ్వకం లేకుండా — బొగ్గును నేరుగా బొగ్గు పొరలోనే కృత్రిమ వాయువుగా మారుస్తుంది. ఇది లోతైన లేదా ఆర్థికంగా లాభదాయకం కాని నిక్షేపాల నుండి శక్తిని వెలికితీయడానికి వీలు కల్పిస్తుంది మరియు విద్యుత్ ఉత్పత్తి, ఎరువులు, మరియు హైడ్రోజన్ ఉత్పత్తికి ఉపయోగపడే కృత్రిమ వాయువును ఉత్పత్తి చేస్తుంది.
తమిళనాడులోని నీలగిరులలో చారిత్రక పూర్వపు రాతి చిత్రలేఖన ప్రదేశం 'ఊర్ పరే' తిరిగి కనుగొనబడింది.
నీలగిరి జిల్లా, కోటగిరిలోని వెల్లరికొంబై గ్రామం సమీపంలో "ఊర్ పారే" అనే చరిత్రపూర్వ రాతి చిత్రాల ప్రదేశాన్ని యాకై హెరిటేజ్ ట్రస్ట్ తిరిగి కనుగొంది. ఎర్ర గైరిక్ రంగుతో చిత్రించిన సుమారు 30 గుర్తించదగిన ఆకృతులను ఇక్కడ నమోదు చేశారు — వీటిలో శంఖాకార శిరస్త్రాణాలు, పొడవైన అవయవాలు మరియు సంకేత నమూనాలతో కూడిన మానవరూప ఆకృతులు ఉన్నాయి. ఈ ప్రదేశం ఇరుల మరియు కురుంబ గిరిజన వర్గాలకు సాంస్కృతిక ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉంది మరియు ఇది చరిత్రపూర్వ ఆచార పద్ధతులు మరియు ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసాలను ప్రతిబింబిస్తుందని నమ్ముతారు.
IPPB SHG పొదుపు ఖాతాను ప్రారంభించింది – మహిళల నేతృత్వంలోని గ్రామీణ సమూహాల కోసం బ్యాంకింగ్ సేవలు
ఇండియా పోస్ట్ పేమెంట్స్ బ్యాంక్ (IPPB), ముఖ్యంగా గ్రామీణ భారతదేశంలోని మహిళా నేతృత్వంలోని స్వయం సహాయక బృందాల (SHG) కోసం ఆర్థిక సమ్మిళితాన్ని బలోపేతం చేయడానికి స్వయం సహాయక బృందాల (SHG) పొదుపు ఖాతాను ప్రారంభించింది. IPPB, సమాచార మంత్రిత్వ శాఖ, తపాలా శాఖ ఆధ్వర్యంలో పనిచేస్తుంది. ఈ ఉచిత బ్యాంకింగ్ పరిష్కారం స్వయం సహాయక బృందాలను అధికారిక ఆర్థిక వ్యవస్థలో అనుసంధానిస్తుంది.
భారతదేశపు మొట్టమొదటి గ్రీన్ మిథనాల్ ప్లాంట్ – కచ్, గుజరాత్ (ఇంధనంగా ఆక్రమణ మొక్క)
భారతదేశపు మొట్టమొదటి హరిత మిథనాల్ ఉత్పత్తి కర్మాగారాన్ని గుజరాత్లోని కచ్లో ఉన్న దీన్దయాల్ పోర్ట్ అథారిటీలో నిర్మించనున్నారు. దీనికోసం ప్రోసోపిస్ జూలిఫ్లోరా అనే హానికరమైన మొక్క జాతిని ప్రాథమిక ముడిపదార్థంగా ఉపయోగించనున్నారు — తద్వారా ఒక పర్యావరణ సమస్యను స్వచ్ఛమైన ఇంధన వనరుగా మారుస్తున్నారు. ప్రోసోపిస్ జూలిఫ్లోరాను బ్రిటిష్ వారి కాలంలో ప్రవేశపెట్టారు మరియు ఇది బన్నీ గడ్డి మైదానాలలో విస్తృతంగా వ్యాపించి, స్థానిక జీవవైవిధ్యాన్ని దెబ్బతీసింది.
| అభివృద్ధిదారు | థెర్మాక్స్ (అంకుర్ సైంటిఫిక్ వారి గ్యాసిఫికేషన్ సాంకేతికత) |
| ఉత్పత్తి సామర్థ్యం | రోజుకు 5 టన్నుల మిథనాల్ |
| ముడి పదార్థం | Prosopis juliflora జీవద్రవ్యము (ఆక్రమణ మొక్క — పర్యావరణ సమస్యను ఇంధనంగా మారుస్తుంది) |
| వినియోగ సందర్భం | నౌకా రవాణాలో భారీ బంకర్ ఆయిల్ స్థానంలో స్వచ్ఛమైన సముద్ర ఇంధనం |
గ్రేట్ నికోబార్ ప్రాజెక్టు – హిందూ మహాసముద్రంలో భారతదేశపు వ్యూహాత్మక కేంద్రం
తూర్పు-పశ్చిమ అంతర్జాతీయ నౌకా రవాణా మార్గానికి సుమారు 40 నాటికల్ మైళ్ల దూరంలో ఉన్న గ్రేట్ నికోబార్ ద్వీపాన్ని, కొలంబో మరియు సింగపూర్ వంటి విదేశీ ట్రాన్స్షిప్మెంట్ పోర్టులపై భారతదేశపు ఆధారపడటాన్ని తగ్గించే లక్ష్యంతో గ్రేట్ నికోబార్ ప్రాజెక్ట్ ఒక వ్యూహాత్మక సముద్ర మరియు ఆర్థిక కేంద్రంగా రూపాంతరం చెందించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
అంతర్జాతీయ కంటైనర్ ట్రాన్స్షిప్మెంట్ టెర్మినల్ (ICTT): 14.2 మిలియన్ TEU సామర్థ్యం
గ్రీన్ఫీల్డ్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం: గరిష్ట సమయంలో 4,000 మంది ప్రయాణికులు (PHP)
450 MVA గ్యాస్ + సోలార్ పవర్ ప్లాంట్
వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యత: ఇండో-పసిఫిక్లో భారతదేశ సముద్ర భద్రత మరియు రక్షణ ఉనికిని బలపరుస్తుంది; ఓడరేవుల ఆధారిత ఆర్థిక వృద్ధిని ప్రోత్సహిస్తుంది మరియు భారతదేశాన్ని ప్రపంచ షిప్పింగ్ కేంద్రంగా నిలబెడుతుంది.
