వీక్లీ కరెంట్ అఫైర్స్ (జూలై 2026 - 4వ వారం) - పరీక్ష రివిజన్ నోట్స్
1) అంతర్జాతీయ కరెంట్ అఫైర్స్
మత్స్య రాయితీలపై WTO ఒప్పందంలో భారత్ అధికారికంగా చేరిక – 123వ సభ్య దేశం
భారతదేశం 20 జూలై 2026న చేపల వేట రాయితీలపై WTO ఒప్పందానికి సంబంధించిన తన ఆమోద పత్రాన్ని సమర్పించి, అధికారికంగా ఆ ఒప్పందంలో భాగస్వామిగా మారింది. వాణిజ్య శాఖ కార్యదర్శి రాజేష్ అగర్వాల్ ఈ పత్రాన్ని WTO డైరెక్టర్ జనరల్కు అందజేశారు. తన ఆమోదాన్ని సమర్పించిన 123వ WTO సభ్య దేశంగా భారతదేశం నిలిచింది.
అధ్యక్షుడు ముర్ము ఉత్తర మాసిడోనియా మరియు రొమేనియాలో పర్యటించారు
అధ్యక్షురాలు ద్రౌపది ముర్ము 2026 జూలై 21న స్కోప్జేలో జరిగిన భారత్-నార్త్ మాసిడోనియా బిజినెస్ ఫోరమ్లో ప్రారంభోపన్యాసం చేశారు; ఒక భారతీయ రాష్ట్రపతి నార్త్ మాసిడోనియాను సందర్శించడం ఇదే మొదటిసారి. ఆమె అధ్యక్షుడు గోర్దానా సిల్జానోవ్స్కా-డావ్కోవాతో కలిసి స్కోప్జే నగర మ్యూజియంలో మహాత్మా గాంధీ విగ్రహాన్ని (బస్ట్) ఆవిష్కరించారు. అనంతరం, 2026 జూలై 24న బుకారెస్ట్లో అధ్యక్షుడు నికుషోర్ డాన్తో కలిసి భారత్-రొమేనియా బిజినెస్ ఫోరమ్ను ఉద్దేశించి ప్రసంగించిన ఆమె, 'వికసిత్ భారత్ 2047'లో భాగస్వాములు కావాలని రొమేనియా కంపెనీలను ఆహ్వానించారు.
| దేశం | ముఖ్య వాస్తవాలు: |
|---|---|
| ఉత్తర మాసిడోనియా | అధికారిక పేరు: రిపబ్లిక్ ఆఫ్ నార్త్ మాసిడోనియా | రాజధాని: స్కోప్జే | కరెన్సీ: మాసిడోనియన్ డినార్ | SE యూరోప్, బాల్కన్ పెనిన్సులా | యుగోస్లేవియా నుండి స్వతంత్రం: 1991 | అధ్యక్షుడు: గోర్డానా సిల్జనోవ్స్కా-డావ్కోవా |
| రొమేనియా | రాజధాని: బుకారెస్ట్ | కరెన్సీ: రొమేనియన్ ల్యూ | ఈయూ మరియు నాటో సభ్యదేశం | వాణిజ్య లక్ష్యం: మూడేళ్లలో ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యాన్ని రెట్టింపు చేయడం | అధ్యక్షుడు: నికుషోర్ డాన్ |
యూకే ప్రధానమంత్రిగా ఆండీ బర్న్హామ్ – దశాబ్ద కాలంలో ఏడవ వ్యక్తి
కీర్ స్టార్మర్ తర్వాత, 2026 జూలై 20న ఆండీ బర్న్హామ్ యునైటెడ్ కింగ్డమ్ ప్రధాన మంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టారు. స్టార్మర్ రాజీనామా అనంతరం, ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయాల్సిందిగా కింగ్ చార్లెస్ III ఆయనను అధికారికంగా ఆహ్వానించారు. తద్వారా, ఒక దశాబ్ద కాలంలో యూకేకు ప్రధాన మంత్రి అయిన ఏడవ వ్యక్తిగా బర్న్హామ్ నిలిచారు.
ఆకలి సమస్యకు ప్రపంచ కేంద్రంగా ఆసియాను అధిగమించిన ఆఫ్రికా – ఆహార భద్రతా స్థితిగతుల నివేదిక 2026
'స్టేట్ ఆఫ్ ఫుడ్ సెక్యూరిటీ అండ్ న్యూట్రిషన్ ఇన్ ది వరల్డ్ 2026' నివేదిక ప్రకారం, పోషకాహార లోపంతో బాధపడుతున్న ప్రజలు అత్యధిక సంఖ్యలో ఉన్న ఖండంగా ఆఫ్రికా మొదటిసారిగా నిలిచింది. తద్వారా, "ఆకలి సమస్య కేంద్రం" ఆసియా నుండి ఆఫ్రికాకు మారింది.
| ముఖ్యమైన గణాంకం | డేటా |
|---|---|
| ఆఫ్రికాలో పోషకాహార లోపం (2025) | సుమారు 309 మిలియన్లు (దాదాపు ప్రతి ఐదుగురు ఆఫ్రికన్లలో ఒకరు) |
| ఆసియాలో పోషకాహార లోపం (2025) | సుమారు 292 మిలియన్లు |
| ప్రపంచ ఆకలి (2025) | 645 మిలియన్ల మంది (ప్రపంచ జనాభాలో 7.8%) — వరుసగా మూడవ ఏడాది తగ్గింది. |
| ఆఫ్రికాలో కారణాలు | సంఘర్షణలు, వాతావరణ మార్పుల ఆఘాతాలు, పేదరికం, అసమానత మరియు బలహీనమైన ఆహార పంపిణీ వ్యవస్థలు |
2) జాతీయ కరెంట్ అఫైర్స్
ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద పెరుగు తయారీ కర్మాగారం – అమూల్ బెంగాల్ డైరీ ప్రాజెక్ట్, హౌరా
ప్రతిపాదిత ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద పెరుగు తయారీ కేంద్రం, పశ్చిమ బెంగాల్లోని హౌరా జిల్లా, సంక్రైల్ ఫుడ్ పార్క్లో 'అముల్ బెంగాల్ డైరీ ప్రాజెక్ట్' కింద ఏర్పాటు చేయబడుతుంది. దీని అంచనా సామర్థ్యం: రోజుకు సుమారు 10 లక్షల కిలోల పెరుగు మరియు పులియబెట్టిన పాల ఉత్పత్తులు (మిష్టీ దోయ్, యోగర్ట్, లస్సీ, మజ్జిగ). ఇది "సహకార్ సే సమృద్ధి" (సహకారం ద్వారా సమృద్ధి) లక్ష్యానికి మరియు 'శ్వేత విప్లవం 2.0' (White Revolution 2.0)కు మద్దతునిస్తుంది.
మ్యూజియం ఆఫ్ వర్డ్ – కోల్కతాలో మొదటి దశ ప్రారంభం
భారతదేశపు బహుభాషా వారసత్వం, జ్ఞాన సంప్రదాయాలు మరియు సామూహిక సాంస్కృతిక స్మృతులను దృశ్య, శ్రవణ, స్పర్శ మరియు అనుభవపూర్వక (immersive) మాధ్యమాల ద్వారా భద్రపరచి ప్రదర్శించే లక్ష్యంతో, 'మ్యూజియం ఆఫ్ వర్డ్' (Museum of Word) యొక్క మొదటి దశ 2026 జూలై 19న కోల్కతాలో ప్రారంభించబడింది.
మిషన్ గోల్డెన్ స్పైస్ – సమగ్ర లకాడాంగ్ పసుపు విలువ గొలుసు, మేఘాలయ
కేంద్ర ఈశాన్య ప్రాంత అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ మేఘాలయలో 'మిషన్ గోల్డెన్ స్పైస్ – ఇంటిగ్రేటెడ్ లకాడాంగ్ పసుపు విలువ గొలుసు అభివృద్ధి ప్రాజెక్ట్'ను ప్రారంభించింది. రాష్ట్రానికి చెందిన GI-గుర్తింపు పొందిన లకాడాంగ్ పసుపును అంతర్జాతీయ స్థాయిలో పోటీపడగల ప్రీమియం సుగంధ ద్రవ్యాల బ్రాండ్గా తీర్చిదిద్దడం దీని లక్ష్యం.
