కరెంట్ అఫైర్స్ 14 నవంబర్ 2026
Add as a preferred Source on Googleవిషయ సూచిక
నేషనల్ కరెంట్ అఫైర్స్
అరుణాచల్ ప్రదేశ్లోని సియాంగ్ అప్పర్ బహుళ ప్రయోజన ప్రాజెక్టు
అరుణాచల్ ప్రదేశ్లో ప్రతిపాదిత సియాంగ్ అప్పర్ మల్టీపర్పస్ ప్రాజెక్ట్ (SUMP) వల్ల ప్రజలు నిరాశ్రయులవడం, పర్యావరణ నష్టం, గ్రామాలు మునిగిపోవడం వంటి ఆందోళనల నేపథ్యంలో ఆదివాసీ సమాజం నుంచి నిరసనలు వెల్లువెత్తాయి.
ఈ ప్రాజెక్టు సియాంగ్ నదిపై ప్రతిపాదించబడిన ఒక భారీ జలవిద్యుత్ మరియు నీటి నిల్వ ఆనకట్ట; ఈ నది దిగువ ప్రవాహంలో బ్రహ్మపుత్రగా పిలువబడుతుంది. దీనిని నేషనల్ హైడ్రోఎలక్ట్రిక్ పవర్ కార్పొరేషన్ (NHPC) అభివృద్ధి చేస్తోంది మరియు 2008లో దీనిని మొట్టమొదట జాతీయ ప్రాజెక్టుగా ప్రకటించారు.
ఈ ప్రాజెక్టు సుమారు 11,000–11,200 మెగావాట్ల (MW) విద్యుత్ ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని, 280–300 మీటర్ల ప్రతిపాదిత ఆనకట్ట ఎత్తును మరియు సుమారు 9.2 బిలియన్ క్యూబిక్ మీటర్ల నీటి నిల్వ సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంటుందని అంచనా.
ఈ ప్రాజెక్ట్ ఎందుకు ముఖ్యమైనది?
నదీ ప్రవాహాలను నియంత్రించడం, అరుణాచల్ ప్రదేశ్ మరియు అస్సాంలో వరదలను తగ్గించడం, నీటి భద్రతను బలోపేతం చేయడం మరియు ఉపాధి అవకాశాలను కల్పించడంలో ఈ ప్రాజెక్టుకు ఉన్న సామర్థ్యాన్ని అరుణాచల్ ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రముఖంగా పేర్కొంది.
టిబెట్లోని యార్లుంగ్ సాంగ్పో నదిపై—సియాంగ్ నదికి ఎగువన—చైనా ప్రతిపాదించిన మెడోగ్ జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టు ఒక ముఖ్యమైన వ్యూహాత్మక అంశం.
చైనాకు చెందిన మెడోగ్ ప్రాజెక్టు సుమారు 60,000 మెగావాట్ల సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంటుందని సమాచారం. సియాంగ్ ప్రాజెక్టుకు ఉన్న నీటి నిల్వ సామర్థ్యం, ఎగువ ప్రాంతాల నుండి అకస్మాత్తుగా నీటిని విడుదల చేసినప్పుడు ఆ పరిస్థితిని నిర్వహించడానికి తోడ్పడుతుందని అరుణాచల్ ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం వాదిస్తోంది.
ఆది సమాజం ఎందుకు నిరసన తెలుపుతోంది?
ఈ ప్రాజెక్టు వల్ల కనీసం 40 గ్రామాలు ప్రభావితం కావచ్చని, వాటిలో 27 గ్రామాలు నీట మునిగిపోయే అవకాశం ఉందని ఆదివాసీ సమాజం ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. వ్యవసాయ భూములు, వరి పొలాలు, నారింజ తోటలు, పూర్వీకుల సమాధులు, నదితో ముడిపడి ఉన్న సాంస్కృతికంగా ప్రాముఖ్యత గల ప్రదేశాలను కోల్పోతామని ఆ సమాజం భయపడుతోంది.
కురుంబ భాష
కేరళలోని స్వదేశీ కురుంబ సమాజం మాట్లాడే కురుంబ భాష, మాట్లాడే వారి సంఖ్య తక్కువగా ఉండటం, వలసలు మరియు ప్రధాన ప్రాంతీయ భాషల ప్రభావం పెరుగుతుండటం వంటి కారణాల వల్ల క్రమంగా కనుమరుగయ్యే ప్రమాదాన్ని ఎదుర్కొంటోంది.
