కరెంట్ అఫైర్స్ 15 జూన్ 2026
Add as a preferred Source on Googleవిషయ సూచిక
నేషనల్ కరెంట్ అఫైర్స్
కేరళలో షిగెల్లోసిస్ వ్యాప్తి
కేరళలో 'షిగెల్లా' (Shigella) బ్యాక్టీరియా వల్ల కలిగే, అత్యంత వేగంగా వ్యాపించే అతిసార వ్యాధి అయిన 'షిగెల్లోసిస్' (Shigellosis) మరోసారి ప్రబలింది. జూన్ 2026 నాటికి, ఆ రాష్ట్రంలో 130కి పైగా నిర్ధారిత కేసులు మరియు అనేక అనుమానిత కేసులు నమోదయ్యాయి; అలాగే పిల్లలతో సహా పలువురు ఈ వ్యాధి కారణంగా మరణించారు.
- షిగెల్లోసిస్ షిగెల్లా బ్యాక్టీరియా వల్ల కలుగుతుంది.
- ఇది గ్రామ్-నెగటివ్, దండాకార బ్యాక్టీరియా.
- ఈ వ్యాధి ప్రధానంగా కలుషితమైన ఆహారం, కలుషితమైన నీరు మరియు చేతుల పరిశుభ్రత లోపించడం ద్వారా వ్యాపిస్తుంది.
షిగెల్లా బ్యాక్టీరియా గురించి
- దీనిని 1897లో జపనీస్ బ్యాక్టీరియాలజిస్ట్ కియోషి షిగా కనుగొన్నారు.
- ఆ బ్యాక్టీరియాకు ఆయన పేరు పెట్టారు.
- ఐదు సంవత్సరాల లోపు వయస్సు గల పిల్లలు అత్యంత బలహీనమైన వర్గం.
ఆంధ్రప్రదేశ్ కరెంట్ అఫైర్స్
నల్లమల పులుల సంరక్షణ ప్రాంతంలో 1,400 ఏళ్ల నాటి శాసనాలు
ఆంధ్రప్రదేశ్లోని నల్లమల పులుల సంరక్షణ ప్రాంతం మరియు ఎర్రగొండపాలెం ప్రాంతంలో నిర్వహించిన శాసన సర్వేలో, దాదాపు 1,400 ఏళ్ల కాలానికి చెందిన 25 శాసనాలను భారత పురావస్తు శాఖ (ASI) గుర్తించి నమోదు చేసింది.
ముఖ్యాంశాలు
- క్రీ.శ. 2వ శతాబ్దం నుండి 16వ శతాబ్దం వరకు కాలానికి చెందిన మొత్తం 25 శాసనాలు నమోదు చేయబడ్డాయి.
- ఈ శాసనాలు అనేక ప్రధాన రాజవంశాలకు చెందినవి, వాటిలో ఇవి ఉన్నాయి:
- శాతవాహన రాజవంశం
- తూర్పు చాళుక్యులు
- కళ్యాణి చాళుక్యులు
- పోతాపి చోళులు
- కాకతీయ రాజవంశం
- రెడ్డి రాజ్యం
- విజయనగర సామ్రాజ్యం
- ఆ శాసనాలు తెలుగు, కన్నడ మరియు బ్రాహ్మీ లిపులలో రాయబడ్డాయి.
- నల్లమల పులుల సంరక్షణ ప్రాంతంలోని అలటం సమీపంలో పురాతన శిలా కళాకృతులను కూడా ఈ సర్వే గుర్తించింది.
- ఈ ఆవిష్కరణలు ఆ ప్రాంత రాజకీయ, సాంస్కృతిక, భాషా మరియు మతపరమైన చరిత్రపై విలువైన అంతర్దృష్టులను అందిస్తాయి.
