Current Affairs 12 November 2026

కరెంట్ అఫైర్స్ 12 నవంబర్ 2026

Add as a preferred Source on Google

ఢిల్లీలో యమునా నదిపై తొలి విహార నౌకా సేవలు ప్రారంభం

ఓడరేవులు, నౌకాయానం మరియు జలమార్గాల శాఖ కేంద్ర మంత్రి సర్బానంద సోనోవాల్, ఢిల్లీ ముఖ్యమంత్రి రేఖా గుప్తా సమక్షంలో, సోనియా విహార్ వద్ద ఢిల్లీలో మొట్టమొదటి వినోద యమునా నదీ క్రూయిజ్ సేవను ప్రారంభించారు.

జాతీయ రాజధానిలో నదీ ఆధారిత పర్యాటకం, సుస్థిర రవాణా మరియు వినోద కార్యకలాపాలను ప్రోత్సహించడానికి, యమునా నదిలోని సోనియా విహార్–జగత్‌పూర్ మార్గంలో ఈ క్రూయిజ్ సర్వీస్ నడుస్తుంది.

జాతీయ జలమార్గం-110గా యమునా నది

  • 2016 జాతీయ జలమార్గాల చట్టం ప్రకారం యమునా నదిని జాతీయ జలమార్గం-110 (NW-110)గా గుర్తించారు.
  • ఓడరేవులు, నౌకాయానం మరియు జలమార్గాల మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలోని భారత అంతర్గత జలమార్గాల అథారిటీ (IWAI), ఢిల్లీ అభివృద్ధి అథారిటీ మరియు ఇతర ఢిల్లీ ప్రభుత్వ సంస్థల సహకారంతో ఈ క్రూయిజ్ ప్రాజెక్టును అభివృద్ధి చేసింది.
  • ఈ కార్యక్రమం, పర్యాటకం, ప్రయాణీకుల రవాణా మరియు ఆర్థిక కార్యకలాపాల కోసం అంతర్గత జలమార్గాలను అభివృద్ధి చేసేందుకు భారత్ చేస్తున్న ప్రయత్నాలలో భాగం.

కేరళలో ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద పక్షి శిల్పం

కేరళలోని కొల్లం జిల్లా, చడయమంగళంలో ఉన్న 'జటాయు ఎర్త్స్ సెంటర్' (Jatayu Earth’s Center) ఒక ప్రముఖ సాంస్కృతిక మరియు సాహస పర్యాటక కేంద్రం. రామాయణంలోని పౌరాణిక పక్షి అయిన జటాయును ప్రతిబింబించే, ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద పక్షి శిల్పం ఇక్కడ ఉండటం దీని ప్రత్యేకత.

ఈ శిల్పాన్ని ప్రముఖ చిత్రనిర్మాత మరియు శిల్పి రాజీవ్ అంచల్ రూపొందించారు. ఇది ఒక రాతి కొండపై ఉంది, ఇక్కడి నుండి చుట్టుపక్కల ప్రకృతి దృశ్యాలను విస్తృతంగా వీక్షించవచ్చు.

అమరావతిలో హరిత ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలను అభివృద్ధి చేసేందుకు ఏపీసీఆర్డీఏ, ఇండియన్ ఆయిల్ సంస్థలు అవగాహన ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నాయి

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (APCRDA), ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని అమరావతిలో సమగ్ర హరిత ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలను అభివృద్ధి చేసేందుకు ఇండియన్ ఆయిల్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ (IOCL)తో అవగాహన ఒప్పందం (MoU) కుదుర్చుకుంది.

ఆంధ్రప్రదేశ్ APSCHE విద్యా వాహిని LMS–MOOCల ప్లాట్‌ఫారమ్‌ను ప్రారంభించింది

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ఉన్నత విద్యా మండలి (APSCHE), జాతీయ విద్యా దినోత్సవం సందర్భంగా 2026 నవంబర్ 11న 'APSCHE విద్యా వాహిని LMS–MOOCs' అనే డిజిటల్ అభ్యాస వేదికను ప్రారంభించింది. నాణ్యమైన ఆన్‌లైన్ విద్యను మరింత మందికి అందుబాటులోకి తీసుకురావడం, డిజిటల్ అభ్యాసాన్ని ప్రోత్సహించడం మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ అంతటా సాంకేతికతతో కూడిన ఉన్నత విద్యను బలోపేతం చేయడం ఈ కార్యక్రమం యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశ్యం. ఈ వేదికను APSCHE, గుంటూరులోని ఆచార్య నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయంతో కలిసి అభివృద్ధి చేసింది.

APSCHE విద్యా వాహిని LMS–MOOCలు అంటే ఏమిటి?

ఈ ప్లాట్‌ఫారమ్, విద్యార్థులకు సౌకర్యవంతమైన మరియు అందుబాటులో ఉండే ఆన్‌లైన్ అభ్యాస అవకాశాలను అందించడానికి, లెర్నింగ్ మేనేజ్‌మెంట్ సిస్టమ్ (LMS)ను మాసివ్ ఓపెన్ ఆన్‌లైన్ కోర్సుల (MOOCs)తో మిళితం చేస్తుంది.

