కరెంట్ అఫైర్స్ 20 ఏప్రిల్ 2026

భారత్ మారిటైమ్ ఇన్సూరెన్స్ పూల్ (BMI పూల్)కు మంత్రివర్గ ఆమోదం

పెరుగుతున్న ప్రపంచ భౌగోళిక రాజకీయ ప్రమాదాల నేపథ్యంలో భారత వాణిజ్యానికి నిరంతరాయ సముద్ర బీమా కవరేజీని అందించేందుకు, భారత్ మారిటైమ్ ఇన్సూరెన్స్ పూల్ (BMI పూల్) ఏర్పాటుకు కేంద్ర మంత్రివర్గం ఆమోదం తెలిపింది. ఈ పూల్‌కు మద్దతుగా ప్రభుత్వం ₹12,980 కోట్ల సార్వభౌమ హామీని అందించింది.

విదేశీ సముద్ర బీమా సంస్థలపై, ముఖ్యంగా ఇంటర్నేషనల్ గ్రూప్ ఆఫ్ ప్రొటెక్షన్ అండ్ ఇండెమ్నిటీ (IGP&I) క్లబ్‌లపై భారతదేశం యొక్క ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడానికి, మరియు సముద్ర ప్రమాద కవరేజీపై భారతదేశం యొక్క స్వావలంబన, ఆంక్షల స్థితిస్థాపకత మరియు సార్వభౌమ నియంత్రణను బలోపేతం చేయడానికి BMI పూల్ సృష్టించబడింది.

BMI పూల్ దేనిని కవర్ చేస్తుంది?

ఈ పూల్, కింది వాటితో సహా, ప్రధాన సముద్ర సంబంధిత ప్రమాదాలకు బీమా రక్షణను కల్పిస్తుంది:

• నౌక మరియు యంత్రాల బీమా
• సరుకు బీమా
• రక్షణ మరియు నష్టపరిహార బీమా (P&I)
• యుద్ధ ప్రమాద బీమా

ఇది భారత జెండా కలిగిన లేదా భారతదేశ నియంత్రణలో ఉన్న నౌకలకు, అలాగే భారతీయ రేవులకు సరుకును చేరవేసే లేదా అక్కడి నుండి సరుకును తీసుకువెళ్లే నౌకలకు వర్తిస్తుంది.

ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రతి జిల్లాలో ఐదు జంతు ఆశ్రయాలను ఏర్పాటు చేయనుంది.

వదిలివేయబడిన, స్వాధీనం చేసుకున్న మరియు నిరాశ్రయ జంతువుల సమస్యను పరిష్కరించడానికి, ప్రతి జిల్లాలో ఐదు జంతు ఆశ్రయాలను ఏర్పాటు చేసే ప్రణాళికను ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రకటించింది.

ఈ కార్యక్రమం జంతు సంక్షేమాన్ని మెరుగుపరచడం, ప్రజా భద్రతను పెంపొందించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ముఖ్యంగా పట్టణ, పాక్షిక పట్టణ ప్రాంతాలలో వీధి జంతువులు తరచుగా ట్రాఫిక్ ప్రమాదాలకు, భద్రతా సమస్యలకు కారణమవుతుంటాయి.

ఈ కార్యక్రమం యొక్క ముఖ్య లక్షణాలు

• ప్రతి జిల్లాలో ఐదు ఆశ్రయాలు.
• ప్రతి ఆశ్రయానికి కనీసం అర ఎకరం భూమి అవసరం.
• ప్రతి ఆశ్రయం అంచనా వ్యయం ₹10 లక్షలు.
• ప్రతి ఆశ్రయం 20 నుండి 25 పెద్ద జంతువులకు ఆశ్రయం కల్పిస్తుంది.
• ప్రతి ఆశ్రయం పశుగ్రాస సాగు స్థలాన్ని మరియు తాగునీటి సౌకర్యాలను కలిగి ఉంటుంది.
• దైనందిన కార్యకలాపాలను స్వయం సహాయక సంఘాలు (SHGs) నిర్వహిస్తాయి.
• ఈ ఆశ్రయాలు 'విక్సిత్ భారత్ - రోజ్‌గార్ మరియు ఆజీవికా మిషన్ (గ్రామీణ)' (VB-G RAM G) పథకం కింద అభివృద్ధి చేయబడతాయి.

