వీక్లీ కరెంట్ అఫైర్స్ (జూలై - 2వ వారం) - పరీక్ష రివిజన్ నోట్స్
1) అంతర్జాతీయ కరెంట్ అఫైర్స్
టీస్టా నది – TRCMRPపై బంగ్లాదేశ్-చైనా చర్చలను భారత్ పర్యవేక్షిస్తోంది
బంగ్లాదేశ్ ప్రధాన సలహాదారుగా నియమితులైన తారిక్ రెహమాన్ చైనా పర్యటన సందర్భంగా ఆ దేశంతో 'తీస్తా నది సమగ్ర నిర్వహణ మరియు పునరుద్ధరణ ప్రాజెక్టు' (TRCMRP)పై చర్చలు జరిపిన నేపథ్యంలో, తీస్తా నది అంశంపై తన విధానాన్ని రూపొందించేటప్పుడు సంబంధిత పరిణామాలన్నింటినీ పరిగణనలోకి తీసుకుంటామని భారత్ పేర్కొంది.
పెరూ అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో కైకో ఫుజిమోరి విజయం – ప్రజల ఓట్ల ద్వారా ఎన్నికైన తొలి మహిళా అధ్యక్షురాలు
పాపులర్ ఫోర్స్ (Fuerza Popular) పార్టీ నాయకురాలైన కీకో ఫుజిమోరి, రాబర్టో సాంచెజ్ను ఓడించి, 50.135% ఓట్లతో పెరూ 2026 అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో విజేతగా నిలిచారు. అధ్యక్ష పదవి కోసం తాను చేసిన నాలుగవ ప్రయత్నంలో, ప్రజల ఓట్ల ద్వారా పెరూ అధ్యక్షురాలిగా ఎన్నికైన మొదటి మహిళగా ఆమె చరిత్ర సృష్టించారు.
ఇండోనేషియాలో ప్రధాని మోదీ పర్యటన – 14 అవగాహన ఒప్పందాలు, బ్రహ్మోస్ సహకారం, ONDC నిర్మాణం
భారత్, ఇండోనేషియా దేశాలు 14 అవగాహన ఒప్పందాలపై సంతకాలు చేయడంతో పాటు, రక్షణ, అంతరిక్షం, సాంకేతికత, ఆరోగ్య సంరక్షణ, విద్య, డిజిటల్ కనెక్టివిటీ రంగాలలో సహకారాన్ని మరింతగా పెంపొందించే ఆరు ప్రధాన కార్యక్రమాలను ప్రకటించాయి. ఈ పర్యటన సమగ్ర వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని మరింత బలోపేతం చేసింది.
| రంగం | ఫలితం |
|---|---|
| రక్షణ | బ్రహ్మోస్ క్షిపణి వ్యవస్థ సహకారం | గగనతలం నుండి గగనతల లక్ష్యాలను ఛేదించే క్షిపణి సహకార ఒప్పందం |
| సంస్కృతి | యోగ్గ్యకర్తలోని ప్రంబనన్ ఆలయ సముదాయ పరిరక్షణలో భారత్ సహకారం | “ఠాగూర్-దేవాంతర సాంస్కృతిక మరియు విద్యా దౌత్య సంవత్సరం” ప్రకటన |
| విద్య | IIM బెంగళూరు ఇండోనేషియాలోని సింఘసరి SEZలో బ్రాంచ్ క్యాంపస్ను ఏర్పాటు చేసింది |
| డిజిటల్ వాణిజ్యం | భారతదేశం యొక్క ONDC ఆర్కిటెక్చర్ ఆధారంగా ఇండోనేషియా ఓపెన్ నెట్వర్క్ (ION)ను ప్రారంభించనుంది (ఇది బెక్న్ ప్రోటోకాల్ — ఓపెన్-సోర్స్ వికేంద్రీకృత ప్రోటోకాల్ ద్వారా పనిచేస్తుంది). |
| వ్యవసాయం | ఇండోనేషియాకు 100 టన్నుల DWR-162 గోధుమ విత్తనాలను సరఫరా చేయనున్న భారత్ |
ఆస్ట్రేలియాలో ప్రధాని మోదీ పర్యటన – పౌర అణు ఒప్పందం అమలులోకి, 3 పురాతన వస్తువుల అప్పగింత
రక్షణ, సముద్ర భద్రత, ఇంధనం, కీలక సాంకేతికతలు, విద్య, మైనింగ్ మరియు సైబర్ భద్రత రంగాలలో విస్తృత శ్రేణి ఒప్పందాలతో భారతదేశం మరియు ఆస్ట్రేలియా తమ సమగ్ర వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని బలోపేతం చేసుకున్నాయి.
| ఫలితం | వివరాలు |
|---|---|
| రక్షణ మరియు భద్రత | 2009 నాటి భద్రతపై ఉమ్మడి ప్రకటన స్థానంలో, రక్షణ మరియు భద్రతా సహకారంపై ఉమ్మడి ప్రకటన (JDDSC)పై సంతకాలు చేశారు. |
| మారిటైమ్ | సముద్ర భద్రతా సహకార రోడ్మ్యాప్ (MSCR) ఆమోదం | ICG మరియు ఆస్ట్రేలియాకు చెందిన మారిటైమ్ బోర్డర్ కమాండ్ (MBC) మధ్య అవగాహన ఒప్పందం |
| న్యూక్లియర్ | భారత్-ఆస్ట్రేలియా పౌర అణు ఒప్పందం (2014) అమలులోకి వచ్చింది — ఇది ఆస్ట్రేలియా నుండి భారత్కు యురేనియం సరఫరాకు వీలు కల్పిస్తుంది. |
| సైబర్ & టెక్ | ఆస్ట్రేలియా-భారత్ PACTS (సైబర్, కీలక సాంకేతికతలు మరియు సరఫరా గొలుసుల భాగస్వామ్యం) ప్రారంభించబడింది. |
| మైనింగ్ | భువనేశ్వర్లోని NSTIలో మైనింగ్ మరియు METS రంగంలో 'సెంటర్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్' ఏర్పాటు |
| విద్య | బెంగళూరులోని ఫ్లిండర్స్ యూనివర్సిటీ క్యాంపస్ | గురుగ్రామ్లోని విక్టోరియా యూనివర్సిటీ క్యాంపస్ |
| పురాతన వస్తువుల పునరుద్ధరణ | నంది (శివుని వాహనం) | త్రిశూలంతో భద్రకాళి | ఆరు తలల స్కంద (కార్తికేయ) |
2) జాతీయ కరెంట్ అఫైర్స్
భారతదేశపు మొట్టమొదటి వాణిజ్య స్థాయి మచ్చా టీని అస్సాం ఉత్పత్తి చేసి వేలం వేసింది.
అస్సాంలోని తిన్సుకియా జిల్లాలో ఉన్న చోటా టింగ్రాయ్ టీ ఎస్టేట్, భారతదేశపు మొట్టమొదటి వాణిజ్యపరంగా ఉత్పత్తి చేయబడిన మచ్చా టీ (matcha tea)ను విజయవంతంగా తయారు చేసి వేలం వేసింది. 5 కిలోల బరువున్న ఈ తొలి బ్యాచ్, గౌహతి టీ వేలం కేంద్రంలో కిలోకు ₹3,000 చొప్పున అమ్ముడైంది; తద్వారా ప్రీమియం మచ్చా టీ మార్కెట్లోకి భారతదేశం అడుగుపెట్టింది.
