వీక్లీ కరెంట్ అఫైర్స్ (అక్టోబర్ 2026 - 1వ వారం) - పరీక్ష రివిజన్ నోట్స్
1) అంతర్జాతీయ కరెంట్ అఫైర్స్
SCO జాతీయ సమన్వయకర్తల మండలి సమావేశం
2026–27 సంవత్సరానికి గాను పాకిస్థాన్ చేపట్టిన SCO అధ్యక్షతలో, ఆ దేశంలోని ఇస్లామాబాద్‌లో జరిగిన 'షాంఘై సహకార సంస్థ (SCO) జాతీయ సమన్వయకర్తల మండలి' సమావేశంలో ఒక భారతీయ ప్రతినిధి బృందం పాల్గొంది. 2026 బిష్కెక్ శిఖరాగ్ర సమావేశం తర్వాత పాకిస్థాన్ ఈ అధ్యక్ష బాధ్యతలను స్వీకరించింది. దీని ఇతివృత్తం: "దృక్పథాన్ని ఆచరణగా మార్చడం: అనుసంధానత, ఆవిష్కరణ మరియు ఉమ్మడి శ్రేయస్సు."
| వివరాలు | ఫాక్ట్ |
|---|---|
| స్థాపించబడింది | 2001 |
| సభ్యులు | 10 సభ్య దేశాలు |
| భారతదేశం మరియు పాకిస్థాన్ | పూర్తి సభ్యులు 2017 |
| ఇరాన్ | పూర్తి సభ్యత్వం 2023 |
| బెలారస్ | పదవ సభ్య దేశం 2024 |
| శాశ్వత సంస్థలు | SCO సెక్రటేరియట్ – బీజింగ్; ప్రాంతీయ ఉగ్రవాద వ్యతిరేక నిర్మాణం (RATS) – తాష్కెంట్ |
మొరాకో మొదటి మహిళా ప్రధాన మంత్రి
మొరాకో రాజకీయ చరిత్రలో ఒక కీలక ఘట్టంగా, ఆ దేశ రాజు 2026 సెప్టెంబర్ 29న ఫాతిమా ఎజ్జహ్రా ఎల్ మన్సూరిని దేశపు మొట్టమొదటి మహిళా ప్రధాన మంత్రిగా నియమించారు.
2) జాతీయ కరెంట్ అఫైర్స్
APEDA, GI-ట్యాగ్ గల గుల్బర్గా కందిపప్పు ఎగుమతికి సౌకర్యం కల్పించింది
వ్యవసాయ మరియు ప్రాసెస్డ్ ఆహార ఉత్పత్తుల ఎగుమతి అభివృద్ధి సంస్థ (APEDA), కర్ణాటక నుండి మాల్దీవులకు GI-ట్యాగ్ కలిగిన గుల్బర్గా కందిపప్పు (Tur Dal) యొక్క 1 మెట్రిక్ టన్ను (MT) ఎగుమతికి సహకరించింది. ఇది కలబురిగి (గతంలో గుల్బర్గా) ప్రాంతానికి చెందిన GI-ట్యాగ్ కలిగిన ఉత్పత్తి. కందిపప్పు (దీనిని 'pigeon pea' లేదా 'red gram' అని కూడా పిలుస్తారు) భారతదేశంలో ఒక ముఖ్యమైన పప్పుధాన్యపు పంట.
భారతదేశపు మొట్టమొదటి ఓడరేవు-ఆధారిత ఈ-మెథనాల్ ప్లాంట్
భారతదేశం తన మొదటి ఓడరేవు-ఆధారిత ఈ-మెథనాల్ (e-methanol) ఉత్పత్తి కేంద్రాన్ని గుజరాత్‌లోని కాండ్లాలో ఉన్న దీన్‌దయాళ్ పోర్ట్ అథారిటీ (DPA) వద్ద 2026 సెప్టెంబర్ 26న ప్రారంభించింది (దీనికి శంకుస్థాపన చేసింది). కేంద్ర ఓడరేవులు, నౌకాయానం మరియు జలమార్గాల శాఖ మంత్రి సర్బానంద సోనోవాల్, గుజరాత్ ముఖ్యమంత్రి భూపేంద్ర పటేల్ మరియు అస్సాం ముఖ్యమంత్రి హిమంత బిశ్వ శర్మ దీనికి శంకుస్థాపన చేశారు. ఈ ప్రాజెక్ట్ విలువ ₹2,300 కోట్లు కాగా, దీని ఉత్పత్తి సామర్థ్యం రోజుకు 150 టన్నులు.
భారతదేశపు మొట్టమొదటి LNG-ఆధారిత రైలు
కేంద్ర హోం మంత్రి మరియు సహకార శాఖ మంత్రి అమిత్ షా, గుజరాత్‌లోని అహ్మదాబాద్‌లోని సబర్మతి రైల్వే స్టేషన్ నుండి భారతదేశపు మొట్టమొదటి ద్రవీకృత సహజ వాయువు (LNG)తో నడిచే రైలును జెండా ఊపి ప్రారంభించారు. సాంప్రదాయ డీజిల్‌పై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడం మరియు స్వచ్ఛమైన రైల్వే కార్యకలాపాలకు మద్దతు ఇవ్వడం ఈ సాంకేతికత యొక్క ఉద్దేశ్యం.
'స్పందన్ వన్' టెలి-ఈసీజీ నెట్‌వర్క్
ముఖ్యంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో గుండె సంబంధిత అత్యవసర పరిస్థితులను ముందుగానే గుర్తించి చికిత్స అందించడాన్ని మెరుగుపరిచేందుకు, హర్యానా ప్రభుత్వం ‘స్పందన్ వన్’ (Spandan One) అనే టెలి-ఈసీజీ (tele-ECG) నెట్‌వర్క్‌ను ప్రవేశపెట్టింది. ఇది 29 మే 2026న సన్‌ఫాక్స్ టెక్నాలజీస్ (Sunfox Technologies)తో కుదుర్చుకున్న ప్రభుత్వ-ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యం (PPP) ద్వారా ప్రారంభించబడింది.
PHCలు, CHCలు, సబ్-డివిజనల్ మరియు జిల్లా ఆసుపత్రులతో సహా దాదాపు 600 ప్రభుత్వ ఆరోగ్య కేంద్రాలలో స్మార్ట్‌ఫోన్‌లకు అనుసంధానించబడిన పోర్టబుల్ టెలి-ECG పరికరాలను అందుబాటులోకి తెచ్చారు. వీటిని ఫ్రంట్‌లైన్ సిబ్బంది నిర్వహించగలరు మరియు వైద్యుల పరిశీలనతో కూడిన ఫలితాలు మూడు నిమిషాల లోపే అందుతాయి. రోగులు ఆంజియోగ్రఫీ మరియు ఆంజియోప్లాస్టీ కోసం రిఫర్ చేయబడటానికి ముందే, స్థానికంగానే ప్రాథమిక చికిత్సను (సూచించబడిన 'లోడింగ్ డోస్'తో సహా) పొందవచ్చు.