3) ఆంధ్రప్రదేశ్ కరెంట్ అఫైర్స్
UAE ఫుడ్ క్లస్టర్తో ఏపీ అవగాహన ఒప్పందం – చిత్తూరులో ₹100 కోట్ల విలువైన ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్ యూనిట్
అమరావతిలోని రాష్ట్ర సచివాలయంలో APEDB (ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆర్థిక అభివృద్ధి మండలి) మరియు UAE ఫుడ్ క్లస్టర్ మధ్య జరిగిన ఒప్పందం ద్వారా, ఒక సమగ్ర ఆహార శుద్ధి వ్యవస్థను (ecosystem) అభివృద్ధి చేయడానికి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం UAE ఫుడ్ క్లస్టర్తో అవగాహన ఒప్పందం (MoU) కుదుర్చుకుంది. ఇందులో భాగంగా వచ్చిన తొలి పెట్టుబడిగా, దుబాయ్కి చెందిన ఫ్లోర్ మాస్టర్స్ ఇంటర్నేషనల్ సంస్థ చిత్తూరు జిల్లాలోని గంగాధర నెల్లూరులో ఒక ఆహార శుద్ధి కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి ₹100 కోట్ల పెట్టుబడిని ప్రకటించింది.
నీటిపారుదలపై ఏపీ శ్వేతపత్రం – డిసెంబర్ 2028 నాటికి 36 ప్రాధాన్య ప్రాజెక్టులు, ₹35,555 కోట్లు
₹35,555 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో 36 ప్రాధాన్యత కలిగిన సాగునీటి ప్రాజెక్టులను డిసెంబర్ 2028 నాటికి పూర్తి చేసేందుకు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఒక మాస్టర్ ప్లాన్ను ప్రకటించింది. రాష్ట్ర సాగునీటి రంగానికి సంబంధించిన శ్వేతపత్రాన్ని జలవనరుల శాఖ మంత్రి నిమ్మల రామానాయుడు విడుదల చేయడంతో పాటు, ఒక సాగునీటి కార్యాచరణ క్యాలెండర్ను కూడా ప్రవేశపెట్టారు.
| ప్రాజెక్ట్ | నోట్స్ |
|---|---|
| పోలవరం | ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 కింద జాతీయ సాగునీటి ప్రాజెక్టు |
| వెలిగొండ | ఇది ప్రధానంగా ప్రకాశం జిల్లాలోని కరువు మరియు ఫ్లోరైడ్ ప్రభావిత ప్రాంతాలకు ప్రయోజనం చేకూరుస్తుంది. |
| హంద్రీ-నీవా సుజల స్రవంతి | రాయలసీమ ప్రాంతానికి సేవలందిస్తున్న ప్రధాన సాగునీటి ప్రాజెక్టు |
| ఉత్తరాంధ్ర (11 పథకాలు) | రెండు సంవత్సరాల ప్రాధాన్యత పూర్తి లక్ష్యాన్ని బట్టి |
'మీ భూమి–బ్లాక్చెయిన్' భూ రికార్డుల ప్రాజెక్ట్ ప్రారంభం – హైపర్లెడ్జర్ ఫ్యాబ్రిక్, 7 జిల్లాలు
భూ రికార్డుల భద్రత, పారదర్శకత మరియు విశ్వసనీయతను మెరుగుపరచడానికి ముఖ్యమంత్రి ఎన్. చంద్రబాబు నాయుడు 23 జూలై 2026న ‘మీ భూమి–బ్లాక్చెయిన్’ పైలట్ ప్రాజెక్ట్ను ప్రారంభించారు.
| వివరాలు | ఫాక్ట్ |
|---|---|
| లక్ష్యం | భూ రికార్డుల సురక్షిత మరియు పారదర్శక నిర్వహణ |
| టెక్నాలజీ | హైపర్లెడ్జర్ ఫ్యాబ్రిక్ |
| పైలట్ కవరేజ్ | ఏడు జిల్లాల్లో ఏడు మండలాలు |
| ప్రయోగాత్మక మండలాలు | ఆస్పరి, పెనుమూరు, రేపల్లె, గన్నవరం, కడియం, గుమ్మలక్ష్మీపురం, కొత్తవలస |
కర్నూలులోని జొన్నగిరి బంగారు గని పేరు 'స్వర్ణగిరి బంగారు గని'గా మార్చబడింది.
కర్నూలు జిల్లాలోని జొన్నగిరి బంగారు గని పేరును ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం అధికారికంగా స్వర్ణగిరి బంగారు గనిగా మార్చింది. ఈ గని తుగ్గలి మండలంలోని జొన్నగిరి, పగిదిరాయి మరియు ఎర్రగుడి గ్రామాలలో సుమారు 597.82 హెక్టార్ల విస్తీర్ణంలో విస్తరించి ఉంది. దీనిని జియోమైసూర్ సర్వీసెస్ ఇండియా ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ సంస్థ 30 ఏళ్ల మైనింగ్ లీజు ఒప్పందంపై నిర్వహిస్తోంది. ఇక్కడ బంగారం మాత్రమే కాకుండా వెండి, రాగి, సీసం మరియు జింక్ వంటి ఖనిజాలు కూడా ఉన్నాయి.
4) పాలిటి మరియు గవర్నెన్స్
విక్షిత్ భారత్ శిక్షా అధిష్ఠాన్ (VBSA) బిల్లు, 2025 - AP ఆందోళనలు మరియు ప్రతిపాదిత సవరణలు
అధిక కేంద్రీకరణపై ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం వ్యక్తం చేసిన ఆందోళనల నేపథ్యంలో, VBSA బిల్లు, 2025లోని కీలక నిబంధనలను సవరించడానికి కేంద్ర విద్యాశాఖ అంగీకరించింది. ఈ బిల్లును 15 డిసెంబర్ 2025న లోక్సభలో ప్రవేశపెట్టి, సంయుక్త పార్లమెంటరీ కమిటీకి నివేదించారు.
ఆంధ్రప్రదేశ్ అభ్యంతరం: క్లాజ్ 11(4) ప్రకారం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వ అనుమతి లేకుండానే డిగ్రీలను ప్రదానం చేయడానికి రాష్ట్ర విశ్వవిద్యాలయాల పరిధిలోని కళాశాలలకు నియంత్రణ మండలి (Regulatory Council) అనుమతినిచ్చే అవకాశం ఉంది.
ప్రతిపాదిత పరిష్కారం: రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నుండి గణనీయమైన నిధులు పొందుతున్న ఒక విద్యాసంస్థకు డిగ్రీలను ప్రదానం చేసే అధికారం ఇచ్చే ముందు, ఆ రాష్ట్రం నుండి 'అభ్యంతరం లేని ధృవీకరణ పత్రం' (NOC) తప్పనిసరిగా పొందాలి.
ఎనిమిదవ షెడ్యూల్లోని భాషలు – నిర్దిష్ట ప్రమాణాలు లేవు; వార్తల్లో 'బోలి'
ఎనిమిదవ షెడ్యూల్లో భాషను చేర్చడానికి స్థిరమైన ప్రమాణాలు లేవని కేంద్ర ప్రభుత్వం పేర్కొంది. గోర్ బోలి (బంజరి, లంబాడీ లేదా లమాని అని కూడా పిలుస్తారు) సహా అనేక భాషలను చేర్చాలని డిమాండ్లు అందాయి.
| రాజ్యాంగ సవరణ | భాషలు జోడించబడ్డాయి |
|---|---|
| అసలైన రాజ్యాంగం (1950) | 14 భాషలు |
| 21వ రాజ్యాంగ సవరణ | సింధీ |
| 71వ రాజ్యాంగ సవరణ | కొంకణి, మణిపురి మరియు నేపాలీ |
| 92వ రాజ్యాంగ సవరణ | బోడో, డోగ్రీ, మైథిలి మరియు సంతాలి |
| ప్రస్తుత మొత్తం | 22 భాషలు |
అధికరణలు: 344 మరియు 351 | పహ్వా కమిటీ (1996) మరియు సీతాకాంత్ మహాపాత్ర కమిటీ (2003) డిమాండ్లను పరిశీలించాయి | ఆంగ్లం ఇందులో చేర్చబడలేదు | చేర్పుకు సంబంధించిన అభ్యర్థనలను కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ పరిశీలిస్తుంది.