జీవవైవిధ్య పరిరక్షణను బలోపేతం చేయడానికి ఆంధ్రప్రదేశ్ OECMలను ఏర్పాటు
జాతీయ పార్కులు, వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు మరియు రిజర్వ్ అడవుల వంటి రక్షిత ప్రాంతాల వెలుపల జీవవైవిధ్యాన్ని పరిరక్షించడానికి, రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఇతర సమర్థవంతమైన ప్రాంత-ఆధారిత పరిరక్షణ చర్యలను (OECMs) ప్రోత్సహించే ప్రణాళికలను ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర జీవవైవిధ్య బోర్డు (APSBB) ప్రకటించింది.
- OECMలు అనేవి అధికారికంగా 'సంరక్షిత ప్రాంతాలు'గా గుర్తించబడనప్పటికీ, జీవవైవిధ్యం యొక్క సమర్థవంతమైన దీర్ఘకాలిక సంరక్షణను అందించే సంరక్షణ ప్రాంతాలు.
- ఆంధ్రప్రదేశ్ వీటి కోసం OECMలను వినియోగించాలని యోచిస్తోంది:
- పారిశ్రామిక హరిత వలయాలు
- పట్టణ సూక్ష్మ అడవులు
- సముద్రపు సంతానోత్పత్తి ప్రాంతాలు
- పవిత్ర వనాలు
- తడినేలలు మరియు నదీముఖ ద్వీప ప్రాంత ఆవరణ వ్యవస్థలు
- ఈ కార్యక్రమం వీటిపై దృష్టి సారిస్తుంది:
- తూర్పు కనుమల వన్యప్రాణి కారిడార్లు
- కృష్ణా మరియు గోదావరి నదీ పరీవాహక ప్రాంతాలు
- తీర మరియు సముద్ర పర్యావరణ వ్యవస్థలు
- పట్టణ జీవవైవిధ్య పరిరక్షణ
- విజయవాడ, విశాఖపట్నం, తిరుపతి, కర్నూలు, రాజమండ్రి నగరాలు OECM ఆధారిత పరిరక్షణకు సంబంధించిన నగరాలుగా గుర్తించబడ్డాయి.
రక్షణ
ప్రాజెక్ట్ కుశ – సుదూర ప్రాంత వైమానిక రక్షణ క్షిపణి వ్యవస్థ
రక్షణ మంత్రి రాజ్నాథ్ సింగ్ ఇటీవల హైదరాబాద్లోని డిఆర్డిఓకు చెందిన డాక్టర్ ఏ.పి.జె. అబ్దుల్ కలాం మిస్సైల్ కాంప్లెక్స్లో భాగమైన డిఫెన్స్ రీసెర్చ్ అండ్ డెవలప్మెంట్ లాబొరేటరీ (డిఆర్డిఎల్)లో అడ్వాన్స్డ్ వెపన్ సిస్టమ్ కాంప్లెక్స్ను ప్రారంభించారు. ఈ కార్యక్రమంలో, ప్రాజెక్ట్ కుశ భారతదేశపు అత్యంత ముఖ్యమైన స్వదేశీ వాయు రక్షణ కార్యక్రమాలలో ఒకటిగా ప్రముఖంగా ప్రస్తావించబడింది.
ముఖ్యాంశాలు
- 'ప్రాజెక్ట్ కుష' అనేది డిఫెన్స్ రీసెర్చ్ అండ్ డెవలప్మెంట్ ఆర్గనైజేషన్ (DRDO) అభివృద్ధి చేస్తున్న స్వదేశీ సుదూర శ్రేణి వైమానిక రక్షణ క్షిపణి వ్యవస్థ.
- దీనిని 'ఎక్స్టెండెడ్ రేంజ్ ఎయిర్ డిఫెన్స్ సిస్టమ్' (ERADS) అని కూడా పిలుస్తారు.
- ఈ ప్రాజెక్ట్ ఆకాశ్ క్షిపణి వ్యవస్థ మరియు ఎస్-400 ట్రియంఫ్ వంటి ఇప్పటికే ఉన్న వ్యవస్థలకు మద్దతు ఇస్తుంది.