నాలుగు ‘మెగా పోర్ట్’లను ప్రకటించిన కేంద్రం
భారతీయ ఓడరేవుల చట్టం, 2025లోని సెక్షన్ 73 కింద దీన్‌దయాళ్ (కాండ్లా), జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ (న్హావా షేవా), పారాదీప్ మరియు ముంద్రా ఓడరేవులను 'మెగా పోర్ట్స్' (అతిపెద్ద ఓడరేవులు)గా కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. ఓడరేవులు, నౌకాయాన మరియు జలమార్గాల మంత్రిత్వ శాఖ 2026 సెప్టెంబర్ 25న ఈ నోటిఫికేషన్‌ను జారీ చేసింది; అధికారిక గెజిట్‌లో ప్రచురితమైన వెంటనే ఇది అమలులోకి వచ్చింది.
| పోర్ట్ | కేటగిరీ |
|---|---|
| దీన్‌దయాళ్ (కాండ్లా) | ప్రధాన ఓడరేవు |
| జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ | ప్రధాన ఓడరేవు |
| పరాదీప్ | ప్రధాన ఓడరేవు |
| ముండ్రా | ప్రధాన ఓడరేవు కాదు |
కొత్త NCERT పాఠ్యపుస్తకంలో 'సెంగోల్'కు చోటు
జాతీయ విద్యా పరిశోధన మరియు శిక్షణ మండలి (NCERT) తన కొత్త 9వ తరగతి సాంఘిక శాస్త్రం పాఠ్యపుస్తకమైన సమాజాన్ని అర్థం చేసుకోవడం: భారతదేశం మరియు ఆవల – రెండవ భాగంలో సెంగోల్ను చేర్చింది. “పరిపాలన మరియు ప్రజా విధానం” అనే అధ్యాయం, సెంగోల్ను పరిపాలన, ధర్మబద్ధమైన పరిపాలన మరియు చోళ రాజవంశంతో ముడిపడి ఉన్న ఒక సాంస్కృతిక చిహ్నంగా వర్ణిస్తుంది.
3) ఆంధ్రప్రదేశ్ కరెంట్ అఫైర్స్
AP SSAAT SKOCH గోల్డ్ అవార్డును గెలుచుకుంది
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ కార్యక్రమాల అమలులో పారదర్శకత, జవాబుదారీతనం మరియు ప్రజా భాగస్వామ్యాన్ని బలోపేతం చేయడానికి చేపట్టిన కృషికి గుర్తింపుగా, 'సోసైటీ ఫర్ సోషల్ ఆడిట్ అకౌంటబిలిటీ అండ్ ట్రాన్స్‌పరెన్సీ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్' (SSAAT) సంస్థ SKOCH గోల్డ్ అవార్డును పొందిన భారతదేశపు మొట్టమొదటి రాష్ట్ర స్థాయి సామాజిక తనిఖీ (సోషల్ ఆడిట్) సంస్థగా నిలిచింది.
పల్లె పండుగ 3.0
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం తన గ్రామీణాభివృద్ధి కార్యక్రమమైన 'పల్లె పండుగ 3.0' (Palle Panduga 3.0) యొక్క మూడవ దశను 2026 సెప్టెంబర్ 29న ప్రారంభించింది. గ్రామీణ రహదారులు, పశుసంపదకు సంబంధించిన మౌలిక సదుపాయాలు, ఉద్యానవన సాగు, డ్రైనేజీ వ్యవస్థ మరియు ప్రజా వినియోగ సదుపాయాలపై దృష్టి సారిస్తూ, సుమారు ₹11,085 కోట్ల విలువైన పనులు గ్రామాల్లో చేపట్టబడతాయి.
| కంపోనెంట్ | టార్గెట్ | Cost |
|---|---|---|
| సిమెంట్ కాంక్రీటు (CC) రోడ్లు | 6,000 కి.మీ. | ₹2,700 కోట్లు |
| బిటుమినస్ (BT) రోడ్లు | 9,500 కి.మీ. | ₹7,550 కోట్లు |
| చిన్న గోకులాలు (పశువుల పాకలు) | 22,000 | ₹300 కోట్లు |
| ఉద్యాన పంటల తోటలు | 50,000 ఎకరాలు | ₹225 కోట్లు |
| ‘మ్యాజిక్ డ్రైన్స్’ | 1,000 కి.మీ. | ₹110 కోట్లు |
| బస్ షెల్టర్లు, గ్రామ పంచాయతీ భవనాలు, రచ్చబండ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు | — | ₹200 కోట్లు |
ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు భారతదేశపు మొట్టమొదటి PRAMAAN ధృవీకరణ పత్రం
కేంద్ర పర్యావరణ, అటవీ మరియు వాతావరణ మార్పుల శాఖ మంత్రి భూపేందర్ యాదవ్, ఇండియన్ ఫారెస్ట్ అండ్ వుడ్ సర్టిఫికేషన్ స్కీమ్ (IFWCS) కింద భారతదేశపు మొదటి ప్రమాణ్ సర్టిఫికెట్లను అందజేశారు. క్షేత్ర మరియు నిర్వహణ తనిఖీల అనంతరం, సుమారు 33,000 హెక్టార్ల విస్తీర్ణంలో ఉన్న మొక్కల పెంపకానికి గాను ఆంధ్రప్రదేశ్ ఫారెస్ట్ డెవలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ (APFDC)కు, మరియు ఒడిశా బాంబూ డెవలప్‌మెంట్ ఏజెన్సీ (OBDA)తో అనుబంధం ఉన్న వెదురు రైతు గోవింద్ మహాపాత్రకు ఈ సర్టిఫికెట్లను ప్రదానం చేశారు.
PRAMAAN ధృవీకరించబడిన అటవీ మరియు వ్యవసాయ ఉత్పత్తులను దేశీయ మరియు అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లతో అనుసంధానించే జాతీయంగా ఆమోదించబడిన ఫ్రేమ్‌వర్క్‌ను అందిస్తుంది, ఎందుకంటే గ్లోబల్ మార్కెట్‌లకు కలప మరియు అటవీ ఉత్పత్తుల యొక్క ధృవీకరించదగిన అటవీ నిర్మూలన-రహిత సోర్సింగ్ అవసరం.
| వివరాలు | ఫాక్ట్ |
|---|---|
| PRAMAAN పూర్తి రూపం | వ్యవసాయ అటవీ మరియు సహజ అటవీ వనరుల కోసం సుస్థిర నిర్వహణ పద్ధతుల గుర్తింపు మరియు అక్రిడిటేషన్ కార్యక్రమం |
| IFWCS ప్రారంభించబడింది | డిసెంబర్ 2023లో పర్యావరణ, అటవీ మరియు వాతావరణ మార్పుల మంత్రిత్వ శాఖ ద్వారా |
| నిర్వహణ సంస్థ | ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫారెస్ట్ మేనేజ్‌మెంట్ (IIFM), భోపాల్ |
| ధృవీకరణ వీటిని కవర్ చేస్తుంది | అటవీ నిర్వహణ, అటవీ నిర్వహణ వెలుపల చెట్టు, సంరక్షణ గొలుసు |
2026 ఆసియా క్రీడల్లో ఆంధ్రప్రదేశ్ క్రీడాకారులు
జపాన్‌లో జరిగిన 2026 ఆసియా క్రీడల్లో ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు చెందిన ముగ్గురు క్రీడాకారులు స్వర్ణ పతకాలు గెలుచుకున్నారు.
| క్రీడాకారుడు | క్రీడ |
|---|---|
| జ్యోతి సురేఖ వెన్నం | మహిళల కాంపౌండ్ ఆర్చరీ జట్టు |
| తిరుమూరు గణేష్ మణి రత్నం | పురుషుల కాంపౌండ్ ఆర్చరీ జట్టు |
| శ్రీ చరణి | భారత మహిళా క్రికెట్ జట్టు |
4) పాలిటి మరియు గవర్నెన్స్
ఎన్నికల సంఘంలో భిన్నాభిప్రాయాలు
భారత ఎన్నికల సంఘం (ECI)లో ఓటర్ల జాబితాల నిర్వహణ మరియు నిర్ణయాలు తీసుకునే విధానంపై ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్లు—సుఖ్‌బీర్ సింగ్ సంధు మరియు వివేక్ జోషి—అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేసినట్లు సమాచారం. ఓటర్ల జాబితాలపై కేంద్రీకృత నియంత్రణ, ERONet వ్యవస్థను వినియోగించుకునే అవకాశం మరియు ఓటర్ల నమోదు ప్రక్రియలో మార్పులు వంటి అంశాలు వారి ఆందోళనలలో ఉన్నాయి.
