కరెంట్ అఫైర్స్ 31 మార్చ్ 2026

ఆఫ్‌షోర్ క్రిప్టో మోసాలపై భారతదేశం తీసుకున్న చర్యల పై FATF నివేదిక

ఆఫ్‌షోర్ వర్చువల్ అసెట్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌ల ద్వారా జరిగే మనీలాండరింగ్ మరియు టెర్రర్ ఫైనాన్సింగ్‌ను ఎదుర్కోవడంలో మన దేశం చేస్తున్న ప్రయత్నాలను ఫైనాన్షియల్ యాక్షన్ టాస్క్ ఫోర్స్ (FATF) ఇటీవల విడుదల చేసిన ఒక నివేదిక గుర్తించింది.

ముఖ్యాంశాలు:

• ఈ నివేదిక ఆఫ్‌షోర్ వర్చువల్ అసెట్ సర్వీస్ ప్రొవైడర్స్ (oVASPs)తో ముడిపడి ఉన్న రిస్క్‌లపై దృష్టి సారిస్తుంది. ఇవి భారతదేశ నియంత్రణ చట్రానికి వెలుపల పనిచేస్తాయి మరియు తరచుగా చట్టవిరుద్ధమైన ఆర్థిక కార్యకలాపాల కోసం ఉపయోగించబడతాయి.
• భారతదేశ ఫైనాన్షియల్ ఇంటెలిజెన్స్ యూనిట్ (FIU), అనుమానాస్పద కార్యకలాపాలను పసిగట్టడానికి దేశీయ క్రిప్టో ప్లాట్‌ఫారమ్‌ల నుండి అనుమానాస్పద లావాదేవీల నివేదికలను (STRs) చురుకుగా ఉపయోగిస్తోంది.
• విచారణలో వెల్లడైన వివరాల ప్రకారం, అక్రమ నిధులను ఆఫ్‌షోర్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌ల ద్వారా వర్చువల్ అసెట్స్‌గా (క్రిప్టోకరెన్సీలుగా) మార్చి, ఆ తర్వాత వాటిని చట్టబద్ధమైన డబ్బుగా భారతదేశంలోకి తిరిగి పంపిస్తున్నారు.

ఫైనాన్షియల్ ఇంటెలిజెన్స్ యూనిట్ (FIU)

FIU అంటే ఏమిటి?

మనీ లాండరింగ్ మరియు ఉగ్రవాదానికి నిధుల సమీకరణను ఎదుర్కోవడానికి, అనుమానాస్పద లావాదేవీలకు సంబంధించిన ఆర్థిక సమాచారాన్ని సేకరించడం, విశ్లేషించడం మరియు వ్యాప్తి చేయడం కోసం ఫైనాన్షియల్ ఇంటెలిజెన్స్ యూనిట్ (FIU-IND) అనే జాతీయ సంస్థ పనిచేస్తుంది. ఇది భారతదేశంలో ఆర్థిక నిఘా కోసం కీలకమైన సంస్థ.

ముఖ్యాంశాలు:

• FIU-ఇండియా 2004లో స్థాపించబడింది.
• ఇది ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ (రెవెన్యూ విభాగం) ఆధ్వర్యంలో పనిచేస్తుంది.
• ప్రధాన కార్యాలయం: న్యూఢిల్లీ.
• ఇది ఒక కేంద్ర జాతీయ సంస్థ (నియంత్రణ సంస్థ కాదు).
• ప్రస్తుత డైరెక్టర్ (జాయింట్ సెక్రటరీకి సమానమైన హోదా) – శ్రీ అమిత్ మోహన్ గోవిల్.

చేనేత రంగంలో డిజిటలైజేషన్ కోసం APCOకు SKOCH అవార్డు 2025 లభించింది

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర చేనేత కార్మికుల సహకార సంఘం లిమిటెడ్ (APCO), చేనేత రంగంలో తన విజయవంతమైన డిజిటలైజేషన్ కార్యక్రమాలకు గాను SKOCH అవార్డు 2025ను అందుకుంది.

ముఖ్యాంశాలు:

• APCO కంప్యూటరైజ్డ్ బిల్లింగ్ వ్యవస్థలు మరియు ఇ-కామర్స్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లను ప్రవేశపెట్టింది, ఇవి కార్యాచరణ సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరిచి, అమ్మకాల పనితీరును పెంచాయి.
• ఈ డిజిటలీకరణ ప్రయత్నాలు చేనేత ఉత్పత్తులకు మార్కెట్ ప్రాప్యతను విస్తరించడంలో కూడా సహాయపడ్డాయి, తద్వారా నేత కార్మికులను విస్తృత వినియోగదారుల సమూహానికి అనుసంధానించి వారికి ప్రయోజనం చేకూర్చాయి.