పద్మా డోరీ - ఈశాన్య ఏరి సిల్క్ మధ్యప్రదేశ్లోని చందేరి నేయడంతో కలుస్తుంది
ఈశాన్య ప్రాంత అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలోని నార్త్ ఈస్టర్న్ హ్యాండీక్రాఫ్ట్స్ అండ్ హ్యాండ్లూమ్స్ డెవలప్మెంట్ కార్పొరేషన్ (NEHHDC) ద్వారా పద్మ దొరీ కార్యక్రమం మే 1, 2026న ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రారంభించబడింది. ఇది ఒక అంతర్-ప్రాంతీయ వస్త్ర కార్యక్రమం. ఇది ఈశాన్య భారతదేశపు ఏరి పట్టు సంప్రదాయాలను మధ్యప్రదేశ్ చందేరి నేత వారసత్వంతో మిళితం చేస్తుంది — నైతిక అహింసా పట్టు ఉత్పత్తిని సాంప్రదాయ చేనేత నైపుణ్యంతో మేళవించి, సుస్థిరమైన, కళాకారుల-కేంద్రీకృత వస్త్ర పర్యావరణ వ్యవస్థను సృష్టించడం దీని లక్ష్యం.
ఆపరేషన్ 'వైట్ స్ట్రైక్' – ₹1,745 కోట్ల విలువైన 349 కిలోల కొకైన్ను స్వాధీనం చేసుకున్న NCB
నార్కోటిక్స్ కంట్రోల్ బ్యూరో (NCB) 'ఆపరేషన్ వైట్ స్ట్రైక్' కింద ఒక ప్రధాన అంతర్జాతీయ మాదకద్రవ్యాల స్మగ్లింగ్ సిండికేట్ను ఛేదించింది. ఈ సందర్భంగా ముంబై-నవీ ముంబై-థానే లాజిస్టిక్స్ కారిడార్ నుండి సుమారు ₹1,745 కోట్ల విలువైన 349 కిలోల అత్యంత నాణ్యమైన కొకైన్ను స్వాధీనం చేసుకుంది. ఇది భారతదేశ చరిత్రలోనే అతిపెద్ద కొకైన్ పట్టుబడులలో ఒకటి.
3) ఆంధ్రప్రదేశ్ కరెంట్ అఫైర్స్
Google వారి $15 బిలియన్ల AI డేటా సెంటర్ హబ్ – విశాఖపట్నంలో శంకుస్థాపన
భారతదేశ చరిత్రలోనే అత్యంత భారీ విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడి (FDI) ప్రాజెక్టులలో ఒకటిగా నిలిచే, Google నిర్మించనున్న $15 బిలియన్ల AI డేటా సెంటర్ హబ్కు ముఖ్యమంత్రి ఎన్. చంద్రబాబు నాయుడు విశాఖపట్నంలో శంకుస్థాపన చేశారు. రాంబిల్లి, అడవివరం మరియు తర్లువాడ ప్రాంతాలలో విస్తరించి ఉన్న ఈ ప్రాజెక్టు, 1 గిగావాట్ల ప్రణాళికాబద్ధ సామర్థ్యంతో, Google అనుబంధ సంస్థ అయిన Raiden Infotech ద్వారా Adani Infra భాగస్వామ్యంతో అమలు చేయబడుతోంది.
పెట్టుబడి: $15 బిలియన్లు | సామర్థ్యం: 1 గిగావాట్ | పూర్తి చేసే లక్ష్యం: జూలై 2028
మౌలిక సదుపాయాలు: ప్రపంచవ్యాప్త హై-స్పీడ్ కనెక్టివిటీ కోసం సబ్మెరైన్ కేబుల్ ల్యాండింగ్ స్టేషన్లు + ప్రత్యేక ఫైబర్ నెట్వర్క్లు.
ఉద్యోగాలు: డేటా సైన్స్, సైబర్సెక్యూరిటీ, మరియు ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్లో వేలాది ఉద్యోగాలు.
6.5 GW డిజిటల్ ఎకోసిస్టమ్ను నిర్మించి, విశాఖపట్నాన్ని గ్లోబల్ AI మరియు క్లౌడ్ హబ్గా నిలపాలన్న AP దార్శనికతలో ఇది ఒక భాగం.
దక్షిణ తీర రైల్వే మండలం – భారతదేశపు 18వ రైల్వే మండలం, విశాఖపట్నం కేంద్రంగా ఉంది.
భారత ప్రభుత్వం దక్షిణ తీర రైల్వే జోన్ (SCoR) ఏర్పాటును ప్రకటించింది; 2026 జూన్ 1 నుండి అమల్లోకి వచ్చే ఈ జోన్ — భారతదేశపు 18వ రైల్వే జోన్ — విశాఖపట్నం కేంద్రంగా పనిచేస్తుంది. వాస్తవానికి 2019లోనే ప్రకటించబడిన ఈ జోన్, ముడసర్లోవ ప్రాంతంలో తన ప్రధాన కార్యాలయాన్ని కలిగి ఉంటుంది.
4 విభాగాలు: విశాఖపట్నం (వాల్తేరు నుండి పునర్వ్యవస్థీకరించబడింది), విజయవాడ, గుంటూరు, గుంతకల్లు
పరిధి: ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ మరియు తమిళనాడు రాష్ట్రాలలోని కొన్ని ప్రాంతాలు — 3,000 రూట్ కి.మీ.లకు పైగా
AP రైల్వే విజయాలు: 100% రైల్వే విద్యుదీకరణ సాధించబడింది. రికార్డు స్థాయిలో ₹10,134 కోట్ల బడ్జెట్ కేటాయింపు (గతంలో ఉమ్మడి AP & తెలంగాణకు కలిపి కేవలం ₹886 కోట్లు మాత్రమే ఉండేది). ప్రస్తుతం APకి 16 వందే భారత్ మరియు 22 అమృత్ భారత్ రైళ్లు సేవలందిస్తున్నాయి. ప్రతిపాదిత “డైమండ్” హై-స్పీడ్ నెట్వర్క్, హైదరాబాద్, చెన్నై, బెంగళూరు మరియు పూణే నగరాల మధ్య ప్రయాణ సమయాన్ని గణనీయంగా తగ్గిస్తుంది.
పంచాయతీ పురోగతి సూచిక (PAI) 2.0 – ఆంధ్రప్రదేశ్ పనితీరు ముఖ్యాంశాలు
PAI 2.0లో పాల్గొన్న ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని 13,310 గ్రామ పంచాయతీలలో, అత్యుత్తమ పనితీరు కనబరిచిన పంచాయతీ నయనూరు, కుప్పం మండలం, చిత్తూరు జిల్లా (PAI స్కోరు: 84.67). గ్రేడ్ల విభజన: A గ్రేడ్ (75–90): 591 | B గ్రేడ్ (60–75): 10,178 (మెజారిటీ) | C గ్రేడ్ (40–60): 2,468.
