Current Affairs 13 November 2026

కరెంట్ అఫైర్స్ 13 నవంబర్ 226

Add as a preferred Source on Google

న్యూఢిల్లీలో 'యుగే యుగేన్ భారత్ మ్యూజియం' కోసం ₹3,230 కోట్ల ప్రతిపాదనకు కేంద్ర మంత్రివర్గం ఆమోదం

ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ అధ్యక్షతన జరిగిన ఆర్థిక వ్యవహారాల క్యాబినెట్ కమిటీ (CCEA), 2026 నవంబర్ 11న న్యూఢిల్లీలోని చారిత్రక నార్త్ బ్లాక్ మరియు సౌత్ బ్లాక్ సముదాయాలలో 'యుగయుగీన్ భారత్ మ్యూజియం' (YYBM) ఏర్పాటుకు ఆమోదం తెలిపింది.

సంస్కృతి మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలోని ఈ ప్రాజెక్టుకు సుమారు ₹3,230 కోట్ల వ్యయం అంచనా వేయబడింది. ఆధునిక మ్యూజియం సాంకేతికతల ద్వారా భారతదేశ నాగరికతా చరిత్ర, సాంస్కృతిక వైవిధ్యం, కళాత్మక సంప్రదాయాలు మరియు జ్ఞాన వ్యవస్థలను ప్రదర్శించడం దీని లక్ష్యం.

ఓబీసీ 'క్రీమీ లేయర్'పై సుప్రీంకోర్టు తీర్పు

6 నవంబర్ 2026 నాటి తన తీర్పులో, ఇతర వెనుకబడిన తరగతులకు (OBCs) చెందిన అభ్యర్థుల 'క్రీమీ లేయర్' హోదాను నిర్ణయించడానికి వారి తల్లిదండ్రుల వేతన ఆదాయాన్ని మాత్రమే ఏకైక ప్రాతిపదికగా తీసుకోకూడదని భారత సర్వోన్నత న్యాయస్థానం పునరుద్ఘాటించింది.

జస్టిస్‌ పి.ఎస్‌. నరసింహ మరియు జస్టిస్‌ ఆర్‌. మహాదేవన్‌లతో కూడిన ధర్మాసనం, 11 మార్చి 2026 నాటి తన మునుపటి తీర్పును సమర్థించింది. ఈ తీర్పు, డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ పర్సనల్ అండ్ ట్రైనింగ్ (DoPT) జారీ చేసిన 1993 నాటి ఆఫీస్ మెమోరాండం (OM) యొక్క అర్థవివరణను స్పష్టం చేసింది.

ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు మరియు ఉన్నత విద్యలో రిజర్వేషన్ ప్రయోజనాలను కోరుకునే ఓబీసీ (OBC) అభ్యర్థులకు ఈ తీర్పు ముఖ్యమైనది.

OBC 'క్రీమీ లేయర్' (Creamy Layer) అంటే ఏమిటి?

క్రీమీ లేయర్ అనేది ఓబీసీ సమాజంలోని సాపేక్షంగా ఉన్నత వర్గాలను సూచిస్తుంది, వీరికి రిజర్వేషన్ ప్రయోజనాలు వర్తించవు. నిర్దేశించిన నాన్-క్రీమీ లేయర్ ప్రమాణాలను సంతృప్తిపరిచే అభ్యర్థులు, ఇతర వర్తించే షరతులకు లోబడి, ఓబీసీ రిజర్వేషన్ ప్రయోజనాలకు అర్హులు.

సుప్రీంకోర్టు ఏమి తీర్పు ఇచ్చింది?

సుప్రీంకోర్టు ఇలా స్పష్టం చేసింది:

  • 1993 నాటి కార్యాలయ మెమోరాండం (Office Memorandum) ప్రకారం, ఆదాయం/సంపద పరీక్షలో తల్లిదండ్రుల వేతన ఆదాయం మరియు వ్యవసాయ ఆదాయాలను పరిగణనలోకి తీసుకోరు.
  • తల్లిదండ్రుల వేతనాలను ఆదాయ పరిమితితో పోల్చడం ద్వారా మాత్రమే 'క్రీమీ లేయర్' హోదాను నిర్ణయించలేము.
  • వర్తించే ప్రమాణాల ప్రకారం, పేరెంట్ పోస్ట్ యొక్క స్థితిని మరియు వర్గాన్ని కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.
  • 2004 నాటి ప్రభుత్వ స్పష్టీకరణ, 1993 నాటి చట్రంలో లేని అదనపు ముఖ్యమైన షరతులను ప్రవేశపెట్టలేదు.

'క్రీమీ లేయర్' ప్రమాణాలు కేవలం ఆదాయంపైనే కాకుండా, తల్లిదండ్రుల వృత్తిపరమైన హోదాను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకుంటాయని కోర్టు చెప్పింది.

బైనాన్స్ క్రిప్టోకరెన్సీ ఎక్స్ఛేంజ్‌పై 6.34 బిలియన్ డాలర్ల సైబర్ దాడి

ప్రపంచంలోని అతిపెద్ద క్రిప్టోకరెన్సీ ఎక్స్ఛేంజ్‌లలో ఒకటైన బినాన్స్, 2026 అక్టోబర్ 29న ఒక భారీ సైబర్‌దాడికి గురైంది. దీని ఫలితంగా సుమారు $6.34 బిలియన్ల విలువైన డిజిటల్ ఆస్తులు అనధికారికంగా బదిలీ చేయబడ్డాయి. ఇప్పటివరకు నమోదైన అతిపెద్ద క్రిప్టోకరెన్సీ దొంగతనంగా ఈ సంఘటనను పరిగణిస్తున్నారు. క్రిప్టోకరెన్సీలను నిల్వ చేయడానికి మరియు బదిలీ చేయడానికి ఉపయోగించే, ఇంటర్నెట్‌కు అనుసంధానించబడిన డిజిటల్ వాలెట్‌లైన ఈ ప్లాట్‌ఫామ్ యొక్క హాట్ వాలెట్‌లను దాడి చేసినవారు హ్యాక్ చేశారు.