వందేమాతరం (అవమానాల నివారణ) బిల్లు 2026 – రాజ్యసభలో ప్రవేశపెట్టబడింది
జాతీయ గౌరవ అవమాన నిరోధక (సవరణ) బిల్లు, 2026 రాజ్యసభలో 24 జూలై 2026న ప్రవేశపెట్టబడింది. ఇది జాతీయ గౌరవ అవమాన నిరోధక చట్టం, 1971ను సవరించడానికి ఉద్దేశించబడింది.
| కోణం | వివరాలు |
|---|---|
| ప్రస్తుత రక్షణ (1971 చట్టం) | భారత జాతీయ జెండా, భారత రాజ్యాంగం మరియు జాతీయ గీతం (జన గణ మన)లను పరిరక్షిస్తుంది. |
| ప్రతిపాదిత పొడిగింపు | జాతీయ గీతం 'వందేమాతరం'కు కూడా అదే చట్టపరమైన రక్షణను కల్పించడం. |
| శిక్ష | 'వందేమాతరం' పాడకుండా ఉద్దేశపూర్వకంగా అడ్డుకోవడం లేదా సామూహిక గానానికి అంతరాయం కలిగించడం: 3 సంవత్సరాల వరకు జైలు శిక్ష, జరిమానా లేదా రెండూ విధించబడవచ్చు. |
| పునరావృత నేరం | కఠినతరమైన శిక్ష: రెండవసారి లేదా ఆ తదుపరి నేర నిర్ధారణకు కనీసం ఒక సంవత్సరం జైలు శిక్ష |
| వందేమాతరం – నేపథ్యం | బంకిమ్ చంద్ర ఛటర్జీ సంస్కృతంలో రచించారు; ఇది ఆయన నవల ఆనందమఠ్* లో చోటుచేసుకుంది; 1950 జనవరి 24న రాజ్యాంగ పరిషత్ దీనికి జాతీయ గీతంతో సమానమైన గౌరవప్రదమైన స్థానాన్ని కల్పించింది. |
భారతదేశంలో ఇంటర్నెట్ నిలిపివేతలు – టెలికమ్యూనికేషన్స్ చట్టం, 2023
భారతదేశంలో ఇంటర్నెట్ షట్డౌన్లు టెలికమ్యూనికేషన్స్ చట్టం, 2023లోని సెక్షన్ 20 మరియు టెలికమ్యూనికేషన్స్ (సేవల తాత్కాలిక నిలిపివేత) నియమాలు, 2024 ద్వారా నియంత్రించబడతాయి — ఇవి మునుపటి ఇండియన్ టెలిగ్రాఫ్ చట్టం, 1885 ఫ్రేమ్వర్క్ను భర్తీ చేశాయి.
చట్టపరమైన సవాలు: ఆర్టికల్ 226 (హైకోర్టు) లేదా ఆర్టికల్ 32 (సుప్రీంకోర్టు) కింద | సమర్థ అధికారి ఉత్తర్వు జారీ చేశారా, నిజమైన ప్రజా అత్యవసర పరిస్థితి ఉందా, మరియు తక్కువ ఆంక్షలతో కూడిన ప్రత్యామ్నాయాలను ఉపయోగించవచ్చా అనే విషయాలను కోర్టులు పరిశీలిస్తాయి.
డేటా: భారతదేశంలో 2025లో 65 ఇంటర్నెట్ షట్డౌన్లు నమోదయ్యాయి (యాక్సెస్ నౌ); మయన్మార్ ఎక్కువ నమోదు చేసింది.
నిరసన తెలిపే హక్కు: అధికరణం 19(1)(b) | అనుమతించదగిన ఆంక్షలు: అధికరణం 19(3) | నిషేధ అధికారాలు: BNSS, 2023లోని సెక్షన్ 163 | కేవలం ఐదుగురు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది సభ్యులు ఉన్నంత మాత్రాన ఒక సమావేశం స్వయంచాలకంగా చట్టవిరుద్ధం కాదు.
5) ఎకానమీ
భారతదేశ పత్తి రంగం – "తెల్ల బంగారం"; సాగు విస్తీర్ణంలో ప్రథమ, ఉత్పత్తిలో ద్వితీయ స్థానం
"తెల్ల బంగారం"గా పిలువబడే పత్తి, భారతదేశ వ్యవసాయ, వస్త్ర మరియు ఎగుమతి రంగ ఆర్థిక వ్యవస్థలకు అత్యంత కీలకం. గుర్తింపు పొందిన నాలుగు రకాల పత్తి జాతులను సాగు చేస్తున్న ఏకైక దేశం భారతదేశమే; అంతేకాకుండా, పత్తి సాగు విస్తీర్ణంలో ప్రపంచంలోనే మొదటి స్థానంలోనూ, ఉత్పత్తి మరియు వినియోగం రెండింటిలోనూ రెండవ స్థానంలోనూ భారత్ నిలుస్తోంది.
| వివరాలు | ఫాక్ట్ |
|---|---|
| ఉత్పత్తి (2025–26) | 290.91 లక్షల బేళ్లు (తాత్కాలికం) | 1 బేలు = 170 కిలోలు |
| దేశీయ వినియోగం | 328 లక్షల బేళ్లు |
| ఉద్యోగ కల్పన | సుమారు 60 లక్షల మంది రైతులకు, అలాగే ప్రాసెసింగ్, వస్త్ర మరియు వాణిజ్య రంగాల్లోని 4–5 కోట్ల మందికి మద్దతునిస్తుంది. |
| పత్తి ఉత్పాదకత మిషన్ | 2025–26లో ప్రారంభం | కేటాయింపు: ₹5,659.22 కోట్లు | 2031 నాటికి ఉత్పత్తి లక్ష్యం: 498 లక్షల బేళ్లు |
| ప్రధాన కార్యక్రమాలు | MSP ఏజెన్సీ: కాటన్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా | డిజిటల్ ప్లాట్ఫామ్: కపాస్ కిసాన్ యాప్ | బ్రాండింగ్: కస్తూరి కాటన్ భారత్ | 5F విజన్: ఫార్మ్, ఫైబర్, ఫ్యాక్టరీ, ఫ్యాషన్, ఫారిన్ |
జూన్ 2026లో భారతదేశ టోకు ద్రవ్యోల్బణం 9.87 శాతానికి పెరిగింది – ద్రవ్యోల్బణ రకాల వివరణ
భారతదేశంలో టోకు ద్రవ్యోల్బణం జూన్ 2026లో 9.87%కు (మేలో 9.68% మరియు మార్చిలో 3.98% నుండి) గణనీయంగా పెరిగింది. టోకు ధరల సూచీ (WPI) మూడు ప్రధాన సమూహాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటూ, టోకు లేదా ఉత్పత్తిదారుల స్థాయిలో ధరల మార్పులను కొలుస్తుంది.
| WPI వర్గం | ద్రవ్యోల్బణం (జూన్ 2026) |
|---|---|
| ప్రాథమిక వస్తువులు | 7.00% |
| ఇంధనం మరియు విద్యుత్ | 27.41% |
| తయారు చేసిన ఉత్పత్తులు | 7.48% |
| WPI ఆహార సూచీ | 6.14% (మే నెలలోని 4.49% నుండి పెరిగింది) |
వ్యయ-ప్రేరిత ద్రవ్యోల్బణం: ఉత్పత్తిదారులు పెరిగిన ముడిసరుకు వ్యయాలను (చమురు, రవాణా) అధిక ధరల ద్వారా కొనుగోలుదారులకు బదిలీ చేసినప్పుడు.
దిగుమతి ద్రవ్యోల్బణం: దిగుమతి చేసుకున్న వస్తువుల (ముడి చమురు, ఎరువులు, వంట నూనెలు) ధరలు పెరిగినప్పుడు లేదా రూపాయి విలువ తగ్గినప్పుడు, దేశీయ వ్యయాలు పెరుగుతాయి.
సరఫరా-ఆధారిత ద్రవ్యోల్బణం: బలహీనమైన రుతుపవనాలు, కరువు, పంట నష్టం లేదా అంతరాయాల కారణంగా సరఫరా తగ్గినప్పుడు.
డిమాండ్-ప్రేరిత ద్రవ్యోల్బణం: వస్తువులు మరియు సేవలను ఉత్పత్తి చేసే ఆర్థిక వ్యవస్థ సామర్థ్యం కంటే మొత్తం డిమాండ్ వేగంగా పెరిగినప్పుడు.
