Current Affairs 13 June 2026

కరెంట్ అఫైర్స్ 13 జూన్ 2026

Add as a preferred Source on Google

స్త్రీ జననేంద్రియ వికృతీకరణపై నిషేధాన్ని కొలంబియా ఆమోదించింది.

కొలంబియాలోని కొన్ని ఆదివాసీ వర్గాలలో ఆచరణలో ఉన్న 'స్త్రీ జననేంద్రియ వికృతీకరణ' (FGM) అనే హానికరమైన సంప్రదాయాన్ని నిషేధించే చట్టానికి ఆ దేశ సెనేట్ ఆమోదం తెలిపింది. అధ్యక్షుడు గుస్తావో పెట్రో దీనికి ఆమోదం తెలిపితే, ఈ విధానాన్ని నిషేధిస్తూ ప్రత్యేక చట్టాన్ని ఆమోదించిన లాటిన్ అమెరికాలో మొదటి దేశంగా కొలంబియా నిలుస్తుంది.

  • దాదాపు రెండేళ్ల చర్చల తర్వాత కొలంబియా సెనేట్ ఆ చట్టాన్ని ఆమోదించింది.
  • ఇది మహిళల జననేంద్రియ వికృతీకరణను నిషేధించడం మరియు నేరంగా పరిగణించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
  • ఈ ఆచారం ప్రధానంగా కొలంబియాలోని కొన్ని ఆదివాసీ వర్గాలలో కనిపిస్తుందని నివేదించబడింది.

స్త్రీ జననేంద్రియ వికృతీకరణ

  • స్త్రీ జననేంద్రియ వికృతీకరణ (FGM) అనేది వైద్యపరమైన కారణాలు లేకుండా స్త్రీ బాహ్య జననేంద్రియాలను పాక్షికంగా లేదా పూర్తిగా తొలగించే ప్రక్రియలను సూచిస్తుంది.
  • ఇది బాలికలు మరియు మహిళల మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనగా పరిగణించబడుతుంది.
  • ఇది ఇన్ఫెక్షన్లు, ప్రసవ సమయంలో సమస్యలు, మానసిక గాయం (ట్రామా) మరియు దీర్ఘకాలిక పునరుత్పత్తి ఆరోగ్య సమస్యలతో సహా తీవ్రమైన ఆరోగ్య సమస్యలకు దారితీయవచ్చు.
  • WHO, UNICEF మరియు UNFPA ఈ పద్ధతిని తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తున్నాయి.
  • స్త్రీ జననేంద్రియ విచ్ఛేదనపై శూన్య సహన అంతర్జాతీయ దినోత్సవం ప్రతి సంవత్సరం ఫిబ్రవరి 6న పాటించబడుతుంది.
  • FGM ప్రధానంగా ఆఫ్రికా, పశ్చిమ ఆసియాలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో మరియు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న కొన్ని వలసదారుల వర్గాలలో కనిపిస్తుంది.
📌 మీకు తెలుసా?
లాటిన్ అమెరికా అంటే అమెరికా ఖండంలోని దేశాలు, ఇక్కడ లాటిన్ నుండి ఉద్భవించిన రొమాన్స్ భాషలు (ప్రధానంగా స్పానిష్, పోర్చుగీస్ మరియు ఫ్రెంచ్) మాట్లాడతారు. ప్రధాన లాటిన్ అమెరికన్ దేశాలలో బ్రెజిల్, అర్జెంటీనా, మెక్సికో, కొలంబియా, చిలీ, పెరూ, వెనిజులా, ఈక్వెడార్, బొలీవియా, ఉరుగ్వే, పరాగ్వే మరియు క్యూబా ఉన్నాయి.

అతిపెద్ద లాటిన్ అమెరికన్ దేశం: బ్రెజిల్
అతిపెద్ద నగరం: సావో పాలో (బ్రెజిల్)
అత్యధికంగా మాట్లాడే భాష: స్పానిష్ (బ్రెజిల్‌లో పోర్చుగీస్ మాట్లాడతారు)
కొలంబియా రాజధాని: బొగోటా
కరెన్సీ: కొలంబియన్ పెసో

'వర్య' – భారతదేశపు స్వదేశీ AI వీడియో జనరేషన్ మోడల్

అవతార్ అభివృద్ధి చేసిన, భారతదేశపు మొట్టమొదటి స్వదేశీ డిస్టిల్డ్ వీడియో జనరేషన్ ఏఐ మోడల్ అయిన ‘వర్య’ అభివృద్ధికి ఇండియాఏఐ మిషన్ మద్దతు ఇచ్చింది. వర్యను టెక్స్ట్ ప్రాంప్ట్‌లు మరియు చిత్రాల నుండి వీడియోలను రూపొందించడానికి రూపొందించారు. దీనిని ప్రాంతీయ సంస్కృతులు, పండుగలు, ఆహారపు అలవాట్లు, సాంప్రదాయ వస్త్రధారణ మరియు స్థానిక పరిసరాలతో సహా భారతీయ సందర్భాలకు ప్రత్యేకంగా నిర్మించారు.