క్రిప్టోకరెన్సీ హాట్ వాలెట్ అంటే ఏమిటి?

హాట్ వాలెట్ అనేది ఇంటర్నెట్‌కు కనెక్ట్ చేయబడిన ఒక క్రిప్టోకరెన్సీ వాలెట్, ఇది వినియోగదారులకు లేదా ఎక్స్ఛేంజీలకు వేగవంతమైన డిజిటల్ లావాదేవీలు చేయడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. క్రిప్టోకరెన్సీ యాక్సెస్ క్రెడెన్షియల్స్‌ను ఆఫ్‌లైన్‌లో నిల్వ చేసే కోల్డ్ వాలెట్‌లా కాకుండా, హాట్ వాలెట్ ఆన్‌లైన్ సైబర్‌దాడులకు ఎక్కువగా గురయ్యే అవకాశం ఉంది.

బ్లాక్ హోల్ విలీనాల వల్ల ఏర్పడిన 390 గురుత్వాకర్షణ తరంగ ఘటనలను శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు

గురుత్వాకర్షణ తరంగాల శాస్త్రవేత్తల అంతర్జాతీయ బృందం 2026 మే 26న ఒక విస్తరించిన జాబితాను విడుదల చేసింది. ఇందులో 390 సంభావ్య గురుత్వాకర్షణ తరంగ ఘటనలు ఉన్నాయి; వీటిలో 161 కొత్తగా గుర్తించిన ఘటనలు కూడా ఉన్నాయి.

గత వెర్షన్‌తో పోలిస్తే సుమారు 70% పెద్దదిగా ఉన్న ఈ కేటలాగ్‌లో, ఏప్రిల్ 2024 నుండి జనవరి 2025 మధ్యకాలంలో అమెరికాలోని LIGO డిటెక్టర్లు, ఇటలీలోని Virgo మరియు జపాన్‌లోని KAGRA ల ద్వారా సేకరించిన పరిశీలనలు ఉన్నాయి. ఇందులో నమోదైన మొత్తం 390 ఘటనలు, కృష్ణ బిలాల (black holes) విలీనాలకు సంబంధించినవిగా గుర్తించబడ్డాయి.

ఈ అభివృద్ధి గురుత్వాకర్షణ తరంగ ఖగోళశాస్త్రంలో సాంఖ్యక యుగానికి నాంది పలుకుతుంది. ఈ యుగంలో శాస్త్రవేత్తలు వందలాది పరిశీలనలను విశ్లేషించి, కృష్ణబిలాల సమూహాలను, వాటి నిర్మాణం మరియు పరిణామాన్ని అర్థం చేసుకోవడంతో పాటు, ఆల్బర్ట్ ఐన్‌స్టీన్ యొక్క సాధారణ సాపేక్షతా సిద్ధాంతాన్ని కూడా పరీక్షించగలరు.

గురుత్వాకర్షణ తరంగాలు అంటే ఏమిటి?

గురుత్వాకర్షణ తరంగాలు అనేవి, వేగవంతమవుతున్న భారీ వస్తువుల వల్ల, ముఖ్యంగా విలీనమవుతున్న బ్లాక్ హోల్స్ మరియు న్యూట్రాన్ నక్షత్రాల వల్ల అంతరిక్ష-కాలంలో ఏర్పడే అలజడులు. వీటి ఉనికిని 1916లో ఆల్బర్ట్ ఐన్‌స్టీన్ తన సాధారణ సాపేక్షతా సిద్ధాంతంలో భాగంగా ఊహించారు.

గురుత్వాకర్షణ తరంగాలను మొదటిసారిగా 2015లో 'లేజర్ ఇంటర్ఫెరోమీటర్ గ్రావిటేషనల్-వేవ్ అబ్జర్వేటరీ' (LIGO) ద్వారా నేరుగా గుర్తించారు. ఈ ఆవిష్కరణకు గాను 2017లో భౌతికశాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి లభించింది. 2025 జనవరిలో, సుమారు 1.3 బిలియన్ కాంతి సంవత్సరాల దూరంలో ఉన్న రెండు కృష్ణ బిలాల (black holes) విలీనం వల్ల ఏర్పడిన 'GW250114' అనే అత్యంత స్పష్టమైన గురుత్వాకర్షణ తరంగ సంకేతాన్ని LIGO గుర్తించింది.

ప్రధాన గురుత్వాకర్షణ తరంగ వేధశాలలు

అబ్సర్వేటరీస్థలం
LIGOయునైటెడ్ స్టేట్స్
Virgoఇటలీ
KAGRAజపాన్
LIGO-India (planned)మహారాష్ట్ర (హింగోలి)

LIGO-India ప్రాముఖ్యత

మహారాష్ట్రలోని హింగోలి జిల్లాలో లైగో-ఇండియాను ఏర్పాటు చేస్తున్నారు, దీని మొదటి పరిశీలన 2030లో ప్రారంభించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. దీని భౌగోళిక స్థానం, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న అబ్జర్వేటరీలకు సంకేతాలు చేరే సమయాలను పోల్చడం ద్వారా గురుత్వాకర్షణ తరంగాల మూలాల దిశను మరింత కచ్చితంగా నిర్ధారించడానికి శాస్త్రవేత్తలకు సహాయపడుతుంది.

