కరెంట్ అఫైర్స్ 3ఓ జూన్ 2926
Add as a preferred Source on Googleవిషయ సూచిక
నేషనల్ కరెంట్ అఫైర్స్
తల్లి మరియు నవజాత శిశువుల ఆరోగ్యాన్ని బలోపేతం చేయడానికి 'సుమన్ రోడ్మ్యాప్ 2030' విడుదల
కేంద్ర ఆరోగ్య మరియు కుటుంబ సంక్షేమ శాఖ, 'సెంట్రల్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ హెల్త్ అండ్ ఫ్యామిలీ వెల్ఫేర్' (CCHFW) యొక్క 16వ సమావేశం సందర్భంగా ̨SUMAN (సురక్షిత్ మాతృత్వ ఆశ్వాసన్) రోడ్మ్యాప్ 2030ను విడుదల చేసింది.
ముఖ్యాంశాలు
- సుమన్ అంటే సురక్షిత్ మాతృత్వ ఆశ్వాసన్.
- SUMAN రోడ్మ్యాప్ 2030 భారతదేశం అంతటా తల్లులు మరియు నవజాత శిశువుల ఆరోగ్య సంరక్షణను బలోపేతం చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
- ఇది సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలకు (SDGs) అనుగుణంగా, 2030 నాటికి ప్రతి 1,00,000 సజీవ జననాలకు మాతృ మరణాల నిష్పత్తిని (MMR) 70 కంటే తక్కువకు తగ్గించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
- ఈ రోడ్మ్యాప్ ప్రత్యేక దృష్టి సారించాల్సిన 13 రాష్ట్రాల్లోని 130 జిల్లాలను లక్ష్యంగా చేసుకుంది.
- ఇది గర్భధారణకు ముందు, ప్రసవానికి ముందు, ప్రసవ సమయంలో మరియు ప్రసవానంతర సంరక్షణను కవర్ చేస్తూ, 'జీవన చక్ర విధానాన్ని' అనుసరిస్తుంది.
ర్యాంకులు మరియు రిపోర్టులు
SDG – జాతీయ సూచికల చట్రం (NIF) పురోగతి నివేదిక 2026
20వ గణాంక దినోత్సవం (29 జూన్ 2026) సందర్భంగా, గణాంక మరియు కార్యక్రమ అమలు మంత్రిత్వ శాఖ (MoSPI) 'సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాల (SDG) – జాతీయ సూచికల చట్రం (NIF) పురోగతి నివేదిక 2026'తో పాటు SDGలకు సంబంధించిన మరో మూడు ప్రచురణలను విడుదల చేసింది. 'జాతీయ సూచికల చట్రం (NIF) 2026'లో మొత్తం 17 సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలను (SDGs) కవర్ చేసే 277 జాతీయ సూచికలు ఉన్నాయి; ఇది 'సుస్థిర అభివృద్ధి కోసం 2030 ఎజెండా'ను సాధించే దిశగా భారతదేశం సాధిస్తున్న పురోగతిని పర్యవేక్షించడానికి అధికారిక చట్రంగా పనిచేస్తుంది.
ముఖ్యాంశాలు
- MoSPI 2026 జూన్ 29న (గణాంక దినోత్సవం) SDG – నేషనల్ ఇండికేటర్ ఫ్రేమ్వర్క్ (NIF) పురోగతి నివేదిక 2026ను విడుదల చేసింది.
- నేషనల్ ఇండికేటర్ ఫ్రేమ్వర్క్ (NIF) 2026లో, మొత్తం 17 సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలకు (SDGs) సంబంధించిన 277 జాతీయ సూచికలు ఉన్నాయి.
- నీతి ఆయోగ్, కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖలు, ఐక్యరాజ్యసమితి సంస్థలు మరియు ఇతర భాగస్వామ్య పక్షాల సంప్రదింపులతో ఈ నివేదిక రూపొందించబడింది.
- మాతృ మరణాల నిష్పత్తి (MMR) 122 (2015–17) నుండి 87 (2022–24)కి తగ్గింది.