AFSPA విస్తరించబడింది - మణిపూర్, నాగాలాండ్, అరుణాచల్ ప్రదేశ్
కేంద్ర హోం వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ (MHA), మణిపూర్, నాగాలాండ్ మరియు అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లలోని 'అశాంతియుత ప్రాంతాలు'గా (disturbed areas) ప్రకటించబడిన ప్రాంతాలలో 'సాయుధ దళాల (ప్రత్యేక అధికారాల) చట్టం, 1958' (AFSPA) అమలును 2026 అక్టోబర్ 1 నుండి మరో ఆరు నెలల పాటు పొడిగించింది.
| వివరాలు | ఫాక్ట్ |
|---|---|
| చట్టం చేయబడింది | 1958 — తిరుగుబాటు లేదా తీవ్రమైన అంతర్గత భద్రతా సమస్యల కారణంగా "అశాంతియుత" (disturbed) ప్రాంతాలుగా ప్రకటించబడిన చోట్ల సాయుధ దళాలకు ప్రత్యేక అధికారాలు |
| సెక్షన్ 3 | ఒక ప్రాంతాన్ని అశాంతియుత ప్రాంతంగా ప్రకటించవచ్చు. |
| అధికారాలు | నిర్దిష్ట పరిస్థితులలో బలప్రయోగం చేయడం; వారెంట్ లేకుండా అరెస్టు చేయడం; వారెంట్ లేకుండా ప్రాంగణంలోకి ప్రవేశించి సోదా చేయడం |
| పూర్తిగా ఉపసంహరించబడిన రాష్ట్రాలు | త్రిపుర – 2015; మేఘాలయ – 2018 |
| జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్ | ప్రత్యేక సాయుధ దళాల (జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్) ప్రత్యేక అధికారాల చట్టం, 1990 |
UPSC 100 ఏళ్లు పూర్తి చేసుకుంది
భారతదేశపు మొట్టమొదటి పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ 1926 అక్టోబర్ 1న ఏర్పాటైనప్పటి నుండి, 2026 అక్టోబర్ 1 నాటికి యూనియన్ పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ (UPSC) 100 సంవత్సరాలను పూర్తి చేసుకుంది. దీని శతవార్షిక వేడుకలు న్యూఢిల్లీలోని భారత్ మండపంలో జరిగాయి. UPSC ఒక స్వతంత్ర రాజ్యాంగబద్ధ సంస్థ.
| మైల్ స్టోన్ | ఫాక్ట్ |
|---|---|
| మూలాలు | భారత ప్రభుత్వ చట్టం, 1919 మరియు లీ కమిషన్ (భారతదేశంలోని సుపీరియర్ సివిల్ సర్వీసెస్‌పై రాయల్ కమిషన్), 1924 |
| 1926 | మొదటి పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్; మొదటి చైర్మన్ సర్ రాస్ బార్కర్ |
| భారత ప్రభుత్వ చట్టం, 1935 | ఫెడరల్ పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్‌గా మారింది |
| 26 జనవరి 1950 | రాజ్యాంగపరమైన హోదాతో UPSCగా మారింది. |
| రాజ్యాంగ నిబంధనలు | అధికరణలు 315 నుండి 323, భాగం XIV (కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్లు) |
5) ఎకానమీ
2027-28 రబీ పంటలకు కనీస మద్దతు ధర (MSP)
రైతులకు లాభదాయకమైన రాబడిని కల్పించేందుకు, ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ అధ్యక్షతన జరిగిన ఆర్థిక వ్యవహారాల క్యాబినెట్ కమిటీ (CCEA), 2027-28 రబీ మార్కెటింగ్ సీజన్ (RMS) కోసం నిర్దేశిత రబీ పంటలన్నింటికీ కనీస మద్దతు ధరల (MSP) పెంపునకు ఆమోదం తెలిపింది.
| రబీ పంట | కనీస మద్దతు ధర 2027-28 |
|---|---|
| గోధుమలు | ₹2,610/క్వింటాల్ |
| బార్లీ | ₹2,286/క్వింటాల్ |
| శనగలు | ₹5,958/క్వింటాల్ |
| ఎర్ర కందిపప్పు (మసూర్) | ₹7,390/క్వింటాల్ |
| రేప్‌సీడ్ మరియు ఆవాలు | ₹6,613/క్వింటాల్ |
| కుసుమ పువ్వు | ₹7,215/క్వింటాల్ |
6) సైన్స్ & టెక్నాలజీ
సెకను నిర్వచనం
లీగల్ మెట్రాలజీ (ఇండియన్ స్టాండర్డ్ టైమ్) రూల్స్, 2026 ప్రకారం, భారతదేశం ఇండియన్ స్టాండర్డ్ టైమ్ (IST)ను చట్టపరమైన, పరిపాలనా, వాణిజ్య మరియు అధికారిక ప్రయోజనాల కోసం చట్టబద్ధంగా గుర్తింపు పొందిన సమయ సూచనగా చేస్తుంది. 27 ఆగస్టు 2026న నోటిఫై చేయబడిన ఈ నిబంధనలు ఫిబ్రవరి 2027 చివరి వారంలో అమల్లోకి వస్తాయి. బ్యాంకులు, టెలికాం నెట్‌వర్క్‌లు, డేటా సెంటర్లు మరియు ఇతర సంస్థలు తమ సిస్టమ్‌లు అధీకృత భారతీయ సమయ మూలానికి అనుగుణంగా ఉన్నాయని నిర్ధారించుకోవాలి.
| వివరాలు | ఫాక్ట్ |
|---|---|
| IST నిర్వహణ | CSIR–జాతీయ భౌతిక శాస్త్ర ప్రయోగశాల (CSIR-NPL), న్యూఢిల్లీ |
| ఉపయోగించిన గడియారాలు | ఐదు సీసియం పరమాణు గడియారాలు మరియు మూడు హైడ్రోజన్ మేజర్లు |
| IST | UTC + 5 గంటల 30 నిమిషాలు |
| సెకను నిర్వచనం | 1967 నుండి — సీసియం పరమాణువు యొక్క రెండు శక్తి స్థాయిల మధ్య జరిగే ఒక నిర్దిష్ట పరివర్తనకు సంబంధించిన వికిరణం యొక్క 9,192,631,770 చక్రాలు |
| పరమాణు గడియారాలు ఎందుకు? | కేవలం భూభ్రమణంపై ఆధారపడిన ఖగోళ కాలమానంతో పోలిస్తే ఎంతో అధిక స్థిరత్వం. |
తృష్ణ మిషన్
TRISHNA (Thermal Infra-Red Imaging Satellite for High-resolution Natural Resource Assessment) అనేది భారతదేశపు ISRO మరియు ఫ్రాన్స్‌కు చెందిన CNES (National Centre for Space Studies) మధ్య జరిగిన ఉమ్మడి భూ పరిశీలన ఉపగ్రహ ప్రాజెక్ట్; ఇది 2027లో ప్రయోగించబడనుంది. Megha-Tropiques మరియు SARAL తర్వాత ఇది వారి మూడవ ఉమ్మడి ఉపగ్రహ ప్రాజెక్ట్. భారతదేశం మరియు ఫ్రాన్స్ మధ్య అంతరిక్ష రంగ సహకారం 1960ల నాటి 'సౌండింగ్ రాకెట్' ప్రయోగాల కాలం నుండే కొనసాగుతోంది.