6) సైన్స్ & టెక్నాలజీ
విక్రమ్-1 – భారతదేశపు మొట్టమొదటి ప్రైవేట్ ఆర్బిటల్ రాకెట్; మిషన్ ఆగమన్
స్కైరూట్ ఏరోస్పేస్, 'మిషన్ ఆగమన్' (ప్రయోగ సమయ పరిధి: 12 జూలై – 4 ఆగస్టు 2026)లో భాగంగా భారతదేశపు మొట్టమొదటి ప్రైవేట్ ఆర్బిటల్ లాంచ్ వెహికల్ అయిన విక్రమ్-1ను ప్రయోగించింది. ఈ మిషన్ ద్వారా వివిధ వినియోగదారుల పేలోడ్లను భూమికి దగ్గరి కక్ష్య (Low Earth Orbit)లో సుమారు 450 కిలోమీటర్ల ఎత్తులో ప్రవేశపెడతారు.
| వివరాలు | ఫాక్ట్ |
|---|---|
| నిర్మాణం | All-carbon-composite structure | Solid-fuel boosters | 3D-printed liquid engine |
| బరువు మోసే సామర్థ్యం | అల్ప భూ కక్ష్యలోకి 350 కిలోగ్రాముల వరకు |
| వినియోగదారుల పేలోడ్లు | స్కైరూట్ వారి SCOPE | DCUBED సాంకేతిక ప్రదర్శన | గ్రహా స్పేస్ వారి SOLARAS S3 | కాస్మోసర్వ్ స్పేస్ వారి Embrace (రోబోటిక్ వ్యర్థాల సేకరణ చేయి) |
| సాంకేతిక పేలోడ్లు | “కాస్మిక్ బ్లూమ్” (పుష్ప కళాకృతి) | సి.వి. రామన్, విక్రమ్ సారాభాయ్ మరియు ఎ.పి.జె. అబ్దుల్ కలాంలకు నివాళిగా రూపొందించిన బంగారు సూక్ష్మ రాకెట్ |
భారతదేశం టకేడా (Takeda) వారి మొదటి డెంగ్యూ టీకా – QDENGA (TAK-003)కు ఆమోదం తెలిపింది.
భారతదేశపు డ్రగ్ కంట్రోలర్ జనరల్ (DCGI) 'క్యూడెంగా' (QDENGA - దీనిని TAK-003 అని కూడా పిలుస్తారు)కు మార్కెట్ అనుమతిని మంజూరు చేసింది; తద్వారా ఇది భారతదేశంలో ఆమోదం పొందిన మొట్టమొదటి డెంగ్యూ టీకాగా నిలిచింది. 'టకేడా' (Takeda) సంస్థ దీనిని అభివృద్ధి చేయగా, 4 నుండి 60 ఏళ్ల వయస్సు గల వారికి దీనిని ఉపయోగించడానికి అనుమతి లభించింది.
అయస్కాంత ఉత్ప్లవనం (Maglev) – రెండు రకాల వ్యవస్థల వివరణ
మాగ్లెవ్ (మాగ్నెటిక్ లెవిటేషన్) అనేది శక్తివంతమైన అయస్కాంత క్షేత్రాలను ఉపయోగించి, సాధారణ ఆపరేషన్ సమయంలో చక్రాలు పట్టాలను తాకకుండా ఒక రైలును గైడ్వే పైకి ఎత్తి ముందుకు నడిపిస్తుంది, దీనివల్ల గంటకు 400 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ వేగాన్ని సాధించడం సాధ్యమవుతుంది.
| వ్యవస్థ | ఇది ఎలా పనిచేస్తుంది |
|---|---|
| EMS (విద్యుదయస్కాంత సస్పెన్షన్) | రైలు కింద ఉన్న విద్యుదయస్కాంతాలు లోహపు గైడ్వే వైపు పైకి ఆకర్షించబడి, రైలును గైడ్వే పైన సుమారు 10 మి.మీ. ఎత్తుకు లేపుతాయి. ఈ అంతరాన్ని కొనసాగించడానికి సెన్సార్లు అయస్కాంత శక్తిని నిరంతరం సర్దుబాటు చేస్తాయి. |
| EDS (ఎలక్ట్రోడైనమిక్ సస్పెన్షన్) | రైలు కదులుతున్నప్పుడు, దానిపై ఉన్న అతివాహక అయస్కాంతాలు గైడ్వే కాయిల్స్లో విద్యుత్ ప్రవాహాలను ప్రేరేపిస్తాయి (విద్యుదయస్కాంత ప్రేరణ). లెంజ్ నియమం ప్రకారం, ప్రేరిత క్షేత్రం రైలు అయస్కాంతాలను వికర్షించి, రైలును పైకి నెడుతుంది — దీనినే వికర్షణ ద్వారా గాలిలో తేలడం అంటారు. |
6G సేవల కోసం స్పెక్ట్రమ్ రోడ్మ్యాప్ను భారత్ విడుదల చేసింది (2025–2035)
టెలికమ్యూనికేషన్ల శాఖ, 2025–2035 కాలానికి గాను 5G విస్తరణ మరియు భవిష్యత్తులో 6G నెట్వర్క్ల ప్రవేశం కోసం భారతదేశ రేడియో-ఫ్రీక్వెన్సీ స్పెక్ట్రమ్ కేటాయింపును వివరిస్తూ, 6G సేవల కోసం స్పెక్ట్రమ్ రోడ్మ్యాప్ను విడుదల చేసింది.
ముఖ్య అంశాలు: 6Gకి అధికారిక అంతర్జాతీయ పేరు: IMT-2030 | అందుబాటులోకి వచ్చే సమయం: సుమారు 2030 | స్వల్పకాలిక మిడ్-బ్యాండ్ స్పెక్ట్రమ్: 400 MHz | దీర్ఘకాలిక 66–71 GHz స్పెక్ట్రమ్: 5,000 MHz.
7) పర్యావరణం
మానస్బల్ సరస్సు – భారతదేశపు అత్యంత లోతైన మంచినీటి సరస్సులో పర్యావరణ పునరుద్ధరణ
జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్లోని గాందర్బల్ జిల్లాలో ఉన్న మానస్బల్ సరస్సు, వలస పక్షులు తిరిగి రావడంతో పర్యావరణ పునరుద్ధరణ సంకేతాలను చూపిస్తోంది. భారతదేశంలోని లోతైన మంచినీటి సరస్సులలో ఒకటిగా పరిగణించబడే ఇది, సుమారు 43 అడుగుల లోతు, 3.5 కి.మీ. పొడవు, 1.5 కి.మీ. వెడల్పు కలిగి ఉంది. మల్లార్డ్, తెల్లతల బాతు, యూరేషియన్ హూపో, బంగారు డేగ, మరియు చిన్న మచ్చల కింగ్ఫిషర్తో సహా 23 కుటుంబాలకు చెందిన 46 కంటే ఎక్కువ పక్షి జాతులు ఇక్కడ నమోదు చేయబడ్డాయి.
కలై-II జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టు ముప్పులో తెల్ల-పొట్ట కొంగ (White-Bellied Heron) – అరుణాచల్ ప్రదేశ్
అరుణాచల్ ప్రదేశ్లోని లోహిత్ నదిపై ప్రతిపాదిత 1,200-మెగావాట్ల కలై-II జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్ట్ పరిరక్షణ ఆందోళనలను రేకెత్తించింది, ఎందుకంటే ఆ నదీ పరివాహక ప్రాంతం ప్రపంచంలోని అత్యంత అరుదైన పక్షులలో ఒకటైన తెల్ల పొట్ట కొంగకు (Ardea insignis) కీలకమైన ఆవాసం. అటవీ సలహా కమిటీ సూత్రప్రాయంగా అటవీ అనుమతిని మంజూరు చేసింది, దీనిలో భాగంగా సుమారు 869 హెక్టార్ల అటవీ భూమిని మళ్లించడం మరియు 33,000 కంటే ఎక్కువ చెట్లను నరికివేయడం జరుగుతుంది.