గుజరాత్లోని సానంద్లో CG సెమీ OSAT కేంద్రాన్ని ప్రారంభించిన ప్రధాని మోదీ – భారత్ రెండో అతిపెద్ద మొబైల్ ఫోన్ తయారీదారు
ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ గుజరాత్లోని సానంద్లో CG Semi OSAT (అవుట్సోర్స్డ్ సెమీకండక్టర్ అసెంబ్లీ మరియు టెస్ట్) కేంద్రాన్ని ప్రారంభించారు. ఈ కేంద్రం ప్రారంభంలో ఏటా 20 కోట్ల చిప్ల ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉండి, భవిష్యత్తులో ఏటా 500 కోట్ల చిప్ల ఉత్పత్తిని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఈ ప్రాజెక్ట్ భారతీయ, జపనీస్ మరియు థాయ్ కంపెనీల ఉమ్మడి సహకారంతో చేపట్టినది.
ప్రధాని మోదీ రాజస్థాన్లో పర్యటించారు – రాజస్థాన్ రిఫైనరీ అంకితం; భారతదేశం 4వ అతిపెద్ద రిఫైనింగ్ దేశం
ప్రధాని మోదీ రాజస్థాన్లోని బలోత్రాను సందర్శించి, రాజస్థాన్ రిఫైనరీని దేశానికి అంకితం చేశారు; అలాగే సుమారు ₹1.06 లక్షల కోట్ల విలువైన అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులను ప్రారంభించి, వాటికి శంకుస్థాపనలు చేశారు. రిఫైనింగ్ సామర్థ్యం మరింత విస్తరించనుండటంతో, భారత్ ఇప్పుడు ప్రపంచంలోనే నాలుగవ అతిపెద్ద రిఫైనింగ్ దేశంగా అవతరించింది.
అస్సాం అసెంబ్లీ హిందీని సభ అధికారిక భాషగా ప్రవేశపెట్టింది
అస్సాం శాసనసభ, 2026 జూలై 6న ప్రారంభమయ్యే బడ్జెట్ సమావేశాల నుండి సభ యొక్క అధికారిక భాషగా హిందీని ప్రవేశపెట్టాలని నిర్ణయించింది. ఈ నిర్ణయానికి సాధారణ ప్రయోజనాల కమిటీ (General Purpose Committee) ఆమోదం తెలిపింది. ఇకపై శాసనసభలో అస్సామీ, ఆంగ్లం, బోడో మరియు హిందీ అనే నాలుగు అధికారిక భాషలు ఉంటాయి.
గుజరాత్ 'డేటా సెంటర్ విధానం 2026–29'ను ప్రారంభించింది
గుజరాత్ ప్రభుత్వం గాంధీనగర్లో తన మొట్టమొదటి డేటా సెంటర్ విధానం 2026–29ను ప్రారంభించింది; దీని లక్ష్యం ₹6 లక్షల కోట్ల పెట్టుబడులను ఆకర్షించడం మరియు 7.5 GW డేటా సెంటర్ సామర్థ్యాన్ని సృష్టించడం. ఇందులో భాగంగా మూలధన మరియు వడ్డీ రాయితీలు, విద్యుత్ సుంకంపై సహాయం, రాష్ట్ర GST రీయింబర్స్మెంట్, అలాగే స్టాంప్ డ్యూటీ మరియు రిజిస్ట్రేషన్ ఛార్జీల నుండి మినహాయింపులు వంటి ప్రోత్సాహకాలు కల్పించబడ్డాయి.
3) ఆంధ్రప్రదేశ్ కరెంట్ అఫైర్స్
నేతన్న భరోసా – చేనేత కార్మికుల సంక్షేమ పథకాన్ని ముందుగానే అమలు చేయనున్న ఏపీ
చేనేత కార్మికుల జీవనోపాధిని బలోపేతం చేసేందుకు ఉద్దేశించిన ‘నేతన్న భరోసా’ పథకాన్ని ముందుగానే అమలు చేయనున్నట్లు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. మంగళగిరిలో జరిగిన APCO (ఆప్కో) స్వర్ణోత్సవ వేడుకల సందర్భంగా చేనేత, జౌళి శాఖ మంత్రి ఈ విషయాన్ని వెల్లడించారు.
| వివరాలు | ఫాక్ట్ |
|---|---|
| పాత పథకం | YSR నేతన్న నేస్తం (సంవత్సరానికి ₹24,000) |
| వార్షిక సహాయం | అర్హులైన చేనేత కార్మికులకు ఏడాదికి ₹25,000 |
| ఉచిత విద్యుత్ | చేనేత మగ్గాలకు 200 యూనిట్లు | పవర్ లూమ్లకు 500 యూనిట్లు |
| పథకం ప్రారంభించిన తేదీ | మొదట జాతీయ చేనేత దినోత్సవం (7 ఆగస్టు 2025) నాడు ప్రకటించబడింది. |
| APCO గుర్తింపు | APCO తన డిజిటలైజేషన్ కార్యక్రమాలకు గాను ఇటీవల SKOCH అవార్డును అందుకుంది. |
‘మీ మార్ట్’ (Mee Mart) కార్యక్రమం – ఆంధ్రప్రదేశ్లో ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థ ఆధునీకరణ
సరసమైన ధరల దుకాణాలను కమ్యూనిటీ రిటైల్ కేంద్రాలుగా మార్చడం ద్వారా ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థ (పిడిఎస్)ను ఆధునీకరించేందుకు ఏపీ ప్రభుత్వం ‘మీ మార్ట్’ కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది. గుంటూరు జిల్లాలోని లాలూపురంలో ఆహార, పౌర సరఫరాల శాఖ మంత్రి నాదెండ్ల మనోహర్ మొదటి మీ మార్ట్ను ప్రారంభించారు. బహిరంగ మార్కెట్ ధరల కంటే తక్కువ ధరలకు నాణ్యమైన వినియోగ వస్తువులను అందించడంతో పాటు, సరసమైన ధరల దుకాణాల డీలర్లకు అదనపు ఆదాయ వనరును సృష్టించడం దీని లక్ష్యం.
శ్రీకాకుళం జిల్లా ఉడాన్ పథకం కింద విమానాశ్రయాన్ని పొందుతుంది
ఆంధ్రప్రదేశ్లోని శ్రీకాకుళం జిల్లాలో 'ఉడే దేశ్ కా ఆమ్ నాగ్రిక్' (UDAN) పథకం కింద ఒక పూర్తి స్థాయి విమానాశ్రయం ఏర్పాటు కానుంది. ఈ ప్రతిపాదిత విమానాశ్రయాన్ని ఉద్దానం ప్రాంతంలోని మందస మండలంలో అభివృద్ధి చేయనున్నారు. UDAN పథకం కింద 2026 మరియు 2036 మధ్య 100 కొత్త విమానాశ్రయాలను అభివృద్ధి చేయాలన్న కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రణాళికలో భాగంగా ఈ ప్రాజెక్ట్ చేపట్టబడుతోంది.