కురుంబలు కేరళలోని పాలక్కాడ్ జిల్లా అట్టప్పాడి ప్రాంతంలో నివసించే ఒక ఆదివాసీ తెగ. వీరిని గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ 'ప్రత్యేక బలహీన గిరిజన సమూహం' (PVTG)గా వర్గీకరించింది; కేరళలో ఉన్న ఐదు PVTG సమూహాలలో వీరు కూడా ఒకరు.
2024 నాటి గణాంకాల ప్రకారం, కురుంబ తెగ జనాభా కేవలం 2,719 మంది మాత్రమే. వీరి భాష అయిన 'కురుంబ' ప్రధానంగా మౌఖిక రూపంలోనే ఉంటుంది మరియు దీనికి ప్రత్యేక లిపి లేదు.
ఆంధ్రప్రదేశ్ కరెంట్ అఫైర్స్
ఆంధ్రప్రదేశ్లోని విశాఖపట్నంలో 31వ సీఐఐ (CII) భాగస్వామ్య సదస్సు 2026 నిర్వహించబడింది
పారిశ్రామిక పెట్టుబడులు, అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం, సాంకేతిక భాగస్వామ్యాలు మరియు ఆర్థిక సహకారాన్ని ప్రోత్సహించే లక్ష్యంతో, 31వ కాన్ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియన్ ఇండస్ట్రీ (CII) పార్ట్నర్షిప్ సమ్మిట్ 2026ను ఆంధ్రప్రదేశ్లోని విశాఖపట్నంలో 2026 నవంబర్ 12–13 తేదీలలో నిర్వహించారు.
ఈ రెండు రోజుల సదస్సును కాన్ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియన్ ఇండస్ట్రీ (CII), డిపార్ట్మెంట్ ఫర్ ప్రమోషన్ ఆఫ్ ఇండస్ట్రీ అండ్ ఇంటర్నల్ ట్రేడ్ (DPIIT) మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వంతో కలిసి నిర్వహించాయి.
ఈ శిఖరాగ్ర సమావేశం “కొత్త ప్రపంచ క్రమాన్ని దిశానిర్దేశం చేయడం: వాణిజ్యం | సాంకేతికత | నమ్మకం | ఆలోచనా నాయకత్వం” అనే ఇతివృత్తంతో జరిగింది.
ప్రధాన పెట్టుబడి ప్రకటనలు
సదస్సు ముగింపు నివేదికల ప్రకారం, ఆంధ్రప్రదేశ్ సుమారు ₹9.02 లక్షల కోట్ల విలువైన 109 అవగాహన ఒప్పందాలను (MoUs) కుదుర్చుకుంది; వీటి ద్వారా 2 లక్షలకు పైగా ఉపాధి అవకాశాలు లభించే అవకాశం ఉంది.