కుట్కీ (పిక్రోరైజా కుర్రోవా) – హిమాలయ ఔషధ మొక్కల సంరక్షణ, మండి
హిమాచల్ ప్రదేశ్లోని మండి జిల్లా రైతులు, అడవుల నుండి విచక్షణారహితంగా సేకరించడం వల్ల అంతరించిపోయే ప్రమాదంలో ఉన్న విలువైన హిమాలయ ఔషధ మొక్క కుట్కీ (Picrorhiza kurroa)ను సంరక్షించేందుకు స్థిరమైన సాగు పద్ధతులను అవలంబించారు. కుట్కీ సహజంగానే హిమాలయాలలోని ఆల్పైన్ మరియు సబ్-ఆల్పైన్ ప్రాంతాలలో, సముద్ర మట్టానికి 2,700–4,500 మీటర్ల ఎత్తులో పెరుగుతుంది.
8) రక్షణ
అభ్యాసం 'పిచ్ బ్లాక్ 2026' – ఆస్ట్రేలియాలో భారత వాయుసేన (IAF)కు చెందిన రఫేల్ మరియు సి-17 విమానాలు
ఆస్ట్రేలియాలోని డార్విన్లోని RAAF బేస్లో (20 జూలై – 7 ఆగస్టు 2026) రాయల్ ఆస్ట్రేలియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్ (RAAF) నిర్వహిస్తున్న ఎక్సర్సైజ్ పిచ్ బ్లాక్ 2026లో భారత వైమానిక దళం (IAF) పాల్గొంటోంది. IAF రఫేల్ యుద్ధ విమానాలను మరియు C-17 రవాణా విమానాలను మోహరించింది. ఈ బహుళజాతి విన్యాసాల లక్ష్యం, మిత్ర వైమానిక దళాలతో కలిసి కార్యాచరణ సమన్వయం, పరస్పర సహకారం మరియు సంక్లిష్ట వాయు కార్యకలాపాలను మెరుగుపరచడం.
INS మల్వాన్ ప్రారంభం – 2వ 'మహే' తరగతి ASW షాలో వాటర్ క్రాఫ్ట్
భారత నావికాదళం 2026 జూలై 22న కార్వార్లో INS మల్వాన్ను (ఇది స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో రూపొందించి నిర్మించిన రెండవ 'మహే-క్లాస్' యాంటీ-సబ్మెరైన్ వార్ఫేర్ షాలో వాటర్ క్రాఫ్ట్ - ASW-SWC) సేవల్లోకి ప్రవేశపెట్టింది. కొచ్చిలోని కొచ్చిన్ షిప్యార్డ్ లిమిటెడ్ నిర్మిస్తున్న మొత్తం ఎనిమిది 'మహే-క్లాస్' ASW-SWC నౌకలలో ఇది రెండవది.
9) పథకాలు
అల్ప లోతు జలవనరుల నిర్వహణ (SAM) కార్యక్రమం – AMRUT 2.0 కింద
నిస్సార భూగర్భ జల వనరుల నిర్వహణ (SAM) కార్యక్రమం అనేది AMRUT 2.0 (గృహ మరియు పట్టణ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ) క్రింద ఒక పట్టణ భూగర్భ జల నిర్వహణ చొరవ. దీనిని నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ అర్బన్ అఫైర్స్ భాగస్వామ్యంతో అమలు చేస్తున్నారు. దీని లక్ష్యం భూగర్భ జలాల పై పొరలను పునరుద్ధరించడం మరియు పట్టణ నీటి భద్రతను మెరుగుపరచడం.
GREAT పథకం – సాంకేతిక వస్త్రాల (Technical Textiles) రంగంలో పరిశోధన కోసం గ్రాంట్ (NTTM)
వస్త్ర మంత్రిత్వ శాఖ, నేషనల్ టెక్నికల్ టెక్స్టైల్స్ మిషన్ (NTTM) కింద GREAT (Grant for Research and Entrepreneurship across Aspiring Innovators in Technical Textiles) పథకాన్ని అమలు చేస్తోంది. పరిశోధనా ఆలోచనలను వాణిజ్యపరంగా ఆచరణీయమైన టెక్నికల్-టెక్స్టైల్ ఉత్పత్తులుగా మార్చే స్టార్టప్లకు మద్దతునిచ్చేందుకు 2023లో ఈ పథకం ప్రారంభించబడింది. ఆమోదం పొందిన ప్రతి స్టార్టప్ గరిష్టంగా ₹50 లక్షల వరకు ఆర్థిక సహాయాన్ని పొందవచ్చు.
భవ్య రసయాన్ పథకం - 3 ప్రత్యేక రసాయన పార్కులు; ₹3,030 కోట్లు
మూడు ప్రత్యేక రసాయన పార్కులను (FY 2026–27 నుండి 2030–31 వరకు) ఏర్పాటు చేయడానికి భారత్ ఆద్యోగిక్ వికాస్ యోజన రసాయన్ (భవ్య రసాయన్) పథకాన్ని కేంద్ర మంత్రివర్గం ఆమోదించింది.
| వివరాలు | ఫాక్ట్ |
|---|---|
| మొత్తం వ్యయం | ₹3,030 కోట్లు (₹3,000 కోట్లు మౌలిక సదుపాయాలు + ₹30 కోట్లు పరిపాలన) |
| పార్క్ ల సంఖ్య | మూడు ప్రత్యేక రసాయన పార్కులు |
| ఒక్కో పార్కుకు గరిష్ట కేంద్ర గ్రాంట్ | ₹1,000 కోట్లు |
| ఒక్కో పార్కుకు కనీస రాష్ట్ర వాటా | ₹500 కోట్లు |
| ఎంపిక విధానం | ఛాలెంజ్ రూట్ |
ఒక జిల్లా ఒక ఉత్పత్తి (ODOP) – 1,244 ఉత్పత్తులు, 773 జిల్లాలు
విశిష్టమైన స్థానిక ఉత్పత్తులను ప్రోత్సహించేందుకు, ODOP కార్యక్రమం (వాణిజ్య మరియు పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని పరిశ్రమలు మరియు అంతర్గత వాణిజ్య ప్రోత్సాహక విభాగం) 773 జిల్లాల్లో 1,244 ఉత్పత్తులను గుర్తించింది. ఈ ఉత్పత్తులను సంబంధిత రాష్ట్రాలు లేదా కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల ప్రభుత్వాలు ఎంపిక చేస్తాయి. అంతర్జాతీయ ODOP రిటైల్ స్టోర్ల విషయానికొస్తే, సింగపూర్లో రెండు మరియు కువైట్లో ఒకటి ఉన్నాయి. ODOP కింద జిల్లా వారీగా ప్రత్యేక ఆర్థిక కేటాయింపులేవీ జరగవు.
10) అవార్డ్స్ & హానర్స్
72వ జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డులు 2024 – 'ఆర్టికల్ 370' ఉత్తమ చిత్రం; 'కల్కి 2898 ఏడీ' అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన చిత్రం
సమాచార మరియు ప్రసార మంత్రిత్వ శాఖ, 2024 సంవత్సరానికి సంబంధించిన చిత్రాలకు గాను 72వ జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డుల విజేతలను 2026 జూలై 18న ప్రకటించింది.
| కేటగిరీ | విజేత |
|---|---|
| ఉత్తమ చలనచిత్రం | ఆర్టికల్ 370 ( ఆదిత్య సుహాస్ జంభలే) |
| ఉత్తమ నటి (ప్రధాన పాత్ర) | యామీ గౌతమ్ – ఆర్టికల్ 370 |
| ఉత్తమ నటుడు (ప్రధాన పాత్ర) | మమ్ముట్టి (బ్రహ్మయుగం) మరియు కార్తీక్ ఆర్యన్ (చందు ఛాంపియన్) — సంయుక్తంగా |
| ఉత్తమ దర్శకత్వం | రాజ్కుమార్ పెరియసామి – అమరన్ |
| ఉత్తమ తొలి చిత్ర దర్శకుడు | రణదీప్ హుడా |
| అత్యుత్తమ ప్రజాదరణ పొందిన చిత్రం | కల్కి 2898 ఏడీ |
| ఉత్తమ బాలల చిత్రం | 35—చిన్న కథ కాదు |
| ఉత్తమ తెలుగు చిత్రం | కమిటీ కుర్రోళ్ళు |
| ఉత్తమ నాన్-ఫీచర్ చిత్రం | భంగార్ |
| ఉత్తమ డాక్యుమెంటరీ | రామ్-నామీ |
| ఉత్తమ పురుష నేపథ్య గాయకుడు | అభయ్ జోధ్పూర్కర్ |
| ఉత్తమ మహిళా నేపథ్య గాయని | వైకోమ్ విజయలక్ష్మి |
11) వార్తల్లో వ్యక్తులు
హర్జీత్ సింగ్ గ్రేవాల్ – జాతీయ మైనారిటీల కమిషన్ నూతన చైర్మన్
హర్జీత్ సింగ్ గ్రేవాల్ 2026 జూలై 21న జాతీయ మైనారిటీల కమిషన్ (NCM) చైర్మన్గా బాధ్యతలు స్వీకరించారు. NCM అనేది జాతీయ మైనారిటీల కమిషన్ చట్టం, 1992 కింద ఏర్పాటు చేయబడిన ఒక చట్టబద్ధమైన సంస్థ; ఇందులో ఒక చైర్పర్సన్, వైస్ చైర్పర్సన్ మరియు ఐదుగురు సభ్యులు (కేంద్ర ప్రభుత్వం ద్వారా నామినేట్ చేయబడతారు, పదవీకాలం: మూడేళ్లు) ఉంటారు.