4) పాలిటి మరియు గవర్నెన్స్
సుప్రీంకోర్టు – ప్రతి నిందితుడికి న్యాయపరమైన ప్రాతినిధ్యం పొందే హక్కు ఉంది (అధికరణలు 21, 22, 39A)
అయోధ్య రామ మందిర అవినీతి కేసులో నిందితులకు ప్రాతినిధ్యం వహించడానికి నిరాకరిస్తూ ఫైజాబాద్ బార్ అసోసియేషన్ చేసిన తీర్మానం నేపథ్యంలో, బార్ అసోసియేషన్లు తీసుకునే ఇటువంటి సామూహిక తీర్మానాలు చట్టవిరుద్ధం, రాజ్యాంగ విరుద్ధం మరియు వృత్తిపరమైన నైతిక విలువలకు విరుద్ధం అని సుప్రీం కోర్టు పునరుద్ఘాటించింది.
| అధికరణ | చట్టపరమైన నిబంధన |
|---|---|
| ఆర్టికల్ 22(1) | అరెస్టు చేయబడిన ప్రతి వ్యక్తికి, తమకు నచ్చిన న్యాయవాదిని సంప్రదించే మరియు వారి ద్వారా తమ తరఫున వాదించుకునే హక్కుకు ఇది హామీ ఇస్తుంది. |
| ఆర్టికల్ 21 | న్యాయమైన విచారణ పొందే హక్కు, జీవించే హక్కు మరియు వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛా హక్కులో అంతర్భాగం. |
| ఆర్టికల్ 39A | న్యాయం పొందే విషయంలో సమాన అవకాశాలను ప్రోత్సహించాలని మరియు అవసరమైన చోట ఉచిత న్యాయ సహాయాన్ని అందించాలని రాష్ట్రాన్ని నిర్దేశిస్తుంది. |
| ఎ.ఎస్. మహమ్మద్ రఫీ వర్సెస్ తమిళనాడు రాష్ట్రం (2010) | న్యాయ ప్రాతినిధ్యాన్ని నిరాకరిస్తూ బార్ అసోసియేషన్ తీసుకున్న తీర్మానాలు చెల్లవని సుప్రీంకోర్టు ప్రకటించింది. |
ఆర్టికల్ 21 కింద 'విస్మరించబడే హక్కు'ను (Right to be Forgotten) ఢిల్లీ హైకోర్టు గుర్తించింది
లక్ష్ వీర్ సింగ్ యాదవ్ వర్సెస్ యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా (2026) కేసులో వెలువడిన చారిత్రాత్మక తీర్పులో, ఆర్టికల్ 21 కింద లభించే గోప్యతా హక్కు నుండే 'విస్మరించబడే హక్కు' (Right to be Forgotten - RTBF) ఉద్భవిస్తుందని ఢిల్లీ హైకోర్టు పేర్కొంది; పాతబడిపోయిన లేదా అసంబద్ధమైన డిజిటల్ సమాచారం వల్ల వ్యక్తులకు కలిగే నిరంతర హాని నుండి ఈ హక్కు రక్షణ కల్పిస్తుంది.
చట్టపరమైన పరిణామం: RTBF (మరచిపోయే హక్కు) మొదటిసారిగా మారియో కోస్టేజా గొంజాలెజ్ వర్సెస్ గూగుల్ స్పెయిన్ (ECJ, 2014) కేసులో ప్రపంచవ్యాప్త గుర్తింపు పొందింది | భారతదేశంలో, కె.ఎస్. పుట్టస్వామి వర్సెస్ యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా (2017) కేసులో గోప్యత ప్రాథమిక హక్కుగా స్థాపించబడింది | DPDP చట్టం, 2023 సమాచారాన్ని తొలగించడానికి పరిమిత చట్టబద్ధమైన హక్కును కల్పిస్తుంది, అయితే ఇది ప్రత్యేకంగా న్యాయపరమైన రికార్డుల గురించి ప్రస్తావించదు.
‘హమ్మస్ ట్రైల్’ మరియు భారతదేశపు జెనీవా కన్వెన్షన్స్ చట్టం, 1960 – సార్వత్రిక అధికార పరిధి
'గాజాలో జరిగిన యుద్ధ నేరాలకు పాల్పడ్డారనే ఆరోపణలపై ఒక ఇజ్రాయెల్ సైనికుడిని హిమాచల్ ప్రదేశ్లో అరెస్ట్ చేయాలని బెల్జియంకు చెందిన పాలస్తీనా హక్కుల సంస్థ అయిన హింద్ రజబ్ ఫౌండేషన్ (HRF) కోరింది. ఇందుకోసం భారతదేశపు జెనీవా కన్వెన్షన్స్ యాక్ట్, 1960ను ఆ సంస్థ ఉదహరించింది. ఈ నేపథ్యంలో—యువ ఇజ్రాయెల్ పర్యాటకులు భారతదేశంలో ఎక్కువగా సందర్శించే ప్రసిద్ధ ట్రావెల్ సర్క్యూట్ అయిన—‘హుమ్ముస్ ట్రయల్’ తీవ్ర పరిశీలనలోకి వచ్చింది.'
జాతీయ ఆహార భద్రత (సవరణ) ముసాయిదా బిల్లు, 2026 – AAY కింద తలసరి కేటాయింపు ప్రతిపాదన
కేంద్ర ఆహార మరియు ప్రజా పంపిణీ శాఖ 'జాతీయ ఆహార భద్రత (సవరణ) బిల్లు, 2026' ముసాయిదాను విడుదల చేసింది. "అత్యంత పేదవారికి" వర్తించే 'అంత్యోదయ అన్న యోజన (AAY)' కింద ఆహార ధాన్యాల కేటాయింపులలో మార్పులను ఈ బిల్లు ప్రతిపాదిస్తోంది.
| కోణం | ప్రస్తుత వ్యవస్థ | ప్రతిపాదిత వ్యవస్థ |
|---|---|---|
| ఆధారం | ఒక్కో కుటుంబానికి | ఒక్కో వ్యక్తికి |
| లభించేవి | ఒక కుటుంబానికి నెలకు 35 కిలోలు | ఒక వ్యక్తికి నెలకు 7 కిలోలు (ఒక కుటుంబానికి గరిష్టంగా 35 కిలోలు) |
| చిన్న కుటుంబాలపై ప్రభావం | ముగ్గురు సభ్యుల కుటుంబానికి 35 కిలోలు లభిస్తాయి. | ముగ్గురు సభ్యులున్న కుటుంబానికి కేవలం 21 కిలోలు మాత్రమే లభిస్తాయి. |
| వ్యతిరేకిస్తున్న రాష్ట్రాలు | తమిళనాడు మరియు కేరళ — దక్షిణ భారతదేశంలోని చిన్న కుటుంబాలు కేటాయింపులను కోల్పోతాయని, అలాగే ఉత్తర-దక్షిణ ప్రాంతాల మధ్య అసమానత ఏర్పడే ప్రమాదం ఉందని వాదిస్తున్నాయి. | |
5) సైన్స్ & టెక్నాలజీ
గగన్యాన్ మిషన్ కోసం SOLVE ప్లాట్ఫారమ్ను ఇస్రో విజయవంతంగా పరీక్షించింది
శ్రీహరికోటలోని సతీష్ ధావన్ అంతరిక్ష కేంద్రంలో ISRO, SOLVE (Sub-Orbital Launch Vehicle for Experiments) యొక్క మొదటి గ్రౌండ్ టెస్ట్ను విజయవంతంగా నిర్వహించింది. భారతదేశం యొక్క గగన్యాన్ మానవ సహిత అంతరిక్ష యాత్ర కోసం, క్రూ మాడ్యూల్ యొక్క పారాచూట్ ఆధారిత వేగ నియంత్రణ వ్యవస్థను (deceleration system) ధృవీకరించే ఉద్దేశంతో ఈ SOLVE ప్లాట్ఫారమ్ను అభివృద్ధి చేస్తున్నారు.