భారత నౌకాదళానికి అప్పగించిన ఐఎన్ఎస్ అగ్రయ్

• కోల్‌కతాలోని గార్డెన్ రీచ్ షిప్‌బిల్డర్స్ అండ్ ఇంజనీర్స్ స్వదేశీంగా నిర్మించిన యాంటీ-సబ్‌మెరైన్ వార్‌ఫేర్ షాలో వాటర్ క్రాఫ్ట్ (ASW SWC) శ్రేణిలోని నాల్గవ నౌక ‘అగ్రే’ను భారత నౌకాదళం స్వీకరించింది.
• జలాంతర్గామి వ్యతిరేక యుద్ధం, మైన్ యుద్ధం మరియు తీరప్రాంత నిఘా కోసం రూపొందించిన ఎనిమిది జలాంతర్గామి వ్యతిరేక షాలో వాటర్ క్రాఫ్ట్‌ల (ASW SWC) సముదాయంలో అగ్రయ్ ఒకటి.
• అగ్రయ్‌కు ముందే భారత నౌకాదళం ASW షాలో వాటర్ క్రాఫ్ట్ (ASW SWC) సిరీస్‌కు చెందిన మూడు నౌకలను అందుకుంది. అవి:
  • ఐఎన్ఎస్ అర్నాల – సిరీస్‌లోని మొదటి నౌక
  • ఐఎన్ఎస్ ఆండ్రోత్ – రెండవ నౌక
  • ఐఎన్ఎస్ అంజాదీప్ – మూడవ నౌక

జలాంతర్గామి వ్యతిరేక యుద్ధ షాలో వాటర్ క్రాఫ్ట్ (ASW SWC) సిరీస్

• సామర్థ్యం: 77-మీటర్ల నౌకలు, సుమారు 900 టన్నుల స్థానభ్రంశంతో, గరిష్టంగా 25 నాట్ల వేగం మరియు 1800 నాటికల్ మైళ్ల (NM) ప్రయాణ సామర్థ్యం కలిగి ఉంటాయి.
• ఆయుధాలు: నిస్సార జలాల్లో నీటి అడుగున ఉన్న ముప్పులను ఎదుర్కోవడానికి తేలికపాటి టార్పెడోలు, జలాంతర్గామి వ్యతిరేక రాకెట్లు, మైన్‌లు మరియు అధునాతన సెన్సార్లతో సాయుధమై ఉంటాయి.
• ప్రధాన నౌకలు (GRSE): ఐఎన్ఎస్ అర్నాల, అంజాదీప్, అమిని, అగ్రయ్, ఆండ్రోత్, అక్షయ్, అళిక్కల్ మరియు అజయ్.
• కీలక నౌకలు (CSL): INS మాహే, మల్వాన్, మంగ్రోల్, మల్పే, ముల్కి.
• Indigenous Content: Over 80% indigenously sourced.

ఫ్యూయల్ సెల్స్ కోసం బ్యాటరీ వ్యర్థాలను పునర్వినియోగించుకునేందుకు శాస్త్రవేత్తలు సాంకేతికతను అభివృద్ధి చేశారు

ఇంటర్నేషనల్ అడ్వాన్స్‌డ్ రీసెర్చ్ సెంటర్ ఫర్ పౌడర్ మెటలర్జీ అండ్ న్యూ మెటీరియల్స్‌కు చెందిన శాస్త్రవేత్తలు, ఫ్యూయల్ సెల్ సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచడానికి లిథియం-అయాన్ బ్యాటరీల నుండి వెలువడే వాడిన గ్రాఫైట్‌ను పునర్వినియోగించుకునేందుకు ఒక కొత్త సాంకేతికతను అభివృద్ధి చేశారు.

ముఖ్యాంశాలు:

• ఈ పరిశోధన, కాలం చెల్లిన లిథియం-అయాన్ బ్యాటరీల నుండి గ్రాఫైట్‌ను సంగ్రహించి, దానిని ఫ్యూయల్ సెల్స్‌లో ఉపయోగించేందుకు ఒక విలువైన పదార్థంగా మార్చడంపై దృష్టి పెడుతుంది.
• పునరుద్ధరించిన గ్రాఫైట్‌ను, దాని ఉపరితల వైశాల్యం మరియు కార్యాచరణను పెంచడానికి రసాయనికంగా ప్రాసెస్ (ఎక్స్‌ఫోలియేట్) చేస్తారు, ఇది ఆక్సిజన్ రిడక్షన్ రియాక్షన్ (ORR) ఉత్ప్రేరకాలలో ఉపయోగించడానికి అనువుగా మారుతుంది.

శాస్త్రీయ ఆవిష్కరణ:

ప్లాటినం ఉత్ప్రేరకాలతో కలిపినప్పుడు, ఈ మార్పు చెందిన గ్రాఫైట్:

• విద్యుత్ వాహకత మరియు ఆక్సిజన్ రవాణాను మెరుగుపరుస్తుంది
• ఫ్యూయల్ సెల్ పనితీరు మరియు మన్నికను పెంచుతుంది
• మిథనాల్ ఆక్సీకరణ మరియు కార్బన్ మోనాక్సైడ్ (CO) విషప్రభావాన్ని నివారిస్తుంది

ఇది డైరెక్ట్ మిథనాల్ ఫ్యూయల్ సెల్స్ (DMFCs)లో మెరుగైన పనితీరు అందిస్తుంది.