లోకమాన్య బాలగంగాధర తిలక్ – జయంతి (జూలై 23)
భారతదేశం 2026 జూలై 23న బాల గంగాధర తిలక్ జయంతిని జరుపుకుంది. 1856 జూలై 23న మహారాష్ట్రలోని రత్నగిరిలో జన్మించిన తిలక్, సంపూర్ణ స్వయంపాలనను డిమాండ్ చేసిన తొలి నాయకులలో ఒకరు. బిరుదు: “లోకమాన్య” (ప్రజలచే ఆమోదించబడినది).
చంద్రశేఖర్ ఆజాద్ – జయంతి (జూలై 23)
భారతదేశం 2026 జూలై 23న చంద్రశేఖర్ ఆజాద్ జయంతిని జరుపుకుంది. ఆయన 1906 జూలై 23న మధ్యప్రదేశ్లోని అలీరాజ్పూర్ జిల్లా, భావ్రాలో జన్మించారు.
12) క్రీడలు
ఫిఫా ప్రపంచ కప్ 2026 – స్పెయిన్ విజేత; న్యూజెర్సీలోని మెట్లైఫ్ స్టేడియంలో ఫైనల్
| అవార్డు / ఫలితం | విజేత / వివరాలు |
|---|---|
| విజేతలు | స్పెయిన్ (అదనపు సమయం తర్వాత అర్జెంటీనాను 1–0తో ఓడించింది) |
| ద్వితీయ విజేత | అర్జెంటీనా |
| తుది వేదిక | మెట్లైఫ్ స్టేడియం, న్యూజెర్సీ, యునైటెడ్ స్టేట్స్ |
| విజయం సాధించిపెట్టిన గోల్ | ఫెర్రాన్ టోర్రెస్ (106వ నిమిషం) |
| స్పెయిన్ గత టైటిల్ | స్పెయిన్ యొక్క రెండవ ఫిఫా ప్రపంచ కప్ (గతంలో 2010) — అలాగే 2024 UEFA యూరో విజేతలు |
| గోల్డెన్ బాల్ | రోడ్రి (స్పెయిన్) |
| గోల్డెన్ బూట్ | కిలియన్ ఎంబాప్పే — 10 గోల్స్ |
| గోల్డెన్ గ్లోవ్ | ఉనై సిమోన్ (స్పెయిన్) |
| ఉత్తమ యువ క్రీడాకారుడు | పావు కుబార్సీ (స్పెయిన్) |
| ఫిఫా ఫెయిర్ ప్లే అవార్డు | నెదర్లాండ్స్ |
| ఆతిథ్య దేశాలు | యునైటెడ్ స్టేట్స్, కెనడా మరియు మెక్సికో (సంయుక్తంగా) |
పి.వి. సింధు – జపాన్ ఓపెన్ బ్యాడ్మింటన్ టైటిల్ (BWF సూపర్ 750) గెలుచుకున్న మొదటి భారతీయురాలు
పి.వి. సింధు (రెండుసార్లు ఒలింపిక్ పతక విజేత) జపాన్ ఓపెన్ 2026లో (BWF సూపర్ 750 టోర్నమెంట్) మహిళల సింగిల్స్ టైటిల్ను గెలుచుకుని, ఫైనల్లో జపాన్కు చెందిన అకనే యమగుచిని ఓడించి చరిత్ర సృష్టించింది. ఆమె జపాన్ ఓపెన్ టైటిల్ గెలుచుకున్న మొదటి భారతీయ బ్యాడ్మింటన్ క్రీడాకారిణి — ఆమె తొలి జపాన్ ఓపెన్ కిరీటం మరియు మొదటి BWF సూపర్ 750 టైటిల్ కూడా.
2026 బెల్జియన్ గ్రాండ్ ప్రిక్స్ను గెలుచుకున్న కిమీ ఆంటోనెల్లీ – ఈ సీజన్లో 6వ విజయం
19 ఏళ్ల కిమీ ఆంటోనెల్లీ (మెర్సిడెస్), 2026 జూలై 19న 'సర్క్యూట్ డి స్పా-ఫ్రాంకోర్చాంప్స్' (Circuit de Spa-Francorchamps) వేదికగా జరిగిన 2026 బెల్జియన్ గ్రాండ్ ప్రిక్స్లో విజయం సాధించాడు; ఇతను ఫెరారీకి చెందిన చార్లెస్ లెక్లెర్క్ మరియు రెడ్ బుల్కు చెందిన మాక్స్ వెర్స్టాపెన్ల కంటే ముందుగా రేసును పూర్తి చేశాడు. ఈ సీజన్లో అతనికి ఇది 6వ విజయం.
భారతదేశపు 99వ చెస్ గ్రాండ్మాస్టర్గా వి.ఎస్. రతన్వేల్ నిలిచారు
తమిళనాడుకు చెందిన వి.ఎస్. రతన్వేల్, 3వ గౌహతి స్మార్ట్ సిటీ ఇంటర్నేషనల్ ఓపెన్ FIDE రేటింగ్ చెస్ టోర్నమెంట్ 2026 (గౌహతి, 14–19 జూలై 2026)లో నిర్ణీత 2500 ఎలో (Elo) రేటింగ్ మార్కును అధిగమించి, భారతదేశపు 99వ చెస్ గ్రాండ్మాస్టర్గా నిలిచారు.
13) ఇతరాలు
ఆరో (AAROH) – గనుల మూసివేతపై వార్షిక నివేదిక; భారతదేశపు మొట్టమొదటి సమగ్ర గనుల మూసివేత నివేదిక
కేంద్ర బొగ్గు మరియు గనుల శాఖ మంత్రి జి. కిషన్ రెడ్డి న్యూఢిల్లీలో 22 జూలై 2026న AAROH (గనుల మూసివేతపై వార్షిక నివేదిక)ను విడుదల చేశారు; శాస్త్రీయ పద్ధతిలో గనులను మూసివేయడం మరియు వాటిని ఇతర ప్రయోజనాలకు అనుగుణంగా మార్చడం వంటి విధానాలను నమోదు చేసే భారతదేశపు మొట్టమొదటి సమగ్ర నివేదిక ఇది.