ప్రధాన కంపెనీలు మరియు వాటి పెట్టుబడి ప్రతిపాదనలు
| కంపెనీ | ప్రతిపాదిత పెట్టుబడి | ప్రాంతం / రంగం |
|---|---|---|
| రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ | ₹2,73,000 కోట్లు | తూర్పు గోదావరి – తయారీ రంగం |
| గ్రీన్కో ఎనర్జీస్ | ₹45,000 కోట్లు | అనేక జిల్లాలు – పునరుత్పాదక ఇంధనం |
| క్లీన్మాక్స్ ఎన్విరో ఎనర్జీ సొల్యూషన్స్ | ₹41,000 కోట్లు | అనేక జిల్లాలు – పునరుత్పాదక ఇంధనం |
| మేఘా ఇంజనీరింగ్ & ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్స్ | ₹36,000 కోట్లు | కృష్ణ – పునరుత్పాదక శక్తి |
| కియా ఇండియా | ₹18,878 కోట్లు | శ్రీ సత్య సాయి – వాహన విస్తరణ |
| రష్మి మెటలర్జికల్ ఇండస్ట్రీ | ₹18,500 crore | శ్రీకాకుళం – తయారీ రంగం |
| JSW గ్రూప్ | ₹15,000 కోట్లు | కడప – తయారీ |
| గెయిల్ ఇండియా | ₹13,500 కోట్లు | శ్రీకాకుళం - రసాయనాలు మరియు పెట్రోకెమికల్స్ |
| SLN కాఫీ | ₹2,500 కోట్లు | నెల్లూరు – ఆహార శుద్ధి |
| హీరో మోటోకార్ప్ | ₹1,457 కోట్లు | తిరుపతి - ఆటోమొబైల్ రంగం |
| కంపెనీ / సంస్థ | ప్రాజెక్ట్ | ప్రతిపాదిత పెట్టుబడి |
|---|---|---|
| ఎయిర్ట్రంక్ ఇండియా–జెసికె ఇన్ఫ్రా | డేటా సెంటర్ క్యాంపస్లు మరియు అనుబంధ మౌలిక సదుపాయాలు | ₹1,03,018 కోట్లు |
| జిందాల్ గ్రూప్ | ప్రకాశం జిల్లా కందుకూరులో మైనింగ్ కార్యకలాపాలు | ₹15,000 కోట్లు |
| గ్రీన్జెన్ రెన్యూవబుల్ ఎనర్జీ | పునరుత్పాదక శక్తి ప్రాజెక్టులు | ₹8,000 కోట్లు |
| ఇండియన్ ఆయిల్ కార్పొరేషన్ | పునరుత్పాదక శక్తి ప్రాజెక్టులు | ₹6,600 కోట్లు |
| కాకినాడ సముద్ర ఓడరేవులు | యాంత్రిక బెర్త్, రీగ్యాసిఫికేషన్ ప్లాంట్, నౌకా నిర్మాణం మరియు మరమ్మత్తు సౌకర్యాలు | ₹6,452 కోట్లు |
| డిక్సన్ టెక్నాలజీస్ | ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీ | ₹700 కోట్లు |
| అగ్నికుల్ కాస్మోస్ | తిరుపతిలో ఆర్బిటల్ డేటా సెంటర్ మరియు రాకెట్ ఫ్యాక్టరీ | ₹510 కోట్లు |
| హథోర్ రాకెట్ | ఏరోస్పేస్ మరియు రక్షణ | ₹250 కోట్లు |
జాతీయ నౌకా నిర్మాణ మిషన్ కింద సూత్రప్రాయ ఆమోదం పొందిన, ఆంధ్రప్రదేశ్లోని దుగరాజపట్నంలో ప్రతిపాదిత గ్రీన్ఫీల్డ్ నౌకా నిర్మాణ క్లస్టర్ను కేంద్ర మంత్రి ప్రముఖంగా ప్రస్తావించారు. ఈ ప్రాజెక్టులో సుమారు ₹30,000 కోట్ల పెట్టుబడితో, 1.2 మిలియన్ స్థూల టన్నుల వార్షిక నౌకా నిర్మాణ సామర్థ్యాన్ని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.
ఆర్థిక వ్యవస్థ
అక్టోబర్ 2026లో భారతదేశపు రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణం 6.1 శాతానికి పెరిగింది
ప్రభుత్వ గణాంకాల ప్రకారం, అక్టోబర్ 2026లో భారతదేశపు రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణం 6.1 శాతానికి పెరిగింది. ఇది రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) నిర్దేశించిన 6 శాతం గరిష్ట సహన పరిమితిని, గత రెండేళ్లలో మొదటిసారిగా అధిగమించింది.
వినియోగదారుల ధరల సూచీ (సీపీఐ) ద్వారా కొలవబడే రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణం, చివరిసారిగా అక్టోబర్ 2024లో 6.2% వద్ద ఆర్బిఐ యొక్క గరిష్ట సహన పరిమితిని అధిగమించింది.
RBI యొక్క ద్రవ్యోల్బణ లక్ష్య నిర్దేశక విధానం ప్రకారం, మధ్యకాలిక లక్ష్యం 4%గా ఉంది; ఇందులో ±2 శాతం పాయింట్ల (2%–6%) సహన పరిధి (tolerance band) ఉంటుంది. కాబట్టి, అక్టోబర్ 2026 నాటి ద్రవ్యోల్బణ రేటు ఈ గరిష్ట పరిమితిని 0.1 శాతం పాయింట్ల తేడాతో అధిగమించింది.
