కరెంట్ అఫైర్స్ 01 ఆగస్ట్ 2026

ఫవారా-UPI సరిహద్దు-అవతల చెల్లింపుల కారిడార్

మాల్దీవులు మరియు భారతదేశం మధ్య ఫవారా-యూపీఐ సరిహద్దు చెల్లింపుల కారిడార్ 2026 జూలై 30న కార్యరూపం దాల్చింది. ఇది మాల్దీవుల తక్షణ చెల్లింపుల వ్యవస్థ అయిన ఫవారాను, భారతదేశపు యూనిఫైడ్ పేమెంట్స్ ఇంటర్‌ఫేస్ (యూపీఐ)తో అనుసంధానిస్తుంది. దీని ద్వారా మాల్దీవుల నుండి భారతదేశంలోని యూపీఐ సదుపాయం ఉన్న బ్యాంకు ఖాతాలకు నిజ సమయంలో డిజిటల్ చెల్లింపులు చేయడం సాధ్యమవుతుంది.

లావాదేవీలను మాల్దీవియన్ రుఫియా లేదా అమెరికన్ డాలర్లలో ప్రారంభించవచ్చు, అయితే లబ్ధిదారులు ఆ మొత్తాన్ని భారతీయ రూపాయలలో పొందుతారు. ఇందులో పాల్గొనే ప్రతి బ్యాంకు ద్వారా వినియోగదారులు నెలకు ₹24,000 వరకు లావాదేవీలు జరపవచ్చు, కాకపోతే బ్యాంకులు దీనికంటే తక్కువ పరిమితులను విధించే అవకాశం ఉంది.

ఒడిశాలో వరదల కారణంగా 20 జిల్లాల్లో ఏడు లక్షల మందికి పైగా ప్రజలు ప్రభావితమయ్యారు

జూలై 2026 చివరిలో ఏర్పడిన తీవ్ర అల్పపీడనం కారణంగా ఒడిశాలోని 20 జిల్లాల్లో ఏడు లక్షల మందికి పైగా ప్రజలు వరదలు మరియు భారీ వర్షాల బారిన పడ్డారు. ఈ వాతావరణ వ్యవస్థ ఉత్తర ఒడిశా మీదుగా పొరుగున ఉన్న జార్ఖండ్ మరియు ఛత్తీస్‌గఢ్ వైపు కదులుతూ, విస్తృతంగా భారీ నుండి అత్యంత భారీ వర్షాలను కురిపించింది.

జూలై 1 నుండి 30 మధ్య ఒడిశాలో 644.1 మిల్లీమీటర్ల మొత్తం వర్షపాతం నమోదైంది; సాధారణ వర్షపాతం 327.4 మిల్లీమీటర్లు మాత్రమే. ఇది సాధారణం కంటే 96.7% అధిక వర్షపాతం. మహానది, బ్రాహ్మణి మరియు ఇతర నదీ వ్యవస్థలలో వరదలు సంభవించగా, నదీ గట్లు తెగిపోవడం వల్ల అనేక ప్రాంతాలు నీట మునిగాయి.

MSME అభివృద్ధి (సవరణ) బిల్లు, 2026

సూక్ష్మ, చిన్న మరియు మధ్య తరహా పరిశ్రమల అభివృద్ధి (సవరణ) బిల్లు, 2026, రాజ్యసభలో జూలై 28, 2026న ప్రవేశపెట్టబడింది. సూక్ష్మ, చిన్న మరియు మధ్య తరహా పరిశ్రమల (MSMEలు) ప్రోత్సాహం మరియు అభివృద్ధికి చట్టపరమైన విధానాన్ని కల్పించే 'సూక్ష్మ, చిన్న మరియు మధ్య తరహా పరిశ్రమల అభివృద్ధి చట్టం, 2006'ను సవరించడం దీని ఉద్దేశ్యం. ఆగస్టు 1, 2026 నాటికి, ఇది కేవలం బిల్లుగానే ఉంది తప్ప ఇంకా చట్టంగా మారలేదు.

ప్లాంట్, యంత్రాలు లేదా పరికరాలలో చేసే పెట్టుబడి మరియు వార్షిక టర్నోవర్ ఆధారంగా MSMEలను వర్గీకరించాలని ఈ బిల్లు ప్రతిపాదిస్తోంది. చట్టంలో స్థిరమైన వర్గీకరణ పరిమితులను కొనసాగించడానికి బదులుగా, నోటిఫికేషన్ ద్వారా ఈ పరిమితులను నిర్ణయించే అధికారాన్ని ఇది కేంద్ర ప్రభుత్వానికి కల్పిస్తోంది. అన్ని MSMEలకు 'ఎంటర్‌ప్రైజ్ మెమోరాండం' దాఖలు చేయడం స్వచ్ఛందంగా మారుతుంది మరియు దీనిని కేంద్ర లేదా రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు సూచించిన డిజిటల్ వేదికల ద్వారా పూర్తి చేయవచ్చు.