  • LMS (లెర్నింగ్ మేనేజ్‌మెంట్ సిస్టమ్): విద్యా విషయాలను అందించడానికి, మూల్యాంకనాలను నిర్వహించడానికి, అసైన్‌మెంట్‌లను పర్యవేక్షించడానికి మరియు విద్యార్థుల విద్యా పురోగతిని ట్రాక్ చేయడానికి ఉపయోగించే ఒక డిజిటల్ వేదిక.
  • MOOCs (మాసివ్ ఓపెన్ ఆన్‌లైన్ కోర్సులు): డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌ల ద్వారా పెద్ద సంఖ్యలో విద్యార్థులకు అభ్యాస అవకాశాలను కల్పించేందుకు రూపొందించబడిన ఆన్‌లైన్ కోర్సులు.

ఈ కార్యక్రమం వీడియో తరగతులు, స్వీయ అభ్యసన సామగ్రి, ఆన్‌లైన్ మూల్యాంకనాలు, అసైన్‌మెంట్లు, పురోగతి పర్యవేక్షణ మరియు కోర్సు పూర్తి చేసిన సర్టిఫికేట్లను అందిస్తుంది.

లార్జ్ హాడ్రాన్ కొలైడర్‌లో అరుదైన కణాల క్షయాన్ని సెర్న్ శాస్త్రవేత్తలు గమనించారు

యూరోపియన్ ఆర్గనైజేషన్ ఫర్ న్యూక్లియర్ రీసెర్చ్ (CERN) లోని శాస్త్రవేత్తలు, లార్జ్ హాడ్రాన్ కొలైడర్ (LHC) వద్ద సేకరించిన డేటాను ఉపయోగించి, అత్యంత అరుదైన కణ క్షయానికి సంబంధించిన ఆధారాలను నివేదించారు. ఈ పరిశోధనలో B⁰ మీసాన్ అనే ఒక ఉప పరమాణు కణం ఇమిడి ఉంది, ఇది రెండు మ్యూయాన్‌లుగా క్షయం చెందగలదు. శాస్త్రవేత్తలు ఈ దృగ్విషయానికి 3.2 సిగ్మా గణాంక ప్రాముఖ్యతతో కూడిన ఆధారాలను కనుగొన్నారు. ఈ పరిశీలనలు, కణ భౌతిక శాస్త్ర ప్రామాణిక నమూనా (Standard Model of Particle Physics) అంచనాలకు అనుగుణంగా ఉన్నాయి. ఈ ఆవిష్కరణ, ప్రాథమిక కణాలు మరియు వాటి పరస్పర చర్యలను నియంత్రించే శక్తుల గురించి ఇప్పటికే ఉన్న సిద్ధాంతాలను పరీక్షించడంలో శాస్త్రవేత్తలకు సహాయపడుతుంది.

CERN అంటే ఏమిటి?

  • CERN ప్రపంచంలోని అగ్రగామి కణ భౌతిక శాస్త్ర పరిశోధనా సంస్థలలో ఒకటి. ఇది 1954లో స్థాపించబడింది మరియు ఫ్రాన్స్-స్విట్జర్లాండ్ సరిహద్దులో, జెనీవా సమీపంలో ఉంది.
  • దీని అత్యంత ప్రసిద్ధ పరిశోధనా కేంద్రం 'లార్జ్ హాడ్రాన్ కొలైడర్' (LHC); ఇది ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద మరియు అత్యంత శక్తివంతమైన కణ త్వరణకారి (particle accelerator)
  • LHC అనేది 27 కిలోమీటర్ల పొడవున్న ఒక వృత్తాకార భూగర్భ యాక్సిలరేటర్. ఇది కణాలను దాదాపు కాంతి వేగానికి వేగవంతం చేసి, వాటిని ఢీకొట్టేలా చేస్తుంది. పదార్థం యొక్క మౌలిక నిర్మాణాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి శాస్త్రవేత్తలు ఈ ఢీకొనడాలను అధ్యయనం చేస్తారు.
  • CERN సాధించిన అత్యంత ముఖ్యమైన విజయాలలో ఒకటి 2012లో హిగ్స్ బోసాన్‌ను కనుగొనడం. (ఇది గతంలో UPSC 2013, 2014 పరీక్షలలో అడిగారు)

టెంపుల్ వేరబుల్ డివైస్

జొమాటో మరియు బ్లింకిట్ సహ వ్యవస్థాపకుడైన దీపిందర్ గోయల్ అభివృద్ధి చేసిన, ధరించగలిగే ఆరోగ్య పర్యవేక్షణ పరికరమైన 'టెంపుల్', మెదడుకు సంబంధించిన రక్త ప్రవాహంలోని మార్పులను పర్యవేక్షించగలదనే దాని వాదన కారణంగా దృష్టిని ఆకర్షించింది.

ఈ పరికరాన్ని తల యొక్క కణతల ప్రాంతంలో ధరిస్తారు మరియు ఇది చర్మం కింద రక్త పరిమాణంలో మార్పులను కొలవడానికి ఆప్టికల్ సెన్సార్లను ఉపయోగిస్తుంది. ఇది బ్రెయిన్ ఫ్లో ఇండెక్స్ (టెంపుల్-బిఎఫ్) అనే ఒక యాజమాన్య కొలమానాన్ని ఉత్పత్తి చేస్తుంది.

అయితే, మెదడు లోపల రక్త ప్రవాహాన్ని విశ్వసనీయంగా కొలవగల లేదా మెదడు ఆరోగ్యం మరియు వృద్ధాప్యాన్ని అంచనా వేయగల ఈ పరికరం యొక్క సామర్థ్యం ఇంకా నిరూపించబడలేదని శాస్త్రవేత్తలు మరియు వైద్య నిపుణులు హెచ్చరించారు.