- ఇది భారతదేశం ప్రతిపాదించిన బహుళ-స్థాయి క్షిపణి రక్షణ వ్యవస్థ అయిన 'మిషన్ సుదర్శన్ చక్ర'లో ఒక ముఖ్యమైన భాగంగా ఉంది.
📌 మిషన్ సుదర్శన చక్ర
కమిటీలు & సదస్సులు
బ్రిక్స్ వ్యవసాయ మంత్రులు ‘ఇండోర్ డిక్లరేషన్’ను ఆమోదించారు
ఇండోర్లో జరిగిన బ్రిక్స్ వ్యవసాయ మంత్రుల సమావేశం, వ్యవసాయం, ఆహార భద్రత, వాతావరణ మార్పులను తట్టుకునే వ్యవసాయం మరియు వ్యవసాయ వాణిజ్యంలో ప్రపంచ సహకారాన్ని బలోపేతం చేయడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న రైతు-కేంద్రీకృత మార్గసూచి అయిన ‘ఇండోర్ ప్రకటన’ను ఏకగ్రీవంగా ఆమోదించడంతో ముగిసింది.
ముఖ్యాంశాలు
- భారతదేశం యొక్క 2026 నాటి బ్రిక్స్ (BRICS) అధ్యక్షత కాలంలో ఈ ప్రకటన ఆమోదించబడింది.
- BRICS దేశాలు కలిసి వీటిని కలిగి ఉన్నాయి:
- ప్రపంచ జనాభాలో దాదాపు 50 శాతం
- ప్రపంచ వ్యవసాయ భూమిలో సుమారు 42%
- ప్రపంచ ఆహార ధాన్యాల ఉత్పత్తిలో దాదాపు 42 శాతం.
నాలుగు ప్రధాన ప్రాధాన్యతలు గుర్తించబడ్డాయి
- ఆహార భద్రత మరియు పోషకమైన ఆహారం
- వ్యవసాయ వాణిజ్యం మరియు సహకారం
- వాతావరణ మార్పులను తట్టుకునే మరియు పునరుత్పాదక వ్యవసాయం
- వ్యవసాయంలో ఆవిష్కరణ, సాంకేతికత మరియు భాగస్వామ్యాలు.
నాలుగు కొత్త బ్రిక్స్ (BRICS) వ్యవసాయ కార్యక్రమాలు
1. వ్యవసాయ-ఆవరణ శాస్త్రం మరియు పునరుత్పాదక వ్యవసాయంపై బ్రిక్స్ (BRICS) 'సెంటర్స్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్' నెట్వర్క్
- సహజ వ్యవసాయం, సేంద్రీయ వ్యవసాయం మరియు వాతావరణ మార్పులను తట్టుకోగల వ్యవసాయ పద్ధతులను ప్రోత్సహించడానికి.
- మోదీపురంలోని భారత వ్యవసాయ వ్యవస్థల పరిశోధన సంస్థ (IIFSR) ఒక 'ఉత్కృష్టతా కేంద్రం' (Centre of Excellence)గా వ్యవహరిస్తుంది.
2. డిజిటల్ వ్యవసాయంపై బ్రిక్స్ (BRICS) నెట్వర్క్
- ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI), జియోస్పేషియల్ టెక్నాలజీలు, డిజిటల్ పబ్లిక్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ మరియు డేటా ఆధారిత వ్యవసాయంపై దృష్టి సారించడం.
- IIT ఢిల్లీ ఈ నెట్వర్క్ను సమన్వయం చేస్తుంది.
3. విత్తన వ్యవస్థలలో రైతుల హక్కులపై ప్రపంచ వేదిక
- దేశీయ విత్తనాలు, సంప్రదాయ విజ్ఞానం మరియు రైతుల విత్తన హక్కులను పరిరక్షించడానికి.