జనన మరణాల నమోదు (సవరణ) బిల్లు, 2026

'జనన మరణాల నమోదు చట్టం, 1969'ను సవరించడానికి ఉద్దేశించిన 'జనన మరణాల నమోదు (సవరణ) బిల్లు, 2026'ను 2026 జూలై 29న లోక్‌సభలో ప్రవేశపెట్టారు. ఆ తర్వాత, 2026 జూలై 31న లోక్‌సభ ఈ బిల్లును ఆమోదించింది. అయితే, ఇది ఇంకా పార్లమెంటులో పెండింగ్‌లో ఉంది మరియు చట్టంగా మారలేదు.

ఈ బిల్లు, గణనీయమైన ఆలస్యం తర్వాత నివేదించబడిన జనన మరణాలను నమోదు చేయడానికి ఒక శ్రేణీకృత విధానాన్ని ప్రవేశపెడుతుంది. సంఘటన జరిగిన ఒక సంవత్సరం తర్వాత కానీ రెండు సంవత్సరాలలోపు సమాచారం అందించినట్లయితే, జిల్లా మేజిస్ట్రేట్, సబ్-డివిజనల్ మేజిస్ట్రేట్ లేదా జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ చేత అధికారం పొందిన ఎగ్జిక్యూటివ్ మేజిస్ట్రేట్ జారీ చేసిన ఉత్తర్వు ద్వారా నమోదుకు అనుమతి ఇవ్వవచ్చు.

అయితే, జననం లేదా మరణం సంభవించిన రెండు సంవత్సరాల తర్వాత దాని గురించి సమాచారం అందించినట్లయితే, ఆ సంఘటన జరిగిన ప్రాంతంపై అధికార పరిధి కలిగిన 'జ్యుడీషియల్ మెజిస్ట్రేట్ ఆఫ్ ది ఫస్ట్ క్లాస్' (JMFC) ఆదేశం మేరకు మాత్రమే దానిని నమోదు చేయవచ్చు. ఆ మెజిస్ట్రేట్ సదరు జననం లేదా మరణం యొక్క వాస్తవికతను ధృవీకరించాల్సి ఉంటుంది మరియు నిర్ణీత రుసుమును చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.

ప్రస్తుత చట్టం ప్రకారం, ఒక సంవత్సరం తర్వాత జరిగే ఆలస్య నమోదును నిర్దిష్ట కార్యనిర్వాహక మేజిస్ట్రేట్లు అధికారం ఇవ్వవచ్చు. అందువల్ల, ఈ బిల్లు రెండు సంవత్సరాలకు మించిన ఆలస్యాల కోసం ఆ అధికారాన్ని ఒక జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్‌కు బదిలీ చేస్తుంది. ఆలస్య నమోదు నిబంధనలను మరింత కఠినతరం చేయడం మరియు జనన, మరణాల వివరాలను సకాలంలో నివేదించడాన్ని ప్రోత్సహించడం దీని ముఖ్య ఉద్దేశ్యంగా పేర్కొనబడింది.

సముద్ర మంథన్ పథకం

జూలై 31, 2026న జాతీయ ఆఫ్‌షోర్ ఎక్స్‌ప్లోరేషన్ స్కీమ్ అయిన ‘సముద్ర మంథన్’కి కేంద్ర క్యాబినెట్ ఆమోదం తెలిపింది. ఇది పెట్రోలియం మరియు సహజ వాయువు మంత్రిత్వ శాఖ యొక్క సెంట్రల్ సెక్టార్ స్కీమ్, 2030–31 ఆర్థిక సంవత్సరం వరకు అమలు చేయడానికి ₹84,084 కోట్ల ఆమోదం పొందింది.

ఈ పథకం భారతదేశపు సముద్రతీర చమురు మరియు సహజవాయువు నిల్వలను వెలికితీయడం, దేశీయ ఇంధన ఉత్పత్తిని పెంచడం, మరియు ఇంధన దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఇది లోతైన, అత్యంత లోతైన, మరియు సరిహద్దు సముద్రతీర బేసిన్‌లలో వేగవంతమైన అన్వేషణాత్మక డ్రిల్లింగ్‌తో పాటు, భారీ స్థాయిలో భూకంప డేటా సేకరణ, ప్రాసెసింగ్ మరియు విశ్లేషణకు మద్దతు ఇస్తుంది.