సల్ఫర్
సల్ఫర్ (S) అనేది ఎరువులు, రసాయనాలు మరియు లోహాల శుద్ధి పరిశ్రమలలో విస్తృతంగా ఉపయోగించబడే ఒక అలోహ మూలకం. అనేక రకాల EV బ్యాటరీల తయారీకి అవసరమైన నికెల్ వంటి కీలక ఖనిజాల శుద్ధి ప్రక్రియలో సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం వినియోగించబడుతుండటంతో, దీని ప్రాముఖ్యత పెరుగుతోంది.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా లభించే సల్ఫర్‌లో దాదాపు 92% పెట్రోలియం శుద్ధి మరియు సహజ వాయువు శుద్ధి ప్రక్రియల ద్వారా ఉప-ఉత్పత్తిగా (by-product) లభిస్తుంది; కేవలం 8% మాత్రమే సహజ నిల్వల నుండి లేదా పైరైట్స్ వంటి సల్ఫర్ సమృద్ధిగా ఉండే ఖనిజాల నుండి నేరుగా లభిస్తుంది. సుమారు 19 మిలియన్ మెట్రిక్ టన్నుల (MMT) ఉత్పత్తితో చైనా ప్రపంచంలోనే అగ్రస్థానంలో ఉండగా, ఆ తర్వాతి స్థానాల్లో అమెరికా, రష్యా, సౌదీ అరేబియా మరియు యూఏఈ (UAE) ఉన్నాయి.
CHIME టెలిస్కోప్ ప్రాచీన హైడ్రోజన్ కాంతిని గుర్తించింది
కెనడియన్ హైడ్రోజన్ ఇంటెన్సిటీ మ్యాపింగ్ ఎక్స్‌పెరిమెంట్ (CHIME) టెలిస్కోప్, విశ్వం సుమారు ఐదు బిలియన్ సంవత్సరాల వయస్సులో ఉన్న కాలం నాటి హైడ్రోజన్ యొక్క మందమైన రేడియో గ్లోను మొట్టమొదటిసారిగా స్వతంత్రంగా గుర్తించింది. ఈ సహకారంలో సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ విభాగం (DST) యొక్క స్వయంప్రతిపత్తి గల సంస్థ అయిన భారతదేశంలోని రామన్ రీసెర్చ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ (RRI), బెంగళూరుకు చెందిన శాస్త్రవేత్తలు కూడా ఉన్నారు.
7) పర్యావరణం
కొత్త బెగోనియా జాతులు 'బెగోనియా రాజ్విక్రమాని'
తిరువనంతపురంలోని జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ ట్రాపికల్ బొటానిక్ గార్డెన్ అండ్ రీసెర్చ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ (JNTBGRI) పరిశోధకులు, కేరళలోని కొల్లం జిల్లాలో ఉన్న పశ్చిమ కనుమలలో 'బెగోనియా రాజవిక్రమణి' (Begonia rajvikramanii) అనే కొత్త మొక్క జాతిని కనుగొన్నారు.
సముద్ర మట్టాల పెరుగుదలపై ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రకటనను ఆమోదించింది
న్యూయార్క్‌లోని ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రధాన కార్యాలయంలో జరిగిన ఉన్నత స్థాయి సమావేశంలో, 2026 సెప్టెంబర్ 24న ఐక్యరాజ్యసమితి సాధారణ సభ (UNGA) 'సముద్ర మట్టాల పెరుగుదలపై రాజకీయ ప్రకటన'ను ఆమోదించింది. సముద్ర మట్టాల పెరుగుదలకు వ్యతిరేకంగా అంతర్జాతీయ సహకారాన్ని బలోపేతం చేయడం, ముఖ్యంగా చిన్న ద్వీప అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు (SIDS) మరియు సముద్ర మట్టానికి తక్కువ ఎత్తులో ఉన్న తీర ప్రాంతాల విషయంలో ఈ ప్రకటన లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
నైరుతి రుతుపవనాలు 2026
భారత వాతావరణ శాఖ (IMD) ప్రకారం, 2026 నైరుతి రుతుపవనాల కాలంలో భారతదేశంలో 759.4 మి.మీ వర్షపాతం నమోదైంది; ఇది సాధారణ వర్షపాతం అయిన 868.6 మి.మీ కంటే 12.6% తక్కువ. దీర్ఘకాలిక సగటు (LPA)లో 87%గా ఉన్న ఈ వర్షపాతం, 2015లో 758.2 మి.మీ నమోదైనప్పటి నుండి దేశంలోనే అత్యల్ప నైరుతి రుతుపవన వర్షపాతంగా నిలిచింది.
8) రక్షణ
అభ్యాసం తరంగ్ శక్తి 2026
భారత వైమానిక దళం (IAF) 2026 సెప్టెంబర్ 26 నుండి అక్టోబర్ 12 వరకు రాజస్థాన్‌లోని జోధ్‌పూర్ వైమానిక స్థావరంలో 'ఎక్సర్‌సైజ్ తరంగ్ శక్తి 2026' (Exercise Tarang Shakti 2026) అనే బహుళ-దేశీయ వైమానిక విన్యాసాన్ని నిర్వహిస్తోంది. దీని ఇతివృత్తం (థీమ్) "పవర్ ఇన్ పార్ట్‌నర్‌షిప్" (Power in Partnership).
ఎక్సర్ సైజ్ KAZIND-2026
భారతదేశం మరియు కజకిస్తాన్ మధ్య జరిగే ఉమ్మడి సైనిక విన్యాసమైన 'ఎక్సర్‌సైజ్ కాజిండ్' (Exercise KAZIND) యొక్క 9వ ఎడిషన్ కజకిస్తాన్‌లోని ఓస్కెమెన్‌లో నిర్వహించబడింది. ఇది ప్రధానంగా ఉగ్రవాద వ్యతిరేక కార్యకలాపాలు మరియు పరస్పర సమన్వయ సామర్థ్యంపై దృష్టి సారిస్తుంది. కజకిస్తాన్ ఒక మధ్య ఆసియా దేశం మరియు ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద భూపరివేష్టిత (సముద్ర తీరం లేని) దేశం.
ఆసియాన్-భారత్ సముద్ర విన్యాసం AIME-2026
ASEAN-India Maritime Exercise (AIME-2026) యొక్క రెండవ ఎడిషన్ 2026 సెప్టెంబర్ 28న ఫిలిప్పీన్స్‌లోని సుబిక్ బే వద్ద ప్రారంభమైంది. “Anchored in Trust, United at Sea” (విశ్వాసమే పునాది - సముద్రంపై ఐక్యత) అనే ఇతివృత్తంతో, సముద్రయాన సహకారం మరియు పరస్పర కార్యకలాప సామర్థ్యాన్ని (interoperability) బలోపేతం చేయడానికి ఇది భారత నౌకాదళం మరియు ASEAN సభ్య దేశాల సముద్ర దళాలను ఒకచోట చేర్చుతుంది.
9) పథకాలు
PM-AJAY పథకం
ప్రధాన మంత్రి అనుసూచిత్ జాతి అభ్యుదయ యోజన (PM-AJAY) అనేది షెడ్యూల్డ్ కులాల (SC) వర్గాల సామాజిక-ఆర్థిక మరియు విద్యాపరమైన సాధికారత కోసం 2021–22 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ప్రారంభించబడిన 100% కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకం. దీనిని సామాజిక న్యాయం మరియు సాధికారత మంత్రిత్వ శాఖ అమలు చేస్తుంది.