- సామాజిక రక్షణ పరిధి 22% (2016) నుండి 65.3% (2026)కి పెరిగింది.
- నిరుద్యోగిత రేటు 6.1% (2017–18) నుండి 3.1% (2025)కి తగ్గింది.
- ఇంటర్నెట్ చందాలు 302.36 మిలియన్ల (2015) నుండి 969.10 మిలియన్లకు (2025) పెరిగాయి.
- పునరుత్పాదక ఇంధన ఉత్పత్తి సామర్థ్యం తలసరి 64.04 వాట్ల (2014–15) నుండి తలసరి 193.36 వాట్లకు (2025–26) పెరిగింది.
- మొత్తం చిత్తడి నేలల విస్తీర్ణంలో రామ్సర్ ప్రాంతాల (Ramsar Sites) వాటా 2016 నాటి 4.15% నుండి 2026 నాటికి 8.66%కి పెరిగింది.
రక్షణ
రక్షణ రంగంలో భారతదేశం సాధిస్తున్న స్వయం సమృద్ధి
జూన్ 2026 నెలలో స్వదేశీ రక్షణ తయారీ రంగంలో భారతదేశం కీలకమైన మైలురాళ్లను సాధించింది. భారతదేశంలో తయారైన మొట్టమొదటి సి-295 రవాణా విమానం తన తొలి ప్రయోగాన్ని పూర్తి చేయగా, డిఆర్డిఓ సుదూర భూతల దాడి క్రూయిజ్ క్షిపణి (ఎల్ఆర్ఎల్ఎసిఎం)ని విజయవంతంగా పరీక్షించింది. దీనికి అదనంగా, భారత నౌకాదళం ఐఎన్ఎస్ దునగిరి, ఐఎన్ఎస్ సంశోధక్ మరియు ఐఎన్ఎస్ అగ్రయ్లను చేర్చుకోవడం ద్వారా దేశ స్వదేశీ నౌకాదళ సామర్థ్యాలను మరింత బలోపేతం చేసుకుంది. ఆత్మనిర్భర్ భారత్ చొరవ కింద రక్షణ స్వావలంబన దిశగా భారతదేశం సాగిస్తున్న ప్రయాణంలో ఈ పరిణామాలు ఒక ప్రధాన పురోగతిని సూచిస్తున్నాయి.
ముఖ్యాంశాలు
- భారతదేశంలో తయారైన మొట్టమొదటి C-295 రవాణా విమానం తన తొలి ప్రయాణాన్ని పూర్తి చేసింది.
- ₹21,935 కోట్ల విలువైన C-295 కార్యక్రమంలో భాగంగా, మొత్తం 56 విమానాలలో 40 విమానాలను గుజరాత్లోని వడోదరలో ఎయిర్బస్తో భాగస్వామ్యంతో టాటా అడ్వాన్స్డ్ సిస్టమ్స్ లిమిటెడ్ భారతదేశంలోనే తయారు చేస్తుంది.
- DRDO స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో రూపొందించిన 'లాంగ్-రేంజ్ ల్యాండ్-అటాక్ క్రూయిజ్ మిసైల్' (LRLACM)ను విజయవంతంగా పరీక్షించింది.
- INS దునగిరి, INS సంశోధక్ మరియు INS అగ్రయ్ భారత నౌకాదళంలో చేర్చబడ్డాయి, తద్వారా స్వదేశీ నౌకాదళ సామర్థ్యాలు బలోపేతం అయ్యాయి.
అవార్డులు మరియు గౌరవాలు
గ్లోబల్ స్కిల్స్ ఛాలెంజ్ ఆస్ట్రేలియా 2026
ఆస్ట్రేలియాలో జరిగిన 'గ్లోబల్ స్కిల్స్ ఛాలెంజ్ (GSC) 2026'లో భారత్ అద్భుతమైన ప్రతిభను కనబరిచి, 3 స్వర్ణ, 1 రజత మరియు 1 కాంస్య పతకాలను గెలుచుకుంది. 2026 జూన్ 23 నుండి 29 వరకు జరిగిన ఈ పోటీ, ఈ ఏడాది చివరలో చైనాలోని షాంఘైలో జరగనున్న 48వ 'వరల్డ్ స్కిల్స్ కాంపిటీషన్'కు సన్నాహక కార్యక్రమంగా నిలిచింది.