పేదరికం & జీవనోపాధి: చెమ్ముళ్లపల్లి (Y.S.R) | ఆరోగ్యవంతమైన పంచాయతీ: పాండ్రపాడు (గుంటూరు)
చైల్డ్ ఫ్రెండ్లీ: కాచవరం (పల్నాడు) | నీటి సమృద్ధి: యేపిలిగుంట (SPS నెల్లూరు)
క్లీన్ & గ్రీన్: తూపల్లి (శ్రీ సత్యసాయి) | మౌలిక సదుపాయాలు: గుండమల (ప్రకాశం)
సామాజిక న్యాయం: సవరగూడెం (కృష్ణా) | పాలన: సి. రెడ్డి గారి పల్లె (చిత్తూరు)
ఉమెన్ ఫ్రెండ్లీ: దుర్గి (పల్నాడు)
ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలో 'కోస్టల్ అట్మాస్ఫెరిక్ రీసెర్చ్ టెస్ట్బెడ్' (C-ART) ప్రారంభం
కోస్టల్ అట్మాస్ఫెరిక్ రీసెర్చ్ టెస్ట్బెడ్ (C-ART) యొక్క ఓపెన్-ఫీల్డ్ అబ్జర్వేటరీ మే 1, 2026న విశాఖపట్నంలోని ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రారంభించబడింది. భూ విజ్ఞాన మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలోని భారత ఉష్ణమండల వాతావరణ సంస్థ (Indian Institute of Tropical Meteorology) ద్వారా, 'మిషన్ మౌసమ్' కార్యక్రమంలో భాగంగా స్థాపించబడిన C-ART; ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు బంగాళాఖాత ప్రాంతాన్ని ప్రభావితం చేసే తీరప్రాంత వాతావరణ వ్యవస్థలపై అవగాహనను పెంపొందిస్తుంది.
4) రాజ్యాంగం మరియు పాలన
AAP ఎంపీలు BJPలో చేరిక – ఫిరాయింపు నిరోధక చట్టంలోని విలీన నిబంధన వివరణ
ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ (AAP)కి చెందిన పది మంది రాజ్యసభ సభ్యులలో ఏడుగురు భారతీయ జనతా పార్టీ (BJP)లో చేరారు; ఇది భారతదేశపు 'పార్టీ ఫిరాయింపుల నిరోధక చట్టం' (Anti-Defection Law)పై కీలక ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతోంది. ఈ చట్టం రాజ్యాంగంలోని 'పదవ షెడ్యూల్'లో భాగంగా ఉంది, దీనిని '52వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం (1985)' ద్వారా రాజ్యాంగంలో చేర్చారు.
ఒక సభ్యుడు స్వచ్ఛందంగా తమ పార్టీని విడిచిపెట్టినా లేదా పార్టీ ఆదేశాలకు వ్యతిరేకంగా ఓటు వేసినా, వారు అనర్హులుగా పరిగణించబడతారు.
విలీన నిబంధన మినహాయింపు: ఒక శాసనసభ పార్టీలోని కనీసం మూడింట రెండు వంతుల మంది సభ్యులు మరో పార్టీలో చేరడానికి అంగీకరిస్తే, దానిని “విలీనంగా భావించబడేది”గా పరిగణిస్తారు — మరియు అనర్హత వర్తించకపోవచ్చు.
చర్చ: చెల్లుబాటు అయ్యే విలీనానికి, కేవలం పార్లమెంటులోని ఎంపీలు మాత్రమే కాకుండా అసలు రాజకీయ పార్టీయే విలీనం కావాలని కొందరు నిపుణులు వాదిస్తున్నారు. మూడింట రెండు వంతుల ఎంపీలు అంగీకరిస్తే సరిపోతుందని మరికొందరు అంటున్నారు. రాజ్యసభలో మరో సంక్లిష్టత తలెత్తుతుంది: ఎంపీలను రాష్ట్ర ఎమ్మెల్యేలు ఎన్నుకుంటారు — ఒకవేళ ఎంపీలు పార్టీ మారినా, వారిని ఎన్నుకున్న ఎమ్మెల్యేలు అసలు పార్టీలోనే కొనసాగితే, అది ప్రాతినిధ్యంలో అంతరాన్ని సృష్టిస్తుంది.
అనర్హతపై రాజ్యసభ ఛైర్మన్ తుది నిర్ణయం తీసుకుంటారు, దీనిని కోర్టులలో సవాలు చేయవచ్చు.
‘డిజిటల్ విజిలెంటిజం’పై ఢిల్లీ హైకోర్టు – సోషల్ మీడియా న్యాయం vs. సంస్థాగత వైఫల్యం
అధికారిక న్యాయ వ్యవస్థలపై ఆధారపడకుండా, ఆరోపించబడిన తప్పులకు పాల్పడిన వ్యక్తులను బహిరంగంగా బయటపెట్టడానికి, అవమానించడానికి లేదా శిక్షించడానికి సోషల్ మీడియాను ఉపయోగించడాన్ని "డిజిటల్ విజిలెంటిజం" అని అంటారు. దీనిపై ఢిల్లీ హైకోర్టు కీలకమైన వ్యాఖ్యలు చేసింది. అధికారిక న్యాయం ఆలస్యం కావడం వల్ల, వేధింపుల కేసులను విస్తృతంగా ప్రచారం చేయడానికి బాధితులు ఎక్కువగా సోషల్ మీడియా వైపు మొగ్గు చూపుతున్నప్పటికీ, దీనివల్ల తప్పుడు సమాచారం వ్యాప్తి చెందడం, వాస్తవాలను ధృవీకరించుకోలేకపోవడం, మరియు వ్యక్తుల ప్రతిష్టకు నష్టం వాటిల్లడం వంటి తీవ్రమైన ప్రమాదాలు ఉన్నాయని కోర్టు పేర్కొంది. బలహీనమైన సంస్థాగత ఫిర్యాదుల పరిష్కార యంత్రాంగాలే ఇక్కడి ప్రధాన సమస్య అని, న్యాయానికి ప్రత్యామ్నాయంగా సోషల్ మీడియాను అంగీకరించడం కాదని, అధికారిక న్యాయ ప్రక్రియలను బలోపేతం చేయడమే నిజమైన పరిష్కారమని కోర్టు స్పష్టం చేసింది.
ఆన్లైన్ గేమింగ్ నియమాలు 2026 – డబ్బుతో కూడిన ఆటలపై సంపూర్ణ నిషేధం, కొత్త జాతీయ నియంత్రణ సంస్థ
'ఆన్లైన్ గేమింగ్ చట్టం, 2025'ను అమలులోకి తెస్తూ, 'ఆన్లైన్ గేమింగ్ ప్రోత్సాహం మరియు నియంత్రణ నియమాలు, 2026' నోటిఫై చేయబడి, 2026 మే 1 నుండి అమల్లోకి వచ్చాయి.
ఆన్లైన్ గేమింగ్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా కేంద్ర నియంత్రణ సంస్థగా స్థాపించబడింది.