టెంపుల్ పరికరం ఎలా పనిచేస్తుంది?

  • టెంపుల్, ఫోటోప్లెథిస్మోగ్రఫీ (PPG)కి సంబంధించిన ఒక సాంకేతికతను ఉపయోగిస్తుంది; ఇది కాంతిని ఉపయోగించి రక్త పరిమాణంలో వచ్చే మార్పులను కొలిచే ఒక ఆప్టికల్ పద్ధతి.
  • ఈ పరికరం చర్మంలోకి ఆకుపచ్చ, ఎరుపు మరియు పరారుణ కాంతిని ప్రసరింపజేసి, తిరిగి ప్రతిఫలించిన కాంతిని కొలుస్తుంది.
  • గుండె రక్తాన్ని పంప్ చేస్తున్నప్పుడు, రక్త నాళాలు వ్యాకోచించి, సంకోచించడం వల్ల, ప్రతిబింబించే కాంతి పరిమాణంలో చిన్న మార్పులు వస్తాయి. ఈ వైవిధ్యాలు హృదయ స్పందన రేటును మరియు రక్త పరిమాణంలో మార్పులను అంచనా వేయడానికి సహాయపడతాయి.
  • ఈ పరికరం, చర్మ ఉష్ణోగ్రత మరియు శరీర కదలిక వంటి సమాచారంతో ఈ కొలతలను కలిపి, దాని బ్రెయిన్ ఫ్లో ఇండెక్స్‌ను గణిస్తుంది.

ఫోటోప్లెథిస్మోగ్రఫీ (PPG) మరియు పల్స్ ఆక్సిమెట్రీ

ఫోటోప్లెథిస్మోగ్రఫీ (PPG) అనేది చర్మం కింద ఉండే సూక్ష్మ రక్తనాళాల్లో (microvascular bed) రక్త పరిమాణంలో వచ్చే మార్పులను కొలవడానికి ఉపయోగించే, శరీరానికి ఎటువంటి హాని కలిగించని (non-invasive) ఒక ఆప్టికల్ పద్ధతి. స్మార్ట్‌వాచ్‌లు, ఫిట్‌నెస్ ట్రాకర్‌లు మరియు వైద్యపరమైన పల్స్ ఆక్సిమీటర్లలో ఉపయోగించే ప్రధాన సెన్సార్ సాంకేతికత ఇదే.

రక్త ఆక్సిజన్ సంతృప్తత (SpO₂) మరియు నాడి రేటును కొలిచే పల్స్ ఆక్సిమీటర్లలో కూడా PPGని ఉపయోగిస్తారు. ఒక సాంప్రదాయ పల్స్ ఆక్సిమీటర్ రక్తంలో ఆక్సిజనేటెడ్ హిమోగ్లోబిన్ నిష్పత్తిని అంచనా వేయడానికి ఎరుపు మరియు పరారుణ కాంతిని ఉపయోగిస్తుంది. ప్రధాన వ్యత్యాసం ఏమిటంటే, పల్స్ ఆక్సిమీటర్ రక్త ఆక్సిజన్ సంతృప్తతను అంచనా వేస్తుంది, అయితే టెంపుల్ మెదడు రక్త ప్రవాహానికి సంబంధించిన మార్పులను అంచనా వేయడానికి సంబంధిత ఆప్టికల్ సిగ్నల్స్‌ను ఉపయోగించడానికి ప్రయత్నిస్తుంది.

మెదడు రక్త ప్రవాహం ఎందుకు ముఖ్యమైనది?

మెదడు రక్త ప్రవాహం (Cerebral blood flow) అంటే మెదడు గుండా రక్తం ప్రసరించడం; ఇది మెదడు సాధారణ పనితీరుకు అవసరమైన ఆక్సిజన్ మరియు గ్లూకోజ్‌ను అందిస్తుంది. శరీర మొత్తం బరువులో మెదడు చాలా తక్కువ భాగమే అయినప్పటికీ, శరీరానికి అవసరమైన శక్తిలో సుమారు 20% మెదడు వినియోగిస్తుంది.

2026 బుకర్ ప్రైజ్‌ను గెలుచుకున్న ఎం. జాన్ హారిసన్

అసోసియేటెడ్ ప్రెస్ అందించిన నివేదిక ప్రకారం, బ్రిటిష్ రచయిత ఎం. జాన్ హారిసన్ తన డిస్టోపియన్ సైన్స్-ఫిక్షన్ నవల 'ది ఎండ్ ఆఫ్ ఎవ్రీథింగ్'కు గాను 2026 ఫిక్షన్ బుకర్ ప్రైజ్‌ను గెలుచుకున్నారు. ఆరు దశాబ్దాల పాటు సాగిన రచనా జీవితం తర్వాత, 81 ఏళ్ల ఈ రచయిత సుమారు $67,000 విలువైన ఈ ప్రతిష్టాత్మక సాహిత్య పురస్కారాన్ని అందుకున్నారు. 81 ఏళ్ల వయసులో, ఆయన అత్యంత వయసు పైబడిన బుకర్ ప్రైజ్ విజేతగా నిలిచారు. బుకర్ ప్రైజ్ గెలుచుకున్న మొట్టమొదటి సైన్స్-ఫిక్షన్ రచనగా ఈ నవలను అభివర్ణిస్తున్నారు.

