కరెంట్ అఫైర్స్ 04 ఆగస్ట్ 2026

ఆంధ్రప్రదేశ్, ఆస్ట్రేలియా మధ్య నాలుగు అవగాహన ఒప్పందాలు కుదిరాయి

The Andhra Pradesh government and Australian institutions signed four Memoranda of Understanding (MoUs) on August 2, 2026, to strengthen cooperation in clean energy, advanced manufacturing, inclusive education, student mental health, and skill development.

• మొదటి అవగాహన ఒప్పందం ప్రకారం, ఆంధ్రప్రదేశ్ సెంటర్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్ ఫర్ ఎనర్జీ ట్రాన్సిషన్ (CoEET), ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ తిరుపతి, మరియు సిడ్నీలోని యూనివర్సిటీ ఆఫ్ న్యూ సౌత్ వేల్స్ కలిసి ఐఐటి తిరుపతిలో సోలార్ మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ కోసం ఒక సెంటర్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్‌ను ఏర్పాటు చేయనున్నాయి.
• రెండవ ఒప్పందం UNSW, శ్రీ పద్మావతి మహిళా విశ్వవిద్యాలయం మరియు సమగ్ర శిక్ష, ఆంధ్రప్రదేశ్ మధ్య సంతకం చేయబడింది.
• ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ఉన్నత విద్యా మండలి (APSCHE) మరియు ఆస్ట్రేలియాకు చెందిన రీబౌండ్ మధ్య కుదిరిన మూడవ అవగాహన ఒప్పందం, సాంకేతికత ఆధారిత విద్యార్థి మానసిక ఆరోగ్య పైలట్ ప్రాజెక్ట్‌కు వీలు కల్పిస్తుంది.
• ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర నైపుణ్యాభివృద్ధి సంస్థ (APSSDC) మరియు ఆస్ట్రేలియాకు చెందిన డైనమిక్ లెర్నింగ్ సర్వీసెస్ మధ్య కుదిరిన నాల్గవ ఒప్పందం వృత్తి విద్య, పరిశ్రమలకు అనుగుణమైన శిక్షణ, అంతర్జాతీయంగా గుర్తింపు పొందిన వృత్తిపరమైన ధృవీకరణ పత్రాలు మరియు విదేశీ ఉపాధి మార్గాలను ప్రోత్సహిస్తుంది.

లెప్టోస్పైరోసిస్

లెప్టోస్పిరా జాతికి చెందిన వ్యాధికారక బాక్టీరియా వల్ల కలిగే జూనోటిక్ బాక్టీరియల్ వ్యాధి అయిన లెప్టోస్పిరోసిస్ భారం కేరళలో అధికంగా ఉన్నట్లు నివేదించబడింది. ఈ వ్యాధి మూడు దశాబ్దాలకు పైగా రాష్ట్రంలో స్థానికంగా ప్రబలి ఉంది మరియు వర్షాకాలంలో దీనిపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ పెట్టబడుతుంది. జూలై 2026లో లెప్టోస్పిరోసిస్ సంబంధిత సుమారు 50 మరణాలు నివేదించబడ్డాయి, అయితే ఈ నిఘా గణాంకాలు ప్రాథమికమైనవి మరియు ప్రయోగశాల నిర్ధారణ, మరణాల ఆడిట్‌ల తర్వాత మారవచ్చు.

లెప్టోస్పిరా బాక్టీరియా సాధారణంగా వ్యాధి సోకిన జంతువుల, ముఖ్యంగా ఎలుకలు, పశువులు, పందులు మరియు కుక్కల మూత్రంతో కలుషితమైన నీరు లేదా మట్టి ద్వారా వ్యాపిస్తుంది. ఇవి చర్మంపై ఉన్న కోతలు లేదా గాయాల ద్వారా లేదా శ్లేష్మ పొరల ద్వారా మానవ శరీరంలోకి ప్రవేశిస్తాయి. కేరళలో కురిసే భారీ రుతుపవన వర్షాలు, వరదలు, నీటితో నిండిన ప్రాంతాలు, అధిక తేమ, కాలువలు, చిత్తడి నేలలు మరియు మానవులు, జంతువుల మధ్య ఉండే సన్నిహిత సంబంధాలు ఈ బాక్టీరియా వ్యాప్తికి అనుకూల పరిస్థితులను కల్పిస్తాయి. విస్తృతమైన నిఘా మరియు రోగ నిర్ధారణ నివేదనల వల్ల, వ్యాధి ప్రబలంగా ఉన్న కొన్ని ఇతర రాష్ట్రాలతో పోలిస్తే కేరళలో వ్యాధి భారం మరింత స్పష్టంగా కనిపించవచ్చు.