మూడు రకాలుగా వర్గీకరణ: ఈ-స్పోర్ట్స్ (నైపుణ్యం ఆధారిత, పోటీ), ఆన్లైన్ సోషల్ గేమ్స్ (వినోదం కోసం), ఆన్లైన్ మనీ గేమ్స్ (ప్రకటనలు మరియు ఆర్థిక లావాదేవీలతో సహా పూర్తిగా నిషేధించబడినవి).
వినియోగదారుల భద్రతా ఫీచర్లు: వయస్సు ధృవీకరణ, కాలపరిమితులు, తల్లిదండ్రుల నియంత్రణ. రెండు అంచెల ఫిర్యాదుల పరిష్కార వ్యవస్థ. 90 రోజులలోపు కాలపరిమితితో కూడిన నిర్ణయాలు.
శిక్షలు: 3 సంవత్సరాల వరకు జైలు శిక్ష లేదా ₹1 కోటి జరిమానా. పునరావృత నేరాలు: 5 సంవత్సరాల జైలు శిక్ష మరియు ₹2 కోట్ల జరిమానా.
5) ఎకానమీ
మాల్దీవుల కోసం ₹30 బిలియన్ల కరెన్సీ మార్పిడికి భారత్ ఆమోదం
ద్వైపాక్షిక ఆర్థిక సహకారాన్ని బలోపేతం చేస్తూ, కొనసాగుతున్న ఆర్థిక సహాయం కింద మాల్దీవులకు ₹30 బిలియన్ల తొలి విడత ఉపసంహరణకు భారతదేశం ఆమోదం తెలిపింది. మాల్దీవులు గతంలో అక్టోబర్ 2024లో ఇదే ఫ్రేమ్వర్క్ కింద $400 మిలియన్లను పొందింది. సార్క్ సభ్య దేశాలకు స్వల్పకాలిక విదేశీ మారక ద్రవ్య ద్రవ్య మద్దతును అందించడానికి రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా ప్రవేశపెట్టిన ఆర్థిక ఏర్పాటు అయిన సార్క్ కరెన్సీ స్వాప్ ఫ్రేమ్వర్క్ ద్వారా ఇది జరుగుతుంది.
RBI Paytm Payments Bank లైసెన్స్ను రద్దు చేసింది – ఏప్రిల్ 24, 2026 నుండి అమలులోకి
భారత రిజర్వ్ బ్యాంక్ (ఆర్బిఐ), 1949 బ్యాంకింగ్ రెగ్యులేషన్ చట్టం కింద, 2026 ఏప్రిల్ 24 నుండి అమలులోకి వచ్చేలా పేటీఎం పేమెంట్స్ బ్యాంక్ లిమిటెడ్ యొక్క బ్యాంకింగ్ లైసెన్సును రద్దు చేసింది. సెక్షన్ 22(3)(g) కింద ఉల్లంఘనలు జరిగినట్లు పేర్కొంది. ఈ బ్యాంక్ గతంలో (మార్చి 2022 నుండి) కొత్త కస్టమర్లను చేర్చుకోవడంపై నిషేధాన్ని మరియు (2024 నుండి) డిపాజిట్లు, వాలెట్ టాప్-అప్లపై పరిమితులను ఎదుర్కొంది. డిపాజిటర్లందరికీ తిరిగి చెల్లించడానికి బ్యాంకుకు తగినంత ద్రవ్యత ఉందని మరియు దానిని మూసివేయడానికి హైకోర్టుకు దరఖాస్తు చేస్తుందని ఆర్బిఐ ధృవీకరించింది.
ఇది RBI ప్రవేశపెట్టిన ఒక ప్రత్యేక బ్యాంకింగ్ నమూనా — ఇది డిపాజిట్లను (నిర్ణీత పరిమితి వరకు) స్వీకరించగలదు మరియు డిజిటల్ చెల్లింపు సేవలను అందించగలదు, కానీ సాధారణ బ్యాంకుల వలె రుణాలను మంజూరు చేయలేదు. Airtel Payments Bank భారతదేశపు మొట్టమొదటి పేమెంట్స్ బ్యాంక్గా గుర్తింపు పొందింది.
UPIకి 10 ఏళ్లు పూర్తి – 2 కోట్ల నుండి 24,162 కోట్ల లావాదేవీలకు
రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా నియంత్రణలో, నేషనల్ పేమెంట్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (NPCI) ద్వారా ఏప్రిల్ 11, 2016న ప్రారంభించబడిన Unified Payments Interface (UPI), తన 10 ఏళ్ల ప్రస్థానాన్ని పూర్తి చేసుకుంది. ఈ దశాబ్ద కాలంలో, UPI ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద 'రియల్-టైమ్ పేమెంట్ సిస్టమ్'గా అవతరించింది.
| మెట్రిక్ | డేటా |
|---|---|
| లావాదేవీల పరిమాణం | 2 కోట్లు (FY17) → 24,162 కోట్లు (FY26) — ~12,000 రెట్ల వృద్ధి |
| లావాదేవీ విలువ | ₹0.07 లక్షల కోట్లు → ₹314 లక్షల కోట్లు — సుమారు 4,000 రెట్ల వృద్ధి |
| UPIలో బ్యాంకులు | ప్రారంభంలో 21 → ఇప్పుడు 703 |
| భారత డిజిటల్ చెల్లింపుల వాటా | 85% |
| ప్రపంచ నిజ-సమయ లావాదేవీలలో వాటా | ~49% |
| రోజువారీ సగటు | రోజుకు సుమారు 66 కోట్ల లావాదేవీలు |
| ప్రపంచవ్యాప్త విస్తృతి | UAE, సింగపూర్, ఫ్రాన్స్, భూటాన్, నేపాల్, శ్రీలంక, మారిషస్, ఖతార్ |
6) సైన్స్ & టెక్నాలజీ
కోల్డ్ స్పార్క్ టెక్నాలజీ – సాంప్రదాయ బాణసంచాకు శబ్దం లేని ప్రత్యామ్నాయం
కేరళలోని త్రిస్సూర్ పూరం వంటి కార్యక్రమాల సమయంలో ధ్వని కాలుష్యం మరియు ప్రజా భద్రతపై తలెత్తిన ఆందోళనలు, సురక్షితమైన ప్రత్యామ్నాయాల ఆవశ్యకతను నొక్కిచెప్పాయి — వాటిలో ఒకటి కోల్డ్ స్పార్క్ టెక్నాలజీ, ఇది సాంప్రదాయ బాణసంచాకు ఆధునిక, శబ్దం లేని ప్రత్యామ్నాయం.
Uses fine metal powders (such as titanium and zirconium) — no explosive combustion involved. The powder is heated to increase activation energy, then a fan ejects it into the air. The particles react with oxygen, producing spark-like visual effects — light without loud sound, explosion, ash, or toxic residue. Unlike conventional fireworks, cold spark technology is safe to use in crowds, near animals, and in enclosed venues.
7) రక్షణ
DRDO NASM-SR నౌకా విధ్వంసక క్షిపణి తొలి సాల్వో ప్రయోగాన్ని నిర్వహించింది.