గురుత్వాకర్షణ తరంగ ఖగోళశాస్త్ర భవిష్యత్తు

లేజర్ ఇంటర్‌ఫెరోమీటర్ స్పేస్ యాంటెన్నా (LISA) అనేది యూరోపియన్ స్పేస్ ఏజెన్సీ (ESA) నేతృత్వంలో, నాసా భాగస్వామ్యంతో ప్రణాళిక చేయబడిన ఒక అంతరిక్ష ఆధారిత గురుత్వాకర్షణ తరంగ పరిశోధన కేంద్రం. LIGO వంటి భూ-ఆధారిత పరిశోధన కేంద్రాలు సమర్థవంతంగా గుర్తించలేని అల్ప-పౌనఃపున్య గురుత్వాకర్షణ తరంగాలను గుర్తించడానికి ఇది మూడు అంతరిక్ష నౌకలను ఉపయోగిస్తుంది.

మెగ్నీషియం క్లోరైడ్ (MgCl₂)

మెగ్నీషియం క్లోరైడ్ (MgCl₂) అనేది శీతాకాలంలో రోడ్లు మరియు వంతెనలపై మంచు ఏర్పడకుండా నిరోధించడానికి విస్తృతంగా ఉపయోగించే ఒక రసాయన సమ్మేళనం. ఇది నీటి గడ్డకట్టే ఉష్ణోగ్రతను తగ్గించడం ద్వారా పనిచేస్తుంది, తద్వారా 0°C కంటే తక్కువ ఉష్ణోగ్రతల వద్ద రోడ్డు ఉపరితలాలు మంచు లేకుండా ఉండటానికి సహాయపడుతుంది. ఈ పద్ధతిని యాంటీ-ఐసింగ్ అని పిలుస్తారు, దీనిలో మంచు మరియు ఐస్ రోడ్డు ఉపరితలాలకు గట్టిగా అంటుకోకుండా నిరోధించడానికి, మంచు కురవడానికి ముందే ఒక రసాయన ద్రావణాన్ని ఉపయోగిస్తారు.

మెగ్నీషియం క్లోరైడ్ మంచు ఏర్పడకుండా ఎలా నిరోధిస్తుంది?

  • మెగ్నీషియం క్లోరైడ్ అనేది మెగ్నీషియం అయాన్లు (Mg²⁺) మరియు క్లోరైడ్ అయాన్లతో (Cl⁻) కూడిన ఒక అయానిక్ సమ్మేళనం.
  • నీటిలో కరిగినప్పుడు, ఇది ఈ అయాన్లుగా విడిపోయి ద్రావణం యొక్క ఘనీభవన స్థానాన్ని తగ్గిస్తుంది. ఈ దృగ్విషయాన్ని ఘనీభవన స్థాన అవనతి అంటారు.
  • ఘనీభవన స్థాన తగ్గుదల (freezing point depression) అనేది ఒక అనుసంఖ్యా ధర్మం (colligative property); అంటే, ఇది కణాల రసాయన స్వభావంపై కాకుండా, ప్రధానంగా ద్రావిత కణాల సంఖ్యపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
  • సాధారణ వాతావరణ పీడనం వద్ద స్వచ్ఛమైన నీరు 0°C వద్ద ఘనీభవిస్తుంది. అయితే, మెగ్నీషియం క్లోరైడ్‌ను కలపడం వల్ల, దాని గాఢతను బట్టి, ఆ ద్రావణం 0°C కంటే తక్కువ ఉష్ణోగ్రతల వద్ద కూడా ద్రవ రూపంలో ఉండగలుగుతుంది.

యాంటీ-ఐసింగ్ (Anti-Icing) మరియు డీ-ఐసింగ్ (De-Icing)

మంచు పేరుకుపోకుండా నిరోధించడంమంచు తొలగింపు
మంచు ఏర్పడటానికి ముందు ప్రయోగించాలిమంచు ఏర్పడిన తర్వాత ప్రయోగిస్తారు
మంచు ఉపరితలాలకు అతుక్కోకుండా నిరోధిస్తుందిఇప్పటికే ఉన్న మంచును కరిగించడానికి లేదా తొలగించడానికి సహాయపడుతుంది
ఉదాహరణ: హిమపాతానికి ముందు MgCl₂ ద్రావణాన్ని చల్లడంఉదాహరణ: మంచుతో కప్పబడిన రోడ్లపై ఉప్పును చల్లడం

మెగ్నీషియం క్లోరైడ్ హైగ్రోస్కోపిక్ స్వభావాన్ని కూడా కలిగి ఉంటుంది, అంటే ఇది పరిసరాల నుండి తేమను ఆకర్షిస్తుంది. అయితే, దీనిని అధికంగా వాడటం వలన వాహనాలు మరియు మౌలిక సదుపాయాలు తుప్పు పట్టడానికి కారణం కావచ్చు మరియు నేల, నీటి కాలుష్యానికి కూడా దోహదం చేస్తుంది.