ముఖ్యాంశాలు
- భారత్ 5 పతకాలను గెలుచుకుంది: 3 స్వర్ణాలు, 1 రజతం మరియు 1 కాంస్యం.
- స్వర్ణ పతక విజేతలు:
- పవన్ భద్రావతి సురేషా (కర్ణాటక) - additive manufacturing
- మౌసం కుమార్ గిరి (బీహార్) - క్లౌడ్ కంప్యూటింగ్
- విష్ణుప్రియ సునీల్ (ఢిల్లీ) - ఆరోగ్యం మరియు సామాజిక సంరక్షణ
- రజత పతకం: హర్ష్ రమేష్ పవార్ (మహారాష్ట్ర) – 3D డిజిటల్ గేమ్ ఆర్ట్
- కాంస్య పతకం: ముస్కాన్ (హర్యానా) – పెయింటింగ్ మరియు డెకరేటింగ్
- భారత్ 30 మంది సభ్యుల బృందంతో (15 మంది పోటీదారులు మరియు 15 మంది నిపుణులు) 15 నైపుణ్య విభాగాలలో పాల్గొంది.
ఇతరాలు
'ప్రాజెక్ట్ బ్రహ్మాంక్' 16వ ఆవిర్భావ దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంటోంది
బోర్డర్ రోడ్స్ ఆర్గనైజేషన్ (BRO)కు చెందిన 'ప్రాజెక్ట్ బ్రహ్మాంక్' (Project BRAHMANK) తన 16వ ఆవిర్భావ దినోత్సవాన్ని 2026 జూన్ 29న అరుణాచల్ ప్రదేశ్లోని రణఘాట్లో జరుపుకుంది. 2011లో ప్రారంభమైన ఈ ప్రాజెక్ట్, అరుణాచల్ ప్రదేశ్లోని సియాంగ్, తూర్పు సియాంగ్, పశ్చిమ సియాంగ్, ఎగువ సియాంగ్ మరియు షి-యోమి జిల్లాలతో పాటు అస్సాంలోని ధేమాజీ జిల్లాలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో వ్యూహాత్మక రహదారి మౌలిక సదుపాయాలను అభివృద్ధి చేయడం మరియు నిర్వహించడం వంటి బాధ్యతలను నిర్వర్తిస్తోంది.
డైలీ కరెంట్ అఫైర్స్ క్విజ్
1. ఇటీవల తన తొలి విమాన ప్రయాణాన్ని పూర్తి చేసిన తొలి 'మేడ్-ఇన్-ఇండియా' వెర్షన్కు చెందిన సి-295 రవాణా విమానాన్ని, టాటా అడ్వాన్స్డ్ సిస్టమ్స్ లిమిటెడ్ మరియు ఏ కంపెనీ మధ్య భాగస్వామ్యం ద్వారా భారతదేశంలో తయారు చేస్తున్నారు?
ఎ. బోయింగ్
బి. లాక్హీడ్ మార్టిన్
సి. ఎయిర్బస్
డి. డాసాల్ట్ ఏవియేషన్
సమాధానం
సమాధానం సి. ఎయిర్బస్
వివరణ: సి-295 రవాణా విమానాన్ని గుజరాత్లోని వడోదరలో టాటా అడ్వాన్స్డ్ సిస్టమ్స్ లిమిటెడ్ (TASL) ఎయిర్బస్తో భాగస్వామ్యంతో భారతదేశంలో తయారు చేస్తోంది. ఇది భారతదేశపు మొట్టమొదటి ప్రైవేట్ రంగ సైనిక విమాన తయారీ కార్యక్రమం.
2. బోర్డర్ రోడ్స్ ఆర్గనైజేషన్ (BRO) యొక్క ప్రాజెక్ట్ అయిన ప్రాజెక్ట్ బ్రహ్మంక్, ఏ రాష్ట్రంలో వ్యూహాత్మక రహదారి మౌలిక సదుపాయాలను అభివృద్ధి చేయడానికి మరియు నిర్వహించడానికి ప్రధానంగా బాధ్యత వహిస్తుంది?