ఆంధ్రప్రదేశ్ రొయ్యల చెరువుల్లో 'వైట్ గట్ డిసీజ్' (WGD) హెచ్చరిక – పశ్చిమ గోదావరి
పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలోని రొయ్యల చెరువులలో 'వైట్ గట్ డిసీజ్' (WGD) — దీనినే 'వైట్ ఫీసెస్ డిసీజ్' (WFD) అని కూడా అంటారు — గుర్తించిన నేపథ్యంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ మత్స్యశాఖ అప్రమత్తత ప్రకటించింది. మహాదేవపట్నం, తోకతిప్ప మరియు ఉండి మండలాల పరిధిలోని ప్రభావిత చెరువుల నుండి అధికారులు నమూనాలను సేకరించడం ప్రారంభించారు. చెరువుల పరిశుభ్రతను మరియు నీటి నాణ్యతను సక్రమంగా నిర్వహించాలని రైతులకు సూచించారు.
మిజోరాం యూనివర్సిటీకి చెందిన NHM, 'జీవ వైవిధ్య చట్టం' (Biological Diversity Act) కింద భారతదేశపు 21వ నిర్దేశిత రిపోజిటరీగా మారింది
జీవ వైవిధ్య చట్టం, 2002లోని సెక్షన్ 39 కింద, ఐజాల్లోని మిజోరాం యూనివర్సిటీకి చెందిన నేచురల్ హిస్టరీ మ్యూజియం (NHM)ను భారతదేశపు 21వ నిర్దేశిత భాండాగారం (Designated Repository)గా MoEFCC ప్రకటించింది. ఈ గుర్తింపు జీవ వైవిధ్య పరిరక్షణను మరియు శాస్త్రీయ డాక్యుమెంటేషన్ను, ముఖ్యంగా ఇండో-బర్మా బయోడైవర్సిటీ హాట్స్పాట్ పరిధిలో, మరింత బలోపేతం చేస్తుంది.
6) పర్యావరణం
అరుణాచల్ ప్రదేశ్: ఎత్తైన ప్రాంతాల్లోని యాక్ల కోసం IoT ఆధారిత స్మార్ట్ హెల్త్ ట్రాకర్ అభివృద్ధి
అరుణాచల్ ప్రదేశ్లోని దిరాంగ్లో ఉన్న ICAR–నేషనల్ రీసెర్చ్ సెంటర్ ఆన్ యాక్ (NRC-Y) శాస్త్రవేత్తలు, అస్సాం డాన్ బాస్కో యూనివర్సిటీ సహకారంతో, హిమాలయ ప్రాంతంలోని అత్యంత ఎత్తైన ప్రదేశాలలో నివసించే యాక్ (yak) జంతువుల ఆరోగ్యం మరియు కదలికలను పర్యవేక్షించడానికి IoT-ఆధారిత స్మార్ట్ పర్యవేక్షణ వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేశారు.
యాక్ల గురించి: భారతీయ యాక్ జాతి: బోస్ గ్రునియెన్స్ | దీనిని సాధారణంగా “హిమాలయాల ఓడ” అని పిలుస్తారు | హిమాలయ ప్రాంత ప్రజలకు మాంసం, పాలు, ఉన్ని మరియు రవాణాకు ఇది ఒక ముఖ్యమైన వనరు | 20వ పశుసంపద గణన ప్రకారం, భారతదేశంలో సుమారు 58,000 యాక్లు ఉన్నాయి, వీటిలో దాదాపు సగం లడఖ్లో కనిపిస్తాయి.
7) రక్షణ
DRDO 'పినాక' లాంగ్ రేంజ్ గైడెడ్ రాకెట్ (LRGR) – 60 కి.మీ. పరిధి – ప్రయోగ పరీక్షను విజయవంతంగా నిర్వహించింది
DRDO 2026 జూలై 8న ఒడిశాలోని చండీపూర్లో ఉన్న ఇంటిగ్రేటెడ్ టెస్ట్ రేంజ్ (ITR) నుండి పినాకా లాంగ్ రేంజ్ గైడెడ్ రాకెట్ (LRGR) యొక్క ప్రయోగ పరీక్షను విజయవంతంగా నిర్వహించింది. వినియోగదారు నిర్దేశించిన కనీస పరిధి అయిన 60 కిలోమీటర్ల దూరానికి ఈ రాకెట్ను పరీక్షించారు; ఇది ప్రయోగ సమయంలో నిర్దేశిత విన్యాసాలన్నింటినీ విజయవంతంగా ప్రదర్శిస్తూ, తన లక్ష్యాన్ని కచ్చితంగా ఛేదించింది.
8) పథకాలు
వికసిత్ ఉడాన్ పథకం – ₹28,840 కోట్లు, 100 కొత్త విమానాశ్రయాలు, 200 హెలిప్యాడ్లు
ప్రధాని మోదీ జోధ్పూర్ విమానాశ్రయం నుండి సవరించిన 'ఉడాన్' (UDAN) పథకాన్ని (వికసిత్ ఉడాన్) ప్రారంభించారు. కేంద్ర మంత్రివర్గం 10 సంవత్సరాల కాలానికి ₹28,840 కోట్ల వ్యయంతో ఈ సవరించిన పథకానికి 2026 మార్చి 25న ఆమోదం తెలిపింది.
| వికసిత్ ఉడాన్ లక్ష్యం | వివరాలు |
|---|---|
| కొత్త విమానాశ్రయాలు | ప్రస్తుతం సేవలు లేని విమాన రన్వేల నుండి 100 కొత్త విమానాశ్రయాలను అభివృద్ధి చేయడం. |
| హెలిప్యాడ్లు | 200 ఆధునిక హెలిప్యాడ్లను నిర్మించడం |
| వయబుల్ గ్యాప్ ఫండింగ్ సపోర్ట్ | ప్రాంతీయ విమానయాన సంస్థలకు వయబిలిటీ గ్యాప్ ఫండింగ్ (VGF) కొనసాగించడం. |
| స్వదేశీ విమానం | ప్రాంతీయ అనుసంధానత కోసం HAL ధృవ్ మరియు డోర్నియర్ విమానాలను ప్రోత్సహించడం. |
శ్వేత విప్లవం 2.0 – 75,000 కొత్త పాడి సహకార సంఘాలు, రోజుకు 1,007 లక్షల కిలోల పాల ఉత్పత్తి లక్ష్యం
శ్వేత విప్లవం 2.0 (White Revolution 2.0) అనేది పాడి పరిశ్రమను ఆధునీకరించేందుకు సహకార మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలో సహకార సంఘాల నేతృత్వంలో చేపట్టిన ఒక కార్యక్రమం; ఇది ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ (శ్వేత విప్లవం, 1970) సాధించిన విజయం ఆధారంగా రూపొందించబడి, 2024 సెప్టెంబర్ 19న అధికారికంగా ప్రారంభించబడింది.