విభాగపరమైన పాత్రలు:

• రెవెన్యూ శాఖ – భూ కేటాయింపు
• గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ – నిర్మాణం
• పశుసంవర్ధక శాఖ – పశువైద్య సేవలు

'యెంకి పాటలు' సాహిత్య ప్రాముఖ్యతను కొనసాగించింది

తెలుగు పాటల ప్రసిద్ధ సంకలనమైన ‘ఏంకి పాటలు’, తెలుగు సాహిత్యం మరియు సాంస్కృతిక చరిత్రలో తన శాశ్వత ప్రాముఖ్యత కారణంగా మరోసారి అందరి దృష్టిని ఆకర్షించింది.

ఈ సంకలనాన్ని నందూరి వెంకట సుబ్బారావు రచించారు, ఇది మొట్టమొదట 1925లో ప్రచురితమైంది. ఒక గ్రామీణ వనిత అయిన 'ఏంకి'ని కేంద్రంగా చేసుకుని సాగే గేయాలతో కూడిన ఈ రచన, ఆధునిక తెలుగు కవిత్వంలో ఒక మైలురాయిగా పరిగణించబడుతుంది. దీని రెండవ ముద్రణ 1952లో వెలువడింది.

మచిలీపట్నంలోని డచ్ ఆయుధాగారం (డచ్ కోట)

మచిలీపట్నంలో నెలకొని ఉన్న, 'డచ్ కోట'గా కూడా పిలువబడే 'డచ్ ఆర్మరీ' (Dutch Armoury), భారత పురావస్తు శాఖ పరిధిలోని ఒక ముఖ్యమైన రక్షిత స్మారక చిహ్నంగా ప్రత్యేక దృష్టిని ఆకర్షిస్తోంది. బందర్‌కోట ప్రాంతంలో ఉన్న ఈ స్మారక చిహ్నం, కోరమండల్ తీరం వెంబడి సాగిన సముద్ర వాణిజ్యంలో డచ్ వారి చారిత్రక పాత్రను ప్రతిబింబిస్తుంది.

హోప్ ఐలాండ్ ఉపగ్రహ ప్రయోగ ప్రతిపాదన పర్యావరణ ఆందోళనలను రేకెత్తిస్తోంది

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని హోప్ ఐలాండ్‌లో ఉపగ్రహ ప్రయోగ కేంద్రం మరియు స్పేస్ సిటీని అభివృద్ధి చేయాలన్న ప్రతిపాదన, ఆ ద్వీపంలోని సున్నితమైన పర్యావరణ వ్యవస్థపై చూపే ప్రభావం గురించి ఆందోళనలను రేకెత్తించింది. కాకినాడ బేలో ఉన్న హోప్ ఐలాండ్, గోదావరి మరియు కోరింగ నదీ వ్యవస్థల నుండి వచ్చిన అవక్షేపాల ద్వారా ఏర్పడిన 16 కిలోమీటర్ల పొడవైన ఇసుక దిబ్బ ద్వీపం. ఇది పర్యావరణపరంగా ముఖ్యమైనది మరియు స్థానిక మత్స్యకారుల సంఘాలకు కూడా ఆసరాగా నిలుస్తుంది.

ఆందోళనలు ఎందుకు వ్యక్తమయ్యాయి?