నవల గురించి

ది ఎండ్ ఆఫ్ ఎవ్రీథింగ్ అనేది సమీప భవిష్యత్తులో, సమాజాన్ని అస్తవ్యస్తం చేసిన ఒక అనిర్దిష్ట విపత్తు తర్వాత, ఇంగ్లాండ్ ఛానల్ తీరంలో సాగే ఒక వ్యంగ్యభరితమైన డిస్టోపియన్ నవల.

బుకర్ ప్రైజ్ గురించి

బుకర్ ప్రైజ్ ప్రపంచంలోని అత్యంత ప్రతిష్టాత్మక సాహిత్య పురస్కారాలలో ఒకటి. 1969లో స్థాపించబడిన ఈ పురస్కారం, ఆంగ్లంలో వ్రాసి యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ లేదా ఐర్లాండ్‌లో ప్రచురించబడిన అత్యుత్తమ కల్పనా సాహిత్యాన్ని గుర్తిస్తుంది. వారి పుస్తకాలు అర్హతా ప్రమాణాలను సంతృప్తిపరిస్తే, ఏ జాతీయతకు చెందిన రచయితలకైనా ఈ బహుమతి అందుబాటులో ఉంటుంది. ఇది అంతర్జాతీయ బుకర్ ప్రైజ్‌కు భిన్నమైనది, ఎందుకంటే అది ఆంగ్లంలోకి అనువదించబడిన కల్పనా సాహిత్యాన్ని గుర్తిస్తుంది.

మహిళా శ్రామిక శక్తిపై ICRIER నివేదిక

అంతర్జాతీయ ఆర్థిక సంబంధాల పరిశోధనా మండలి (ICRIER) ప్రచురించిన ‘ది పార్టిసిపేషన్ పారడాక్స్’ అనే ఇటీవలి నివేదిక, భారతదేశ శ్రామిక శక్తిలో మహిళల భాగస్వామ్యం పెరుగుతున్నప్పటికీ, అసంఘటిత ఉపాధి, వేతన అసమానత మరియు వేతనం లేని గృహ కార్యం వంటి నిరంతర సవాళ్లను కూడా హైలైట్ చేస్తుంది.

నివేదిక ప్రకారం, భారతదేశంలో పనిచేసే మహిళల సంఖ్య 2017–18లో 10.4 కోట్లు ఉండగా, 2025 నాటికి అది 20.1 కోట్లకు పెరిగింది; అదే సమయంలో మహిళా కార్మిక జనాభా నిష్పత్తి (WPR) 22% నుండి 38%కి పెరిగింది.

ఈ అధ్యయనం మహిళల ఉపాధి విధానాలు, ఆదాయాలు మరియు వేతనం లేని పనిని పరిశీలించడానికి పీరియాడిక్ లేబర్ ఫోర్స్ సర్వే (PLFS) మరియు టైమ్ యూజ్ సర్వే నుండి డేటాను ఉపయోగిస్తుంది.

నివేదికలోని ప్రధాన అంశాలు

సూచికముఖ్యమైన అన్వేషణ
ఉద్యోగినులు10.4 కోట్ల నుండి 20.1 కోట్లకు పెరిగింది
మహిళా కార్మిక జనాభా నిష్పత్తి22% నుండి 38%కి పెరిగింది
పంట మరియు పశువుల ఉత్పత్తిలో గ్రామీణ మహిళలు5.4 కోట్ల నుండి 10 కోట్లకు పైగా పెరిగింది
వ్యవసాయంలో గ్రామీణ మహిళల వాటా70.7% నుండి 73.3%కి పెరిగింది
వ్యవసాయంలో గ్రామీణ పురుషుల వాటా54.1% నుండి 47.2%కి తగ్గింది
గ్రామీణ మహిళల క్రమబద్ధమైన వేతన ఉపాధి వాటా10.5% నుండి 9.3%కి తగ్గింది
పురుషులతో పోలిస్తే గ్రామీణ మహిళల ఆదాయాలు53% నుండి సుమారు 45%కి తగ్గింది
గృహ మరియు పిల్లల సంరక్షణ బాధ్యతలను ఉపాధికి ఆటంకాలుగా పేర్కొంటున్న మహిళలు60%

బేర్‌ఫుట్ కాలేజీ వ్యవస్థాపకుడు సంజిత్ ‘బంకర్’ రాయ్ 81 ఏళ్ల వయసులో కన్నుమూశారు

ప్రముఖ సామాజిక కార్యకర్త, విద్యావేత్త మరియు బేర్‌ఫుట్ కాలేజ్ వ్యవస్థాపకుడైన సంజిత్ ‘బంకర్’ రాయ్, రాజస్థాన్‌లోని అజ్మీర్ జిల్లా, టిలోనియాలోని తన నివాసంలో 81 ఏళ్ల వయసులో 2026 నవంబర్ 10న మరణించారు. గ్రామీణాభివృద్ధి, సామాజిక సాధికారత, పునరుత్పాదక శక్తి, విద్య మరియు సుస్థిర జీవనోపాధులకు ఆయన చేసిన సేవలకు గాను విస్తృతంగా గుర్తింపు పొందారు.