క్విక్ రివిజన్ టేబుల్
| Topic | One-Line Summary |
|---|---|
| WTO మత్స్య రాయితీల ఒప్పందంలో భారత్ చేరిక | భారతదేశం 2026 జూలై 20న తన 'ఆమోద పత్రాన్ని' (Instrument of Acceptance) సమర్పించి, ఈ ఒప్పందంలో చేరిన 123వ WTO సభ్యదేశంగా నిలిచింది; పర్యావరణ సుస్థిరతను ప్రధాన లక్ష్యంగా చేసుకున్న మొట్టమొదటి బహుపాక్షిక WTO ఒప్పందమైన దీనిని, WTO యొక్క 12వ మంత్రివర్గ సమావేశంలో (జనీవా, జూన్ 2022) ఆమోదించారు; ఇది 2025 సెప్టెంబర్ 15న అమలులోకి వచ్చింది. |
| ఆండీ బర్న్హామ్ – యూకే ప్రధాని | కీర్ స్టార్మర్ తర్వాత ఆండీ బర్న్హామ్ 2026 జూలై 20న UK ప్రధానమంత్రి అయ్యారు; ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయాల్సిందిగా కింగ్ చార్లెస్ III ఆయనను ఆహ్వానించారు; తద్వారా ఒక దశాబ్ద కాలంలో UKకి ఏడవ ప్రధానమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టారు. |
| ఆఫ్రికా – న్యూ హంగర్ కాపిటల్ | స్టేట్ ఆఫ్ ఫుడ్ సెక్యూరిటీ అండ్ న్యూట్రిషన్ ఇన్ ది వరల్డ్ 2026 నివేదిక ప్రకారం, అత్యధిక పోషకాహార లోపంతో బాధపడుతున్న ప్రజలున్న ఖండంగా ఆఫ్రికా ఆసియాను అధిగమించింది (2025లో 292 మిలియన్లతో పోలిస్తే 309 మిలియన్లు); ప్రపంచవ్యాప్తంగా, 645 మిలియన్ల మంది (7.8%) ఆకలిని ఎదుర్కొంటున్నారు — ఇది వరుసగా మూడవ సంవత్సరం తగ్గుదల; దీనికి సంఘర్షణలు, వాతావరణ మార్పుల ఆఘాతాలు మరియు బలహీనమైన ఆహార వ్యవస్థలు కారణమవుతున్నాయి. |
| ఏపీ – మీ భూమి బ్లాక్చెయిన్ | సిఎం చంద్రబాబు నాయుడు హైపర్లెడ్జర్ ఫ్యాబ్రిక్ టెక్నాలజీని ఉపయోగించి మీ భూమి–బ్లాక్చెయిన్ పైలట్ ప్రాజెక్ట్ను 23 జూలై 2026న ప్రారంభించారు; సురక్షితమైన మరియు పారదర్శకమైన భూ రికార్డుల నిర్వహణ కోసం 7 జిల్లాల్లోని 7 మండలాలను (ఆస్పరి, పెనుమూరు, రేపల్లె, గన్నవరం, కడియం, గుమ్మలక్ష్మీపురం, కొత్తవలస) కవర్ చేస్తుంది. |
| AP నీటిపారుదల శ్వేతపత్రం | నీటిపారుదల రంగంపై ఏపీ ప్రభుత్వం శ్వేతపత్రం విడుదల చేసింది; ₹35,555 కోట్ల వ్యయంతో డిసెంబర్ 2028 నాటికి 36 ప్రాధాన్యత కలిగిన నీటిపారుదల ప్రాజెక్టులను పూర్తి చేసేందుకు మాస్టర్ ప్లాన్ మరియు నీటిపారుదల కార్యాచరణ ప్రణాళిక (యాక్షన్ క్యాలెండర్)ను ప్రకటించింది. ఇందులో పోలవరం (జాతీయ ప్రాజెక్టు), వెలిగొండ (ప్రకాశం), హంద్రీ-నీవా (రాయలసీమ) మరియు ఉత్తరాంధ్రకు చెందిన 11 పథకాలు రెండేళ్ల లక్ష్యంతో చేర్చబడ్డాయి. |
| స్వర్ణగిరి బంగారు గని – ఆంధ్రప్రదేశ్ | కర్నూలు జిల్లాలోని జొన్నగిరి బంగారు గని పేరును ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం అధికారికంగా 'స్వర్ణగిరి బంగారు గని'గా మార్చింది; ఇది తుగ్గలి మండలంలోని జొన్నగిరి, పగిదిరాయి మరియు ఎర్రగుడి గ్రామాలలో 597.82 హెక్టార్ల విస్తీర్ణంలో విస్తరించి ఉంది; దీనిని 'జియోమైసూర్ సర్వీసెస్ ఇండియా' సంస్థ (30 ఏళ్ల లీజు ఒప్పందంపై) నిర్వహిస్తోంది; ఇక్కడ లభించే ఖనిజాలలో బంగారం, వెండి, రాగి, సీసం మరియు జింక్ ఉన్నాయి. |
| ఎనిమిదవ షెడ్యూల్ – 22 భాషలు | ప్రస్తుతం ఎనిమిదవ షెడ్యూల్లో (ఆర్టికల్స్ 344 మరియు 351కి అనుబంధంగా) 22 భాషలు ఉన్నాయి; వాస్తవానికి 1950లో 14 ఉండేవి; 21వ సవరణ ద్వారా సింధీని చేర్చారు; 71వ సవరణ ద్వారా కొంకణి, మణిపురి, నేపాలీలను చేర్చారు; 92వ సవరణ ద్వారా బోడో, డోగ్రీ, మైథిలి, సంతాలిలను చేర్చారు; నిర్దిష్ట ప్రమాణాలు ఏవీ లేవు; ఆంగ్లం చేర్చబడలేదు; వార్తలలో గోర్ బోలి (బంజరి/లంబడి) భాషకు డిమాండ్ ఉంది. |
| వందేమాతరం బిల్లు 2026 | జాతీయ గౌరవానికి అవమానాల నివారణ (సవరణ) బిల్లు, 2026ను 24 జూలై 2026న రాజ్యసభలో ప్రవేశపెట్టారు; జాతీయ గీతానికి ఇచ్చిన అదే చట్టపరమైన రక్షణను జాతీయ గీతం వందేమాతరానికి కూడా విస్తరించాలని ఇది ప్రతిపాదిస్తుంది; శిక్ష: మొదటి నేరానికి 3 సంవత్సరాల వరకు జైలు శిక్ష, పునరావృత నేరాలకు కనీసం 1 సంవత్సరం; వందేమాతరాన్ని బంకిం చంద్ర చటోపాధ్యాయ 'ఆనందమఠ్' నవలలో రచించారు; 24 జనవరి 1950న రాజ్యాంగ పరిషత్తు దీనికి గౌరవాన్ని ప్రదానం చేసింది. |
| ఇంటర్నెట్ నిలిపివేతలు – టెలికాం చట్టం 2023 | టెలికమ్యూనికేషన్స్ చట్టం, 2023లోని సెక్షన్ 20 మరియు 2024 సస్పెన్షన్ నిబంధనల ద్వారా ఇంటర్నెట్ షట్డౌన్లు నియంత్రించబడతాయి; ప్రజా అత్యవసర పరిస్థితి లేదా ప్రజా భద్రత సమయంలో మాత్రమే అనుమతించబడతాయి; గరిష్టంగా 15 రోజులు; సమర్థ అధికారం: కేంద్ర లేదా రాష్ట్ర హోం కార్యదర్శి; సమీక్షా కమిటీ ద్వారా తప్పనిసరిగా సమీక్షించబడాలి; భారతదేశంలో 2025లో 65 షట్డౌన్లు నమోదయ్యాయి; ఆర్టికల్స్ 226 మరియు 32 కింద సవాలు చేయదగినవి. |
| భారతదేశ టోకు ద్రవ్యోల్బణం – 9.87% | జూన్ 2026లో WPI ద్రవ్యోల్బణం 9.87%కి చేరుకుంది (ఇటీవలి నెలల్లో అత్యధికం); ఇంధనం మరియు విద్యుత్: 27.41%; తయారీ ఉత్పత్తులు: 7.48%; ప్రాథమిక వస్తువులు: 7%; WPI ఆహార సూచిక: 6.14%; డిమాండ్-పుల్ కంటే వ్యయ-ప్రేరక, దిగుమతులు మరియు సరఫరా-వైపు కారకాల ద్వారా ఇది నడపబడుతోంది; రూపాయి విలువ క్షీణత దిగుమతి ద్రవ్యోల్బణాన్ని తీవ్రతరం చేస్తుంది. |