ప్రగతి-50 కార్యక్రమం
పట్టణ స్వచ్ఛత విషయంలో ఆదర్శ నగరాలుగా తీర్చిదిద్దేందుకు, 'ప్రగతి-50' (PRAGATI-50) కార్యక్రమం కింద 24 రాష్ట్రాల్లోని 50 నగరాలను గృహనిర్మాణ మరియు పట్టణ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ (MoHUA) గుర్తించింది. 51వ 'ప్రగతి' (PRAGATI) సమావేశంలో ప్రధానమంత్రి ఇచ్చిన ఆదేశాల మేరకు ఈ చర్య చేపట్టబడింది. ఇది 'స్వచ్ఛ భారత్ మిషన్–అర్బన్ 2.0' (SBM-U 2.0) విధానం కింద అమలు చేయబడుతుంది; దీనిలో కనిపించే స్వచ్ఛత, ఘన వ్యర్థాల నిర్వహణ, మురుగునీటి నిర్వహణ, పారిశుధ్యం మరియు పౌరుల భాగస్వామ్యం వంటి అంశాలపై KPI (కీలక పనితీరు సూచిక) ఆధారిత చర్యలు ఉంటాయి.
హరిత ఇంధన కారిడార్ దశ-III
భారతదేశపు అంతర్-రాష్ట్ర విద్యుత్ ప్రసార వ్యవస్థను (InSTS) బలోపేతం చేయడానికి మరియు వివిధ రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల మధ్య 135 GW వరకు పునరుత్పాదక శక్తిని అనుసంధానించడం మరియు తరలించడాన్ని సులభతరం చేయడానికి, కేంద్ర మంత్రివర్గం గ్రీన్ ఎనర్జీ కారిడార్ ఫేజ్-III (GEC-III) పథకానికి ఆమోదం తెలిపింది.
గోబర్-ధన్ పథకం
భారతదేశంలోని కంప్రెస్డ్ బయోగ్యాస్ (CBG) రంగాన్ని వేగవంతం చేసేందుకు, పెట్రోలియం మరియు సహజ వాయువు శాఖ కేంద్ర మంత్రి హర్దీప్ సింగ్ పూరీ 1 అక్టోబర్ 2026న గోబర్ధన్ (GOBARdhan) కేంద్ర రంగ పథకాన్ని ప్రారంభించారు. ₹23,731 కోట్ల వ్యయంతో కూడిన ఈ పథకానికి కేంద్ర మంత్రివర్గం 6 ఆగస్టు 2026న ఆమోదం తెలిపింది. పంట వ్యర్థాలు, పశువుల పేడ మరియు ఇతర జీవఅధోకరణం చెందే వ్యర్థాల నుండి CBGని ఉత్పత్తి చేస్తారు; దీనివల్ల సేంద్రీయ ఎరువు కూడా లభిస్తుంది.
| వివరాలు | ఫాక్ట్ |
|---|---|
| పూర్తి రూపం | సేంద్రీయ జీవ-వ్యవసాయ వనరులను ఉత్తేజపరచడం ధన్ |
| వ్యవధి | 10 సంవత్సరాలు — 2026–27 ఆర్థిక సంవత్సరం నుండి 2035–36 ఆర్థిక సంవత్సరం వరకు |
| ఉత్పత్తి లక్ష్యం | దాదాపు పది రెట్లు పెరిగి సుమారు 5 MMSCMD (రోజుకు మిలియన్ మెట్రిక్ స్టాండర్డ్ క్యూబిక్ మీటర్లు)కు చేరింది. |
| ఆర్థిక ప్రభావం | ₹40,000 కోట్లకు పైగా విదేశీ మారకద్రవ్య ఆదా; ₹75,000 కోట్లకు పైగా జీడీపీకి (GDP) తోడ్పాటు; 1.5 లక్షలకు పైగా ఉద్యోగాలు |
| పర్యావరణ ప్రభావం | 10 మిలియన్ టన్నుల శిలాజ ఇంధనాన్ని భర్తీ చేయండి; 40 మిలియన్ టన్నులకు పైగా CO₂ ఉద్గారాలను తగ్గించండి; 250 మిలియన్ టన్నుల సేంద్రీయ ఎరువు |
PM E-DRIVE పథకం
PM Electric Drive Revolution in Innovative Vehicle Enhancement (PM E-DRIVE) పథకం అనేది ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల (EV) వినియోగాన్ని వేగవంతం చేయడానికి, ఛార్జింగ్ మౌలిక సదుపాయాలను విస్తరించడానికి మరియు దేశీయ EV తయారీని బలోపేతం చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం చేపట్టిన ఒక కార్యక్రమం. అక్టోబర్ 2024 నుండి అమలులోకి వచ్చిన ఈ పథకం మొత్తం ₹11,900 కోట్ల వ్యయంతో కూడుకున్నది మరియు దీనిని 31 మార్చి 2028 వరకు పొడిగించారు.
ఇది EV పబ్లిక్ ఛార్జింగ్ మౌలిక సదుపాయాలకు మరియు వాహన పరీక్షా సంస్థల ఆధునీకరణకు మద్దతు ఇవ్వడంతో పాటు, e-2Wలు, e-3Wలు, e-అంబులెన్స్‌లు, e-ట్రక్కులు మరియు e-బస్సుల కోసం డిమాండ్ ప్రోత్సాహకాలను మరియు మౌలిక సదుపాయాల మద్దతును అందిస్తుంది.
10) ర్యాంకులు మరియు నివేదికలు
ఆవర్తన శ్రామిక శక్తి సర్వే 2025
'పీరియాడిక్ లేబర్ ఫోర్స్ సర్వే (PLFS) 2025' ప్రకారం, భారతదేశం యొక్క మొత్తం అక్షరాస్యత రేటు 81.1%కి చేరుకుంది; ఇది 1951లో 18.32%గా మరియు 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం 74.04%గా ఉండేది. ఒక రాష్ట్రం లేదా కేంద్రపాలిత ప్రాంతం 95% అక్షరాస్యతను సాధిస్తే, దానిని 'పూర్తి అక్షరాస్యత'తో సమానంగా పాఠశాల విద్య మరియు అక్షరాస్యత శాఖ పరిగణిస్తుంది.
| అక్షరాస్యత (7 ఏళ్లు పైబడినవారు) | Overall | Male | Female |
|---|---|---|---|
| పట్టణ | 89% | 93.1% | 84.8% |
| గ్రామీణ | 77.4% | 84.8% | 70.3% |
పరిశ్రమల వార్షిక సర్వే 2024-25
గణాంకాలు మరియు కార్యక్రమ అమలు మంత్రిత్వ శాఖ (MoSPI), నమోదిత తయారీ రంగంలో విస్తృత స్థాయి వృద్ధిని సూచించే వార్షిక పరిశ్రమల సర్వే (ASI) 2024-25 నివేదికను విడుదల చేసింది. ఇందులో పరిశ్రమల సంఖ్య 2.60 లక్షల (2023-24) నుండి 2.67 లక్షలకు (2024-25) పెరిగింది, ఇది 2.64% వృద్ధిని సూచిస్తుంది. అలాగే, స్థూల విలువ జోడింపు (GVA) విలువ ₹2,458.3 వేల కోట్ల నుండి ₹2,694.2 వేల కోట్లకు పెరిగి, 9.59% వృద్ధిని నమోదు చేసింది.