'స్టాండ్-అప్ ఇండియా' పథకం గడువును 2031 మార్చి వరకు పొడిగించేందుకు కేంద్ర మంత్రివర్గం ఆమోదం తెలిపింది

ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ అధ్యక్షతన జరిగిన కేంద్ర మంత్రివర్గం, స్టాండ్-అప్ ఇండియా పథకాన్ని మరో ఐదేళ్లపాటు, అంటే 2031 మార్చి 31 వరకు కొనసాగించడానికి ఆమోదం తెలిపింది. కొత్త వ్యాపారాలను స్థాపించడానికి సంస్థాగత రుణాల లభ్యతను మెరుగుపరచడం ద్వారా మహిళలు, షెడ్యూల్డ్ కులాలు (ఎస్సీలు), షెడ్యూల్డ్ తెగల (ఎస్టీలు) వారిలో వ్యవస్థాపకతను ప్రోత్సహించడమే ఈ పథకం లక్ష్యం. పొడిగించిన ఈ పథకం కింద, ఐదేళ్లలో అదనంగా 2.5 లక్షల మంది వ్యవస్థాపకులకు ఆర్థిక సహాయం అందించాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఏప్రిల్ 2016లో ప్రారంభమైనప్పటి నుండి, స్టాండ్-అప్ ఇండియా పథకం లక్షిత వర్గాలకు చెందిన 2.75 లక్షల మందికి పైగా వ్యవస్థాపకులకు రుణాలు పొందేందుకు సహాయపడింది.

స్టాండ్-అప్ ఇండియా పథకం యొక్క ముఖ్య లక్షణాలు

ఫీచర్డీటైల్స్
ప్రారంభం5 ఏప్రిల్ 2016
నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ
అమలు చేసే విభాగంఆర్థిక సేవల విభాగం
లబ్ధిదారులుమహిళలు, ఎస్సీ మరియు ఎస్టీ పారిశ్రామికవేత్తలు
ప్రయోజనంకొత్త (గ్రీన్‌ఫీల్డ్) సంస్థల స్థాపన
అర్హత కలిగిన రంగాలుతయారీ, సేవలు, వాణిజ్యం మరియు వ్యవసాయ అనుబంధ కార్యకలాపాలు
ప్రతిపాదిత పొడిగింపు31 మార్చి 2031 వరకు
అదనపు లబ్ధిదారుల లక్ష్యం2.5 లక్షలు
రుణ హామీ కవరేజీఅందించిన తాజా సమాచారంలో పేర్కొన్న విధంగా, రుణ మొత్తంలో 85%
ప్రామాణిక హామీ రుసుముఅందించిన అప్‌డేట్‌లో పేర్కొన్న విధంగా, 0.50%

సూక్ష్మ యూనిట్ల కోసం క్రెడిట్ గ్యారెంటీ ఫండ్ (CGFMU) పథకాన్ని కేంద్ర మంత్రివర్గం పొడిగించింది

ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ అధ్యక్షతన జరిగిన కేంద్ర మంత్రివర్గ సమావేశం, 'మైక్రో యూనిట్ల కోసం క్రెడిట్ గ్యారెంటీ ఫండ్' (CGFMU)ను మరో ఐదేళ్ల పాటు, అంటే 2031 మార్చి 31 వరకు కొనసాగించేందుకు ఆమోదం తెలిపింది.

CGFMU, అర్హులైన రుణగ్రహీతలు రుణాలు చెల్లించడంలో విఫలమయ్యే ప్రమాదం నుండి రుణ సంస్థలకు రుణ హామీ రక్షణను అందిస్తుంది. దీనిని నేషనల్ క్రెడిట్ గ్యారెంటీ ట్రస్టీ కంపెనీ లిమిటెడ్ (NCGTC) ద్వారా నిర్వహిస్తారు.

జనవరి 2016లో ప్రారంభించబడిన CGFMU, ప్రధాన మంత్రి ముద్రా యోజన (PMMY) కింద, ముఖ్యంగా సూక్ష్మ సంస్థలు మరియు చిన్న తరహా పారిశ్రామికవేత్తలకు, ఎటువంటి పూచీకత్తు (collateral) అవసరం లేని రుణాలను అందించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.

క్రెడిట్ గ్యారెంటీ అంటే ఏమిటి?

రుణ హామీ అనేది ఒక యంత్రాంగం, దీని ద్వారా రుణగ్రహీత రుణం చెల్లించడంలో విఫలమైతే, హామీ సంస్థ రుణదాత నష్టాలలో ఒక నిర్దిష్ట భాగాన్ని భరిస్తుంది. CGFMU కింద, ఈ రక్షణ రుణ సంస్థలు ఎదుర్కొనే రుణ ప్రమాదాన్ని తగ్గిస్తుంది మరియు సాంప్రదాయ పూచీకత్తు అవసరం లేకుండా అర్హతగల సూక్ష్మ సంస్థలకు రుణాలు అందించడానికి వాటిని ప్రోత్సహిస్తుంది.

ఎక్సర్‌సైజ్ సీ బ్రీజ్ (నసీమ్ అల్ బహర్)

రెండు దేశాల మధ్య నౌకాదళ సహకారం, కార్యాచరణ సమన్వయం మరియు పరస్పర అనుకూలతను బలోపేతం చేయడానికి భారత నౌకాదళం మరియు ఒమన్ రాయల్ నౌకాదళం సంయుక్తంగా నసీమ్ అల్ బహర్ (సీ బ్రీజ్) 15వ ద్వైపాక్షిక సముద్ర విన్యాసాన్ని నిర్వహించాయి.

స్వచ్ఛ సర్వేక్షణ్ అవార్డులు 2025–26

రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము 2026 నవంబర్ 11న న్యూఢిల్లీలోని విజ్ఞాన్ భవన్‌లో 10వ 'స్వచ్ఛ సర్వేక్షణ్ అవార్డులు 2025–26'ను ప్రదానం చేశారు. పట్టణ ప్రాంతాల్లో పరిశుభ్రత మరియు పారిశుధ్యం విషయంలో విశేష ప్రతిభ కనబరిచిన వారిని గుర్తించేందుకు, గృహ నిర్మాణ మరియు పట్టణ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ (MoHUA) ఈ అవార్డులను నిర్వహించింది.