పథకాలు
ఒకే దేశం, ఒకే రేషన్ కార్డు పథకం
ఒకే దేశం ఒకే రేషన్ కార్డు (ONORC) పథకాన్ని 36 రాష్ట్రాలు మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలన్నింటిలో అమలు చేశారు. దీని ద్వారా జాతీయ ఆహార భద్రతా చట్టం (NFSA), 2013 కింద రేషన్ కార్డులు మరియు ఆహార ధాన్యాల హక్కులను దేశవ్యాప్తంగా బదిలీ చేసుకునే వీలు కల్పించారు.
ఆహార మరియు ప్రజా పంపిణీ శాఖ ద్వారా 2019లో ప్రారంభించబడిన ONORC, అర్హులైన లబ్ధిదారులకు, ముఖ్యంగా వలస కార్మికులకు మరియు వారి కుటుంబాలకు, కొత్త రేషన్ కార్డు పొందకుండానే భారతదేశవ్యాప్తంగా ఉన్న ఏదైనా అర్హతగల ఫెయిర్ ప్రైస్ షాప్ (FPS) నుండి తమకు రావలసిన ఆహార ధాన్యాలను సేకరించడానికి వీలు కల్పిస్తుంది.
ఈ పథకం లక్షిత ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థ (TPDS) కింద పనిచేస్తుంది మరియు అంతర్-రాష్ట్ర, రాష్ట్ర అంతర్గత పోర్టబిలిటీని సులభతరం చేయడానికి ఆధార్ ధృవీకరణ, డిజిటలైజ్డ్ లబ్ధిదారుల డేటాబేస్లు మరియు ఎలక్ట్రానిక్ పాయింట్ ఆఫ్ సేల్ (e-PoS) పరికరాలను ఉపయోగిస్తుంది.
ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థలో సాంకేతిక కార్యక్రమాలు
- 1. మేరా రేషన్ యాప్: లబ్ధిదారులు రేషన్ సంబంధిత సేవలను పొందడంలో సహాయపడటానికి ఆహార మరియు ప్రజా పంపిణీ శాఖ మేరా రేషన్ మొబైల్ అప్లికేషన్ను ప్రవేశపెట్టింది. 13 భాషలలో అందుబాటులో ఉన్న ఇది, నెలవారీ అర్హతలు, గత లావాదేవీలు, ఆధార్-సీడింగ్ స్థితి మరియు GPSని ఉపయోగించి సమీపంలోని ఫెయిర్ ప్రైస్ షాపుల గురించి సమాచారాన్ని అందిస్తుంది.
- 2. స్మార్ట్-పిడిఎస్: ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థలో సాంకేతికత ద్వారా ఆధునీకరణ మరియు సంస్కరణల పథకం (స్మార్ట్-పిడిఎస్) రేషన్ కార్డులు, ఆహార ధాన్యాల పంపిణీ, సరఫరా గొలుసులు మరియు ఫిర్యాదుల పరిష్కార వ్యవస్థలను డిజిటల్గా ఏకీకృతం చేయడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
- 3. SARTHAK-PDS: ఈ ఫ్రేమ్వర్క్ ఆహార ధాన్యాల రవాణా, నిర్వహణ మరియు పంపిణీ వ్యవస్థల ఆధునీకరణకు తోడ్పడుతుంది. ఇందులో డేటా విశ్లేషణ కోసం 'NIRMAL' మరియు సరఫరా గొలుసును (supply-chain) నిజ సమయంలో పర్యవేక్షించడం కోసం 'SAKSHAM' వంటి సాంకేతిక కార్యక్రమాలు ఉన్నాయి.
ఈ కార్యక్రమాలు పారదర్శకతను మెరుగుపరచడం, నకిలీ లబ్ధిదారుల రికార్డులను తగ్గించడం, లీకేజీలను కనిష్ట స్థాయికి తగ్గించడం మరియు చివరి అంచె ఆహార ధాన్యాల పంపిణీని బలోపేతం చేయడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి.