పరీక్షల కోసం ముఖ్యమైన అంశాలు:

• వ్యాధి: లెప్టోస్పైరోసిస్
• వ్యాధి రకం: జూనోటిక్ బ్యాక్టీరియా వ్యాధి
• కారణభూతమైన జీవి: వ్యాధి కారక లెప్టోస్పైరా బ్యాక్టీరియా
• ప్రధాన జలాశయ ఆతిథేయి: ఎలుకలు
• వ్యాప్తి: మూత్రంతో కలుషితమైన నీరు లేదా మట్టితో సంబంధం
• శరీరంలోకి ప్రవేశం: చర్మంపై గాట్లు లేదా గీతలు, లేదా శ్లేష్మ పొరలు
• అధిక ప్రమాద వర్గాలు: రైతులు, పాడి పరిశ్రమ కార్మికులు, పారిశుధ్య కార్మికులు, నిర్మాణ రంగ కార్మికులు మరియు తోటమాలి.
• కేరళ ప్రమాద కారకాలు: భారీ వర్షాలు, వరదలు, నీటి నిల్వ, తేమ, మరియు అధిక సంఖ్యలో జంతు నిల్వలు
• ప్రారంభ దశ అణు నిర్ధారణ పద్ధతి: PCR
• రక్షణ చర్యలు: గంబూట్లు, చేతి తొడుగులు, పరిశుభ్రత మరియు ఎలుకల నియంత్రణ.

అరుణాచల్ ప్రదేశ్ యొక్క మొట్టమొదటి రామ్‌సర్ ప్రాంతంగా గ్లావ్ సరస్సు నిలిచింది

అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లోని గ్లావ్ సరస్సు 2026 ఆగస్టు 3న భారతదేశపు 101వ రామ్‌సర్ ప్రాంతంగా (Ramsar Site) గుర్తించబడింది. రామ్‌సర్ ప్రాంతంగా గుర్తింపు పొందిన అరుణాచల్ ప్రదేశ్ నుండి ఇది మొట్టమొదటి చిత్తడి నేల (wetland) కావడం, ఆ రాష్ట్ర చిత్తడి నేలల జీవవైవిధ్య పరిరక్షణలో ఒక ముఖ్యమైన ముందడుగుగా నిలుస్తుంది.

గ్లావ్ సరస్సు తూర్పు హిమాలయాల్లోని కామ్లాంగ్ టైగర్ రిజర్వ్ మరియు వన్యప్రాణుల అభయారణ్యంలో ఉన్న ఒక స్వచ్ఛమైన మంచినీటి సరస్సు. నిరంతరం ప్రవహించే పర్వత ప్రవాహాల ద్వారా దీనికి నీరు అందుతుంది మరియు ఇది దట్టమైన వృక్షసంపదతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది, అందువల్ల ఇది విభిన్న వృక్ష మరియు జంతు జాతులకు ఒక ముఖ్యమైన ఆవాసంగా ఉంది.

నీతి ఆయోగ్ నివేదిక: భారతదేశంలో పాఠశాల విద్యా విధానం

Important for APPSC Group 1 Mains

నీతి ఆయోగ్ యొక్క 2026 నివేదిక, "భారతదేశంలో పాఠశాల విద్యా వ్యవస్థ: నాణ్యత పెంపుదల కోసం కాలక్రమ విశ్లేషణ మరియు విధానపరమైన రోడ్‌మ్యాప్," భారతదేశంలోని ప్రభుత్వ పాఠశాలల వ్యవస్థలో గణనీయమైన తగ్గుదలను ఎత్తిచూపింది. ప్రభుత్వ పాఠశాలల సంఖ్య 2014–15లో 11.07 లక్షల నుండి 2024–25 నాటికి 10.13 లక్షలకు తగ్గింది; అంటే సుమారు 94,000 పాఠశాలలు తగ్గాయి. అదే కాలంలో, గుర్తింపు పొందిన ప్రైవేట్ ఎయిడెడ్-రహిత (unaided) పాఠశాలల సంఖ్య 2.88 లక్షల నుండి 3.39 లక్షలకు పెరిగింది.

పాఠశాలల్లో మొత్తం విద్యార్థుల నమోదు సంఖ్య 26.95 కోట్ల నుండి 24.69 కోట్లకు తగ్గింది, అంటే ఇందులో 2.26 కోట్ల మేర తగ్గుదల నమోదైంది. ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో విద్యార్థుల నమోదు 2014–15లో 14.66 కోట్లు ఉండగా, 2024–25 నాటికి అది 12.15 కోట్లకు పడిపోయింది; అదే సమయంలో మొత్తం నమోదులో ప్రభుత్వ పాఠశాలల వాటా 54.3% నుండి 49.25%కి తగ్గింది. 2005 నుండి పరిశీలిస్తే, దీర్ఘకాలికంగా ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో విద్యార్థుల నమోదు వాటా 71% నుండి 49.24%కి క్షీణించింది.