| ర్యాంక్ | రాష్ట్రం | నోట్స్ |
|---|---|---|
| మొదటి ర్యాంక్ | మహారాష్ట్ర | అత్యధిక తయారీ రంగ GVA |
| రెండవ ర్యాంక్ | గుజరాత్ | |
| 3వ ర్యాంక్ | తమిళనాడు | |
| 4వ ర్యాంక్ | కర్ణాటక | |
| 5వ ర్యాంక్ | ఉత్తర ప్రదేశ్ | మొదటి ఐదు రాష్ట్రాల GVA, భారతదేశ తయారీ రంగ GVAలో 54% కంటే ఎక్కువ |
11) కమిటీలు & కాన్ఫరెన్స్
9వ భారత అంతర్జాతీయ జల వారోత్సవం 2026
9వ ఇండియా ఇంటర్నేషనల్ వాటర్ వీక్ (IIWW) 2026ను జల్ శక్తి మంత్రిత్వ శాఖ 2026 సెప్టెంబర్ 22 నుండి 26 వరకు న్యూఢిల్లీలోని భారత్ మండపంలో నిర్వహించింది. ఉపరాష్ట్రపతి సి. పి. రాధాకృష్ణన్ 2026 సెప్టెంబర్ 22న దీనిని ప్రారంభించారు. దీని ఇతివృత్తం (థీమ్) “వాతావరణ మార్పులను తట్టుకునే నీటి నిర్వహణ” (Climate Resilient Water Management).
నెదర్లాండ్స్ మరియు జర్మనీ దేశాలు భాగస్వామ్య దేశాలుగా ఇందులో పాల్గొన్నాయి. ఈ కార్యక్రమంలో మంత్రుల స్థాయి చర్చలు, జల రంగ నాయకుల వేదికలు, సాంకేతిక సమావేశాలు మరియు సుస్థిర జల నిర్వహణపై ఒక ప్రదర్శన వంటివి ఉన్నాయి.
COFO 28 – FAO అటవీశాఖ కమిటీ
ఇటలీలోని రోమ్‌లో జరుగుతున్న FAO అటవీశాఖ కమిటీ 28వ సమావేశం (COFO 28)లో, అడవులు మరియు ప్రకృతి దృశ్యాల పునరుద్ధరణలో తన విజయాలను భారతదేశం చాటిచెప్పింది.
| వివరాలు | ఫాక్ట్ |
|---|---|
| అటవీ మరియు వృక్ష సంపద | 82.74 మిలియన్ల హెక్టార్లు — భౌగోళిక విస్తీర్ణంలో 25.17% |
| FAO ప్రపంచ అటవీ వనరుల అంచనా 2025 | అటవీ విస్తీర్ణంలో భారత్ 9వ స్థానంలో; నికర వార్షిక అటవీ విస్తీర్ణ పెరుగుదలలో 3వ స్థానంలో ఉంది. |
| బాన్ ఛాలెంజ్ | 2030 నాటికి 26 మిలియన్ల హెక్టార్ల భూమిని పునరుద్ధరించాలి; ఇప్పటికే 21.76 మిలియన్ల హెక్టార్ల భూమి పునరుద్ధరణ ప్రక్రియలో ఉంది. |
| అరావళి గ్రీన్ వాల్ | సుమారు 6.45 మిలియన్ల హెక్టార్ల క్షీణించిన భూమి గుర్తించబడింది. |
భారతదేశపు హరిత రహదారుల కార్యక్రమం
భారతదేశం జాతీయ రహదారుల అభివృద్ధిలో భారీ స్థాయి మొక్కల పెంపకం, పునర్వినియోగ నిర్మాణ సామగ్రి, బయో-బిటుమెన్ మరియు ఉపగ్రహ ఆధారిత పర్యవేక్షణ వంటి అంశాలను జోడించడం ద్వారా తన 'గ్రీన్ హైవేస్' (Green Highways) కార్యక్రమాన్ని విస్తరిస్తోంది. గత ఐదేళ్లలో, సుమారు 1.32 లక్షల కిలోమీటర్ల జాతీయ రహదారుల వెంబడి 3.61 కోట్లకు పైగా మొక్కలు నాటబడ్డాయి.
CSIR-సెంట్రల్ రోడ్ రీసెర్చ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ (CSIR-CRRI) మరియు CSIR-ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ పెట్రోలియం (CSIR-IIP) సంయుక్తంగా, పంట కోత తర్వాత మిగిలే వరి గడ్డిని ఉపయోగించి స్వదేశీ బయో-బిటుమెన్ సాంకేతికతను అభివృద్ధి చేశాయి. దీనికి సంబంధించి, మేఘాలయలోని జోరాబాత్-షిల్లాంగ్ ఎక్స్‌ప్రెస్‌వే (NH-40)పై 100 మీటర్ల మేర ఒక ప్రయోగాత్మక రహదారిని నిర్మించారు.
12) వార్తల్లో వ్యక్తులు
మన్‌దీప్ కె. భండారి – కొత్త సీబీఎస్ఈ (CBSE) చైర్‌పర్సన్
మన్‌దీప్ కె. భండారీ 2026 సెప్టెంబర్ 25న సెంట్రల్ బోర్డ్ ఆఫ్ సెకండరీ ఎడ్యుకేషన్ (CBSE) నూతన చైర్‌పర్సన్‌గా నియమితులయ్యారు. ఆయన నియామకానికి కేబినెట్ నియామకాల కమిటీ (ACC) ఆమోదం తెలిపింది.
13) ముఖ్యమైన రోజులు
ప్రపంచ పర్యాటక దినోత్సవం – 27 సెప్టెంబర్
ప్రపంచ పర్యాటక దినోత్సవం 2026ను సెప్టెంబర్ 27న “పర్యాటకాన్ని పునఃరూపకల్పన చేయడానికి డిజిటల్ ఎజెండా మరియు ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్” అనే ఇతివృత్తంతో, ఎల్ సాల్వడార్లో అంతర్జాతీయ వేడుకలతో పాటించారు. సుస్థిరమైన, సమ్మిళితమైన మరియు అందుబాటులో ఉండే పర్యాటకాన్ని ప్రోత్సహించడంలో డిజిటల్ సాంకేతికతలు మరియు AI పాత్రను ఈ రోజు ప్రముఖంగా తెలియజేస్తుంది.
జాతీయ స్వచ్ఛంద రక్తదాన దినోత్సవం
క్రమం తప్పకుండా, స్వచ్ఛందంగా మరియు ఎటువంటి ప్రతిఫలం ఆశించకుండా రక్తదానం చేయడాన్ని ప్రోత్సహించడానికి, అలాగే రక్తం మరియు రక్త సంబంధిత అంశాల యొక్క తగినంత మరియు సురక్షితమైన సరఫరాను నిర్ధారించడానికి భారతదేశం అక్టోబర్ 1న జాతీయ స్వచ్ఛంద రక్తదాన దినోత్సవం (NVBDD) 2026ను నిర్వహించింది. 2026 నాటి ఇతివృత్తం (థీమ్): “మానవత్వపు ఒక చుక్క. రక్తదానం చేయండి. ప్రాణాలను కాపాడండి.”
14) స్పోర్ట్స్
కమల్‌జీత్ మరియు సురుచి ఇందర్ సింగ్ స్వర్ణం గెలుచుకున్నారు
జపాన్‌లోని ఐచి-నగోయాలో జరుగుతున్న 2026 ఆసియా క్రీడలలో, 2026 సెప్టెంబర్ 25న జరిగిన 10 మీటర్ల ఎయిర్ పిస్టల్ మిక్స్‌డ్ టీమ్ ఈవెంట్‌లో భారత షూటర్లు కమల్‌జీత్ మరియు సురుచి ఇందర్ సింగ్ స్వర్ణ పతకాన్ని గెలుచుకున్నారు; వీరు ఫైనల్‌లో మొత్తం 484.6 పాయింట్ల స్కోరుతో కొత్త ఆసియా రికార్డును నెలకొల్పారు.