బేర్‌ఫుట్ కాలేజీ గురించి

1972లో, బంకర్ రాయ్ రాజస్థాన్‌లోని టిలోనియాలో సోషల్ వర్క్ అండ్ రీసెర్చ్ సెంటర్ (SWRC)ను స్థాపించారు, ఇది తరువాత బేర్‌ఫుట్ కాలేజ్‌గా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ సంస్థ అధికారిక విద్యా అర్హతల కంటే ఆచరణాత్మక జ్ఞానం, సాంప్రదాయ నైపుణ్యాలు మరియు స్థానిక భాగస్వామ్యానికి ప్రాధాన్యతనిచ్చే సమాజ ఆధారిత అభివృద్ధి నమూనాని అనుసరిస్తుంది. సౌరశక్తి ద్వారా గ్రామీణ విద్యుదీకరణ, వర్షపు నీటి సేకరణ, తాగునీటి నిర్వహణ, వయోజన అక్షరాస్యత మరియు మహిళా సాధికారత వంటివి దీని ప్రధాన కార్యక్రమాలు.

పురస్కారాలు మరియు గుర్తింపులు

సంవత్సరంఅవార్డు / గుర్తింపు
1985గ్రామీణాభివృద్ధికి విజ్ఞాన, సాంకేతిక పరిజ్ఞాన వినియోగానికి జమ్నాలాల్ బజాజ్ పురస్కారం
1986పద్మ శ్రీ
2004పర్యావరణ సాధన కోసం టైలర్ బహుమతి
2005సామాజిక పారిశ్రామికవేత్తత్వానికి ఇచ్చే స్కోల్ అవార్డు
2010టైమ్ పత్రిక గుర్తించిన అత్యంత ప్రభావవంతమైన 100 మంది వ్యక్తులు
2011బ్లూ ప్లానెట్ ప్రైజ్

జాతీయ విద్యా దినోత్సవం – 11 నవంబర్

భారతదేశపు మొదటి విద్యాశాఖ మంత్రి మరియు ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు అయిన మౌలానా అబుల్ కలాం ఆజాద్ జయంతిని పురస్కరించుకుని, భారతదేశం అంతటా ప్రతి సంవత్సరం నవంబర్ 11న జాతీయ విద్యా దినోత్సవాన్ని పాటిస్తారు. విద్య, జాతీయ అభివృద్ధి మరియు శాస్త్రీయ, సాంకేతిక విజ్ఞాన ప్రోత్సాహానికి మౌలానా అబుల్ కలాం ఆజాద్ చేసిన సేవలకు గుర్తింపుగా భారత ప్రభుత్వం 2008లో నవంబర్ 11ని జాతీయ విద్యా దినోత్సవంగా ప్రకటించింది.

సోనియా గాంధీ జ్ఞాపకాల పుస్తకం: 'బిలాంగింగ్: ఏ జర్నీ ఆఫ్ లవ్'

కాంగ్రెస్ మాజీ అధ్యక్షురాలు సోనియా గాంధీ ఆత్మకథ, 'బిలాంగింగ్: ఎ జర్నీ ఆఫ్ లవ్', 2026 నవంబర్‌లో పుస్తకాల దుకాణాల్లో విడుదలైంది. హార్పర్‌కాలిన్స్ పబ్లిషర్స్ ప్రచురించిన ఈ పుస్తకం అధికారిక ఆవిష్కరణ 2026 నవంబర్ 16న జరగనుంది.

స్పెయిన్‌లో జరిగిన బెనిడోర్మ్ చెస్ ఓపెన్ 2026లో ఎం.ఆర్. లలిత్ బాబు విజయం సాధించారు

భారత చెస్ గ్రాండ్‌మాస్టర్ ఎం.ఆర్. లలిత్ బాబు, స్పెయిన్‌లోని బెనిడోర్మ్‌లో జరిగిన బెనిడోర్మ్ చెస్ ఓపెన్ 2026ను గెలుచుకున్నారు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు చెందిన చెస్ క్రీడాకారుడైన లలిత్ బాబు, పలు అంతర్జాతీయ చెస్ టోర్నమెంట్లలో భారతదేశానికి ప్రాతినిధ్యం వహించారు. బెనిడోర్మ్ చెస్ ఓపెన్‌లో ఆయన సాధించిన ఈ విజయం, అంతర్జాతీయ చెస్ రంగంలో భారతదేశపు విజయాలకు మరింత వన్నె తెచ్చింది.

1. ఇటీవల ఢిల్లీ యొక్క మొట్టమొదటి విహార నదీ విహార సేవను ప్రారంభించిన యమునా నదిని, జాతీయ జలమార్గాల చట్టం, 2016 ప్రకారం ఏ జాతీయ జలమార్గంగా గుర్తించారు?
ఎ. నేషనల్ వాటర్‌వే-1 (జాతీయ జలమార్గం-1)
బి. నేషనల్ వాటర్‌వే-4 (జాతీయ జలమార్గం-4)
సి. నేషనల్ వాటర్‌వే-110 (జాతీయ జలమార్గం-110)
డి. నేషనల్ వాటర్‌వే-97 (జాతీయ జలమార్గం-97)

సమాధానం

సమాధానం సి. నేషనల్ వాటర్‌వే-110 (జాతీయ జలమార్గం-110)
వివరణ: 'నేషనల్ వాటర్‌వేస్ యాక్ట్, 2016' ప్రకారం యమునా నదిని 'నేషనల్ వాటర్‌వే-110' (NW-110)గా గుర్తించారు. ఢిల్లీలో యమునా నదిపై మొదటి వినోదభరిత నదీ విహార నౌక సేవలను కేంద్ర మంత్రి సర్బానంద సోనోవాల్ సోనియా విహార్ – జగత్‌పూర్ మార్గంలో ప్రారంభించారు.