ఎ. సిక్కిం
బి. అరుణాచల్ ప్రదేశ్
సి. ఉత్తరాఖండ్
డి. హిమాచల్ ప్రదేశ్
సమాధానం
సమాధానం బి. అరుణాచల్ ప్రదేశ్
వివరణ: బోర్డర్ రోడ్స్ ఆర్గనైజేషన్ (BRO) యొక్క ప్రాజెక్ట్ బ్రహ్మంక్, అరుణాచల్ ప్రదేశ్లోని సియాంగ్, ఈస్ట్ సియాంగ్, వెస్ట్ సియాంగ్, అప్పర్ సియాంగ్ మరియు షి-యోమి జిల్లాలతో పాటు అస్సాంలోని ధేమాజి జిల్లాలోని కొన్ని భాగాలలో వ్యూహాత్మక రహదారి మౌలిక సదుపాయాలను అభివృద్ధి చేయడానికి మరియు నిర్వహించడానికి బాధ్యత వహిస్తుంది.
3. ఇటీవల ప్రారంభించిన సుమన్ రోడ్మ్యాప్ 2030 ప్రధానంగా కింది లక్ష్యాలలో దేనిని సాధించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది?
ఎ. సార్వత్రిక ఆరోగ్య బీమా కవరేజ్
బి. 2030 నాటికి SDG లక్ష్యాలను సాధించడానికి తల్లి మరియు నవజాత శిశువుల ఆరోగ్య సంరక్షణను బలోపేతం చేయడం
సి. 2030 నాటికి క్షయవ్యాధి నిర్మూలన
డి. గ్రామీణ భారతదేశంలో టెలిమెడిసిన్ సేవల విస్తరణ
సమాధానం
సమాధానం బి. 2030 నాటికి SDG లక్ష్యాలను సాధించడానికి తల్లి మరియు నవజాత శిశువుల ఆరోగ్య సంరక్షణను బలోపేతం చేయడం
వివరణ: ఆరోగ్య మరియు కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ ప్రారంభించిన సుమన్ రోడ్మ్యాప్ 2030, తల్లి మరియు నవజాత శిశువుల ఆరోగ్య సంరక్షణను మెరుగుపరచడానికి మరియు సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలను (SDG) సాధించడానికి ఒక వ్యూహాత్మక చట్రాన్ని అందిస్తుంది. ఇందులో భాగంగా 2030 నాటికి మాతృ మరణాల నిష్పత్తిని (MMR) ప్రతి 100,000 సజీవ జననాలకు 70 కంటే తక్కువకు తగ్గించడం కూడా ఉంది.
4. MoSPI విడుదల చేసిన 'సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలు (SDG) – జాతీయ సూచికల చట్రం (NIF) పురోగతి నివేదిక 2026' ప్రకారం, భారతదేశంలో నిరుద్యోగిత రేటు 2017–18లో ఉన్న 6.1% నుండి ఏ స్థాయికి తగ్గింది?
ఎ. 2024లో 4.8%
బి. 025లో 3.1%
సి. 2026లో 2.5%
డి. 2025లో 5.0%
సమాధానం
సమాధానం బి. 025లో 3.1%
వివరణ: గణాంకాలు మరియు కార్యక్రమ అమలు మంత్రిత్వ శాఖ (MoSPI) విడుదల చేసిన 'సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలు (SDG) – జాతీయ సూచికల చట్రం (NIF) పురోగతి నివేదిక 2026' ప్రకారం, భారతదేశంలో నిరుద్యోగిత రేటు 2017–18లో ఉన్న 6.1% నుండి 2025 నాటికి 3.1%కి తగ్గింది; ఇది ఉపాధి సూచికలలో గణనీయమైన మెరుగుదలను సూచిస్తుంది.