‘భవసాగర’ లోతైన సముద్ర జీవజాలానికి జాతీయ నిధి కేంద్రంగా గుర్తింపు పొందింది

కొచ్చిలోని సెంటర్ ఫర్ మెరైన్ లివింగ్ రిసోర్సెస్ అండ్ ఎకాలజీలో ఉన్న “భవసాగర” రెఫరల్ సెంటర్‌ను భారతదేశపు లోతైన సముద్ర జీవజాలానికి జాతీయ నిధి కేంద్రంగా గుర్తించారు.

ముఖ్యాంశాలు:

• జీవ వైవిధ్య చట్టం, 2002 ప్రకారం పర్యావరణ, అటవీ మరియు వాతావరణ మార్పుల మంత్రిత్వ శాఖ ఈ గుర్తింపును మంజూరు చేసింది.
• ఈ కేంద్రం అకశేరుకాలు (మొలస్క్‌లు మరియు ఆర్థ్రోపాడ్‌ల వంటివి) మరియు కశేరుకాలు (చేపల వంటివి) రెండింటితో సహా 3,500 కంటే ఎక్కువ గుర్తించబడిన లోతైన సముద్ర నమూనాలకు నిలయమైన శాస్త్రీయ కేంద్రంగా పనిచేస్తుంది.

ఎనర్జీ స్టాటిస్టిక్స్ ఇండియా 2026 నివేదికలో ఆంధ్రప్రదేశ్ 4వ స్థానం

జాతీయ గణాంకాల కార్యాలయం (NSO) విడుదల చేసిన తాజా ఎనర్జీ స్టాటిస్టిక్స్ ఇండియా 2026 నివేదిక ప్రకారం, భారతదేశంలో పునరుత్పాదక ఇంధన సామర్థ్యంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ 4వ స్థానాన్ని దక్కించుకుంది.

భారతదేశ పునరుత్పాదక ఇంధన సామర్థ్యానికి, ముఖ్యంగా సౌర మరియు పవన శక్తి రంగాలలో ఆంధ్రప్రదేశ్ గణనీయమైన వాటాను అందిస్తోందని, తద్వారా స్వచ్ఛ ఇంధన అభివృద్ధిలో అగ్రగామి రాష్ట్రాలలో ఒకటిగా నిలుస్తోందని ఈ నివేదిక హైలైట్ చేస్తుంది.

భారతదేశ పునరుత్పాదక ఇంధన సామర్థ్యంలో 70% కంటే ఎక్కువ రాజస్థాన్, మహారాష్ట్ర, గుజరాత్, ఆంధ్రప్రదేశ్, కర్ణాటక మరియు మధ్యప్రదేశ్ అనే ఆరు రాష్ట్రాలలో కేంద్రీకృతమై ఉంది. సుస్థిర మరియు హరిత ఇంధనం వైపు భారతదేశ పరివర్తనలో ఆంధ్రప్రదేశ్ యొక్క పెరుగుతున్న పాత్రను దాని బలమైన పనితీరు ప్రతిబింబిస్తుంది.

ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలు, పునరుత్పాదక ఇంధన వినియోగం మరియు జాతీయ వాతావరణ లక్ష్యాలకు రాష్ట్రం అందిస్తున్న తోడ్పాటులో సాధించిన పురోగతిని ఈ ర్యాంకింగ్ ప్రదర్శిస్తుంది కాబట్టి ఇది చాలా ముఖ్యమైనది.

జన్ ధన్ దర్శక్ (JDD) యాప్

భారత ప్రభుత్వం 5 కిలోమీటర్ల పరిధిలో 99.92% గ్రామాలకు బ్యాంకింగ్ అవుట్‌లెట్‌లను అందించింది, తద్వారా దేశవ్యాప్తంగా దాదాపు సార్వత్రిక ఆర్థిక సదుపాయాన్ని కల్పించింది.

ముఖ్యాంశాలు:

• బ్యాంకింగ్ సదుపాయంలో బ్యాంక్ శాఖలు, బిజినెస్ కరస్పాండెంట్లు (BCలు), ఇండియా పోస్ట్ పేమెంట్ బ్యాంక్ (IPPB) అవుట్‌లెట్‌లు ఉంటాయి.
• ముఖ్యంగా, దాద్రా మరియు నగర్ హవేలీ కేంద్రపాలిత ప్రాంతంలోని 100% గ్రామాలు కవర్ చేయబడ్డాయి.
• భారతదేశం అంతటా బ్యాంకింగ్ మౌలిక సదుపాయాలను ట్రాక్ చేసే GIS-ఆధారిత అప్లికేషన్ అయిన జన్ ధన్ దర్శక్ (JDD) యాప్ ద్వారా ఈ పురోగతిని పర్యవేక్షిస్తారు.