వర్యా ఏ ఐ ప్రత్యేకత ఏమిటి?

  • డిస్టిల్డ్ వీడియో జనరేషన్ టెక్నాలజీని ఉపయోగిస్తుంది.
  • వీడియో తయారీ దశలను 50 నుండి కేవలం 4 దశలకు తగ్గిస్తుంది.
  • గణన ఖర్చులను గణనీయంగా తగ్గిస్తూనే, అవుట్‌పుట్ నాణ్యతను కాపాడుతుంది.
  • అవతార్ (Avataar) ప్రకారం, 'వర్య' (Varya) సెకనుకు సుమారు ₹0.48 చొప్పున వీడియోలను రూపొందించగలదు.
  • ఇది ప్రపంచంలోని అనేక ప్రముఖ వీడియో-జనరేషన్ మోడల్స్ కంటే 10 రెట్ల తక్కువ ఖర్చు తో పనిచేస్తుంది.

వర్యను వీటి కోసం ఉపయోగించవచ్చు:

  • విద్య మరియు ఈ-లెర్నింగ్
  • MSMEల కోసం ఉత్పత్తుల ప్రకటనలు
  • ప్రజా సమాచార ప్రచారాలు
  • కథనం మరియు కంటెంట్ సృష్టి
  • ఈ-కామర్స్ మార్కెటింగ్

📌 డిస్టిల్డ్ వీడియో జనరేషన్ అంటే ఏమిటి?

డిస్టిలేషన్ అనేది ఒక మెషిన్-లెర్నింగ్ టెక్నిక్, దీనిలో ఒక చిన్న "స్టూడెంట్" మోడల్ ఒక పెద్ద "టీచర్" మోడల్ నుండి నేర్చుకుని, చాలా తక్కువ గణన అవసరాలతో అదే విధమైన ఫలితాలను సాధిస్తుంది. వర్యా ఈ భావనను వీడియో జనరేషన్‌కు వర్తింపజేసి, AI వీడియో క్రియేషన్‌ను వేగవంతంగా మరియు చౌకగా చేస్తుంది.

ఆంధ్రప్రదేశ్ పోలీసులకు విదేశీ వ్యవహారాల శాఖ 'ఇన్‌స్టిట్యూషనల్ పెర్ఫార్మెన్స్ అవార్డు'

2025–26 సంవత్సరానికి గాను 'రాష్ట్ర పోలీసు విభాగం కోసం సంస్థాగత పనితీరు పురస్కారం' (Institutional Performance Award for State Police) కోసం ఆంధ్రప్రదేశ్ పోలీసులను విదేశీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ (MEA) ఎంపిక చేసింది. పాస్‌పోర్ట్ ధృవీకరణ సేవల్లో ఆంధ్రప్రదేశ్ పోలీసులు కనబరిచిన అత్యుత్తమ పనితీరును ఈ పురస్కారం గుర్తిస్తుంది.

ప్రపంచ పవన శక్తి దినోత్సవం – 15 జూన్

నూతన మరియు పునరుత్పాదక ఇంధన మంత్రిత్వ శాఖ (MNRE) 2026 జూన్ 15న గోవాలో 'గ్లోబల్ విండ్ డే 2026' సదస్సును నిర్వహిస్తుంది. 'గ్లోబల్ విండ్ డే 2026' ఇతివృత్తం (థీమ్): "పవన శక్తి: ఆశయం నుండి వేగవంతమైన పురోగతి వరకు" (Wind Energy: From Ambition to Acceleration).

భారతదేశంలో పవన శక్తి పరిస్థితి

  • భారతదేశం ప్రస్తుతం ప్రపంచంలోనే నాలుగవ అతిపెద్ద పవన విద్యుత్ మార్కెట్‌గా ఉంది.
  • పవన శక్తి భారతదేశ పునరుత్పాదక ఇంధన వ్యూహంలో ఒక కీలకమైన అంశం.
  • 2025–26లో భారతదేశం 6.1 GW పవన విద్యుత్ సామర్థ్య పెంపును నమోదు చేసింది.