| టార్గెట్ | వివరాలు |
|---|---|
| పాల సేకరణ | 2028–29 నాటికి రోజుకు 660 లక్షల కిలోల నుండి 1,007 లక్షల కిలోలకు పెంపు |
| కొత్త సహకార సంఘాలు | అనుసంధానం లేని గ్రామ పంచాయతీలలో 75,000 కొత్త పాడి సహకార సంఘాలు (DCSలు) |
| ఉన్నతీకరణ | 46,422 ఉన్న DCSలను ఆధునిక మౌలిక సదుపాయాలతో అప్గ్రేడ్ చేశారు. |
| టెక్నాలజీస్ | మెరుగైన ఉత్పాదకత కోసం AMCUs, BMCs, AI, IVF మరియు లింగ-నిర్ధారిత వీర్యం |
| అమలు | జాతీయ పాడి పరిశ్రమ అభివృద్ధి కార్యక్రమం (NPDD) 2.0 కింద |
9) పురస్కారాలు మరియు గౌరవాలు
ఇండోనేషియా యొక్క అత్యున్నత పౌర గౌరవం - 'బింటాంగ్ ఆదిపూర్ణ'ను ప్రదానం చేసిన ప్రధాని మోదీ
భారత్-ఇండోనేషియా సంబంధాలను బలోపేతం చేయడంలో ప్రధాని మోదీ అందించిన విశేష కృషి మరియు ఆయన నాయకత్వానికి గుర్తింపుగా, ఇండోనేషియా అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన ‘బింటాంగ్ ఆదిపూర్ణ ఆఫ్ ది రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇండోనేషియా’తో ఆయనను ఆ దేశ అధ్యక్షుడు ప్రబోవో సుబియాంటో సత్కరించారు.
DoT యొక్క 'సమృద్ధ్ గ్రామ్' WSIS ప్రైజ్ 2026 గెలుచుకుంది
టెలికమ్యూనికేషన్స్ విభాగం (DoT) తన ప్రతిష్టాత్మక ప్రాజెక్ట్ అయిన “సమృద్ధ్ గ్రామ్: భారత్నెట్ ద్వారా సాధ్యమైన సమీకృత ఫిజిటల్ సేవా పంపిణీ నమూనా”కు గాను, యాక్షన్ లైన్ C6 – ఎనేబ్లింగ్ ఎన్విరాన్మెంట్ కింద వరల్డ్ సమ్మిట్ ఆన్ ది ఇన్ఫర్మేషన్ సొసైటీ (WSIS) ప్రైజ్ 2026ను గెలుచుకుంది. జెనీవాలో జరిగిన WSIS ఫోరమ్ 2026లో ఈ అవార్డును ప్రదానం చేశారు.
10) ర్యాంకులు మరియు నివేదికలు
విద్యా మంత్రిత్వ శాఖ AISHE నివేదికలు 2022–23 మరియు 2023–24లను విడుదల చేసింది
విద్యా మంత్రిత్వ శాఖ 2022–23 మరియు 2023–24 సంవత్సరాలకు సంబంధించిన ఉన్నత విద్యపై అఖిల భారత సర్వే (AISHE) నివేదికలను విడుదల చేసింది. AISHE 2023–24లోని ముఖ్యాంశాలు:
| సూచిక | డేటా |
|---|---|
| స్థూల నమోదు నిష్పత్తి (GER) | 29.5 (2022–23) → 30.0 (2023–24) |
| మహిళల స్థూల నమోదు నిష్పత్తి | 31.2 — మొత్తం GER కంటే ఎక్కువ |
| లింగ సమానత్వ సూచిక (GPI) | 1.08 — వరుసగా ఏడవ ఏటా 1.0 కంటే ఎక్కువ, ఇది మహిళల భాగస్వామ్యం అధికంగా ఉందని సూచిస్తోంది. |
| మొత్తం నమోదు | 2023–24లో 4.50 కోట్లు |
| STEMలో నమోదు | 1.02 కోట్లు; STEM విద్యార్థులలో 44% మంది మహిళలే. |
| ఫ్యాకల్టీ | మొత్తం 17.32 లక్షల మంది అధ్యాపకులు (వీరిలో 7.78 లక్షల మంది మహిళా అధ్యాపకులు ఉన్నారు) |
11) కమిటీలు & కాన్ఫరెన్స్
2026 NATO సమ్మిట్ - అంకారా, టర్కియే (7–8 జూలై); 5% GDP రక్షణ వ్యయం లక్ష్యం
2026 నాటో (NATO) శిఖరాగ్ర సమావేశం 2026 జూలై 7–8 తేదీలలో టర్కీలోని అంకారాలో ఉన్న బెష్టెపె అధ్యక్ష భవన సముదాయంలో జరిగింది; 2004 ఇస్తాంబుల్ శిఖరాగ్ర సమావేశం తర్వాత టర్కీ ఆతిథ్యం ఇచ్చిన మొదటి నాటో శిఖరాగ్ర సమావేశం ఇదే. దీనికి నాటో ప్రధాన కార్యదర్శి మార్క్ రుట్టే అధ్యక్షత వహించారు.
| వివరాలు | ఫాక్ట్ |
|---|---|
| రక్షణ వ్యయ లక్ష్యం | జీడీపీలో 5% లక్ష్యం (2025 హేగ్ సదస్సులో ఆమోదించబడింది, ఇది ఇంతకుముందున్న 2% ప్రమాణాన్ని భర్తీ చేసింది) సాధనలో పురోగతిని సమీక్షించారు. |
| ఫోకస్ ఏరియా | సమీకృత వాయు రక్షణ వ్యవస్థలు, డ్రోన్ నిరోధక సామర్థ్యాలు, ట్రాన్స్అట్లాంటిక్ సహకారం, ఉక్రెయిన్కు భద్రతా సహాయం |
| నాటో స్థాపన | 4 ఏప్రిల్ 1949 | వాషింగ్టన్ ఒప్పందం | ప్రధాన కార్యాలయం: బ్రస్సెల్స్, బెల్జియం |
| ఆర్టికల్ 5 | సమిష్టి రక్షణ నిబంధన — ఒక సభ్య దేశంపై దాడి అంటే అన్ని దేశాలపై దాడితో సమానం | 9/11 ఘటన తర్వాత ఒక్కసారి మాత్రమే ఇది అమలు చేయబడింది. |
| ప్రస్తుత సభ్యత్వం | 32 దేశాలు — ఫిన్లాండ్ (2023) మరియు స్వీడన్ (2024) తాజా సభ్యులుగా ఉన్నాయి. |
బ్రిక్స్ మహిళా మంత్రుల సమావేశం – కొచ్చి; మహిళల నేతృత్వంలోని పంచాయతీ రాజ్ నమూనా ప్రదర్శన
భారతదేశం యొక్క BRICS అధ్యక్షత (2026)లో భాగంగా, కేరళలోని కొచ్చిలో BRICS మహిళా మంత్రుల సమావేశం జరిగింది. సమ్మిళితమైన క్షేత్రస్థాయి పాలనకు ప్రపంచ స్థాయి ఉదాహరణగా, భారతదేశం తన మహిళా నాయకత్వంలోని పంచాయతీ రాజ్ నమూనాను ప్రదర్శించింది.
భువనేశ్వర్ ప్రకటన – గిరిజన పరిశోధన సంస్థల (TRIs) బలోపేతంపై జాతీయ వర్క్ షాప్
గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ మరియు ఒడిశా ప్రభుత్వం, భువనేశ్వర్లో గిరిజన పరిశోధనా సంస్థలను (TRIs) బలోపేతం చేయడంపై జాతీయ వర్క్షాప్ను ముగించాయి. ఈ సందర్భంగా భువనేశ్వర్ ప్రకటనను ఆమోదించారు — ఇది TRIsని పరిశోధన, ఆవిష్కరణ, గిరిజన వారసత్వ పరిరక్షణ మరియు సాక్ష్యాధారిత విధాన రూపకల్పన కోసం శ్రేష్ఠతా కేంద్రాలుగా మార్చే ఒక జాతీయ మార్గసూచి.