ఈ సర్వే 4,751 నగరాలను కవర్ చేసింది, దీనితో ఇది ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద పట్టణ స్వచ్ఛత సర్వేగా నిలిచింది. 'సూపర్ స్వచ్ఛ లీగ్', జనాభా ప్రాతిపదికన రూపొందించిన ర్యాంకింగ్‌లు మరియు ప్రత్యేక విభాగాలతో సహా వివిధ కేటగిరీలలో మొత్తం 60 జాతీయ అవార్డులను ప్రకటించారు.

స్వచ్ఛ సర్వేక్షణ్ 2025–26లో ప్రధాన ర్యాంకింగ్‌లు

1. సూపర్ స్వచ్ఛ లీగ్‌లోని స్వచ్ఛమైన నగరాలు

ర్యాంక్నగరంరాష్ట్రం
1నవీ ముంబైమహారాష్ట్ర
2సూరత్గుజరాత్
3విజయవాడఆంధ్ర ప్రదేశ్

2. స్వచ్ఛ్ షెహర్ - మిలియన్-ప్లస్ పాపులేషన్ కేటగిరీ

ర్యాంక్నగరంరాష్ట్రం
1విశాఖపట్నం (జీవీఎంసీ)ఆంధ్ర ప్రదేశ్
2జబల్‌పూర్మధ్య ప్రదేశ్
3లక్నోఉత్తర ప్రదేశ్

3. స్వచ్ఛ్ షెహర్ జోడి - మెంటార్ మరియు మెంటీ నగరాలు

ర్యాంక్మెంటర్ సిటీమెంటీ సిటీ
1అహ్మదాబాద్సనంద్
2ఇండోర్దేపాల్‌పూర్
3తిరుపతికుప్పం

స్వచ్ఛ షెహర్ జోడి కార్యక్రమం, అత్యుత్తమ పనితీరు కనబరుస్తున్న మార్గదర్శక నగరాలకు మరియు అభివృద్ధి చెందుతున్న మార్గదర్శన నగరాలకు మధ్య సహకారాన్ని ప్రోత్సహించింది. ఇది 'ఒకరు ఒకరికి నేర్పాలి' అనే సూత్రాన్ని అనుసరిస్తూ, నగరాలు పారిశుధ్య పద్ధతులను పరస్పరం మార్చుకోవడానికి మరియు వ్యర్థాల నిర్వహణను మెరుగుపరచుకోవడానికి ప్రోత్సహించింది.

ఇతర ముఖ్యమైన ర్యాంకింగ్‌లు

కేటగిరీమొదటి ర్యాంక్రెండవ ర్యాంక్3వ ర్యాంకు
3–10 లక్షల జనాభా కలిగిన నగరాలుఉజ్జయినిచండీగఢ్గుంటూరు
స్వచ్ఛమైన హిమాలయ నగరంరుద్రపూర్జమ్మూషోపియాన్
స్వచ్ఛ నదీతీర పట్టణంరేవాబిలాస్‌పూర్వారణాసి
స్వచ్ఛ తీర పట్టణంపూరిఅలప్పుజరత్నగిరి

2025–26 అవార్డులలో క్లీన్ హిమాలయన్ సిటీ, స్వచ్ఛ రివర్ ఫ్రంట్ టౌన్ మరియు స్వచ్ఛ కోస్టల్ టౌన్ కేటగిరీలను ప్రవేశపెట్టారు.

స్వచ్ఛ సర్వేక్షణ్ అవార్డులు 2025–26లో ఆంధ్రప్రదేశ్ పనితీరు

ఆంధ్రప్రదేశ్ నాలుగు అవార్డు విభాగాలలో మొత్తం ఆరు స్థానాలను దక్కించుకుంది; ఇందులో రెండు ప్రథమ స్థానాలు, ఒక ద్వితీయ స్థానం మరియు మూడు తృతీయ స్థానాలు ఉన్నాయి.

క్ర. సం.నగరంఅవార్డు విభాగంహోదా / గుర్తింపు
1విశాఖపట్నం (జీవీఎంసీ)స్వచ్ఛ్ షెహర్ - మిలియన్-ప్లస్ జనాభామొదటి ర్యాంక్
2విజయవాడసూపర్ స్వచ్ఛ లీగ్‌లోని పరిశుభ్ర నగరాలు3వ ర్యాంక్
3గుంటూరుస్వచ్ఛ్ షెహర్ - 3–10 లక్షల జనాభా3వ ర్యాంక్
4రాజమహేంద్రవరం (రాజమండ్రి)రాష్ట్రంలోనే మొదటి స్వచ్ఛ నగరంఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర విజేత
5తిరుపతిస్వచ్ఛ్ షెహర్ జోడి - మెంటర్ సిటీ3వ (జంట విజేత)
6కుప్పంస్వచ్ఛ్ షెహర్ జోడి - మెంటీ సిటీ3వ (జంట విజేత)

1. గురుత్వాకర్షణ తరంగ వేధశాలలకు సంబంధించి, కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి:
1. మహారాష్ట్రలోని హింగోలి జిల్లాలో LIGO-ఇండియా స్థాపించబడుతోంది.
2. జపాన్‌లో KAGRA అనే గురుత్వాకర్షణ తరంగ వేధశాల ఉంది.