ర్యాంకులు మరియు రిపోర్టులు
ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) యొక్క 2026 ప్రపంచ క్షయవ్యాధి నివేదిక
- ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) యొక్క 'గ్లోబల్ ట్యుబర్క్యులోసిస్ రిపోర్ట్ 2026' ప్రకారం, 2015 నుండి భారతదేశంలో క్షయవ్యాధి (TB) మరణాల రేటు 38% తగ్గింది; ఇది ప్రపంచ సగటు తగ్గుదల శాతమైన 35% కంటే మెరుగైన ఫలితం.
- ఔషధాలకు లొంగే క్షయవ్యాధి ఉన్న రోగులలో భారతదేశం 94% చికిత్స విజయవంతం సాధించిందని, ఇది క్షయవ్యాధి చికిత్స మరియు వ్యాధి నిర్వహణలో పురోగతిని ప్రతిబింబిస్తుందని కూడా ఈ నివేదిక హైలైట్ చేసింది.
- ఈ మెరుగుదలలు ఉన్నప్పటికీ, ప్రపంచవ్యాప్తంగా నమోదవుతున్న కొత్త క్షయ (TB) కేసులలో సుమారు నాలుగో వంతు భారతదేశంలోనే ఉన్నాయి; తద్వారా ప్రపంచ క్షయ వ్యాధి భారం అత్యధికంగా ఉన్న దేశంగా భారత్ నిలుస్తోంది.
- ప్రపంచవ్యాప్తంగా నమోదైన కొత్త క్షయ (TB) కేసులలో సుమారు 25% భారతదేశంలోనే ఉన్నాయి; ఆ తర్వాతి స్థానాల్లో ఇండోనేషియా (10%), ఫిలిప్పీన్స్ (6.8%), చైనా (6.5%) మరియు పాకిస్థాన్ (6.4%) ఉన్నాయి.
TB ముక్త్ భారత్ అభియాన్ కింద పురోగతి
- టిబి ముక్త్ భారత్ అభియాన్ భారతదేశం అంతటా క్షయవ్యాధి స్క్రీనింగ్ మరియు ముందస్తు గుర్తింపును బలోపేతం చేసింది.
- 2024 డిసెంబర్ 7 మరియు 2026 నవంబర్ 8 మధ్య, ఈ ప్రచారం ద్వారా 25 కోట్లకు పైగా వ్యక్తులను క్షయ (TB) స్క్రీనింగ్ పరిధిలోకి తీసుకువచ్చారు.
- క్షయ అనేది మైకోబాక్టీరియం ట్యూబర్క్యులోసిస్ అనే బాక్టీరియా వల్ల కలిగే ఒక అంటువ్యాధి. ఇది ప్రధానంగా ఊపిరితిత్తులను ప్రభావితం చేస్తుంది మరియు ఊపిరితిత్తుల క్షయ వ్యాధి ఉన్న వ్యక్తి దగ్గినప్పుడు, మాట్లాడినప్పుడు లేదా తుమ్మినప్పుడు గాలి ద్వారా వ్యాపిస్తుంది.
డైలీ కరెంట్ అఫైర్స్ క్విజ్
1. 'నేషనల్ షిప్బిల్డింగ్ మిషన్' (జాతీయ నౌకా నిర్మాణ మిషన్) కింద, ఆంధ్రప్రదేశ్లో గ్రీన్ఫీల్డ్ షిప్బిల్డింగ్ క్లస్టర్ను అభివృద్ధి చేయడానికి కింది వాటిలో ఏ ప్రాంతాన్ని ప్రతిపాదించారు?
ఎ. మచిలీపట్నం
బి. రామాయపట్నం
సి. దుగరాజపట్నం
డి. మూలపేట
సమాధానం
సమాధానం సి. దుగరాజపట్నం
వివరణ: ఆంధ్రప్రదేశ్లోని దుగరాజపట్నం వద్ద ప్రతిపాదించిన గ్రీన్ఫీల్డ్ షిప్బిల్డింగ్ క్లస్టర్కు 'నేషనల్ షిప్బిల్డింగ్ మిషన్' కింద సూత్రప్రాయ ఆమోదం లభించింది. ఈ ప్రాజెక్టు కోసం సుమారు ₹30,000 కోట్ల పెట్టుబడిని మరియు ఏటా 1.2 మిలియన్ గ్రాస్ టన్నుల నౌకా నిర్మాణ సామర్థ్యాన్ని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.