డిఆర్డిఓ, భారత నౌకాదళం సహకారంతో, ఒడిశా తీరంలోని బంగాళాఖాతంపై, ఒకే హెలికాప్టర్ నుండి వెంటవెంటనే రెండు క్షిపణులను ప్రయోగించి, నావల్ యాంటీ-షిప్ మిస్సైల్ – షార్ట్ రేంజ్ (NASM-SR) యొక్క తొలి సాల్వో ప్రయోగాన్ని విజయవంతంగా నిర్వహించింది. గాలి నుండి ప్రయోగించే ఈ అధునాతన నౌకా విధ్వంసక క్షిపణి వ్యవస్థ యొక్క మొట్టమొదటి సాల్వో ప్రయోగం ఇదే. ఇది భారతదేశం యొక్క పెరుగుతున్న స్వదేశీ బహుళ-దాడి నౌకాదళ సామర్థ్యాన్ని ప్రదర్శించింది.
INS మహేంద్రగిరి అప్పగింత – Project 17A స్టెల్త్ ఫ్రిగేట్ కార్యక్రమం లోని 6వ నౌక
భారత నౌకాదళం 2026 ఏప్రిల్ 30న, మజగావ్ డాక్ షిప్బిల్డర్స్ లిమిటెడ్ (MDL) వద్ద, నీలగిరి-తరగతి (ప్రాజెక్ట్ 17A)కి చెందిన 6వ నౌక అయిన INS మహేంద్రగిరిని స్వీకరించింది. భారతదేశపు అధునాతన 'స్టెల్త్ ఫ్రిగేట్' కార్యక్రమంలో భాగంగా నిర్మించబడి, 'వార్షిప్ డిజైన్ బ్యూరో'చే రూపొందించబడిన ఈ నౌక; CODOG (Combined Diesel or Gas) ప్రొపల్షన్ వ్యవస్థను కలిగి ఉండటమే కాకుండా, వాయు, ఉపరితల మరియు జలాంతర్గామి వ్యతిరేక యుద్ధ వ్యవస్థలతోనూ సన్నద్ధమై ఉంది — ఇది రక్షణ రంగంలో 'ఆత్మనిర్భర్ భారత్' సాధించిన ఒక కీలక మైలురాయి.
8) ర్యాంకులు & నివేదికలు
పంచాయతీ పురోగతి సూచిక (PAI) 2.0 నివేదిక – జాతీయ పంచాయతీ రాజ్ దినోత్సవం నాడు విడుదల
పంచాయతీ రాజ్ మంత్రిత్వ శాఖ జాతీయ పంచాయతీ రాజ్ దినోత్సవం (ఏప్రిల్ 24, 2026) నాడు PAI 2.0 నివేదికను విడుదల చేసింది. PAI 2.0 అనేది సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలకు (SDGలు) అనుగుణంగా 9 అంశాలలో 150 సూచికల ఆధారంగా పంచాయతీలను మూల్యాంకనం చేసే ఒక డేటా-ఆధారిత పాలనా సాధనం. మూల్యాంకనం చేయబడిన మొత్తం పంచాయతీలలో, 3,635 ముందంజలో ఉన్నవిగా మరియు 1,18,824 (~45.72%) ఉత్తమ పనితీరు కనబరిచినవిగా వర్గీకరించబడ్డాయి. జాతీయ స్థాయిలో అత్యుత్తమ పనితీరు కనబరిచిన అంశాలలో పేదరిక రహిత జీవనోపాధి మరియు ఆరోగ్యకరమైన పంచాయతీలు ఉన్నాయి.
“భారతదేశంలో స్త్రీలు మరియు పురుషులు 2025” – 27వ సంచికను MoSPI విడుదల చేసింది
గణాంకాలు మరియు కార్యక్రమ అమలు మంత్రిత్వ శాఖ (MoSPI), 2026 ఏప్రిల్ 29న భువనేశ్వర్లో “Women and Men in India 2025” (భారతదేశంలో స్త్రీలు మరియు పురుషులు 2025) యొక్క 27వ సంచికను విడుదల చేసింది. జనాభా, విద్య, ఆరోగ్యం, ఆర్థిక భాగస్వామ్యం మరియు మహిళలపై హింస వంటి అంశాలలో లింగ సంబంధిత గణాంకాలను విశ్లేషించడానికి ఈ నివేదిక 50 కీలక సూచికలను వినియోగించుకుంది.
| సూచిక | డేటా |
|---|---|
| జననాల వద్ద లింగ నిష్పత్తి | 904 (2017–19) → 917 (2021–23) — మెరుగుపడుతోంది |
| విద్యలో లింగ సమానత్వం | అన్ని పాఠశాల స్థాయిలలో (ప్రాథమిక నుండి ఉన్నత మాధ్యమిక వరకు) సాధించబడింది. |
| ఉన్నత విద్య స్థూల నమోదు నిష్పత్తి (స్త్రీలు) | 28.5 → 30.2 | Male: 28.3 → 28.9 |
| గ్రామీణ మహిళలు LFPR | 37.5% → 45.9% — గణనీయమైన పెరుగుదల |
| నిర్వహణ బాధ్యతలలో మహిళలు | 102.54% (2017–2025) వృద్ధి చెందింది — పురుషులలో 73.80%తో పోలిస్తే. |
9) నియామకాలు
నీతి ఆయోగ్ ఉపాధ్యక్షుడిగా అశోక్ కుమార్ లాహిరి నియమితులయ్యారు.
మే 2022 నుండి సేవలందించిన సుమన్ కె. బెరీ స్థానంలో, అశోక్ కుమార్ లాహిరి NITI ఆయోగ్ కొత్త ఉపాధ్యక్షుడిగా నియమితులయ్యారు. NITI ఆయోగ్ అధ్యక్ష బాధ్యతలను ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ వహిస్తున్నారు. రాజీవ్ గౌబా, కె.వి. రాజు, ఎం. శ్రీనివాస్, అభయ్ కరందికర్ మరియు గోబర్ధన్ దాస్ దీని పూర్తికాల సభ్యులుగా ఉన్నారు.
పార్లమెంటరీ కమిటీ అధ్యక్షులు 2026–27
| కమిటీ | చైర్ పర్సన్ |
|---|---|
| ప్రజా ఖాతాల కమిటీ (PAC) | కె.సి. వేణుగోపాల్ (పునర్నియమితులయ్యారు) — ప్రభుత్వ వ్యయాన్ని పరిశీలిస్తారు, ప్రజా నిధుల జవాబుదారీతనాన్ని నిర్ధారిస్తారు. |
| ప్రజా సంస్థల కమిటీ | బైజయంత పాండా |
| SC/ST సంక్షేమ కమిటీ | ఫగ్గన్ సింగ్ కులస్తే |
| అంచనాల కమిటీ | సంజయ్ జైస్వాల్ |
ఓం బిర్లా (లోక్సభ స్పీకర్) చేసిన నియామకాలు | పదవీకాలం: మే 1, 2026 – ఏప్రిల్ 30, 2027.