5. గ్లోబల్ స్కిల్స్ ఛాలెంజ్ (GSC) ఆస్ట్రేలియా 2026లో భారతదేశం ఎన్ని పతకాలను గెలుచుకుంది?
ఎ. 2 స్వర్ణం, 2 రజతం, 1 కాంస్యం
బి. 3 స్వర్ణం, 1 రజతం, 1 కాంస్యం
సి. 4 స్వర్ణం, 1 రజతం
డి. 3 స్వర్ణం, 2 కాంస్యం
సమాధానం
సమాధానం బి. 3 స్వర్ణం, 1 రజతం, 1 కాంస్యం
వివరణ: షాంఘైలో జరగనున్న 48వ వరల్డ్ స్కిల్స్ పోటీకి సన్నాహక కార్యక్రమంగా నిర్వహించిన 'గ్లోబల్ స్కిల్స్ ఛాలెంజ్ ఆస్ట్రేలియా 2026'లో భారతదేశం మొత్తం 5 పతకాలను (3 స్వర్ణం, 1 రజతం మరియు 1 కాంస్యం) గెలుచుకుంది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
SUMAN రోడ్మ్యాప్ అంటే ఏమిటి?
SUMAN అంటే 'సురక్షిత మాతృత్వ ఆశ్వాసన్'. ఇది ఆరోగ్య మరియు కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ యొక్క ఒక ప్రధాన కార్యక్రమం; తల్లులు మరియు నవజాత శిశువులకు ఉచిత, గౌరవప్రదమైన మరియు నాణ్యమైన ఆరోగ్య సంరక్షణ సేవలను అందించడమే దీని లక్ష్యం.
జాతీయ సూచికల ఫ్రేమ్ వర్క్ (NIF) అంటే ఏమిటి?
నేషనల్ ఇండికేటర్ ఫ్రేమ్వర్క్ (NIF) అనేది 17 సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలను (SDGs) సాధించే దిశగా దేశం సాధిస్తున్న పురోగతిని పర్యవేక్షించడానికి MoSPI ద్వారా రూపొందించబడిన భారతదేశ అధికారిక చట్రం.
నేషనల్ ఇండికేటర్ ఫ్రేమ్వర్క్ (NIF) 2026లో ఎన్ని సూచికలు ఉన్నాయి?
నేషనల్ ఇండికేటర్ ఫ్రేమ్వర్క్ (NIF) 2026లో, మొత్తం 17 సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలను (SDGs) కవర్ చేసే 277 జాతీయ సూచికలు ఉన్నాయి.
భారతదేశంలో C-295 విమానం ఎక్కడ తయారవుతుంది?
C-295 విమానాన్ని గుజరాత్లోని వడోదరలో ఎయిర్బస్తో కలిసి టాటా అడ్వాన్స్డ్ సిస్టమ్స్ లిమిటెడ్ తయారు చేస్తోంది.
ప్రాజెక్ట్ బ్రహ్మంక్ (Project BRAHMANK) అంటే ఏమిటి?
ప్రాజెక్ట్ బ్రహ్మంక్ అనేది అరుణాచల్ ప్రదేశ్ మరియు అస్సాంలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో వ్యూహాత్మక రహదారులు మరియు వంతెనల నిర్మాణం మరియు నిర్వహణకు బాధ్యత వహించే బోర్డర్ రోడ్స్ ఆర్గనైజేషన్ (BRO) యొక్క ఒక ప్రాజెక్ట్.
భారతదేశంలో గణాంక దినోత్సవం ఎప్పుడు జరుపుకుంటారు?
భారతదేశంలో ఆధునిక గణాంక శాస్త్ర పితామహుడైన ప్రొఫెసర్ ప్రశాంత చంద్ర మహాలనోబిస్ జయంతిని పురస్కరించుకుని ప్రతి సంవత్సరం జూన్ 29న గణాంక దినోత్సవాన్ని పాటిస్తారు.
Disclaimer: This article is prepared for competitive exam preparation using publicly available information.
Join Our Community
Study with the ReadingRoomz Community
Join thousands of APPSC aspirants. Get daily current affairs, MCQs, PDFs, and preparation guidance — all in one place.