12) వార్తల్లో వ్యక్తులు
'బ్రిడ్జ్ మ్యాన్ ఆఫ్ ఇండియా' గిరీష్ భరద్వాజ్ కన్నుమూత – పద్మశ్రీ 2017
"బ్రిడ్జ్ మ్యాన్ ఆఫ్ ఇండియా"గా ప్రసిద్ధి చెందిన గిరీష్ భరద్వాజ్, కర్ణాటకలోని దక్షిణ కన్నడ జిల్లా సుల్లియాలో 76 ఏళ్ల వయసులో కన్నుమూశారు. ఇంజనీరింగ్ పట్టభద్రుడైన ఆయన, గ్రామీణ ప్రాంతాల మధ్య రవాణా సౌకర్యాలను మెరుగుపరిచేందుకు దేశవ్యాప్తంగా 140కు పైగా తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన వేలాడే పాదచారుల వంతెనలను (hanging footbridges) రూపొందించి నిర్మించారు. ఆయనకు 2017లో పద్మశ్రీ పురస్కారం లభించింది.
13) క్రీడలు
2026 బ్రిటిష్ గ్రాండ్ ప్రిక్స్ను గెలుచుకున్న చార్లెస్ లెక్లర్ – ఫెరారీకి 250వ F1 విజయం
సిల్వర్స్టోన్ సర్క్యూట్లో జరిగిన 2026 బ్రిటిష్ గ్రాండ్ ప్రిక్స్ను చార్లెస్ లెక్లర్క్ (ఫెరారీ) గెలుచుకున్నారు, తద్వారా ఫెరారీ తన 250వ ఫార్ములా వన్ గ్రాండ్ ప్రిక్స్ విజయాన్ని నమోదు చేసింది.
| గ్రాండ్ ప్రిక్స్ | విజేత |
|---|---|
| ఆస్ట్రేలియన్ గ్రాండ్ ప్రిక్స్ | జార్జ్ రస్సెల్ (మెర్సిడెస్) |
| చైనీస్ గ్రాండ్ ప్రిక్స్ | కిమీ ఆంటోనెల్లి (మెర్సిడెస్) |
| జపనీస్ గ్రాండ్ ప్రిక్స్ | కిమీ ఆంటోనెల్లి (మెర్సిడెస్) |
| మయామి గ్రాండ్ ప్రిక్స్ | కిమీ ఆంటోనెల్లి (మెర్సిడెస్) |
| కెనడియన్ గ్రాండ్ ప్రిక్స్ | కిమీ ఆంటోనెల్లి (మెర్సిడెస్) |
| మొనాకో గ్రాండ్ ప్రిక్స్ | కిమీ ఆంటోనెల్లి (మెర్సిడెస్) |
| బార్సిలోనా-కాటలోనియా గ్రాండ్ ప్రిక్స్ | లూయిస్ హామిల్టన్ (ఫెరారీ) |
| ఆస్ట్రియన్ గ్రాండ్ ప్రిక్స్ | జార్జ్ రస్సెల్ (మెర్సిడెస్) |
| బ్రిటీష్ గ్రాండ్ ప్రిక్స్ | చార్లెస్ లెక్లర్క్ (ఫెరారీ) — ఫెరారీ యొక్క 250వ F1 విజయం |
ICC మహిళల T20 ప్రపంచ కప్ 2026 విజేతగా ఆస్ట్రేలియా
లండన్లోని లార్డ్స్ క్రికెట్ గ్రౌండ్లో జరిగిన ఫైనల్లో ఇంగ్లాండ్ను 7 వికెట్ల తేడాతో ఓడించి, టోర్నమెంట్ అంతటా అజేయంగా నిలిచిన ఆస్ట్రేలియా 2026 ఐసీసీ మహిళల టీ20 ప్రపంచ కప్ను గెలుచుకుంది.
భారతదేశ 98వ చెస్ గ్రాండ్మాస్టర్గా అశ్వత్ ఎస్.
పూణే ఇంటర్నేషనల్ రౌండ్-రాబిన్ చెస్ టోర్నమెంట్లో తన చివరి 'GM నార్మ్' (GM norm) సాధించిన తర్వాత, 17 ఏళ్ల అశ్వత్ ఎస్. భారతదేశపు 98వ చెస్ గ్రాండ్మాస్టర్ (GM)గా నిలిచాడు. అతను తన చివరి మూడు గేమ్స్లోనూ విజయం సాధించడం ద్వారా ఈ హోదాను దక్కించుకున్నాడు.
ఐసీసీ హాల్ ఆఫ్ ఫేమ్లో సౌరవ్ గంగూలీకి చోటు – 12వ భారతీయ క్రికెటర్
సౌరవ్ గంగూలీ 2026 జూలై 8న ICC హాల్ ఆఫ్ ఫేమ్లో చేర్చబడ్డారు; ఈ గౌరవాన్ని పొందిన 12వ భారతీయ క్రికెటర్గా ఆయన నిలిచారు.
14) ఇతరాలు
LokOS – DAY-NRLM కింద గ్రామీణ జీవనోపాధుల కోసం డిజిటల్ వెన్నెముక
LokOS (Lok Operating System) అనేది స్వయం సహాయక సంఘాలు (SHGs) మరియు సమాజ ఆధారిత సంస్థల (CBOs) సమగ్ర డిజిటలైజేషన్ కోసం DAY-NRLM ఆధ్వర్యంలో అభివృద్ధి చేయబడిన ఒక వెబ్ మరియు మొబైల్ ప్లాట్ఫారమ్.
ఇటీవలి చేరినది: మహిళా పారిశ్రామికతను మరియు 'లఖ్పతి దీదీ మిషన్'ను ప్రోత్సహించేందుకు, LokOS (లోక్-ఓఎస్) పరిధిలో SHE-LEAPS (29 జూన్ 2026న ప్రారంభించబడింది) పనిచేస్తుంది.
అకడమిక్ బ్యాంక్ ఆఫ్ క్రెడిట్స్ (ABC) మరియు APAAR – ‘ఒక దేశం, ఒక విద్యార్థి గుర్తింపు సంఖ్య’
అకడమిక్ బ్యాంక్ ఆఫ్ క్రెడిట్స్ (ABC) అనేది విద్యా మంత్రిత్వ శాఖ ద్వారా అభివృద్ధి చేయబడిన మరియు UGC ద్వారా నియంత్రించబడే ఒక డిజిటల్ వేదిక. APAAR (ఆటోమేటెడ్ పర్మనెంట్ అకడమిక్ అకౌంట్ రిజిస్ట్రీ) అనేది "ఒక దేశం, ఒక విద్యార్థి గుర్తింపు సంఖ్య" (One Nation, One Student ID) అనే కార్యక్రమంగా పనిచేస్తుంది — ఇది ABCతో అనుసంధానించబడిన ఒక ప్రత్యేకమైన 12-అంకెల విద్యార్థి గుర్తింపు సంఖ్య.