జాతీయ పవన శక్తి లక్ష్యాలు

  • 2030 నాటికి 100 గిగావాట్ల పవన శక్తి సామర్థ్యం
  • 2035 నాటికి 155 గిగావాట్ల పవన శక్తి సామర్థ్యం
  • 2030 నాటికి 500 గిగావాట్ల శిలాజ-ఇంధనేతర సామర్థ్యం మరియు 2070 నాటికి 'నెట్ జీరో' ఉద్గారాల లక్ష్యాలను సాధించడంలో భారత్‌కు మద్దతు ఇస్తుంది.

ప్రఖ్యాత షూటర్ జస్పాల్ రాణా మరణించారు

భారతీయ షూటింగ్ దిగ్గజం మరియు ప్రముఖ కోచ్ జస్పాల్ రాణా 2026 జూన్ 12న 49 ఏళ్ల వయసులో కన్నుమూశారు. భారతదేశపు అత్యుత్తమ షూటర్లలో ఒకరిగా విస్తృతంగా గుర్తింపు పొందిన జస్పాల్ రాణా, క్రీడాకారుడిగా మరియు తదనంతరం హై-పెర్ఫార్మెన్స్ కోచ్‌గా భారతీయ షూటింగ్ రంగానికి సేవలు అందించారు.

  • కామన్వెల్త్ క్రీడలలో మొత్తం 15 పతకాలను (9 స్వర్ణం, 4 రజతం మరియు 2 కాంస్యం) గెలుచుకున్నారు.
  • 1994 హిరోషిమా ఆసియా క్రీడలలో మూడు చారిత్రాత్మక స్వర్ణ పతకాలను సాధించారు.
  • భారత ప్రభుత్వం ఆయనను అర్జున అవార్డు (1994), పద్మశ్రీ (1997) మరియు ద్రోణాచార్య అవార్డు (2020)లతో సత్కరించింది.

1. ఇటీవల స్త్రీ జననాంగ విచ్ఛేదనం (FGM)ను నిషేధించే చట్టాన్ని ఆమోదించి, ఆ ప్రాంతంలో అటువంటి చట్టాన్ని అమలు చేసిన మొదటి దేశంగా నిలవనున్న లాటిన్ అమెరికా దేశం ఏది?
ఎ. బ్రెజిల్
బి. అర్జెంటీనా
సి. కొలంబియా
డి. చిలీ

సమాధానం

సమాధానం సి. కొలంబియా
వివరణ: కొలంబియా సెనేట్ ఇటీవల స్త్రీ జననాంగ విచ్ఛేదనం (FGM)ను నిషేధించే చట్టాన్ని ఆమోదించింది. అధ్యక్షుడు గుస్తావో పెట్రో సంతకం చేసిన తర్వాత, ఈ దురాచారాన్ని నిషేధించే నిర్దిష్ట చట్టాన్ని అమలు చేసిన లాటిన్ అమెరికాలోని మొదటి దేశంగా కొలంబియా నిలుస్తుంది.

2. పాస్‌పోర్ట్ ధృవీకరణ సేవల్లో శ్రేష్ఠతకు గాను, 'రాష్ట్ర పోలీసుల సంస్థాగత పనితీరు అవార్డు' (2025–26) కోసం విదేశీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖచే కింది వాటిలో ఏ రాష్ట్రం ఎంపిక చేయబడింది?
ఎ. తెలంగాణ
బి. కర్ణాటక
సి. ఆంధ్ర ప్రదేశ్
డి. తమిళనాడు

సమాధానం

సమాధానం సి. ఆంధ్ర ప్రదేశ్
వివరణ: పాస్‌పోర్ట్ వెరిఫికేషన్ సేవల్లో అద్భుతమైన పనితీరు కనబరిచినందుకు గుర్తింపుగా, విదేశీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ 2025-26 సంవత్సరానికి గాను ‘రాష్ట్ర పోలీసుల సంస్థాగత పనితీరు అవార్డు’ కోసం ఆంధ్రప్రదేశ్ పోలీసులను ఎంపిక చేసింది.