పైన ఇచ్చిన ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి?
ఎ. 1 మాత్రమే
బి. 2 మాత్రమే
సి. 1 మరియు 2 రెండూ
డి. 1 కాదు మరియు 2 కాదు

సమాధానం

సమాధానం సి. 1 మరియు 2 రెండూ
వివరణ: రెండు ప్రకటనలు సరైనవే. మహారాష్ట్రలోని హింగోలి జిల్లాలో LIGO-ఇండియా స్థాపించబడుతోంది, దీని మొదటి పరిశీలన 2030లో లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. KAGRA అనేది జపాన్‌లో ఉన్న ఒక గురుత్వాకర్షణ తరంగ వేధశాల. ఇతర ప్రధాన గురుత్వాకర్షణ తరంగ వేధశాలలలో యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లోని LIGO మరియు ఇటలీలోని Virgo ఉన్నాయి. ఈ వేధశాలలు బ్లాక్-హోల్ మరియు న్యూట్రాన్-స్టార్ విలీనాలు వంటి సంఘటనల ద్వారా ఉత్పన్నమయ్యే గురుత్వాకర్షణ తరంగాలను గుర్తిస్తాయి.

2. OBC క్రీమీ లేయర్ హోదాకు సంబంధించి సుప్రీం కోర్టు నవంబర్ 2026లో ఇచ్చిన వివరణ ప్రకారం, కింది వాటిలో ఏది సరైనది?
ఎ. OBC క్రీమీ లేయర్ హోదాను కేవలం తల్లిదండ్రుల వార్షిక జీతం ఆధారంగా మాత్రమే నిర్ణయించాలి.
బి. ఆదాయం/సంపద పరీక్ష కింద OBC క్రీమీ లేయర్ హోదాను నిర్ణయించేటప్పుడు వ్యవసాయ ఆదాయాన్ని కూడా చేర్చాలి.
సి. OBC క్రీమీ లేయర్ హోదాను నిర్ణయించేటప్పుడు తల్లిదండ్రులు నిర్వహిస్తున్న పదవి యొక్క హోదా మరియు కేటగిరీని కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.
డి. OBC క్రీమీ లేయర్ అర్హతను పునఃపరిశీలించడానికి, గతంలో పూర్తయిన అన్ని ప్రభుత్వ నియామకాలను తిరిగి తెరవాలి.

సమాధానం

సమాధానం సి. OBC క్రీమీ లేయర్ హోదాను నిర్ణయించేటప్పుడు తల్లిదండ్రులు నిర్వహిస్తున్న పదవి యొక్క హోదా మరియు కేటగిరీని కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.
వివరణ: 6 నవంబర్ 2026న, తల్లిదండ్రుల జీతం ఒక్కటే OBC క్రీమీ లేయర్ హోదాను నిర్ణయించలేదని మార్చి 11న ఇచ్చిన తన తీర్పును సుప్రీం కోర్టు పునరుద్ఘాటించింది. 1993 ఆఫీస్ మెమోరాండం ప్రకారం, జీతం మరియు వ్యవసాయ ఆదాయాన్ని ఆదాయ/సంపద పరీక్ష నుండి మినహాయించారు, అయితే తల్లిదండ్రుల పదవి యొక్క హోదా మరియు వర్గం పరిగణనలోకి తీసుకోబడతాయి. పూర్తయిన నియామకాలను తిరిగి తెరవాల్సిన అవసరం లేదని, అయితే ఈ తీర్పు CSE 2025 కింద పెండింగ్‌లో ఉన్న సేవా కేటాయింపులకు వర్తిస్తుందని కూడా కోర్టు స్పష్టం చేసింది.

3. అక్టోబర్ 2026లో జరిగిన ఒక పెద్ద సైబర్‌దాడిలో కింది క్రిప్టోకరెన్సీ ఎక్స్ఛేంజ్ ప్లాట్‌ఫామ్‌లలో ఏది ఇటీవల లక్ష్యంగా చేసుకుంది?
ఎ. కాయిన్‌బేస్
బి. బైనాన్స్
సి. క్రాకెన్
డి. బిట్‌స్టాంప్

సమాధానం

సమాధానం బి. బైనాన్స్
వివరణ: ప్రపంచంలోని అతిపెద్ద క్రిప్టోకరెన్సీ ఎక్స్ఛేంజ్ ప్లాట్‌ఫామ్‌లలో ఒకటైన బైనాన్స్, అక్టోబర్ 2026లో జరిగిన ఒక పెద్ద సైబర్‌దాడిలో లక్ష్యంగా చేసుకున్నట్లు సమాచారం. ఈ సంఘటన క్రిప్టోకరెన్సీ భద్రతపై, ముఖ్యంగా ఇంటర్నెట్‌కు కనెక్ట్ చేయబడి డిజిటల్ ఆస్తుల లావాదేవీల కోసం ఉపయోగించే హాట్ వాలెట్‌ల దుర్బలత్వంపై ఆందోళనలను రేకెత్తించింది.

4. నీటి గడ్డకట్టే ఉష్ణోగ్రతను తగ్గించడం ద్వారా శీతాకాలంలో రోడ్లపై మంచు ఏర్పడకుండా నిరోధించడానికి కింది వాటిలో ఏ పదార్థాన్ని సాధారణంగా ఉపయోగిస్తారు?
ఎ. సాధారణ ఉప్పు
బి. మెగ్నీషియం క్లోరైడ్
సి. సోడియం బైకార్బోనేట్
డి. మెగ్నీషియం ఆక్సైడ్

సమాధానం

సమాధానం బి. మెగ్నీషియం క్లోరైడ్
వివరణ: మెగ్నీషియం క్లోరైడ్ (MgCl₂)ను సాధారణంగా శీతాకాలంలో రోడ్లపై మంచు గడ్డకట్టకుండా నిరోధించే ఏజెంట్‌గా ఉపయోగిస్తారు. ఇది ద్రావణాల యొక్క సహసంబంధ ధర్మమైన 'ఫ్రీజింగ్ పాయింట్ డిప్రెషన్' అనే దృగ్విషయం ద్వారా నీటి గడ్డకట్టే ఉష్ణోగ్రతను తగ్గిస్తుంది. మంచు కురవడానికి ముందు దీనిని పూసినప్పుడు, ఇది రోడ్డు ఉపరితలాలపై మంచు ఏర్పడకుండా మరియు గట్టిగా అంటుకోకుండా నిరోధించడంలో సహాయపడుతుంది.