పురుషుల మారథాన్‌లో సావన్ బర్వాల్ రజతం గెలుచుకున్నారు
2026 సెప్టెంబర్ 26న జరిగిన 2026 ఆసియా క్రీడలలో, పురుషుల మారథాన్ విభాగంలో సావన్ బర్వాల్ చారిత్రాత్మక రజత పతకాన్ని గెలుచుకున్నారు. ఆయన 42.195 కిలోమీటర్ల పరుగు పందెంను 2 గంటల 11 నిమిషాల 37 సెకన్లలో పూర్తి చేసి, కొత్త భారత జాతీయ రికార్డును నెలకొల్పారు.
కబడ్డీలో భారత్‌కు డబుల్ గోల్డ్ – పురుషులు మరియు మహిళలు
భారత పురుషుల మరియు మహిళల కబడ్డీ జట్లు 2026 ఆసియా క్రీడలలో స్వర్ణ పతకాలను గెలుచుకుని, తమ టైటిళ్లను విజయవంతంగా నిలబెట్టుకున్నాయి. ఈ రెండు జట్లు 2026 సెప్టెంబర్ 26న జరిగిన ఫైనల్స్‌లో ఇరాన్‌ను ఓడించాయి.
పురుషుల హైజంప్‌లో సర్వేష్ కుషారే రజతం సాధించాడు
2026 సెప్టెంబర్ 27న జరిగిన 2026 ఆసియా క్రీడలలో, పురుషుల హై-జంప్ విభాగంలో సర్వేష్ కుషారే 2.25 మీటర్ల ఎత్తుకు ఎగిరి చారిత్రాత్మక రజత పతకాన్ని సాధించారు.
వరల్డ్ స్కిల్స్ షాంఘై 2026 (48వ ఎడిషన్)లో భారత్‌కు 10వ స్థానం
చైనాలోని షాంఘైలో 2026 సెప్టెంబర్ 22 నుండి 27 వరకు జరిగిన 48వ వరల్డ్ స్కిల్స్ పోటీలలో (WorldSkills Competition), భారత్ ఆరు రజత పతకాలు మరియు 20 'మెడల్స్ ఫర్ ఎక్సలెన్స్' (Medals for Excellence) సాధించి 10వ స్థానంలో నిలిచింది. బేకరీ నైపుణ్య విభాగంలో రజత పతకం సాధించిన స్మృతి నంబియార్, భారత్ తరపున 'బెస్ట్ ఆఫ్ ది నేషన్' (Best of the Nation)గా గుర్తింపు పొందారు.
ఆసియా క్రీడలలో వ్యక్తిగత ట్రాప్ స్వర్ణ పతకం గెలిచిన మొదటి భారతీయ మహిళ
షూటర్ నీరు దండా, ఐచి-నగోయా 2026 ఆసియా క్రీడలలోని ట్రాప్ విభాగంలో వ్యక్తిగత స్వర్ణ పతకం గెలుచుకున్న తొలి భారతీయ మహిళగా నిలిచారు. అంతకుముందు 2026లో, ఇటలీలోని లోనాటోలో జరిగిన ISSF షాట్‌గన్ ప్రపంచ కప్లో మహిళల ట్రాప్ విభాగంలో స్వర్ణం సాధించడం ద్వారా, ట్రాప్ విభాగంలో ప్రపంచ కప్ స్వర్ణం గెలుచుకున్న తొలి భారతీయ మహిళగా ఆమె చరిత్ర సృష్టించారు.
క్విక్ రివిజన్ టేబుల్
| Topic | One-Line Summary |
|---|---|
| SCO – పాకిస్థాన్ అధ్యక్షత | పాకిస్థాన్ అధ్యక్షతన (అంశం: "దృక్పథాన్ని ఆచరణలోకి మార్చడం: అనుసంధానత, ఆవిష్కరణ మరియు ఉమ్మడి శ్రేయస్సు") ఇస్లామాబాద్‌లో జరిగిన SCO జాతీయ సమన్వయకర్తల మండలి సమావేశానికి భారత ప్రతినిధి బృందం హాజరైంది; 2001లో ఏర్పాటైన 10 సభ్య దేశాల కూటమి అయిన SCO యొక్క సచివాలయం బీజింగ్‌లోనూ, RATS (ప్రాంతీయ ఉగ్రవాద వ్యతిరేక నిర్మాణం) కార్యాలయం తాష్కెంట్‌లోనూ ఉన్నాయి. |
| మొరాకో తొలి మహిళా ప్రధాని | స్పెయిన్ మరియు పోర్చుగల్‌లతో కలిసి 2030 ఫిఫా (FIFA) ప్రపంచ కప్‌కు సహ-ఆతిథ్యం ఇవ్వనున్న మొరాకో (రాజధాని రబాత్, కరెన్సీ దిర్హామ్) దేశానికి, 2026 సెప్టెంబర్ 29న ఫాతిమా ఎజ్జహ్రా ఎల్ మన్సూరి మొట్టమొదటి మహిళా ప్రధాన మంత్రిగా నియమితులయ్యారు. |
| మొట్టమొదటి LNG-ఆధారిత రైలు | అహ్మదాబాద్‌లోని సబర్మతీ రైల్వే స్టేషన్ నుండి భారతదేశపు మొట్టమొదటి ఎల్‌ఎన్‌జి (LNG) ఆధారిత రైలును అమిత్ షా జెండా ఊపి ప్రారంభించారు; కాగా, రైల్వేలో డీజిల్ వినియోగం 293 కోట్ల లీటర్ల (2015–16) నుండి 108 కోట్ల లీటర్లకు (2024–25) తగ్గింది మరియు రైల్వే నెట్‌వర్క్‌లో 99.6% విద్యుదీకరణ పూర్తయింది. |
| AP SSAAT – SKOCH గోల్డ్ | ఆంధ్రప్రదేశ్ సొసైటీ ఫర్ సోషల్ ఆడిట్ అకౌంటబిలిటీ అండ్ ట్రాన్స్‌పరెన్సీ, స్కోచ్ గోల్డ్ అవార్డును గెలుచుకున్న భారతదేశంలోని మొట్టమొదటి రాష్ట్ర సామాజిక ఆడిట్ సంస్థగా నిలిచింది. |
| పల్లె పండుగ 3.0 | ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 2026 సెప్టెంబర్ 29న 'పల్లె పండుగ 3.0' కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది; ఇందులో 6,000 కి.మీ. సి.సి. (CC) రోడ్లు, 9,500 కి.మీ. బి.టి. (BT) రోడ్లు మరియు 22,000 మినీ గోకులాల నిర్మాణంతో సహా మొత్తం ₹11,085 కోట్ల విలువైన పనులు (కేంద్రం వాటా ₹5,391 కోట్లు, రాష్ట్రం వాటా ₹5,694 కోట్లు) ఉన్నాయి. |
| ప్రమాణ్ ధృవీకరణ పత్రం | భూపేందర్ యాదవ్, IFWCS (డిసెంబర్ 2023లో ప్రారంభమై IIFM భోపాల్ ద్వారా నిర్వహించబడుతోంది) కింద భారతదేశపు మొట్టమొదటి 'PRAMAAN' (ప్రమాణ్) ధృవపత్రాలను APFDCకి (సుమారు 33,000 హెక్టార్ల తోటల పెంపకానికి గాను) మరియు ఒడిశాకు చెందిన వెదురు రైతు గోవింద్ మహాపాత్రకు అందజేశారు. |