3. ఇటీవల వార్తల్లో కనిపించిన ‘వర్య’, కింది వాటిలో దేనికి సంబంధించింది?
ఎ. క్వాంటం కంప్యూటింగ్ ప్లాట్‌ఫామ్
బి. ఏఐ-ఆధారిత వీడియో జనరేషన్ మోడల్
సి. స్వదేశీ సెమీకండక్టర్ చిప్
డి. శాటిలైట్ నావిగేషన్ సిస్టమ్

సమాధానం

సమాధానం బి. ఏఐ-ఆధారిత వీడియో జనరేషన్ మోడల్
వివరణ: వర్య అనేది ఇండియాఏఐ మిషన్ మద్దతుతో అవతార్ సంస్థ అభివృద్ధి చేసిన భారతదేశపు స్వదేశీ డిస్టిల్డ్ ఏఐ వీడియో జనరేషన్ మోడల్. ఇది టెక్స్ట్ ప్రాంప్ట్‌లు మరియు చిత్రాలను వీడియోలుగా మార్చగలదు, అదే సమయంలో గణన ఖర్చులను గణనీయంగా తగ్గిస్తుంది.

4. ఇటీవల మరణించిన జస్పాల్ రాణా ఏ క్రీడకు సంబంధించినవారు?
ఎ. విలువిద్య
బి. షూటింగ్
సి. బాక్సింగ్
డి. వెయిట్‌లిఫ్టింగ్

సమాధానం

సమాధానం బి. షూటింగ్
వివరణ: జస్పాల్ రాణా భారతదేశపు గొప్ప క్రీడా షూటర్లలో ఒకరు మరియు దేశం యొక్క అత్యంత అలంకరించబడిన కామన్వెల్త్ గేమ్స్ అథ్లెట్లలో ఒకరు. అతను తన అద్భుతమైన కెరీర్‌లో 15 కామన్వెల్త్ గేమ్స్ పతకాలను మరియు అనేక ఆసియా గేమ్స్ పతకాలను గెలుచుకున్నాడు.

5. నూతన మరియు పునరుత్పాదక ఇంధన మంత్రిత్వ శాఖ (MNRE) నిర్వహిస్తున్న గ్లోబల్ విండ్ డే 2026 సదస్సు యొక్క ఇతివృత్తం ఏమిటి?
ఎ. హరిత వృద్ధి కోసం పవన శక్తిని వినియోగించుకోవడం
బి. ఇంధన భద్రత కోసం పవన శక్తి
సి. పవన శక్తి: ఆశయం నుండి వేగవంతం వరకు
డి. పవన విప్లవం ద్వారా పునరుత్పాదక భారతదేశం

సమాధానం

సమాధానం సి. పవన శక్తి: ఆశయం నుండి వేగవంతం వరకు
వివరణ: నూతన మరియు పునరుత్పాదక ఇంధన మంత్రిత్వ శాఖ (MNRE), భారతదేశ పవన శక్తి రంగాన్ని విస్తరించడం మరియు పునరుత్పాదక ఇంధన లక్ష్యాలను సాధించడంపై దృష్టి సారిస్తూ, “పవన శక్తి: ఆశయం నుండి వేగవంతం వరకు” అనే ఇతివృత్తంతో గోవాలో గ్లోబల్ విండ్ డే 2026 సదస్సును నిర్వహించనుంది.

కొలంబియా రాజధాని ఏది?

బొగోటా కొలంబియా రాజధాని నగరం.

వర్య ఏఐ అంటే ఏమిటి?

వర్య ఏఐ అనేది అవతార్ ద్వారా అభివృద్ధి చేయబడిన భారతదేశపు మొట్టమొదటి స్వదేశీ డిస్టిల్డ్ వీడియో జనరేషన్ ఏఐ మోడల్. ఇది వీడియో తయారీ దశలను 50 నుండి కేవలం 4 దశలకు తగ్గిస్తుంది.

గ్లోబల్ విండ్ డే 2026 ఇతివృత్తం (థీమ్) ఏమిటి?

గ్లోబల్ విండ్ డే 2026 ఇతివృత్తం "పవన శక్తి: ఆశయం నుండి వేగవంతమైన పురోగతి వరకు"

పవన శక్తి రంగంలో భారతదేశం యొక్క స్థానం ఏమిటి?

భారతదేశం ప్రస్తుతం ప్రపంచంలోనే నాలుగవ అతిపెద్ద పవన విద్యుత్ మార్కెట్‌గా ఉంది.

Disclaimer: This article is prepared for competitive exam preparation using publicly available information.

Join Our Community

Study with the ReadingRoomz Community

Join thousands of APPSC aspirants. Get daily current affairs, MCQs, PDFs, and preparation guidance — all in one place.

Leave a Comment

మీ ఈమెయిలు చిరునామా ప్రచురించబడదు. తప్పనిసరి ఖాళీలు *‌తో గుర్తించబడ్డాయి

Scroll to Top