శ్యామ ప్రసాద్ ముఖర్జీ 125వ జయంతి
ప్రధాన మంత్రి మోదీ, డాక్టర్ శ్యామా ప్రసాద్ ముఖర్జీ 125వ జయంతి సందర్భంగా ఆయనకు నివాళులర్పించారు; ఈ సందర్భంగా విద్య, పారిశ్రామిక అభివృద్ధి మరియు జాతీయ సమగ్రతకు ఆయన అందించిన విశేష సేవలను ప్రధాని గుర్తుచేశారు. "ఒకే దేశంలో రెండు రాజ్యాంగాలు, ఇద్దరు ప్రధానులు మరియు రెండు జాతీయ చిహ్నాలు ఉండకూడదు" (Ek desh mein do vidhan, do pradhan aur do nishan nahi chalenge) అనే చారిత్రాత్మక నినాదాన్ని డాక్టర్ ముఖర్జీ ఇచ్చారు.
క్విక్ రివిజన్ టేబుల్
| Topic | One-Line Summary |
|---|---|
| తీస్తా నది – TRCMRP | బంగ్లాదేశ్ మరియు చైనాలు 'తీస్తా నది సమగ్ర నిర్వహణ మరియు పునరుద్ధరణ ప్రాజెక్ట్' (TRCMRP) గురించి చర్చించిన నేపథ్యంలో, తీస్తా నది అంశంపై తన విధానాన్ని నిర్ణయించుకునేటప్పుడు అన్ని పరిణామాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటామని భారత్ పేర్కొంది; 2011 నుండి తీస్తా జలాల పంపిణీ ఒప్పందం పెండింగ్లో ఉంది; అలాగే 1996 నాటి గంగా జలాల ఒప్పందం గడువు 2026 డిసెంబర్ 31 నాటికి ముగియనుంది. |
| కీకో ఫుజిమోరీ - పెరూ | కీకో ఫుజిమోరి (పాపులర్ ఫోర్స్ పార్టీ) 50.135% ఓట్లతో పెరూ 2026 అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో విజయం సాధించారు; తన నాలుగవ ప్రయత్నంలో ప్రజల ఓట్ల ద్వారా పెరూ అధ్యక్షురాలిగా ఎన్నికైన మొదటి మహిళగా ఆమె నిలిచారు; రాజధాని: లిమా; కరెన్సీ: పెరూవియన్ సోల్; యునెస్కో (UNESCO) ప్రదేశం: మచు పిచ్చు. |
| ప్రధాని మోదీ – ఇండోనేషియా పర్యటన | భారత్ మరియు ఇండోనేషియా 14 అవగాహన ఒప్పందాలపై (MoUs) సంతకాలు చేశాయి; బ్రహ్మోస్ క్షిపణి సహకారం; సింఘాసరి SEZలో IIM బెంగళూరు శాఖ ఏర్పాటు; భారత్ యొక్క ONDC ఆర్కిటెక్చర్ (Beckn ప్రోటోకాల్ ఆధారితం)తో రూపొందించిన ION వ్యవస్థను ఇండోనేషియా ప్రారంభించనుంది; ప్రంబనన్ ఆలయ పరిరక్షణలో భారత్ సహకారం మరియు 100 టన్నుల DWR-162 గోధుమ విత్తనాల సరఫరా. |
| ప్రధాని మోదీ – ఆస్ట్రేలియా పర్యటన | యురేనియం సరఫరాకు వీలు కల్పిస్తూ భారత్-ఆస్ట్రేలియా పౌర అణు ఒప్పందం (2014) అమలులోకి వచ్చింది; 2009 రక్షణ ప్రకటన స్థానంలో జేడీడీఎస్సీపై సంతకం చేశారు; సైబర్ మరియు కీలక సాంకేతికతల కోసం ప్యాక్ట్స్ (PACTS) ప్రారంభించబడింది; భువనేశ్వర్లోని ఎన్ఎస్టీఐలో మైనింగ్లో సెంటర్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్ ఏర్పాటు; 3 పురాతన వస్తువులు (నంది, భద్రకాళితో కూడిన త్రిశూలం, ఆరు తలల స్కంద) తిరిగి అప్పగించబడ్డాయి. |
| భారతదేశం – రెండవ అతిపెద్ద మొబైల్ తయారీదారు | ప్రధాని మోదీ గుజరాత్లోని సనంద్లో సీజీ సెమీ ఓశాట్ కేంద్రాన్ని (భారత-జపాన్-థాయ్ సహకారం) ప్రారంభించారు; దీని ప్రారంభ సామర్థ్యం సంవత్సరానికి 20 కోట్ల చిప్లు, లక్ష్యం 500 కోట్లు; భారతదేశం ప్రపంచంలోనే రెండవ అతిపెద్ద మొబైల్ ఫోన్ తయారీదారుగా అవతరించింది. |
| రాజస్థాన్ రిఫైనరీ | బలోత్రాలో రాజస్థాన్ రిఫైనరీని ప్రధాని మోదీ దేశానికి అంకితం చేశారు; ₹1.06 లక్షల కోట్ల విలువైన ప్రాజెక్టులను ప్రారంభించారు; ప్రపంచంలోనే నాలుగో అతిపెద్ద రిఫైనింగ్ దేశంగా భారత్ అవతరించింది. |
| నేతన్న భరోసా – ఏపీ | చేనేత కార్మికుల కోసం ఉద్దేశించిన ఏపీ నేతన్న భరోసా పథకం, వైఎస్ఆర్ నేతన్న నేస్తం స్థానంలోకి వచ్చింది; ఇది సంవత్సరానికి ₹25,000 సహాయాన్ని అందిస్తుంది (గతంలో ఇది ₹24,000గా ఉండేది); చేనేత మగ్గాలకు 200 యూనిట్లు, పవర్ లూమ్లకు 500 యూనిట్ల ఉచిత విద్యుత్ను అందిస్తుంది; జాతీయ చేనేత దినోత్సవం (7 ఆగస్టు 2025) నాడు దీనిని ప్రకటించారు; ఏపీసీఓ స్వర్ణోత్సవంలో ఈ పథకాన్ని త్వరగా అమలు చేయనున్నట్లు ప్రకటించారు. |
| NFSA సవరణ బిల్లు 2026 – AAY | జాతీయ ఆహార భద్రత (సవరణ) బిల్లు, 2026 ముసాయిదా, AAY అర్హతను ప్రతి కుటుంబానికి 35 కిలోల నుండి ప్రతి వ్యక్తికి నెలకు 7 కిలోలకు (ఒక కుటుంబానికి గరిష్టంగా 35 కిలోలు) మార్చాలని ప్రతిపాదిస్తోంది; దక్షిణ భారతదేశంలో సర్వసాధారణంగా ఉండే చిన్న కుటుంబాలకు తక్కువ లభిస్తుందని, ఆహార ధాన్యాల కేటాయింపులో ఉత్తర-దక్షిణ ప్రాంతాల మధ్య వ్యత్యాసం ఏర్పడే ప్రమాదం ఉందని పేర్కొంటూ తమిళనాడు మరియు కేరళ దీనిని వ్యతిరేకిస్తున్నాయి. |