2. ‘ది ఎండ్ ఆఫ్ ఎవ్రీథింగ్’ (The End of Everything) నవలకు గాను 2026 బుకర్ ప్రైజ్ (Booker Prize)ను ఎవరు గెలుచుకున్నారు?
ఎ. డగ్లస్ స్టువర్ట్
బి. మార్లోన్ జేమ్స్
సి. ఎం. జాన్ హారిసన్
డి. ఎలిజబెత్ స్ట్రౌట్

సమాధానం

సమాధానం సి. ఎం. జాన్ హారిసన్
వివరణ: బ్రిటీష్ రచయిత ఎం. జాన్ హారిసన్, తన డిస్టోపియన్ సైన్స్-ఫిక్షన్ నవల ‘ది ఎండ్ ఆఫ్ ఎవ్రీథింగ్’ కోసం 2026 బుకర్ ప్రైజ్‌ను గెలుచుకున్నారు. 81 ఏళ్ల వయస్సులో, ఆయన బుకర్ ప్రైజ్ చరిత్రలోనే అత్యంత వృద్ధ విజేతగా నిలిచారు. £50,000 నగదు బహుమతితో కూడిన ఈ పురస్కారాన్ని 2026 నవంబర్ 9న లండన్‌లో అందజేశారు. ఈ అవార్డు కోసం ఏర్పాటు చేసిన నిర్ణేతల బృందానికి చరిత్రకారిణి మేరీ బియర్డ్ అధ్యక్షత వహించారు.

3. ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద పక్షి శిల్పానికి ప్రసిద్ధి చెందిన 'జటాయు ఎర్త్స్ సెంటర్' (Jatayu Earth’s Center) ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?
ఎ. తమిళనాడు
బి. కర్ణాటక
సి. కేరళ
డి. ఆంధ్ర ప్రదేశ్

సమాధానం

సమాధానం సి. కేరళ
వివరణ: 'జటాయు ఎర్త్స్ సెంటర్' కేరళలోని కొల్లం జిల్లా, చడయమంగళంలో ఉంది. ఇక్కడ ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద పక్షి శిల్పం ఉంది, ఇది సుమారు 200 అడుగుల పొడవు ఉంటుంది. చిత్రనిర్మాత మరియు శిల్పి రాజీవ్ అంచల్ రూపొందించిన ఈ శిల్పం, రామాయణంలోని పౌరాణిక పక్షి అయిన జటాయువును వర్ణిస్తుంది.

4. నవంబర్ 2026లో విడుదలైన ‘బిలాంగింగ్: ఎ జర్నీ ఆఫ్ లవ్’ అనే జ్ఞాపకాల పుస్తక రచయిత ఎవరు?
ఎ. ప్రియాంక గాంధీ వాద్రా
బి. సోనియా గాంధీ
సి. మేనకా గాంధీ
డి. శర్మిష్ఠ ముఖర్జీ

సమాధానం

సమాధానం బి. సోనియా గాంధీ
వివరణ: ‘బిలాంగింగ్: ఎ జర్నీ ఆఫ్ లవ్’ అనేది మాజీ కాంగ్రెస్ అధ్యక్షురాలు సోనియా గాంధీ రాసిన జ్ఞాపకాల పుస్తకం, దీనిని హార్పర్‌కాలిన్స్ పబ్లిషర్స్ నవంబర్ 2026లో ప్రచురించింది. ఈ పుస్తకం మాజీ రాష్ట్రపతి ప్రణబ్ ముఖర్జీ మరియు మాజీ ప్రధానమంత్రి మన్మోహన్ సింగ్‌లతో ఆమె సంభాషణలతో సహా ఆమె వ్యక్తిగత మరియు రాజకీయ అనుభవాలను వివరిస్తుంది.

5. ఇటీవల నవంబర్ 2026లో కన్నుమూసిన సంజిత్ ‘బంకర్’ రాయ్, కింది సంస్థలలో దేని వ్యవస్థాపకుడు?
ఎ. స్వయం ఉపాధి మహిళా సంఘం (SEWA)
బి. బేర్‌ఫుట్ కళాశాల
సి. విజ్ఞాన మరియు పర్యావరణ కేంద్రం (CSE)
డి. ప్రథమ్ ఎడ్యుకేషన్ ఫౌండేషన్

సమాధానం

సమాధానం బి. బేర్‌ఫుట్ కళాశాల
వివరణ: సంజిత్ ‘బంకర్’ రాయ్ 1972లో రాజస్థాన్‌లోని అజ్మీర్ జిల్లాలోని టిలోనియాలో బేర్‌ఫుట్ కళాశాలగా ప్రసిద్ధి చెందిన సోషల్ వర్క్ అండ్ రీసెర్చ్ సెంటర్ (SWRC)ని స్థాపించారు. ఈ సంస్థ సమాజ ఆధారిత గ్రామీణాభివృద్ధి, సౌర విద్యుదీకరణ, నీటి సంరక్షణ మరియు మహిళా సాధికారతను ప్రోత్సహిస్తుంది. బంకర్ రాయ్ 1986లో పద్మశ్రీ మరియు 2011లో బ్లూ ప్లానెట్ ప్రైజ్‌ను అందుకున్నారు.