అనుగ్రహ నారాయణ దాస్ – రక్షణ ఖాతాల నియంత్రణ జనరల్ (CGDA)
రక్షణ ఆర్థిక నిర్వహణ, ఆడిట్, బడ్జెటింగ్ మరియు వ్యయ పర్యవేక్షణ రంగాలలో మూడు దశాబ్దాలకు పైగా అనుభవం కలిగిన అనుగ్రహ నారాయణ దాస్ (1991 బ్యాచ్, ఇండియన్ డిఫెన్స్ అకౌంట్స్ సర్వీస్), మే 1, 2026న కంట్రోలర్ జనరల్ ఆఫ్ డిఫెన్స్ అకౌంట్స్ (CGDA)గా బాధ్యతలు స్వీకరించారు.
10) Miscellaneous
Thrissur Pooram – The “Mother of All Poorams”, Kerala
Thrissur Pooram, celebrated at the Vadakkunnathan Temple in Thrissur, Kerala, is often called the “Mother of all Poorams.” Instituted in the late 18th century by Maharaja Sakthan Thampuran of the Kingdom of Cochin, the festival is a rare celebration of cultural unity where multiple temples come together. Its centrepiece is the Kudamattom — a vibrant ceremonial exchange of decorated parasols atop caparisoned elephants, accompanied by Panchavadyam and Melam traditional percussion ensembles.
రఘు రాయ్ (1942–2026) – భారతదేశపు దిగ్గజ ఫోటో జర్నలిస్ట్
ప్రఖ్యాత భారతీయ ఫోటో జర్నలిస్ట్ రఘు రాయ్, క్యాన్సర్తో పోరాడుతూ 2026లో తన 83వ ఏట కన్నుమూశారు. పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీత అయిన ఆయన, 20వ శతాబ్దపు భారతదేశంలోని అత్యంత కీలకమైన సంఘటనలను — భోపాల్ గ్యాస్ దుర్ఘటనతో సహా — అలాగే ఇందిరా గాంధీ, దలైలామా, మదర్ థెరిసా వంటి దిగ్గజ వ్యక్తులను తన కెమెరాలో బంధించి, దేశానికి అత్యంత విలువైన దృశ్య సంపదను (visual archives) వారసత్వంగా మిగిల్చారు.
IBSF ప్రపంచ బిలియర్డ్స్ ఛాంపియన్షిప్ను నిలబెట్టుకున్న సౌరవ్ కోఠారి – పంకజ్ అద్వానీని ఓడించాడు.
ఐర్లాండ్లోని కార్లోలో జరిగిన ఫైనల్లో పంకజ్ అద్వానీని ఓడించడం ద్వారా, సౌరవ్ కొఠారి తన IBSF ప్రపంచ బిలియర్డ్స్ ఛాంపియన్షిప్ టైటిల్ను విజయవంతంగా నిలబెట్టుకున్నాడు. కొఠారి $5,000 బహుమతిని గెలుచుకోగా, అద్వానీ రన్నరప్గా $2,500 అందుకున్నాడు — తద్వారా ప్రపంచ బిలియర్డ్స్ రంగంలో భారతదేశం తన దాదాపు సంపూర్ణ ఆధిపత్యాన్ని కొనసాగించింది.
కేవలం కొన్ని పేజీలను ఉపయోగించి టాపర్లు ఒక సంవత్సరం మొత్తం కరెంట్ అఫైర్స్ను ఈ విధంగానే పునశ్చరణ చేస్తారు.
త్వరిత రివిజన్ పట్టిక
| టాపిక్ | One-Line Summary |
|---|---|
| UNCLOS మరియు హార్ముజ్ జలసంధి | UNCLOS (1994 నుండి అమలులో ఉన్నది) బహిరంగ సముద్రాలను ఒక ఉమ్మడి ప్రపంచ సంపదగా నియంత్రిస్తుంది. |
| భారతదేశం–న్యూజిలాండ్ స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం 2026 | ఏప్రిల్ 2026లో, కేవలం 9 నెలల రికార్డు సమయంలో భారతదేశం–న్యూజిలాండ్ స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం (FTA) కుదిరింది; దీని ద్వారా భారతీయ ఎగుమతులకు 100% సుంకం-రహిత ప్రవేశం, 15 ఏళ్ల కాలంలో 20 బిలియన్ డాలర్ల న్యూజిలాండ్ పెట్టుబడి హామీ, ఏటా 5,000 TEE వీసాలు మరియు 118 సేవా రంగాలకు ప్రవేశం లభించాయి. |
| SCO రక్షణ సమావేశం – బిష్కెక్ | రాజ్నాథ్ సింగ్ బిష్కెక్లో జరిగిన SCO రక్షణ మంత్రుల సమావేశానికి హాజరయ్యారు (ఏప్రిల్ 28, 2026). |
| UNESCO పీఠం – SSPU పూణే | పూణేలోని సింబయాసిస్ స్కిల్స్ అండ్ ప్రొఫెషనల్ యూనివర్సిటీ, ఆసియాలోనే మొట్టమొదటి లింగ సమానత్వం మరియు నైపుణ్యాభివృద్ధి యునెస్కో చైర్ను ప్రారంభించింది. |
| UAE OPEC నుండి వైదొలిగింది (మే 1, 2026) | OPECలో మూడవ అతిపెద్ద ఉత్పత్తిదారు అయిన UAE, ఉత్పత్తి కోటా వివాదాల కారణంగా మే 1, 2026 నుండి అమల్లోకి వచ్చేలా OPEC నుండి వైదొలిగింది; ప్రస్తుతం OPECలో 11 సభ్య దేశాలు ఉన్నాయి, దీని ప్రధాన కార్యాలయం వియన్నాలో ఉంది (స్థాపన: 1960). |
| బంగ్లాదేశ్ – రూప్పూర్ అణు విద్యుత్ కేంద్రం | రష్యా సహకారంతో నిర్మించిన 2,400 మెగావాట్ల రూప్పూర్ అణు విద్యుత్ కేంద్రం (NPP) వద్ద, బంగ్లాదేశ్ ఇంధన లోడింగ్ను ప్రారంభించింది. |
| అమెరికా 657 కళాఖండాలను తిరిగి అప్పగించింది. | సుభాష్ కపూర్ మరియు నాన్సీ వీనర్లతో సంబంధం ఉన్న స్మగ్లింగ్ నెట్వర్క్ల నుండి స్వాధీనం చేసుకున్న 657 అక్రమ భారతీయ పురాతన వస్తువులను (~$14 మిలియన్లు) అమెరికా మూడు దశల్లో తిరిగి ఇచ్చింది. |