పాఠశాలల హేతుబద్ధీకరణ కింద అనేక రాష్ట్రాలు పాఠశాలలను మూసివేశాయి లేదా విలీనం చేశాయి. ఈ హేతుబద్ధీకరణ యొక్క లక్ష్యం, తక్కువ విద్యార్థులున్న, ఒకే ఉపాధ్యాయుడున్న, బహుళ తరగతులున్న, లేదా పనిచేయని పాఠశాలలను ఏకీకృతం చేయడం, అలాగే ఉపాధ్యాయులు మరియు మౌలిక సదుపాయాల వినియోగాన్ని మెరుగుపరచడం. ఈ వ్యాసం ఉత్తర ప్రదేశ్, మధ్య ప్రదేశ్ మరియు జమ్మూ కాశ్మీర్‌లను అత్యంత ప్రభావితమైన రాష్ట్రాలుగా గుర్తించింది. అయితే, నీతి ఆయోగ్ కేవలం దశలవారీగా, సాక్ష్యాధారాలతో కూడిన హేతుబద్ధీకరణను మాత్రమే సిఫార్సు చేస్తోంది. ఇది సురక్షితమైన ప్రవేశానికి హామీ ఇస్తూ, అవసరమైన చోట రవాణా లేదా హాస్టల్ సౌకర్యాలను కల్పించాలి.

పాఠశాలల మూసివేత పేద మరియు గ్రామీణ కుటుంబాలు, షెడ్యూల్డ్ కుల మరియు షెడ్యూల్డ్ తెగల వర్గాలు, వలస పిల్లలు మరియు బాలికలపై అధిక భారాన్ని మోపగలదు. సమీపంలోని పాఠశాలను దూరంలోని సంస్థలో విలీనం చేసినప్పుడు, సుదీర్ఘ ప్రయాణం, కష్టతరమైన భూభాగం, రవాణా ఖర్చులు మరియు భద్రతాపరమైన ఆందోళనలు హాజరును తగ్గించి, చదువు మానేసే ప్రమాదాన్ని పెంచవచ్చు.

విద్య ఉమ్మడి జాబితాలో చేర్చబడినప్పటికీ, పాఠశాలల ప్రారంభం, విలీనం మరియు మూసివేత వంటి విషయాలను ప్రధానంగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల పరిపాలన యంత్రాంగాలు నిర్వహిస్తాయి. బాలల ఉచిత మరియు నిర్బంధ విద్యా హక్కు చట్టం, 2009లోని సెక్షన్లు 6 మరియు 8 ప్రకారం, ఆరు నుండి 14 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల కోసం సమీప ప్రాథమిక పాఠశాలలను సంబంధిత ప్రభుత్వం నిర్ధారించాల్సి ఉంటుంది. బలహీనమైన సామాజిక భాగస్వామ్యం మరియు పాఠశాల నిర్వహణ కమిటీల సక్రమంగా లేని పనితీరు కారణంగా స్థానిక స్థాయిలో సమర్థవంతమైన అమలు పరిమితమైంది.

1. నీతి ఆయోగ్ (NITI Aayog) 2026 నివేదిక ప్రకారం, 2014–15 మరియు 2024–25 మధ్య భారతదేశంలో ప్రభుత్వ పాఠశాలల సంఖ్య సుమారుగా ఎంత తగ్గింది?
ఎ. 44,000
బి. 64,000
సి. 94,000
డి. 1.54 లక్షలు

2. కింది రాష్ట్రాలలో దేనిలో లెప్టోస్పిరోసిస్ (Leptospirosis) వ్యాధి ప్రభావం లేదా భారం (disease burden) ఎక్కువగా నమోదైంది?
ఎ. కేరళ
బి. పంజాబ్
సి. రాజస్థాన్
డి. హర్యానా

3. ఏ కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం IIT తిరుపతి మరియు యూనివర్సిటీ ఆఫ్ న్యూ సౌత్ వేల్స్‌తో అవగాహన ఒప్పందం (MoU) కుదుర్చుకుంది?
ఎ. సోలార్ తయారీ కోసం 'సెంటర్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్' (Centre of Excellence for Solar Manufacturing)
బి. సెమీకండక్టర్ టెస్టింగ్ కోసం జాతీయ కేంద్రం
సి. క్వాంటం కంప్యూటింగ్ కేంద్రం
డి. గ్రీన్ హైడ్రోజన్ కోసం అంతర్జాతీయ కేంద్రం

4. ఆగస్టు 2026లో భారతదేశపు 101వ రామ్‌సర్ సైట్‌గా (Ramsar Site) గుర్తింపు పొందిన 'గ్లావ్ సరస్సు' (Glaw Lake) ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?
ఎ. అస్సాం
బి. అరుణాచల్ ప్రదేశ్
సి. సిక్కిం
డి. నాగాలాండ్