• హోప్ ఐలాండ్ 'మితమైన నష్ట ప్రమాద మండలం – III (MSK VII)'గా వర్గీకరించబడింది.
• జాతీయ సుస్థిర తీర నిర్వహణ కేంద్రం (NCSCM) ద్వారా కూడా గుర్తించబడింది.
• ఈ ద్వీపం 64 పక్షి జాతులకు నిలయం.
  • గ్రేట్ నాట్
  • చారల తోక గాడ్విట్
  • గ్రేటర్ ఫ్లెమింగో
  • కర్ల్యూ శాండ్‌పైపర్
• ఈ ద్వీపం ఆలివ్ రిడ్లీ తాబేళ్లకు సంతానోత్పత్తి కేంద్రం కూడా.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కొత్త రైల్వే మార్గాలకు కేంద్ర మంత్రివర్గం ఆమోదం

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని రాజమండ్రి (నిడదవోలు) మరియు విశాఖపట్నం (దువ్వాడ) మధ్య మూడవ, నాలుగవ రైల్వే లైన్ల నిర్మాణానికి, సుమారు ₹9,889 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో కేంద్ర మంత్రివర్గం ఆమోదం తెలిపింది.

ఈ ప్రాజెక్ట్ హౌరా–చెన్నై హై డెన్సిటీ నెట్‌వర్క్ (HDN) చతుర్విధ విస్తరణ కార్యక్రమంలో ఒక భాగం మరియు తూర్పు తీర కారిడార్ వెంబడి రద్దీని తగ్గించడం, సరుకు మరియు ప్రయాణీకుల రవాణాను మెరుగుపరచడం దీని లక్ష్యం. ఈ మార్గం పొడవు 198 కి.మీ.

రాజ్యాంగ (131వ సవరణ) బిల్లు, 2026 లోక్‌సభలో వీగిపోయింది.

నియోజకవర్గాల పునర్విభజన మరియు మహిళా రిజర్వేషన్ల అమలుకు సంబంధించిన 'రాజ్యాంగ (131వ సవరణ) బిల్లు, 2026', రాజ్యాంగ సవరణకు అవసరమైన మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీని సాధించలేకపోవడంతో లోక్‌సభలో వీగిపోయింది.

ఈ బిల్లుకు అనుకూలంగా 298 ఓట్లు, వ్యతిరేకంగా 230 ఓట్లు లభించాయి; అయితే, దీనికి అవసరమైన 352 ఓట్లను (హాజరై ఓటు వేసిన 528 మంది సభ్యులలో మూడింట రెండు వంతులు) ఇది సాధించలేకపోయింది.

ఈ బిల్లు ఏమి ప్రతిపాదించింది?

ఈ బిల్లు వీటిని సాధించడానికి ఉద్దేశించబడింది:

• 2011 జనాభా లెక్కల ఆధారంగా లోక్‌సభ స్థానాలను పునఃపంపిణీ చేయడం.
• లోక్‌సభ సభ్యుల సంఖ్యను 550 నుండి సుమారు 850 స్థానాలకు పెంచడం.
• 2029 సార్వత్రిక ఎన్నికలకు ముందే 33% మహిళా రిజర్వేషన్ల అమలును సులభతరం చేయడం

ఓటమి తర్వాత ఏం జరిగింది?

ఓటమి అనంతరం, ప్రభుత్వం 2026 నాటి డీలిమిటేషన్ బిల్లును మరియు 2026 నాటి కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల చట్టాల (సవరణ) బిల్లును ఉపసంహరించుకుంది. ఇవి రాజ్యాంగ సవరణకు సంబంధించినవి.

ముఖ్య చర్చ

ప్రభుత్వ వైఖరి

ప్రభుత్వం “ఒక వ్యక్తి, ఒక ఓటు, ఒక విలువ” అనే సూత్రం ఆధారంగా నియోజకవర్గాల పునర్విభజన ప్రక్రియకు మద్దతు ఇచ్చింది. నియోజకవర్గ ప్రాతినిధ్యం ప్రస్తుత జనాభా వాస్తవాలను ప్రతిబింబించాలని వాదించింది. నియోజకవర్గాల పరిమాణంలో ఉన్న వ్యత్యాసాలను తగ్గించడం ద్వారా పునర్విభజన ప్రజాస్వామ్య ప్రాతినిధ్యాన్ని మెరుగుపరుస్తుందని పేర్కొంది. లోక్‌సభ సీట్ల పెరుగుదల షెడ్యూల్డ్ కులాలు (ఎస్సీలు), షెడ్యూల్డ్ తెగల (ఎస్టీలు) కోసం రిజర్వ్ చేయబడిన సీట్లలో కూడా పెరుగుదలకు దారితీస్తుందని ప్రభుత్వం వాదించింది.