4. బ్రిక్స్ అగ్రి-ఎన్ (వ్యవసాయ ఉత్పాదకాలు, జన్యు వనరులు మరియు సమాచార నెట్వర్క్)
- విత్తనాలు, జన్యు వనరులు, వ్యవసాయ ఉత్పాదకాలు మరియు సమాచార మార్పిడికి సంబంధించి సహకారాన్ని సులభతరం చేయడం.
వార్తల్లో వ్యక్తులు
బంగ్లాదేశ్లో భారత హై కమిషనర్
మాజీ కేంద్ర మంత్రి దినేష్ త్రివేది బంగ్లాదేశ్లో భారత నూతన హై కమిషనర్గా బాధ్యతలు చేపట్టనున్నారు.
తదుపరి ఆర్మీ చీఫ్గా లెఫ్టినెంట్ జనరల్ ధీరజ్ సేథ్ నియామకం
భారత ప్రభుత్వం లెఫ్టినెంట్ జనరల్ ధీరజ్ సేత్ను తదుపరి ఆర్మీ స్టాఫ్ చీఫ్ (COAS)గా నియమించింది. అదే రోజున పదవీ విరమణ చేయనున్న జనరల్ ఉపేంద్ర ద్వివేది స్థానంలో ఆయన 2026 జూన్ 30న బాధ్యతలు స్వీకరిస్తారు.
డైలీ కరెంట్ అఫైర్స్ క్విజ్
1. ఇటీవల వార్తలలో కనిపించిన దినేష్ త్రివేది, ఏ దేశానికి భారత హైకమిషనర్గా నియమితులయ్యారు?
ఎ. నేపాల్
బి. శ్రీలంక
సి. బంగ్లాదేశ్
డి. మయన్మార్
సమాధానం
సమాధానం సి. బంగ్లాదేశ్
వివరణ: మాజీ కేంద్ర మంత్రి దినేష్ త్రివేది బంగ్లాదేశ్కు భారత హైకమిషనర్గా నియమితులయ్యారు. ఈ రెండు పొరుగు దేశాల మధ్య ద్వైపాక్షిక సంబంధాలను బలోపేతం చేయడంలో ఆయన కీలక పాత్ర పోషిస్తారని భావిస్తున్నారు.
2. ఇటీవల వార్తలలో కనిపించిన ప్రాజెక్ట్ కుశ, కింది వాటిలో దేనికి సంబంధించింది?
ఎ. స్వదేశీ విమాన వాహక నౌక కార్యక్రమం
బి. దీర్ఘశ్రేణి వాయు రక్షణ క్షిపణి వ్యవస్థ
సి. హైపర్సోనిక్ క్రూయిజ్ క్షిపణి ప్రాజెక్ట్
డి. జలాంతర్గామి వ్యతిరేక యుద్ధ వ్యవస్థ
సమాధానం
సమాధానం బి. దీర్ఘశ్రేణి వాయు రక్షణ క్షిపణి వ్యవస్థ
వివరణ: ప్రాజెక్ట్ కుశ అనేది డిఆర్డిఓ (DRDO) అభివృద్ధి చేస్తున్న ఒక స్వదేశీ దీర్ఘశ్రేణి వాయు రక్షణ క్షిపణి వ్యవస్థ. ఇది విమానాలు, డ్రోన్లు, క్రూయిజ్ క్షిపణులు మరియు బాలిస్టిక్ క్షిపణులను అడ్డగించడానికి రూపొందించబడింది మరియు భారతదేశ భవిష్యత్ బహుళ-అంచెల క్షిపణి రక్షణ వ్యవస్థలో ఒక భాగంగా ఉంది.
3. ఇటీవల బ్రిక్స్ దేశాలు ఆమోదించిన 'ఇండోర్ డిక్లరేషన్' ప్రధానంగా కింది వాటిలో ఏ రంగాలపై దృష్టి పెడుతుంది?