| ఢిల్లీ హైకోర్టు – విస్మరించబడే హక్కు | లక్ష్ వీర్ సింగ్ యాదవ్ వర్సెస్ యూఓఐ (2026) కేసులో ఢిల్లీ హైకోర్టు, ఆర్టిబిఎఫ్ (RTBF) అనేది ఆర్టికల్ 21 గోప్యతా హక్కుల నుండి ఉద్భవిస్తుందని పేర్కొంది; తొలగింపు కంటే మాస్కింగ్/రిడాక్టింగ్కు ప్రాధాన్యత ఇచ్చింది; అనుపాత పరీక్షను ప్రవేశపెట్టింది; ప్రపంచవ్యాప్త మూలం: మారియో కోస్టేజా గొంజాలెజ్ వర్సెస్ గూగుల్ స్పెయిన్ (ఈసీజే, 2014); భారతదేశంలో పునాది: కె.ఎస్. పుట్టస్వామి వర్సెస్ యూఓఐ (2017); డిపిడిపి చట్టం, 2023లో చట్టబద్ధమైన హక్కును పరిమితం చేసింది. |
| ISRO SOLVE – గగన్యాన్ | గగన్యాన్ మానవ సహిత అంతరిక్ష యాత్ర కోసం 'క్రూ మాడ్యూల్' యొక్క పారాచూట్ ఆధారిత వేగ నియంత్రణ వ్యవస్థను ధృవీకరించేందుకు, శ్రీహరికోటలోని SDSC వద్ద 'సబ్-ఆర్బిటల్ లాంచ్ వెహికల్ ఫర్ ఎక్స్పెరిమెంట్స్' (SOLVE) యొక్క మొదటి గ్రౌండ్ టెస్ట్ను ఇస్రో విజయవంతంగా నిర్వహించింది. |
| పినాక LRGR | DRDO 2026 జూలై 8న ఒడిశాలోని ITR చండీపూర్ నుండి 'పినాక లాంగ్ రేంజ్ గైడెడ్ రాకెట్' (LRGR)ను విజయవంతంగా పరీక్షించింది; ఇందులో 60 కిలోమీటర్ల కనిష్ట పరిధిని పరీక్షించారు; ప్రయోగ సమయంలో నిర్దేశిత విన్యాసాలన్నింటినీ ప్రదర్శిస్తూనే, ఈ రాకెట్ లక్ష్యాన్ని కచ్చితంగా ఛేదించింది. |
| వికసిత్ ఉడాన్ పథకం | ప్రధాని మోదీ జోధ్పూర్ విమానాశ్రయం నుండి సవరించిన UDAN పథకాన్ని (వికసిత్ UDAN) ప్రారంభించారు; దీనికి 10 ఏళ్ల కాలానికి ₹28,840 కోట్ల వ్యయం కేటాయించబడింది; ఇది 100 కొత్త విమానాశ్రయాలు మరియు 200 ఆధునిక హెలిప్యాడ్ల ఏర్పాటును లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది; 2016లో ప్రారంభమైన అసలు UDAN పథకం ద్వారా 669 మార్గాలు కార్యరూపం దాల్చాయి, 95 విమానాశ్రయాలు అనుసంధానించబడ్డాయి మరియు 1.66 కోట్ల మంది ప్రయాణికులు లబ్ధి పొందారు. |
| శ్వేత విప్లవం 2.0 | సహకార మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలో 2024 సెప్టెంబర్ 19న ప్రారంభించబడింది; 2028-29 నాటికి రోజువారీ పాల సేకరణను (ప్రస్తుతం ఉన్న 660 లక్షల కిలోల నుండి) 1,007 లక్షల కిలోలకు పెంచడం దీని లక్ష్యం; 75,000 కొత్త పాడి సహకార సంఘాల ఏర్పాటు; AMCUs, BMCs, AI మరియు IVF వంటి సాంకేతికతల వినియోగం; 'ఆపరేషన్ ఫ్లడ్' (1970) స్ఫూర్తితో దీనిని రూపొందించారు. |
| 2026 నాటో శిఖరాగ్ర సమావేశం – అంకారా | 7-8 జూలై 2026న అంకారాలోని బెస్టెపె ప్రెసిడెన్షియల్ కాంప్లెక్స్లో జరిగింది — 2004 ఇస్తాంబుల్ సదస్సు తర్వాత టర్కీలో జరిగిన మొదటి నాటో సదస్సు; 5% జీడీపీ రక్షణ వ్యయ లక్ష్యాన్ని సమీక్షించారు (2025 హేగ్ సదస్సులో ఆమోదించబడింది); నాటో 1949లో స్థాపించబడింది, ప్రధాన కార్యాలయం బ్రస్సెల్స్; 32 సభ్య దేశాలు; 9/11 తర్వాత ఆర్టికల్ 5 (సామూహిక రక్షణ)ను ఒక్కసారి మాత్రమే ప్రయోగించారు. |
| AISHE 2023–24 | GER 29.5 నుండి 30.0కు పెరిగింది; మహిళల GER 31.2 (మొత్తం సగటు కంటే ఎక్కువ); జెండర్ పారిటీ ఇండెక్స్ (GPI) 1.08 — వరుసగా ఏడవ ఏడాది కూడా 1.0 కంటే ఎక్కువగా నమోదైంది; మొత్తం నమోదు 4.50 కోట్లు; STEM విభాగంలో నమోదు 1.02 కోట్లు దాటింది (మహిళలు 44%); 17.32 లక్షల మంది అధ్యాపకులు (వీరిలో 7.78 లక్షల మంది మహిళలు). |
| సౌరవ్ గంగూలీ – ఐసీసీ హాల్ ఆఫ్ ఫేమ్ | సౌరవ్ గంగూలీ 2026 జూలై 8న ఐసీసీ (ICC) 'హాల్ ఆఫ్ ఫేమ్'లో చేర్చబడ్డారు; ఈ గౌరవాన్ని పొందిన 12వ భారతీయ క్రికెటర్ అయిన ఆయన, 1992 నుండి 2008 వరకు ఎడమచేతి వాటం బ్యాటర్ మరియు కెప్టెన్గా భారత్కు ప్రాతినిధ్యం వహించారు. |
| ఆస్ట్రేలియా – ఐసీసీ మహిళల టీ20 ప్రపంచ కప్ 2026 | లండన్లోని లార్డ్స్ క్రికెట్ గ్రౌండ్లో జరిగిన ఫైనల్లో ఆస్ట్రేలియా ఇంగ్లాండ్ను 7 వికెట్ల తేడాతో ఓడించింది; 7వ మహిళల టీ20 ప్రపంచ కప్ టైటిల్ (ఏ జట్టుకైనా ఇదే అత్యధికం); బెత్ మూనీ: 64 పరుగులు, ప్లేయర్ ఆఫ్ మ్యాచ్ మరియు టోర్నమెంట్; ఫోబ్ లిచ్ఫీల్డ్: 48 పరుగులు; ఆస్ట్రేలియా టోర్నమెంట్ అంతటా అజేయంగా నిలిచింది. |
| యాక్ – IoT స్మార్ట్ ట్రాకర్ | భారతీయ యాక్ల (Bos grunniens) ఆరోగ్యం, ఒత్తిడి మరియు కదలికలను (జియో-ఫెన్సింగ్) పర్యవేక్షించడానికి ICAR-NRC-Y దిరాంగ్ (అరుణాచల్ ప్రదేశ్) మరియు అస్సాం డాన్ బాస్కో యూనివర్సిటీలు కలిసి IoT-ఆధారిత స్మార్ట్ కాలర్ పరికరాన్ని అభివృద్ధి చేశాయి; భారతదేశంలో సుమారు 58,000 యాక్లు ఉన్నాయి (20వ పశుగణన ప్రకారం), వీటిలో దాదాపు సగం లడఖ్లోనే ఉన్నాయి; యాక్ను "హిమాలయాల నౌక" అని పిలుస్తారు. |