ప్రతిపక్షం వాదన

మహిళా రిజర్వేషన్‌ను డీలిమిటేషన్‌తో ముడిపెట్టడాన్ని ప్రతిపక్షం వ్యతిరేకించింది. ఈ రెండు సమస్యలను విడివిడిగా పరిష్కరించాలని వాదించింది. జనాభా ఆధారంగా సీట్ల పునఃపంపిణీ చేయడం వల్ల సమాఖ్య సమతుల్యత దెబ్బతినవచ్చని, ముఖ్యంగా జనాభా పెరుగుదలను విజయవంతంగా నియంత్రించిన రాష్ట్రాలపై ఇది తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుందని ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. ప్రత్యేకించి దక్షిణాది రాష్ట్రాలు, లోక్‌సభలో తమ ప్రాతినిధ్య వాటా తగ్గిపోవచ్చని ఆందోళన వ్యక్తపరిచాయి.

ప్రధాన్ మంత్రి గ్రామ్ సడక్ యోజన-III (PMGSY-III)

కేంద్ర మంత్రివర్గం, 'ప్రధాన మంత్రి గ్రామ సడక్ యోజన-III' (PMGSY-III) పథకాన్ని మార్చి 2025 తర్వాత కూడా, మార్చి 2028 వరకు కొనసాగించడానికి ఆమోదం తెలిపింది. గ్రామీణ రహదారుల ఆధునీకరణ ప్రాజెక్టుల పూర్తిని నిర్ధారించడం మరియు కీలకమైన గ్రామీణ మౌలిక సదుపాయాలకు అనుసంధానాన్ని బలోపేతం చేయడం ఈ నిర్ణయం యొక్క లక్ష్యం.

PMGSY-III పథకానికి సవరించిన ఆర్థిక కేటాయింపు ₹83,977 కోట్లు.

ముఖ్య లక్షణాలు

PMGSY-III, గ్రామీణ ఆవాసాలను కలుపుతూ ఉండే రహదారులను ఈ విధంగా ఆధునీకరించడంపై దృష్టి సారిస్తుంది:

• గ్రామీణ వ్యవసాయ మార్కెట్లు (GrAMs)
• ఉన్నత మాధ్యమిక పాఠశాలలు
• ఆసుపత్రులు

ప్రపంచ వారసత్వ దినోత్సవం 2026

సాంస్కృతిక మరియు సహజ వారసత్వ సంరక్షణపై అవగాహన కల్పించడానికి, స్మారక చిహ్నాలు మరియు ప్రదేశాల అంతర్జాతీయ దినోత్సవం అని కూడా పిలువబడే ప్రపంచ వారసత్వ దినోత్సవాన్ని 18 ఏప్రిల్ 2026న పాటించారు.

2026 ప్రపంచ వారసత్వ దినోత్సవ ఇతివృత్తం — “సంఘర్షణలు మరియు విపత్తుల సందర్భాలలో సజీవ వారసత్వానికి అత్యవసర ప్రతిస్పందన.”

ఈ సందర్భంగా, 400 ఏళ్ల చరిత్ర కలిగిన సంప్రదాయ కళా రూపమైన ప్రసిద్ధ కొండపల్లి బొమ్మలను ప్రోత్సహించడానికి మరియు పరిరక్షించడానికి, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని కొండపల్లి బొమ్మల అనుభవ కేంద్రంలో 'కొండపల్లి బొమ్మల పండుగ' ప్రారంభించబడింది.

ముఖ్య ప్రకటన

• ఏటా నిర్వహించనున్న “కొండపల్లి బొమ్మల పండుగ”.
• అత్యంత వినూత్నమైన 10 మంది హస్తకళాకారులు ఒక్కొక్కరికి ₹50,000 చొప్పున బహుమతిని అందుకోనున్నారు.