5. కేంద్ర మంత్రివర్గం ఇటీవల స్టాండ్-అప్ ఇండియా పథకాన్ని కింది ఏ తేదీల వరకు కొనసాగించడానికి ఆమోదం తెలిపింది?
ఎ. 31 మార్చి 2028
బి. 31 మార్చి 2029
సి. 31 మార్చి 2030
డి. 31 మార్చి 2031

సమాధానం

సమాధానం డి. 31 మార్చి 2031
వివరణ: 11 నవంబర్ 2026న, కేంద్ర మంత్రివర్గం స్టాండ్-అప్ ఇండియా పథకాన్ని 31 మార్చి 2031 వరకు ఐదు సంవత్సరాల పాటు కొనసాగించడానికి ఆమోదం తెలిపింది. ఈ పథకం గ్రీన్‌ఫీల్డ్ సంస్థల కోసం ₹10 లక్షల నుండి ₹1 కోటి వరకు రుణాలను సులభతరం చేయడం ద్వారా మహిళలు, షెడ్యూల్డ్ కులాలు మరియు షెడ్యూల్డ్ తెగలలో వ్యవస్థాపకతను ప్రోత్సహిస్తుంది. ఈ పొడిగింపు కనీసం 2.5 లక్షల మంది అదనపు పారిశ్రామికవేత్తలను లక్ష్యంగా చేసుకుంది మరియు ఇందులో ₹4,111 కోట్ల క్రెడిట్ గ్యారెంటీ నిధి (కార్పస్) ఉంది.

6. 'మైక్రో యూనిట్ల కోసం క్రెడిట్ గ్యారెంటీ ఫండ్' (CGFMU) పథకానికి సంబంధించి ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:
ప్రకటన 1: CGFMU, 'ప్రధాన మంత్రి ముద్రా యోజన' (PMMY) కింద అర్హత కలిగిన రుణాలకు సంబంధించి రుణ సంస్థలకు క్రెడిట్ గ్యారెంటీ కవరేజీని అందిస్తుంది.
ప్రకటన 2: CGFMUని భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) నిర్వహిస్తుంది.
పైన ఇచ్చిన ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి?
ఎ. 1 మాత్రమే
బి. 2 మాత్రమే
సి. 1 మరియు 2 రెండూ
డి. 1 కాదు మరియు 2 కాదు

సమాధానం

సమాధానం: A. 1 మాత్రమే
వివరణ:
ప్రకటన 1 సరైనది: CGFMU, 'ప్రధాన మంత్రి ముద్రా యోజన' (PMMY) కింద అర్హత కలిగిన రుణ సదుపాయాలకు సంబంధించి, రుణాలు తిరిగి చెల్లించని సందర్భాల్లో (loan defaults) రుణ సంస్థలకు క్రెడిట్ గ్యారెంటీ రక్షణను కల్పిస్తుంది. ఇందులో ₹20 లక్షల వరకు ఉన్న రుణాలు కూడా ఉంటాయి.
ప్రకటన 2 తప్పు: CGFMUని రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) కాకుండా, 'నేషనల్ క్రెడిట్ గ్యారెంటీ ట్రస్టీ కంపెనీ లిమిటెడ్' (NCGTC) నిర్వహిస్తుంది. కేంద్ర మంత్రివర్గం దీనిని 31 మార్చి 2031 వరకు కొనసాగించేందుకు ఆమోదం తెలిపింది. ఐదేళ్ల కాలంలో ₹12.6 లక్షల కోట్ల విలువైన రుణాలను అందించేలా సులభతరం చేయడమే దీని లక్ష్యం.

7. కేంద్ర మంత్రివర్గం ఇటీవల 'యుగయుగీన్ భారత్ మ్యూజియం' (YYBM) అభివృద్ధికి ఎక్కడ ఆమోదం తెలిపింది?
ఎ. ఎర్రకోట కాంప్లెక్స్, న్యూఢిల్లీ
బి. నార్త్ బ్లాక్ మరియు సౌత్ బ్లాక్, న్యూఢిల్లీ
సి. రాష్ట్రపతి భవన్ సముదాయం, న్యూఢిల్లీ
డి. పురానా ఖిలా సముదాయం, న్యూఢిల్లీ

సమాధానం

సమాధానం బి. నార్త్ బ్లాక్ మరియు సౌత్ బ్లాక్, న్యూఢిల్లీ
వివరణ: 11 నవంబర్ 2026న, ఆర్థిక వ్యవహారాల క్యాబినెట్ కమిటీ (CCEA) న్యూఢిల్లీలోని చారిత్రాత్మక నార్త్ బ్లాక్ మరియు సౌత్ బ్లాక్ సముదాయాలలో 'యుగయుగీన్ భారత్ మ్యూజియం' (YYBM) అభివృద్ధికి ఆమోదం తెలిపింది. సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోకి వచ్చే ఈ ప్రాజెక్టు అంచనా వ్యయం ₹3,230 కోట్లు. దీనిని 2026–27 ఆర్థిక సంవత్సరం నుండి 2030–31 ఆర్థిక సంవత్సరం వరకు అమలు చేస్తారు. థీమాటిక్ గ్యాలరీలు, కళాఖండాలు మరియు ఆధునిక మ్యూజియం సాంకేతికతల ద్వారా భారతదేశ నాగరిక వారసత్వాన్ని ప్రదర్శించడం దీని లక్ష్యం.