ఎ. ప్రపంచ సముద్ర భద్రతా సహకారం
బి. వ్యవసాయ సహకారం, ఆహార భద్రత మరియు వాతావరణ మార్పులను తట్టుకునే వ్యవసాయం
సి. డిజిటల్ కరెన్సీ మరియు ఆర్థిక సంస్కరణలు
డి. అంతరిక్ష పరిశోధన మరియు ఉపగ్రహ సాంకేతికత
సమాధానం
సమాధానం బి. వ్యవసాయ సహకారం, ఆహార భద్రత మరియు వాతావరణ మార్పులను తట్టుకునే వ్యవసాయం
వివరణ: ఇండోర్లో జరిగిన బ్రిక్స్ వ్యవసాయ మంత్రుల సమావేశంలో ఇండోర్ డిక్లరేషన్ ఆమోదించబడింది. ఇది ఆహార భద్రత, రైతు సంక్షేమం, వాతావరణ మార్పులను తట్టుకునే వ్యవసాయం, డిజిటల్ వ్యవసాయం, వ్యవసాయ వాణిజ్యం, ఆవిష్కరణలు మరియు సుస్థిర వ్యవసాయ అభివృద్ధిపై దృష్టి పెడుతుంది.
4. 30 జూన్ 2026 నుండి అమలులోకి వచ్చేలా భారతదేశ తదుపరి ఆర్మీ చీఫ్ (COAS)గా ఎవరు నియమితులయ్యారు?
ఎ. లెఫ్టినెంట్ జనరల్ ఉపేంద్ర ద్వివేది
బి. లెఫ్టినెంట్ జనరల్ మనోజ్ పాండే
సి. లెఫ్టినెంట్ జనరల్ ధీరజ్ సేథ్
డి. లెఫ్టినెంట్ జనరల్ M.V. సుచింద్ర కుమార్
సమాధానం
సమాధానం సి. లెఫ్టినెంట్ జనరల్ ధీరజ్ సేథ్
వివరణ: భారత ప్రభుత్వం, ప్రస్తుతం ఆర్మీ వైస్ చీఫ్గా పనిచేస్తున్న లెఫ్టినెంట్ జనరల్ ధీరజ్ సేథ్ను, 30 జూన్ 2026 నుండి అమలులోకి వచ్చేలా తదుపరి ఆర్మీ చీఫ్ ఆఫ్ స్టాఫ్ (COAS)గా నియమించింది.
5. ఇటీవల కేరళలో నమోదైన షిగెల్లోసిస్, కింది వాటిలో దేని వలన కలుగుతుంది?
ఎ. వైరస్
బి. ఫంగస్
సి. ప్రోటోజోవా
డి. బాక్టీరియం
సమాధానం
షిగెల్లోసిస్ అనేది షిగెల్లా అనే గ్రామ్-నెగటివ్ బాక్టీరియం వలన కలిగే ఒక అంటువ్యాధి, ఇది విరేచనాలకు కారణమవుతుంది. ఇది ప్రధానంగా కలుషితమైన ఆహారం, నీరు మరియు పరిశుభ్రత లోపాల ద్వారా వ్యాపిస్తుంది.
6. ఆర్కియాలజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా (ASI) ఇటీవల నల్లమల టైగర్ రిజర్వ్లో అనేక రాజవంశాలకు చెందిన శాసనాలను కనుగొంది. కొత్తగా నమోదు చేయబడిన శాసనాలలో కింది వాటిలో ఏ రాజవంశాలు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నాయి?
ఎ. శాతవాహనులు
బి. కాకతీయులు
సి. విజయనగర సామ్రాజ్యం
డి. పైవన్నీ
సమాధానం
సమాధానం డి. పైవన్నీ
వివరణ: నల్లమల టైగర్ రిజర్వ్లో శాతవాహనులు, కాకతీయులు, విజయనగర సామ్రాజ్యం, తూర్పు చాళుక్యులు, కళ్యాణి చాళుక్యులు, పోటపి చోళులు మరియు రెడ్డి పాలకులతో సహా బహుళ రాజవంశాలకు చెందిన 25 శాసనాలను ఏఎస్ఐ (ASI) నమోదు చేసింది.