| ప్రాజెక్ట్ దంతక్ – 66వ ఆవిర్భావ దినోత్సవం | BRO యొక్క 'ప్రాజెక్ట్ దంతక్' తన 66వ ఆవిర్భావ దినోత్సవాన్ని ఏప్రిల్ 24, 2026న తింపూలో జరుపుకుంది; ఏప్రిల్ 1961లో స్థాపించబడిన ఈ ప్రాజెక్ట్, భూటాన్ యొక్క మొట్టమొదటి వాహన రాకపోకలకు అనువైన రహదారిని నిర్మించింది. |
| గంగా ఎక్స్ప్రెస్వే | ప్రధానమంత్రి మోదీ ₹36,230 కోట్ల వ్యయంతో నిర్మించిన 594 కిలోమీటర్ల యాక్సెస్-కంట్రోల్డ్ గంగా ఎక్స్ప్రెస్వేను (మీరట్ నుండి ప్రయాగ్రాజ్ వరకు) ప్రారంభించారు. |
| AI4WaterPolicy – రాజస్థాన్ | సిరోహి మరియు పాలిలో పానీ మిత్రులు మరియు పంచాయతీ నాయకులతో ఏఐ చాట్బాట్ 350కి పైగా వాట్సాప్ ఇంటర్వ్యూలు నిర్వహించి, నీటి పరిపాలనలోని లోపాలను గుర్తించి, కమ్యూనిటీ శిక్షణా కార్యక్రమాలను మధ్యంతరంగా పునఃరూపకల్పన చేయడానికి వీలు కల్పించింది. |
| సింగ్రౌలీ - భారతదేశ శక్తి రాజధాని | అక్రమ ఖనిజ రవాణాను అరికట్టడానికి మరియు మైనింగ్ ఆదాయ వసూళ్లను మెరుగుపరచడానికి, మధ్యప్రదేశ్లోని సింగ్రౌలిలో (బొగ్గు నిల్వలు మరియు థర్మల్ ప్లాంట్ల కారణంగా దీనిని "భారతదేశ ఇంధన రాజధాని" అని పిలుస్తారు) మూడు ఏఐ-ఆధారిత ఇ-చెక్పోస్టులను ఏర్పాటు చేశారు. |
| బీహార్ - వందేమాతరం ఆదేశం | ఏప్రిల్ 26, 2026 నుండి, అన్ని విద్యా సంస్థలు 'వందేమాతరం'తో ప్రారంభించి, ఆ తర్వాత జాతీయ గీతాన్ని ఆలపించాలని; అలాగే ప్రభుత్వ కార్యక్రమాలను 'బీహార్ రాష్ట్ర గీతం'తో ముగించాలని బీహార్ ప్రభుత్వం ఆదేశించింది. |
| UCG బొగ్గు తవ్వకం – భారతదేశమే ప్రథమం | ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు ఒడిశాలోని గనుల కోసం రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ మరియు యాక్సిస్ ఎనర్జీ వెంచర్స్కు కేటాయించిన 14వ వాణిజ్య మైనింగ్ రౌండ్లో, బొగ్గు మంత్రిత్వ శాఖ UCG నిబంధనలతో భారతదేశపు మొట్టమొదటి బొగ్గు గని ఒప్పందాలపై సంతకం చేసింది. |
| ఊర్ పారే - నీలగిరి రాక్ ఆర్ట్ | నీలగిరి జిల్లా, తమిళనాడులోని కోటగిరి జిల్లా, వెల్లారి కొంబై సమీపంలో "ఓర్ ఆరే" అనే చరిత్రపూర్వ రాతి చిత్రాల ప్రదేశం తిరిగి కనుగొనబడింది. ఇందులో ఇరుల మరియు కురుంబ గిరిజన వర్గాలకు సాంస్కృతికంగా ప్రాముఖ్యత కలిగిన సుమారు 30 ఎర్ర గైరిక్ బొమ్మలు ఉన్నాయి. |
| IPPB – స్వయం సహాయక బృందం పొదుపు ఖాతా | మహిళల నేతృత్వంలోని స్వయం సహాయక బృందాలను అధికారిక బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో అనుసంధానించి, గ్రామీణ ఆర్థిక సమ్మిళితాన్ని ప్రోత్సహించేందుకు, ఇండియా పోస్ట్ పేమెంట్స్ బ్యాంక్ (తపాలా శాఖ ఆధ్వర్యంలో) ఉచిత SHG పొదుపు ఖాతాను ప్రారంభించింది. |
| హరిత మిథనాల్ ప్లాంట్ – కచ్ | కచ్లోని దీన్దయాల్ పోర్ట్లో (థెర్మాక్స్ ద్వారా) ఏర్పాటు చేయనున్న భారతదేశపు మొట్టమొదటి గ్రీన్ మిథనాల్ ప్లాంట్, హానికరమైన ప్రోసోపిస్ జూలిఫ్లోరాను బయోమాస్గా ఉపయోగించుకుని, షిప్పింగ్లో బంకర్ ఆయిల్ స్థానంలో శుభ్రమైన సముద్ర ఇంధనంగా రోజుకు 5 టన్నుల మిథనాల్ను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. |
| గ్రేట్ నికోబార్ ప్రాజెక్ట్ | గ్రేట్ నికోబార్ ద్వీపం, ఒక ICTT (14.2 మిలియన్ TEU), గ్రీన్ఫీల్డ్ విమానాశ్రయం (4,000 PHP) మరియు 450 MVA విద్యుత్ కేంద్రంతో కూడిన భారతదేశపు వ్యూహాత్మక సముద్ర కేంద్రంగా అభివృద్ధి చేయబడుతోంది. |
| పద్మ డోరీ | NEHHDC (DoNER మంత్రిత్వ శాఖ) ద్వారా మే 1, 2026న ప్రారంభించబడిన 'పద్మ డోరీ', ఈశాన్య భారతదేశపు ఎరి పట్టును మధ్యప్రదేశ్ చందేరి నేతతో మేళవిస్తుంది. |
| దక్షిణ తీర రైల్వే మండలం (SCoR) | విశాఖపట్నం కేంద్రంగా కలిగిన భారతదేశపు 18వ రైల్వే జోన్ అయిన SCoR, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ మరియు తమిళనాడు రాష్ట్రాలలో 3,000 కిలోమీటర్లకు పైగా మార్గ దూరాన్ని కవర్ చేస్తూ, 4 డివిజన్లతో (విశాఖపట్నం, విజయవాడ, గుంటూరు, గుంతకల్లు) జూన్ 1, 2026న కార్యకలాపాలను ప్రారంభించనుంది. |
| PAI 2.0 – AP పనితీరు | PAI 2.0లో ఉత్తమ AP పంచాయతీ: నాయనూర్, కుప్పం (చిత్తూరు, స్కోరు 84.67); 591 ఏ-గ్రేడ్ పంచాయతీలు; చెమ్ముళ్లపల్లి (పేదరికం), పాండ్రపాడు (ఆరోగ్యం), గుండమల (మౌలిక సదుపాయాలు), మరియు యేపిలిగుంట (నీరు) అత్యుత్తమ ప్రదర్శనకారులలో ఉన్నాయి. |