PM-KISAN పథకం

మొత్తం ₹3.15 లక్షల కోట్ల ఆర్థిక వ్యయంతో, 2026–27 నుండి 2030–31 వరకు 'ప్రధాన మంత్రి కిసాన్ సమ్మాన్ నిధి' (PM-KISAN) పథకాన్ని కొనసాగించడానికి కేంద్ర మంత్రివర్గం ఆమోదం తెలిపింది. ఈ పథకం 'ప్రత్యక్ష ప్రయోజన బదిలీ' (DBT) విధానం ద్వారా అర్హులైన భూమి కలిగిన రైతు కుటుంబాలకు ఆదాయ మద్దతును అందిస్తుంది.

PM-KISAN పథకం ఫిబ్రవరి 2019లో ప్రారంభించబడింది. ఈ పథకం కింద, అర్హులైన రైతు కుటుంబాలకు ఏడాదికి ₹6,000 చొప్పున, ఒక్కొక్కటి ₹2,000 విలువైన మూడు సమాన వాయిదాలలో ఆర్థిక సహాయం అందుతుంది. ఆధార్ ధృవీకరణ మరియు డిజిటల్ వెరిఫికేషన్ విధానాల ద్వారా ఈ మొత్తాన్ని నేరుగా లబ్ధిదారుల బ్యాంక్ ఖాతాలకు జమ చేస్తారు.

ప్రధాన మంత్రి సూర్య సరోవర్ యోజన

కేంద్ర మంత్రివర్గం 2026 జూలై 31న మొత్తం ₹5,070 కోట్ల వ్యయంతో 'ప్రధాన మంత్రి సూర్య సరోవర్ యోజన' (PM-SSY)కు ఆమోదం తెలిపింది. జలాశయాలు మరియు ఇతర అనువైన అంతర్గత జలవనరులలో, శక్తి నిల్వ వ్యవస్థలతో (Energy Storage Systems) అనుసంధానించబడిన తేలియాడే సౌర విద్యుత్ (Floating Solar Photovoltaic) ప్రాజెక్టులను అభివృద్ధి చేయడం ఈ పథకం లక్ష్యం.

PM-SSY పథకం, శక్తి నిల్వ వ్యవస్థలతో (energy storage systems) కూడిన 5,000 మెగావాట్ల తేలియాడే సౌర విద్యుత్ సామర్థ్యాన్ని అభివృద్ధి చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఈ వ్యవస్థలు కనీసం రెండు గంటల పాటు శక్తిని నిల్వ చేసే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉండాలి. ఈ ప్రాజెక్టులకు 2026–27 నుండి 2030–31 మధ్య అనుమతులు మంజూరు చేయబడతాయి, అలాగే ఆర్థిక సహాయం 2032–33 వరకు విడుదల చేయబడవచ్చు.

నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సోలార్ ఎనర్జీ, భారతదేశపు ఫ్లోటింగ్ సోలార్ సామర్థ్యాన్ని సుమారుగా 102.18 GWpగా అంచనా వేసింది. ఈ పథకం కింద, అర్హతగల ప్రాజెక్టులు విజయవంతంగా ప్రారంభమైన తర్వాత, ప్రతి మెగావాట్‌కు ₹1 కోటి చొప్పున కేంద్ర ఆర్థిక సహాయాన్ని అందుకుంటాయి.

తేలియాడే సౌర ప్రాజెక్టులు జలాశయాలు మరియు పారిశ్రామిక చెరువులను ఉపయోగించుకుంటాయి, తద్వారా కొరతగా ఉన్న భూమి కోసం పోటీని తగ్గిస్తాయి. శక్తి నిల్వ వ్యవస్థలను జోడించడం వల్ల, అధిక సౌర విద్యుత్ ఉత్పత్తి సమయంలో ఉత్పత్తి అయిన విద్యుత్‌ను నిల్వ చేసి, అవసరమైనప్పుడు సరఫరా చేయడం ద్వారా గ్రిడ్ విశ్వసనీయతకు మద్దతు లభిస్తుంది.

ఖేలో ఇండియా పథకం

కేంద్ర మంత్రివర్గం 2026–27 నుండి 2030–31 కాలానికి విస్తరించిన 'ఖేలో ఇండియా' పథకానికి మరియు జాతీయ క్రీడా సమాఖ్యలకు (ANSF) పెంచిన ఆర్థిక సహాయానికి ఆమోదం తెలిపింది. ఈ రెండు కార్యక్రమాలకు కలిపి మొత్తం ₹36,441 కోట్ల ఆర్థిక వ్యయం కేటాయించబడింది; ఇది గత 'ఖేలో ఇండియా' పథకానికి కేటాయించిన నిధుల కంటే దాదాపు ఎనిమిది రెట్లు ఎక్కువ.