| భారతదేశ పత్తి రంగం | పత్తి ("వైట్ గోల్డ్"): నాలుగు పత్తి జాతులను పండించే ఏకైక దేశం భారతదేశం; సాగు విస్తీర్ణంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా 1వ స్థానంలో ఉంది, ఉత్పత్తి మరియు వినియోగంలో 2వ స్థానంలో ఉంది; 2025–26లో ఉత్పత్తి చేయబడిన 290.91 లక్షల బేళ్లు (1 బేల్ = 170 కిలోలు); పత్తి ఉత్పాదకత కోసం మిషన్ (₹5,659 కోట్లు, లక్ష్యం: 2031 నాటికి 498 లక్షల బేళ్లు); కాటన్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా ద్వారా MSP; కస్తూరి కాటన్ భారత్ బ్రాండింగ్; 5F విజన్. |
| విక్రమ్-1 – మిషన్ ఆగమన్ | స్కైరూట్ ఏరోస్పేస్ వారి విక్రమ్-1 (భారతదేశం యొక్క మొట్టమొదటి ప్రైవేట్గా అభివృద్ధి చేసిన ఆర్బిటల్ రాకెట్) మిషన్ ఆగమన్ కింద ప్రయోగించబడింది; ఇది పూర్తిగా కార్బన్-కాంపోజిట్ నిర్మాణం మరియు 3D-ప్రింటెడ్ లిక్విడ్ ఇంజిన్ను కలిగి ఉంది; దీని పేలోడ్ సామర్థ్యం 350 కిలోలు, దీనిని భూమికి దగ్గరగా ఉన్న కక్ష్యలోకి (LEO) చేర్చవచ్చు; ఇది సుమారు 450 కిలోమీటర్ల ఎత్తులో SCOPE, SOLARAS S3, కాస్మోసర్వ్ ఎంబ్రేస్ (శిధిలాలను సంగ్రహించే రోబోటిక్ ఆర్మ్) లను మోహరిస్తుంది; 12 జూలై–4 ఆగస్టు 2026 ప్రయోగ విండోలో ప్రయోగించబడింది. |
| QDENGA – భారతదేశంలో మొట్టమొదటి డెంగ్యూ టీకా | భారతదేశపు మొట్టమొదటి డెంగ్యూ వ్యాక్సిన్ అయిన టకేడా వారి క్యూడెంగా (TAK-003)కు DCGI మార్కెట్ అనుమతిని మంజూరు చేసింది; ఇది నాలుగు డెంగ్యూ సెరోటైప్లను (DENV-1, 2, 3, 4) కవర్ చేసే లైవ్-అటెన్యూయేటెడ్ టెట్రావాలెంట్ వ్యాక్సిన్; 4–60 సంవత్సరాల వయస్సు వారికి ఆమోదించబడింది. |
| మాగ్లెవ్ రైలు – రెండు వ్యవస్థలు | మాగ్లెవ్ రైళ్లు చక్రాలకు, పట్టాలకు మధ్య స్పర్శ లేకుండా గంటకు 400 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ వేగంతో ప్రయాణిస్తాయి; EMS (విద్యుదయస్కాంత సస్పెన్షన్): విద్యుదయస్కాంతాలు పైకి ఆకర్షించుకొని, రైలును సుమారు 10 మి.మీ. పైకి లేపుతాయి; EDS (విద్యుదయస్కాంత సస్పెన్షన్): సూపర్కండక్టింగ్ అయస్కాంతాలు విద్యుదయస్కాంత ప్రేరణ ద్వారా గైడ్వే కాయిల్స్లో విద్యుత్ ప్రవాహాలను ప్రేరేపిస్తాయి; లెంజ్ నియమం ప్రకారం, ప్రేరిత క్షేత్రం రైలు అయస్కాంతాలను వికర్షిస్తుంది, దీనివల్ల వికర్షణ ద్వారా రైలు గాలిలో తేలుతుంది. |
| 6G స్పెక్ట్రమ్ రోడ్మ్యాప్ | DoT (టెలికాం శాఖ) 6G సేవల కోసం స్పెక్ట్రమ్ రోడ్మ్యాప్ను (2025–2035) విడుదల చేసింది; ఇందులో మూడు దశలు ఉన్నాయి: స్వల్పకాలిక (2025–26), మధ్యకాలిక (2027–30) మరియు దీర్ఘకాలిక (2031–35); 6Gకి అధికారిక అంతర్జాతీయ పేరు 'IMT-2030'; ఇది సుమారు 2030 నాటికి అందుబాటులోకి వస్తుందని అంచనా; స్వల్పకాలిక మిడ్-బ్యాండ్ కోసం 400 MHz మరియు దీర్ఘకాలిక అవసరాల కోసం 66–71 GHz పరిధిలో 5,000 MHz స్పెక్ట్రమ్ గుర్తించబడ్డాయి. |
| భవ్య (BHAVYA) రసాయన్ పథకం | 3 ప్రత్యేక రసాయన పార్కుల కోసం 'భవ్య రసాయన్' (BHAVYA Rasayan) పథకానికి కేంద్ర మంత్రివర్గం ఆమోదం తెలిపింది (2026–31 ఆర్థిక సంవత్సరాలు); దీనికి మొత్తం ₹3,030 కోట్ల వ్యయం అంచనా; ఒక్కో పార్కుకు గరిష్టంగా ₹1,000 కోట్ల కేంద్ర గ్రాంట్ మరియు కనీసం ₹500 కోట్ల రాష్ట్ర వాటా ఉంటాయి; పార్కుల ఎంపిక 'ఛాలెంజ్ రూట్' (పోటీ విధానం) ద్వారా జరుగుతుంది. |
| 72వ జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు | 72వ జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డులు (2024 చిత్రాలకు) 18 జూలై 2026న ప్రకటించబడ్డాయి: ఉత్తమ చలనచిత్రం: ఆర్టికల్ 370; ఉత్తమ నటి: యామీ గౌతమ్; ఉత్తమ నటుడు: మమ్ముట్టి (బ్రహ్మయుగం) మరియు కార్తీక్ ఆర్యన్ (చందు ఛాంపియన్) సంయుక్తంగా; ఉత్తమ దర్శకత్వం: రాజ్కుమార్ పెరియసామి (అమరన్); ఉత్తమ ప్రజాదరణ పొందిన చిత్రం: కల్కి 2898 AD; ఉత్తమ తెలుగు చిత్రం: కమిటీ కుర్రోళ్లు; ఉత్తమ బాలల చిత్రం: 35-చిన్న కథ కాదు. |
| ఫిఫా ప్రపంచ కప్ 2026 | న్యూజెర్సీలోని మెట్లైఫ్ స్టేడియంలో జరిగిన 2026 ఫీఫా ప్రపంచ కప్లో, స్పెయిన్ అర్జెంటీనాను 1–0 (అదనపు సమయం) తేడాతో ఓడించి గెలుపొందింది; ఫెర్రాన్ టోర్రెస్ 106వ నిమిషంలో గోల్ చేశాడు; స్పెయిన్కు ఇది రెండవ టైటిల్ (మొదటిది 2010లో); ఈ టోర్నమెంట్కు USA, కెనడా మరియు మెక్సికో ఆతిథ్యం ఇచ్చాయి; గోల్డెన్ బాల్: రోడ్రి; గోల్డెన్ బూట్: మ్బాప్పే (10 గోల్స్); గోల్డెన్ గ్లోవ్: ఉనై సిమోన్; ఉత్తమ యువ ఆటగాడు: పావ్ క్యూబార్సీ; ఫెయిర్ ప్లే: నెదర్లాండ్స్. |
| పి.వి. సింధు – జపాన్ ఓపెన్ 2026 | రెండుసార్లు ఒలింపిక్ పతకం సాధించిన పి.వి. సింధు, జపాన్ ఓపెన్ బ్యాడ్మింటన్ టోర్నమెంట్ (BWF సూపర్ 750) ఫైనల్లో అకనే యమగుచిని ఓడించి ఈ టైటిల్ గెలుచుకున్న తొలి భారతీయురాలిగా నిలిచారు; ఇది ఆమెకు తొలి జపాన్ ఓపెన్ విజయం మరియు మొదటి BWF సూపర్ 750 టైటిల్. |
| వి.ఎస్. రతన్వేల్ – 99వ గ్రాండ్మాస్టర్ | 3వ గౌహతి స్మార్ట్ సిటీ ఇంటర్నేషనల్ ఓపెన్ FIDE రేటింగ్ చెస్ టోర్నమెంట్లో (14–19 జూలై 2026) 2500 Elo మార్కును అధిగమించిన తర్వాత, తమిళనాడుకు చెందిన వి.ఎస్. రతన్వేల్ భారతదేశపు 99వ చెస్ గ్రాండ్మాస్టర్గా నిలిచారు. |
| వైట్ బెల్లిడ్ హెరాన్ – కలై-II హైడ్రో ఎలక్ట్రిక్ ప్రాజెక్ట్ | Proposed 1,200-MW Kalai-II Hydroelectric Project on the Lohit River (Arunachal Pradesh) threatens the White-bellied Heron (Ardea insignis, Critically Endangered); India has only 6–9 individuals along Noa-Dehing, Lahm, and Lohit rivers; project involves diversion of 869 hectares of forest and felling of 33,000+ trees. |