| ఏపీ క్రీడాకారులు – ఆసియా క్రీడలు | ఆసియా క్రీడలు 2026లో ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు చెందిన జ్యోతి సురేఖ వెన్నం మరియు తిరుమూరు గణేష్ మణిరత్నం (కాంపౌండ్ ఆర్చరీ టీమ్ ఈవెంట్‌లు) మరియు శ్రీ చరణి (మహిళల క్రికెట్) స్వర్ణం సాధించారు. |
| UPSC శతవత్సర వేడుకలు | లీ కమిషన్ (1924) మరియు సర్ రాస్ బార్కర్ నేతృత్వంలో 1926 అక్టోబర్ 1న ఏర్పాటైన మొదటి పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ నుండి తన ప్రస్థానాన్ని కొనసాగిస్తూ, UPSC 2026 అక్టోబర్ 1 నాటికి 100 ఏళ్లు పూర్తి చేసుకుంది; ఇది రాజ్యాంగంలోని 14వ భాగంలో గల 315 నుండి 323 వరకు ఉన్న అధికరణల (Articles) పరిధిలో నిర్వహించబడుతుంది. |
| తృష్ణ మిషన్ | 2027లో ప్రయోగించబడనున్న ISRO-CNES ఉమ్మడి భూ పరిశీలన ఉపగ్రహం 'TRISHNA', 'భారత-ఫ్రాన్స్ ఆవిష్కరణ సంవత్సరం 2026'లో 'Megha-Tropiques' మరియు 'SARAL' తర్వాత భారత్-ఫ్రాన్స్ భాగస్వామ్యంతో రూపొందిన మూడవ ఉపగ్రహం. |
| CHIME టెలిస్కోప్ | కెనడాకు చెందిన CHIME రేడియో టెలిస్కోప్, బెంగళూరులోని రామన్ రీసెర్చ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ శాస్త్రవేత్తలతో కలిసి, విశ్వం సుమారు ఐదు బిలియన్ సంవత్సరాల వయస్సులో ఉన్నప్పటి హైడ్రోజన్ రేడియో గ్లోను మొట్టమొదటిసారిగా స్వతంత్రంగా గుర్తించింది. |
| సముద్ర మట్టం పెరుగుదల ప్రకటన | సముద్ర మట్టం పెరిగే వేగం ఏడాదికి సుమారు 2.1 మి.మీ (1993–2002) నుండి ఏడాదికి 4.7 మి.మీ (2015–2024)కి పెరగడంతో, న్యూయార్క్‌లో 2026 సెప్టెంబర్ 24న ఐక్యరాజ్యసమితి సాధారణ సభ (UNGA) సముద్ర మట్టం పెరుగుదలపై రాజకీయ ప్రకటనను ఆమోదించింది. |
| తరంగ్ శక్తి 2026 | ఐఏఎఫ్ యొక్క బహుళజాతి విన్యాసం తరంగ్ శక్తి 2026, ఏడు మిత్ర విదేశీ దేశాలతో కలిసి “భాగస్వామ్యంలో శక్తి” అనే ఇతివృత్తంతో 2026 సెప్టెంబర్ 26 నుండి అక్టోబర్ 12 వరకు జోధ్‌పూర్ ఎయిర్ ఫోర్స్ స్టేషన్‌లో జరుగుతుంది. |
| హరిత ఇంధన కారిడార్ III | 2032-33 ఆర్థిక సంవత్సరం నాటికి రాష్ట్రం లోపల విద్యుత్ ప్రసార వ్యవస్థ ద్వారా 135 గిగావాట్ల వరకు పునరుత్పాదక శక్తిని తరలించేందుకు, ₹1,86,405 కోట్ల వ్యయంతో కూడిన GEC-III పథకానికి కేంద్ర మంత్రివర్గం ఆమోదం తెలిపింది. |
| గోబర్-ధన్ పథకం | Hardeep Singh Puri launched the ₹23,731 crore GOBARdhan (Galvanizing Organic Bio-Agro Resources Dhan) Central Sector Scheme on 1 October 2026 to raise CBG production nearly ten-fold to around 5 MMSCMD over FY 2026–27 to FY 2035–36. |
| CBSE చైర్‌పర్సన్ | విద్యా మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని రాజ్యాంగేతర స్వయంప్రతిపత్తి సంస్థ అయిన CBSEకి, ACC ఆమోదంతో 2026 సెప్టెంబర్ 25న మన్‌దీప్ కె. భండారీ చైర్‌పర్సన్‌గా నియమితులయ్యారు. |
| ప్రపంచ పర్యాటక దినోత్సవం | 2026 ప్రపంచ పర్యాటక దినోత్సవం (సెప్టెంబర్ 27) "పర్యాటక రంగాన్ని పునర్నిర్మించడానికి డిజిటల్ ఎజెండా మరియు కృత్రిమ మేధస్సు" అనే ఇతివృత్తంతో ఎల్ సాల్వడార్లో నిర్వహించబడింది; అలాగే, 2023–24లో భారతదేశ జీడీపీకి పర్యాటక రంగం 5.22% వాటాను అందించింది. |
| రక్తదాన దినోత్సవం | “మానవత్వపు ఒక చుక్క. రక్తదానం చేయండి. ప్రాణాలను కాపాడండి.” అనే ఇతివృత్తంతో 2026 అక్టోబర్ 1న జాతీయ స్వచ్ఛంద రక్తదాన దినోత్సవాన్ని పాటించారు. |
| ఆసియా క్రీడలు – షూటింగ్ | సెప్టెంబర్ 25, 2026న కమల్‌జీత్ మరియు సురుచి ఇందర్ సింగ్ 484.6 పాయింట్ల ఆసియా రికార్డుతో 10 మీటర్ల ఎయిర్ పిస్టల్ మిక్స్‌డ్ టీమ్ స్వర్ణాన్ని గెలుచుకున్నారు; అలాగే, ఆసియా క్రీడలలో వ్యక్తిగత ట్రాప్ స్వర్ణాన్ని గెలుచుకున్న తొలి భారతీయ మహిళగా నీరు ధండా నిలిచారు. |
| ఆసియా క్రీడలు – అథ్లెటిక్స్ & కబడ్డీ | ఐచి-నగోయా 2026లో, సావన్ బర్వాల్ 2:11:37 సమయంతో జాతీయ రికార్డు నెలకొల్పి మారథాన్ రజత పతకాన్ని గెలుచుకోగా, సర్వేష్ కుషారే 2.25 మీటర్ల ఎత్తుతో హై జంప్‌లో రజతం సాధించి 56 ఏళ్ల నిరీక్షణకు తెరదించారు; అలాగే, భారత్ యొక్క పురుషుల మరియు మహిళల కబడ్డీ జట్లు రెండూ ఇరాన్‌ను ఓడించి స్వర్ణ పతకాలను కైవసం చేసుకున్నాయి. |
| వరల్డ్ స్కిల్స్ 2026 | షాంఘైలో (22–27 సెప్టెంబర్ 2026) జరిగిన 48వ వరల్డ్ స్కిల్స్ పోటీలో, ఆరు రజత పతకాలు మరియు 20 'మెడల్స్ ఫర్ ఎక్సలెన్స్' సాధించి భారత్ 10వ స్థానంలో నిలిచింది; ఇందులో స్మృతి నంబియార్ 'బెస్ట్ ఆఫ్ ది నేషన్'గా నిలిచారు. |