| C-ART – విశాఖపట్నం | మిషన్ మౌసం కింద, ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ట్రాపికల్ మెటియోరాలజీ (భూ విజ్ఞాన మంత్రిత్వ శాఖ) వారు మే 1, 2026న ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలో కోస్టల్ అట్మాస్ఫియరిక్ రీసెర్చ్ టెస్ట్బెడ్ (C-ART)ను ప్రారంభించారు. |
| పార్టీ ఫిరాయింపు నిరోధక విలీన నిబంధన | పది మంది ఆప్ రాజ్యసభ ఎంపీలలో ఏడుగురు బీజేపీలో చేరడంతో, విలీన నిబంధనపై చర్చ మొదలైంది: పదవ షెడ్యూల్ (52వ సవరణ, 1985) ప్రకారం, ఒక శాసనసభ పక్షంలోని మూడింట రెండు వంతుల మంది మరో పార్టీలో "డీమ్డ్ మెర్జర్"గా చేరవచ్చు. |
| డిజిటల్ స్వయం-న్యాయం | డిజిటల్ విజిలాంటిజం అంటే, అధికారిక న్యాయ వ్యవస్థలపై ఆధారపడకుండా, వ్యక్తులు లేదా సమూహాలు ఇంటర్నెట్ మరియు సోషల్ మీడియా ప్లాట్ఫారమ్లను ఉపయోగించి, ఆరోపించబడిన తప్పు చేసినందుకు ఒకరిని బహిరంగంగా బయటపెట్టడం, అవమానించడం లేదా శిక్షించడం. |
| ఆన్లైన్ గేమింగ్ నియమాలు 2026 | మే 1, 2026 నుండి ఆన్లైన్ గేమింగ్ నియమాలు అమలులోకి వచ్చాయి — ఆన్లైన్ గేమింగ్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా స్థాపించబడింది; ఆన్లైన్ మనీ గేమ్లు పూర్తిగా నిషేధించబడ్డాయి; ఇ-స్పోర్ట్స్ మరియు సోషల్ గేమ్లు అనుమతించబడ్డాయి; ఉల్లంఘనలకు 3 సంవత్సరాల వరకు జైలు శిక్ష మరియు ₹1 కోటి జరిమానా విధించబడుతుంది. |
| పేటియం ప్రెమెంట్స్ బ్యాంకు రద్దు చేయబడింది | బ్యాంకింగ్ నియంత్రణ చట్టం, 1949లోని సెక్షన్ 22(3)(g) కింద RBI, Paytm Payments Bank లైసెన్స్ను రద్దు చేసింది (ఏప్రిల్ 24, 2026 నుండి అమలులోకి వస్తుంది). |
| UPI – 10 సంవత్సరాలు (2016–2026) | UPI (ఏప్రిల్ 11, 2016న NPCI ద్వారా ప్రారంభించబడింది) ఒక దశాబ్ద కాలంలో 2 కోట్ల నుండి 24,162 కోట్ల లావాదేవీలకు వృద్ధి చెందింది; UPI ప్రస్తుతం UAE, సింగపూర్, ఫ్రాన్స్, భూటాన్ మరియు మరిన్ని దేశాలలో అందుబాటులో ఉంది. |
| కోల్డ్ స్పార్క్ సాంకేతికత | కోల్డ్ స్పార్క్ టెక్నాలజీ అనేది సాంప్రదాయ బాణసంచాకు సురక్షితమైన ప్రత్యామ్నాయంగా, ఫ్యాన్ ద్వారా వెలువడే టైటానియం/జిర్కోనియం పొడిని ఉపయోగించి ఆక్సిజన్ చర్య ద్వారా నిప్పురవ్వల ప్రభావాన్ని సృష్టిస్తుంది — దీనివల్ల శబ్దం, పేలుడు, బూడిద లేదా విషపూరిత అవశేషాలు లేకుండా కాంతి ఉత్పత్తి అవుతుంది. |
| Women and Men in India 2025 | MoSPI’s 27th edition shows sex ratio at birth improved from 904 to 917; rural women LFPR rose from 37.5% to 45.9%; women in managerial roles grew 102.54% — stronger than men’s 73.80% growth (2017–2025). |
| Ashok Lahiri – NITI Aayog VC | Ashok Kumar Lahiri appointed Vice-Chairperson of NITI Aayog, replacing Suman K. Bery; NITI Aayog is chaired by PM Narendra Modi with full-time members including Rajiv Gauba, K.V. Raju, M. Srinivas, and Abhay Karandikar. |
| PAC – K.C. Venugopal | K.C. Venugopal reappointed Chairman of the Public Accounts Committee (2026–27) by Lok Sabha Speaker Om Birla; PAC examines government expenditure and ensures accountability of public funds. |
| CGDA - అనుగ్రహ నారాయణ దాస్ | రక్షణ ఆర్థిక నిర్వహణ మరియు ఆడిట్ రంగాలలో 30కి పైగా సంవత్సరాల అనుభవం కలిగిన అనుగ్రహ నారాయణ దాస్ (1991 బ్యాచ్, ఇండియన్ డిఫెన్స్ అకౌంట్స్ సర్వీస్), మే 1, 2026న కంట్రోలర్ జనరల్ ఆఫ్ డిఫెన్స్ అకౌంట్స్ (CGDA)గా బాధ్యతలు స్వీకరించారు. |
| రఘు రాయ్ – కన్నుమూత | పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీత, దిగ్గజ ఫోటో జర్నలిస్ట్ రఘు రాయ్ (1942–2026) 83 ఏళ్ల వయసులో కన్నుమూశారు; ఆయన భోపాల్ గ్యాస్ దుర్ఘటనతో పాటు ఇందిరా గాంధీ, దలైలామా, మదర్ థెరిసా వంటి ప్రముఖ వ్యక్తులను తన కెమెరాలలో బంధించారు. |
| సౌరవ్ కొఠారి – IBSF 2026 | ఐర్లాండ్లోని కార్లోలో జరిగిన ఫైనల్లో పంకజ్ అద్వానీని ఓడించి, సౌరవ్ కొఠారి తన IBSF ప్రపంచ బిలియర్డ్స్ ఛాంపియన్షిప్ టైటిల్ను నిలబెట్టుకున్నాడు. |
🔗 సంబంధిత రోజువారీ కరెంట్ అఫైర్స్
పూర్తి వివరణల కోసం ఏ రోజైనా తెరవండి (వారపు పోస్ట్ పునశ్చరణ కోసం ఉద్దేశించబడింది).
🔗 ఈ వారం కరెంట్ అఫైర్స్ క్విజ్ ప్రాక్టీస్ చేయండి
Practice Daily, Progress Surely.