2. 'వన్ నేషన్ వన్ రేషన్ కార్డ్' (ONORC) పథకానికి సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:
1. ONORC పథకం, 'నేషనల్ ఫుడ్ సెక్యూరిటీ యాక్ట్' (NFSA - జాతీయ ఆహార భద్రతా చట్టం) పరిధిలోకి వచ్చే లబ్ధిదారులు, తమకు కేటాయించిన ఆహార ధాన్యాలను భారతదేశంలో ఎక్కడైనా ఉన్న అర్హత కలిగిన చౌక ధరల దుకాణాల (Fair Price Shops) ద్వారా పొందేందుకు వీలు కల్పిస్తుంది.
2. ONORC పథకాన్ని గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ అమలు చేస్తుంది.
పైన ఇచ్చిన ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి?
ఎ. 1 మాత్రమే
బి. 2 మాత్రమే
సి. 1 మరియు 2 రెండూ
డి. 1 కాదు మరియు 2 కాదు
సమాధానం
సమాధానం ఎ. 1 మాత్రమే
వివరణ: ప్రకటన 1 సరైనది. 2019లో ప్రారంభించిన 'వన్ నేషన్ వన్ రేషన్ కార్డ్' (ONORC) పథకం, 'నేషనల్ ఫుడ్ సెక్యూరిటీ యాక్ట్' (NFSA), 2013 కింద రేషన్ కార్డు హక్కులను దేశవ్యాప్తంగా ఎక్కడైనా వినియోగించుకునే సౌకర్యాన్ని కల్పిస్తుంది. ప్రకటన 2 తప్పు, ఎందుకంటే ఈ పథకాన్ని గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ కాకుండా, వినియోగదారుల వ్యవహారాలు, ఆహార మరియు ప్రజా పంపిణీ మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని 'ఆహార మరియు ప్రజా పంపిణీ విభాగం' (Department of Food and Public Distribution) అమలు చేస్తుంది. ONORC పథకం దేశంలోని మొత్తం 36 రాష్ట్రాలు మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలలో అమలు చేయబడింది.
3. 2026లో ఏ నెలలో భారతదేశ రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణం 6.1%కి పెరిగి, రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) నిర్దేశించిన 6% గరిష్ట సహన పరిమితిని (upper tolerance limit) దాటింది?
ఎ. జూలై 2026
బి. ఆగస్టు 2026
సి. సెప్టెంబర్ 2026
డి. అక్టోబర్ 2026
సమాధానం
సమాధానం డి. అక్టోబర్ 2026
వివరణ: కన్స్యూమర్ ప్రైస్ ఇండెక్స్ (CPI) ద్వారా కొలిచే భారతదేశపు రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణం, అక్టోబర్ 2026లో 6.1 శాతానికి పెరిగింది. ఇది గత రెండేళ్లలో మొదటిసారిగా రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) నిర్దేశించిన 6 శాతం గరిష్ట పరిమితిని దాటింది. RBI మధ్యకాలిక ద్రవ్యోల్బక్ష్య లక్ష్యాన్ని 4 శాతంగా ఉంచింది, దీని కోసం 2 శాతం నుండి 6 శాతం వరకు సహన పరిమితిని (tolerance band) నిర్ణయించింది. అక్టోబర్ 2026లో ఆహార మరియు పానీయాల ద్రవ్యోల్బణం 8.5 శాతానికి, రవాణా ద్రవ్యోల్బణం 5.8 శాతానికి చేరుకున్నాయి.
4. WHO గ్లోబల్ ట్యుబర్క్యులోసిస్ రిపోర్ట్ 2026 ప్రకారం, 2015 నుండి భారతదేశంలో క్షయవ్యాధి (TB) మరణాల రేటు సుమారు ఎంత శాతం తగ్గింది?