అజింక్య రహానే అన్ని ఫార్మాట్ల క్రికెట్ నుంచి రిటైర్ అయ్యారు

భారత క్రికెట్ మాజీ కెప్టెన్ అజింక్య రహానే జూలై 30, 2026న అంతర్జాతీయ క్రికెట్ మరియు ఆటలోని అన్ని ఫార్మాట్‌ల నుండి రిటైర్మెంట్ ప్రకటించాడు, కష్టతరమైన విదేశీ పరిస్థితులలో నిలకడగా బ్యాటింగ్ చేయడానికి పేరుగాంచిన కెరీర్‌ను ముగించాడు. రహానే ఆరు టెస్టుల్లో భారత్‌కు సారథ్యం వహించాడు, ఓటమి చవిచూడకుండా నాలుగు విజయాలు మరియు రెండు డ్రాలను నమోదు చేశాడు.

జూడోకా హర్ష్ సింగ్ జూడోలో స్వర్ణ పతకం సాధించారు

2026 జూలై 31న గ్లాస్గోలో జరిగిన 2026 కామన్వెల్త్ గేమ్స్‌లో, పురుషుల 60 కిలోల విభాగంలో హర్ష్ సింగ్ చారిత్రాత్మక స్వర్ణ పతకాన్ని గెలుచుకున్నారు; ఈ ఘనత సాధించిన మొట్టమొదటి భారతీయ పురుష జూడోకాగా ఆయన నిలిచారు.

కామన్వెల్త్ గేమ్స్‌లో స్వర్ణం గెలిచిన తొలి భారతీయ మహిళ గా అస్మితా డే నిలిచారు

2026 జూలై 31న స్కాట్లాండ్‌లోని గ్లాస్గోలో జరిగిన కామన్వెల్త్ క్రీడలలో, మహిళల 48 కేజీల విభాగంలో భారతీయ జూడోకా అస్మితా డే స్వర్ణ పతకాన్ని గెలుచుకున్నారు. ఈ విజయంతో, కామన్వెల్త్ క్రీడలలో స్వర్ణ పతకం సాధించిన తొలి భారతీయ జూడోకాగా ఆమె నిలిచారు.

కామన్వెల్త్ గేమ్స్ డిస్కస్ త్రోలో కాంస్య పతకం గెలుచుకున్న సీమా కలిరమ్నా

స్కాట్లాండ్‌లోని గ్లాస్గోలో జరిగిన 2026 కామన్వెల్త్ క్రీడలలో, మహిళల డిస్కస్ త్రో విభాగంలో భారతీయ క్రీడాకారిణి సీమా కలిరామ్నా కాంస్య పతకాన్ని గెలుచుకున్నారు. సీమా కలిరామ్నాకు ఇది మొట్టమొదటి ప్రధాన అంతర్జాతీయ పతకం. 27 ఏళ్ల ఈ క్రీడాకారిణి ఒక పిహెచ్‌డి (PhD) పరిశోధకురాలు మరియు నాలుగేళ్ల చిన్నారికి తల్లి కూడా.

1. సూక్ష్మ, చిన్న మరియు మధ్య తరహా పరిశ్రమల అభివృద్ధి (సవరణ) బిల్లు, 2026 ప్రకారం, కేంద్ర ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు MSMEల నుండి చేసిన కొనుగోళ్లకు సంబంధించిన ఇన్‌వాయిస్‌లను ఏ ప్లాట్‌ఫారమ్ ద్వారా పరిష్కరించాలి?
ఎ. ప్రభుత్వ ఇ-మార్కెట్‌ప్లేస్
బి. ట్రేడ్ రిసీవబుల్స్ డిస్కౌంటింగ్ సిస్టమ్
సి. పబ్లిక్ ఫైనాన్షియల్ మేనేజ్‌మెంట్ సిస్టమ్
డి. నేషనల్ సింగిల్ విండో సిస్టమ్

2. జనన మరణాల నమోదు (సవరణ) బిల్లు, 2026 ప్రకారం, ఒక జననం లేదా మరణం జరిగిన రెండు సంవత్సరాల కంటే ఎక్కువ కాలం తర్వాత దానిని నమోదు చేయడానికి ఎవరి ఉత్తర్వు అవసరం అవుతుంది?
ఎ. జిల్లా మేజిస్ట్రేట్
బి. సబ్-డివిజనల్ మేజిస్ట్రేట్
సి. మొదటి తరగతి జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్
డి. రిజిస్ట్రార్ జనరల్ ఆఫ్ ఇండియా