8. ‘నసీమ్ అల్ బహర్’ యొక్క 15వ ద్వైపాక్షిక నావికా విన్యాసం భారతదేశానికి మరియు కింది దేశాలలో దేనికి మధ్య నిర్వహించబడింది?
ఎ. యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్
బి. ఒమన్
సి. సౌదీ అరేబియా
డి. ఖతార్

సమాధానం

సమాధానం బి. ఒమన్
వివరణ: నసీమ్ అల్ బహర్ (సముద్రపు గాలి) యొక్క 15వ విన్యాసం భారత నావికాదళానికి మరియు ఒమన్ రాయల్ నేవీకి మధ్య నిర్వహించబడింది. భారత నావికాదళం తరపున ఐఎన్ఎస్ సూరత్ ప్రాతినిధ్యం వహించగా, ఒమన్ తరపున అల్-ముఅజ్జర్ పాల్గొంది. ఈ విన్యాసంలో నౌకాశ్రయ దశలో నిపుణుల మార్పిడి మరియు సముద్ర దశలో విజిట్, బోర్డ్, సెర్చ్ అండ్ సీజర్ (VBSS) డ్రిల్స్ మరియు సముద్ర పరస్పర కార్యాచరణను మెరుగుపరచడానికి క్రాస్-డెక్ ఆపరేషన్లు వంటి కార్యకలాపాలు ఉన్నాయి.

9. స్వచ్ఛ సర్వేక్షణ్ అవార్డ్స్ 2025–26లోని ‘సూపర్ స్వచ్ఛ లీగ్ యొక్క పరిశుభ్ర నగరాలు’ విభాగంలో కింది వాటిలో ఏ నగరం మొదటి స్థానాన్ని పొందింది?
ఎ. ఇండోర్
బి. సూరత్
సి. నవీ ముంబై
డి. విజయవాడ

సమాధానం

సమాధానం సి. నవీ ముంబై
వివరణ: స్వచ్ఛ సర్వేక్షణ్ అవార్డ్స్ 2025–26లోని ‘సూపర్ స్వచ్ఛ లీగ్ యొక్క పరిశుభ్ర నగరాలు’ విభాగంలో నవీ ముంబై (మహారాష్ట్ర) మొదటి స్థానాన్ని పొందగా, ఆ తర్వాత సూరత్ (గుజరాత్) రెండవ స్థానంలో మరియు విజయవాడ (ఆంధ్రప్రదేశ్) మూడవ స్థానంలో నిలిచాయి. ఈ అవార్డులను రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము 11 నవంబర్ 2026న న్యూఢిల్లీలో ప్రదానం చేశారు.

10. స్వచ్ఛ సర్వేక్షణ్ అవార్డ్స్ 2025–26లోని ‘స్వచ్ఛ షెహర్ – మిలియన్-ప్లస్ పాపులేషన్’ విభాగంలో కింది వాటిలో ఏ నగరం మొదటి స్థానాన్ని పొందింది?
ఎ. ఇండోర్
బి. జబల్పూర్
సి. విశాఖపట్నం
డి. లక్నో

సమాధానం

సమాధానం సి. విశాఖపట్నం
వివరణ: స్వచ్ఛ సర్వేక్షణ్ అవార్డ్స్ 2025–26లో భాగంగా, 'స్వచ్ఛ షెహర్ – మిలియన్-ప్లస్ పాపులేషన్' విభాగంలో గ్రేటర్ విశాఖపట్నం మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ (జీవీఎంసీ) ప్రాతినిధ్యం వహించిన విశాఖపట్నం మొదటి స్థానాన్ని కైవసం చేసుకుంది. జబల్‌పూర్ (మధ్యప్రదేశ్) రెండవ స్థానంలో నిలవగా, లక్నో (ఉత్తరప్రదేశ్) మూడవ స్థానాన్ని పొందింది. ఈ అవార్డులను 11 నవంబర్ 2026న న్యూఢిల్లీలో రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము ప్రదానం చేశారు.

Best Value — APPSC Current Affairs 2026

6, 9 and 12 Months Current Affairs Bundles

Monthly current affairs PDF with 150–200 APPSC-pattern MCQs — available in Telugu and English medium. One purchase, all editions delivered instantly.

6M

లాస్ట్ 6 మంత్స్ CA ప్యాక్

6 editions — Telugu or English
6 మంత్లీ ఎడిషన్స్900–1,200 MCQs total
₹294 ₹149 Save ₹145
Buy 6-Month Bundle — Telugu Buy 6-Month Bundle — English
9M

లాస్ట్ 9 మంత్స్ CA ప్యాక్

9 editions — Telugu or English
9 మంత్లీ ఎడిషన్స్1,350–1,800 MCQs total
₹441 ₹199 Save ₹242
Buy 9-Month Bundle — Telugu Buy 9-Month Bundle — English

Disclaimer: This article is prepared for competitive exam preparation using publicly available information.

Join Our Community

Study with the ReadingRoomz Community

Join thousands of APPSC aspirants. Get daily current affairs, MCQs, PDFs, and preparation guidance — all in one place.

Leave a Comment