7. ఆంధ్రప్రదేశ్ ఇటీవల జీవవైవిధ్య పరిరక్షణను బలోపేతం చేయడానికి ఇతర సమర్థవంతమైన ప్రాంత-ఆధారిత పరిరక్షణ చర్యలపై (OECMs) దృష్టి సారించింది. కింది ఏ ప్రపంచ చట్రాల కింద OECMలు గుర్తించబడ్డాయి?
ఎ. రామ్సర్ చిత్తడి నేలల ఒప్పందం
బి. పారిస్ వాతావరణ ఒప్పందం
సి. కున్మింగ్-మాంట్రియల్ గ్లోబల్ బయోడైవర్సిటీ ఫ్రేమ్వర్క్
డి. అంతరించిపోతున్న జాతుల అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంపై ఒప్పందం (CITES)
సమాధానం
సమాధానం సి. కున్మింగ్-మాంట్రియల్ గ్లోబల్ బయోడైవర్సిటీ ఫ్రేమ్వర్క్
వివరణ: OECMలు (ఇతర సమర్థవంతమైన ప్రాంత-ఆధారిత పరిరక్షణ చర్యలు) కున్మింగ్-మాంట్రియల్ గ్లోబల్ బయోడైవర్సిటీ ఫ్రేమ్వర్క్ కింద గుర్తించబడ్డాయి మరియు 2030 నాటికి ప్రపంచంలోని భూమి మరియు సముద్ర ప్రాంతాలలో కనీసం 30% పరిరక్షించడమే లక్ష్యంగా ఉన్న ప్రపంచ “30×30 లక్ష్యం” సాధనకు దోహదపడతాయి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
షిగెల్లోసిస్ అంటే ఏమిటి?
షిగెల్లోసిస్ అనేది షిగెల్లా బ్యాక్టీరియా వల్ల కలిగే వ్యాధి. ఇటీవల కేరళలో షిగెల్లోసిస్ కేసు నమోదైంది.
పోతాపి చోళుల స్థాపకుడు ఎవరు?
చారిత్రక ఆధారాల ప్రకారం, వీరి వంశ స్థాపన ఘనత తరచుగా శ్రీకంఠ చోళుడికి (శ్రీకంఠ చోడ) దక్కుతుంది; ఇతను ప్రస్తుత ఆంధ్రప్రదేశ్లోని రేనాడు మరియు పోతాపి-నాడు ప్రాంతాలలో తమ రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు. Renadu and Pottapi-nadu regions of present-day Andhra Pradesh
'30 X 30' లక్ష్యం అంటే ఏమిటి?
'30 X 30' లక్ష్యం అనేది కున్మింగ్-మాంట్రియల్ గ్లోబల్ బయోడైవర్సిటీ ఫ్రేమ్వర్క్ (జీవవైవిధ్య చట్రం)లో నిర్దేశించబడింది. 2030 నాటికి ప్రపంచంలోని భూభాగం మరియు సముద్రాలలో కనీసం 30 శాతాన్ని పరిరక్షించడం దీని ఉద్దేశ్యం.
'మిషన్ సుదర్శన్ చక్ర' అంటే ఏమిటి?
'మిషన్ సుదర్శన్ చక్ర' అనేది సైనిక ఆస్తులు మరియు ప్రధాన జనాభా కేంద్రాలను రక్షించే లక్ష్యంతో భారతదేశం ప్రతిపాదించిన బహుళ-స్థాయి క్షిపణి రక్షణ వ్యవస్థ.
ప్రస్తుత ఆర్మీ స్టాఫ్ చీఫ్ ఎవరు?
ప్రస్తుత ఆర్మీ స్టాఫ్ చీఫ్ లెఫ్టినెంట్ జనరల్ ధీరజ్ సేథ్.
Disclaimer: This article is prepared for competitive exam preparation using publicly available information.
Join Our Community
Study with the ReadingRoomz Community
Join thousands of APPSC aspirants. Get daily current affairs, MCQs, PDFs, and preparation guidance — all in one place.