3. జూలై 2026లో ఏ రాష్ట్రంలోని 20 జిల్లాల్లో తీవ్ర వరదలు మరియు అధిక వర్షపాతం కారణంగా ఏడు లక్షల కంటే ఎక్కువ మంది ప్రజలు ప్రభావితమయ్యారు?
ఎ. ఒడిశా
బి. పశ్చిమ బెంగాల్
సి. బీహార్
డి. అస్సాం

4. జూలై 2026లో అంతర్జాతీయ క్రికెట్ మరియు ఆట యొక్క అన్ని ఫార్మాట్ల నుండి తన రిటైర్మెంట్‌ను ప్రకటించినది కింది వారిలో ఎవరు?
ఎ. అజింక్య రహానే
బి. చటేశ్వర్ పుజారా
సి. రవిచంద్రన్ అశ్విన్
డి. శిఖర్ ధావన్

5. కామన్వెల్త్ గేమ్స్‌లో స్వర్ణ పతకం గెలిచిన మొదటి భారతీయ జూడోకా (judoka) ఎవరు?
ఎ. తులికా మాన్
బి. అస్మితా డే
సి. సుశీలా దేవి లిక్మాబామ్
డి. యామిని మౌర్య

6. కామన్వెల్త్ గేమ్స్‌లో స్వర్ణ పతకం గెలిచిన మొదటి భారతీయ పురుష జూడోకా ఎవరు?
ఎ. హర్ష్ సింగ్
బి. విజయ్ కుమార్ యాదవ్
సి. అవతార్ సింగ్
డి. జస్లీన్ సింగ్ సైని

7. 2026 కామన్వెల్త్ క్రీడలలో మహిళల డిస్కస్ త్రో (discus throw) విభాగంలో కాంస్య పతకాన్ని ఎవరు గెలుచుకున్నారు?
ఎ. సీమా కలిరామ్నా
బి. నిధి రాణి
సి. కమల్‌ప్రీత్ కౌర్
డి. అన్నూ రాణి

8. కేంద్ర మంత్రివర్గం 'సముద్ర మంథన్' (Samudra Manthan) జాతీయ సముద్రగర్భ అన్వేషణ పథకానికి (National Offshore Exploration Scheme) ఎంత ఆర్థిక వ్యయంతో ఆమోదం తెలిపింది?
ఎ. ₹40,077 కోట్లు
బి. ₹63,500 కోట్లు
సి. ₹84,084 కోట్లు
డి. ₹1,20,000 కోట్లు

9. కేంద్ర మంత్రివర్గం PM-KISAN పథకాన్ని 2026–27 నుండి 2030–31 వరకు కొనసాగించడానికి ఎంత ఆర్థిక వ్యయంతో ఆమోదం తెలిపింది?
ఎ. ₹1.75 లక్షల కోట్లు
బి. ₹2.50 లక్షల కోట్లు
సి. ₹3.15 లక్షల కోట్లు
డి. ₹4.47 లక్షల కోట్లు

10. 'ప్రధాన మంత్రి సూర్య సరోవర్ యోజన' కోసం ఆమోదించబడిన మొత్తం ఆర్థిక వ్యయం ఎంత?
ఎ. ₹3,150 కోట్లు
బి. ₹4,500 కోట్లు
సి. ₹5,070 కోట్లు
డి. ₹10,000 కోట్లు

11. జూలై 2026లో నిజ-సమయ (real-time) సరిహద్దు-అవతల చెల్లింపుల కోసం భారతదేశపు UPIతో అనుసంధానించబడిన 'ఫవారా' (Favara), ఏ దేశానికి చెందిన తక్షణ చెల్లింపు వ్యవస్థ?
ఎ. మారిషస్
బి. మాల్దీవులు
సి. మలేషియా
డి. మయన్మార్

12. 2026–27 నుండి 2030–31 వరకు విస్తరించిన 'ఖేలో ఇండియా' పథకం మరియు జాతీయ క్రీడా సమాఖ్యలకు (National Sports Federations) పెంచిన సహాయం కోసం ఆమోదించబడిన మొత్తం ఆర్థిక వ్యయం ఎంత?
ఎ. ₹18,250 కోట్లు
బి. ₹24,500 కోట్లు
సి. ₹36,441 కోట్లు
డి. ₹44,791 కోట్లు