ఎ. 25%
బి. 30%
సి. 35%
డి. 38%
సమాధానం
సమాధానం డి. 38%
వివరణ: WHO గ్లోబల్ ట్యుబర్క్యులోసిస్ రిపోర్ట్ 2026 ప్రకారం, 2015 నుండి భారతదేశంలో క్షయవ్యాధి (TB) మరణాల రేటు 38 శాతం తగ్గింది; ప్రపంచ సగటు తగ్గుదల 35 శాతంగా ఉంది. అలాగే, మందులకు లొంగే (drug-susceptible) TB ఉన్న రోగులలో భారతదేశం 94 శాతం చికిత్స విజయవంతం రేటును నమోదు చేసింది. అయితే, ప్రపంచవ్యాప్తంగా నమోదవుతున్న కొత్త TB కేసులలో సుమారు నాలుగో వంతు భారతదేశంలోనే ఉన్నాయి.
5. ఇటీవల 'ఆది' (Adi) తెగ ప్రజల నుండి నిరసనలను ఎదుర్కొన్న 'సియాంగ్ అప్పర్ మల్టీపర్పస్ ప్రాజెక్ట్' (SUMP) ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?
ఎ. అస్సాం
బి. అరుణాచల్ ప్రదేశ్
సి. సిక్కిం
డి. ఉత్తరాఖండ్
సమాధానం
సమాధానం బి. అరుణాచల్ ప్రదేశ్
వివరణ: 'సియాంగ్ అప్పర్ మల్టీపర్పస్ ప్రాజెక్ట్' (SUMP) అనేది అరుణాచల్ ప్రదేశ్లోని సియాంగ్ నదిపై ప్రతిపాదించబడిన జలవిద్యుత్ మరియు నీటి నిల్వ ప్రాజెక్ట్. దీనిని నేషనల్ హైడ్రోఎలక్ట్రిక్ పవర్ కార్పొరేషన్ (NHPC) అభివృద్ధి చేస్తోంది, దీని ప్రతిపాదిత స్థాపిత సామర్థ్యం సుమారుగా 11,000–11,200 మెగావాట్లు. స్థానభ్రంశం, గ్రామాల ముంపు మరియు పర్యావరణ ప్రభావాలపై ఆందోళనల కారణంగా స్థానిక ఆదివాసీ సమాజం ఈ ప్రాజెక్టుకు వ్యతిరేకంగా నిరసన తెలిపింది.
6. అంతరించిపోతున్న తమ భాష పరిరక్షణపై ఆందోళనల కారణంగా ఇటీవల వార్తల్లో నిలిచిన కురుంబ సమాజం, ప్రధానంగా కింది ఏ రాష్ట్రాలలో కనిపించే ఒక ప్రత్యేకంగా బలహీనమైన గిరిజన సమూహం (PVTG)?
ఎ. తమిళనాడు
బి. కర్ణాటక
సి. కేరళ
డి. ఆంధ్ర ప్రదేశ్
సమాధానం
సమాధానం సి. కేరళ
వివరణ: కురుంబ సమాజం అనేది ప్రధానంగా కేరళలోని పాలక్కాడ్ జిల్లాలోని అట్టపాడి ప్రాంతంలో నివసించే ఒక ప్రత్యేకంగా బలహీనమైన గిరిజన సమూహం (PVTG). 2024 గణాంకాల ప్రకారం, ఈ సమాజ జనాభా కేవలం 2,719 మాత్రమే. కురుంబ భాష ప్రధానంగా మౌఖిక భాష మరియు దానికి సొంత లిపి లేదు. వలసలు, పరిమిత విద్యా సౌకర్యాలు మరియు మలయాళం యొక్క పెరుగుతున్న ప్రభావం కారణంగా ఇది భాషా మార్పు ముప్పును ఎదుర్కొంటోంది.
Best Value — APPSC Current Affairs 2026
6, 9 and 12 Months Current Affairs Bundles
Monthly current affairs PDF with 150–200 APPSC-pattern MCQs — available in Telugu and English medium. One purchase, all editions delivered instantly.
లాస్ట్ 6 మంత్స్ CA ప్యాక్
6 editions — Telugu or Englishలాస్ట్ 9 మంత్స్ CA ప్యాక్
9 editions — Telugu or EnglishLast 12 Months Bundle
12 editions — Complete Year CoverageDisclaimer: This article is prepared for competitive exam preparation using publicly available information.
Join Our Community
Study with the ReadingRoomz Community
Join thousands of APPSC aspirants. Get daily current affairs, MCQs, PDFs, and preparation guidance — all in one place.