6. CERN శాస్త్రవేత్తలు ఇటీవల B⁰ మెసాన్ (B⁰ meson) అత్యంత అరుదైన క్షీణతకు (decay) సంబంధించిన ఆధారాలను కనుగొన్నారు; ఈ ప్రక్రియలో అది ఏ కణాలుగా విడిపోతుంది?
ఎ. రెండు ఎలక్ట్రాన్లు
బి. రెండు మ్యూయాన్లు
సి. రెండు ప్రోటాన్లు
డి. రెండు న్యూట్రాన్లు

సమాధానం

సమాధానం బి. రెండు మ్యూయాన్లు
వివరణ: CERNలోని శాస్త్రవేత్తలు ఇటీవల ఒక అత్యంత అరుదైన దృగ్విషయానికి సంబంధించిన సాక్ష్యాలను నివేదించారు, దీనిలో B⁰ మీసాన్ రెండు వ్యతిరేక ఆవేశం గల మ్యూయాన్లుగా క్షీణిస్తుంది. లార్జ్ హాడ్రాన్ కొలైడర్ (LHC) నుండి వచ్చిన డేటాను ఉపయోగించి ఈ పరిశీలన జరిగింది. మ్యూయాన్లు ఎలక్ట్రాన్ల మాదిరిగానే ప్రాథమిక కణాలు, కానీ సుమారుగా 200 రెట్లు బరువుగా ఉంటాయి.

7. ICRIER నివేదిక ‘ది పార్టిసిపేషన్ పారడాక్స్’ ప్రకారం, భారతదేశపు మహిళా కార్మిక జనాభా నిష్పత్తి (WPR) 2017–18లో 22% నుండి 2025 నాటికి సుమారుగా ఎంతకు పెరిగింది?
ఎ. 28%
బి. 32%
సి. 38%
డి. 45%

సమాధానం

సమాధానం సి. 38%
వివరణ: ICRIER నివేదిక ‘ది పార్టిసిపేషన్ పారడాక్స్’ ప్రకారం, భారతదేశంలో మహిళా కార్మికుల జనాభా నిష్పత్తి 2017–18లో 22% నుండి 2025 నాటికి 38%కి పెరిగింది. అదే కాలంలో, పనిచేస్తున్న మహిళల సంఖ్య 10.4 కోట్ల నుండి 20.1 కోట్లకు పెరిగింది.

8. ఇటీవల ప్రవేశపెట్టిన ‘టెంపుల్’ ధరించగలిగే పరికరం, ఆప్టికల్ సెన్సార్ల ద్వారా రక్త పరిమాణంలో మార్పులను పర్యవేక్షించడానికి కింది సాంకేతికతలలో దేనిని ఉపయోగిస్తుంది?
ఎ. ఎలక్ట్రోఎన్సెఫలోగ్రఫీ (EEG)
బి. ఫోటోప్లెథిస్మోగ్రఫీ (PPG)
సి. మాగ్నెటిక్ రెసొనెన్స్ ఇమేజింగ్ (MRI)
డి. ఎలక్ట్రోకార్డియోగ్రఫీ (ECG)

సమాధానం

సమాధానం బి. ఫోటోప్లెథిస్మోగ్రఫీ (PPG)
వివరణ: టెంపుల్ ధరించగలిగే పరికరం, చర్మం కింద రక్త పరిమాణంలో మార్పులను గుర్తించడానికి ఫోటోప్లెథిస్మోగ్రఫీ (PPG) ఆధారిత ఆప్టికల్ సెన్సింగ్‌ను ఉపయోగిస్తుంది. ఇది ఆకుపచ్చ, ఎరుపు మరియు పరారుణ కాంతిని విడుదల చేస్తుంది మరియు రక్త ప్రసరణ వలన పరావర్తనం చెందిన కాంతిలో కలిగే వైవిధ్యాలను విశ్లేషిస్తుంది. PPGని పల్స్ ఆక్సిమీటర్లు మరియు అనేక స్మార్ట్‌వాచ్‌లలో కూడా ఉపయోగిస్తారు.

9. అమరావతిలో సమీకృత హరిత ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలను అభివృద్ధి చేయడానికి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి అథారిటీ (APCRDA) ఇటీవల ఏ సంస్థతో అవగాహన ఒప్పందం (MoU) కుదుర్చుకుంది?
ఎ. భారత్ పెట్రోలియం కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ (BPCL)
బి. హిందుస్థాన్ పెట్రోలియం కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ (HPCL)
సి. ఇండియన్ ఆయిల్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ (IOCL)
డి. ఆయిల్ అండ్ నేచురల్ గ్యాస్ కార్పొరేషన్ (ONGC)

సమాధానం

సమాధానం సి. ఇండియన్ ఆయిల్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ (IOCL)
వివరణ: అమరావతిలో సమీకృత హరిత ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలను అభివృద్ధి చేయడానికి APCRDA 10 నవంబర్ 2026న ఇండియన్ ఆయిల్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ (IOCL)తో ఒక అవగాహన ఒప్పందం (MoU) కుదుర్చుకుంది. ఈ ఒప్పందం ప్రకారం పైప్డ్ నేచురల్ గ్యాస్ (PNG), కంప్రెస్డ్ నేచురల్ గ్యాస్ (CNG), బ్యాటరీ-స్వాపింగ్ స్టేషన్లు, కంప్రెస్డ్ బయోగ్యాస్ మరియు గ్రీన్ హైడ్రోజన్ సౌకర్యాలు ప్రతిపాదించబడ్డాయి. రెండు సంస్థలు కలిసి ఒక సమీకృత ఇంధన మాస్టర్ ప్లాన్‌ను సిద్ధం చేస్తాయి, అదే సమయంలో ఒక జాయింట్ వర్కింగ్ గ్రూప్ సాంకేతిక అధ్యయనాలు మరియు ప్రాజెక్ట్ అమలును పర్యవేక్షిస్తుంది.

10. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ఉన్నత విద్యా మండలి (APSCHE) నవంబర్ 2026లో ఏ విశ్వవిద్యాలయ సహకారంతో ‘విద్యా వాహిని LMS–MOOCs’ డిజిటల్ లెర్నింగ్ ప్లాట్‌ఫామ్‌ను ప్రారంభించింది?
ఎ. ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం, విశాఖపట్నం
బి. శ్రీ వెంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయం, తిరుపతి
సి. ఆచార్య నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయం, గుంటూరు
డి. శ్రీ కృష్ణదేవరాయ విశ్వవిద్యాలయం, అనంతపురము

సమాధానం

సమాధానం సి. ఆచార్య నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయం, గుంటూరు
వివరణ: APSCHE, జాతీయ విద్యా దినోత్సవం సందర్భంగా, 11 నవంబర్ 2026న, గుంటూరులోని ఆచార్య నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయ సహకారంతో విద్యా వాహిని LMS–MOOCs ప్లాట్‌ఫామ్‌ను ప్రారంభించింది. ఈ కార్యక్రమం డిజిటల్ లెర్నింగ్‌ను ప్రోత్సహించడం మరియు వీడియో తరగతులు, స్వీయ-అభ్యసన వనరులు, ఆన్‌లైన్ అసెస్‌మెంట్‌లు మరియు సర్టిఫికేషన్ ద్వారా అందుబాటులో ఉండే ఆన్‌లైన్ ఉన్నత విద్యను అందించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. LMS అంటే లెర్నింగ్ మేనేజ్‌మెంట్ సిస్టమ్, MOOCs అంటే మాసివ్ ఓపెన్ ఆన్‌లైన్ కోర్సులు.

11. కింది వారిలో ఏ ప్రముఖుని జన్మదినోత్సవాన్ని పురస్కరించుకుని భారతదేశంలో ప్రతి సంవత్సరం నవంబర్ 11న జాతీయ విద్యా దినోత్సవాన్ని పాటిస్తారు?
ఎ. డాక్టర్ సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్
బి. మౌలానా అబుల్ కలాం ఆజాద్
సి. డాక్టర్ జాకీర్ హుసేన్
డి. డాక్టర్ ఏ.పి.జె. అబ్దుల్ కలాం

సమాధానం

సమాధానం బి. మౌలానా అబుల్ కలాం ఆజాద్
వివరణ: భారతదేశపు మొదటి విద్యాశాఖ మంత్రి (1947–1958) అయిన మౌలానా అబుల్ కలాం ఆజాద్ జయంతిని పురస్కరించుకుని, ప్రతి ఏటా నవంబర్ 11న 'జాతీయ విద్యా దినోత్సవం' (National Education Day) జరుపుకుంటారు. భారత ప్రభుత్వం 2008లో ఈ దినోత్సవాన్ని ప్రకటించింది. భారతదేశంలో ఉన్నత మరియు సాంకేతిక విద్య అభివృద్ధికి ఆయన ఎంతో కృషి చేశారు. ఆయనకు 1992లో మరణానంతరం 'భారతరత్న' పురస్కారం లభించింది.

12. స్పెయిన్‌లో జరిగిన 'బెనిడోర్మ్ చెస్ ఓపెన్ 2026' (Benidorm Chess Open 2026) టోర్నమెంట్‌ను గెలుచుకున్న భారతీయ గ్రాండ్‌మాస్టర్ ఎవరు?
ఎ. అర్జున్ ఇరిగైసి
బి. ఎం.ఆర్. లలిత్ బాబు
సి. విదిత్ గుజరాతి
డి. పెంటాల హరికృష్ణ

సమాధానం

సమాధానం బి. ఎం.ఆర్. లలిత్ బాబు
వివరణ: ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు చెందిన భారతీయ గ్రాండ్‌మాస్టర్ ఎం.ఆర్. లలిత్ బాబు, స్పెయిన్‌లోని బెనిడోర్మ్‌లో జరిగిన 'బెనిడోర్మ్ చెస్ ఓపెన్ 2026' టోర్నమెంట్‌లో విజేతగా నిలిచారు. 'గ్రాండ్‌మాస్టర్' హోదాను అంతర్జాతీయ చెస్ సమాఖ్య (FIDE) ప్రదానం చేస్తుంది.

Best Value — APPSC Current Affairs 2026

6, 9 and 12 Months Current Affairs Bundles

Monthly current affairs PDF with 150–200 APPSC-pattern MCQs — available in Telugu and English medium. One purchase, all editions delivered instantly.

6M

లాస్ట్ 6 మంత్స్ CA ప్యాక్

6 editions — Telugu or English
6 మంత్లీ ఎడిషన్స్900–1,200 MCQs total
₹294 ₹149 Save ₹145
Buy 6-Month Bundle — Telugu Buy 6-Month Bundle — English
9M

లాస్ట్ 9 మంత్స్ CA ప్యాక్

9 editions — Telugu or English
9 మంత్లీ ఎడిషన్స్1,350–1,800 MCQs total
₹441 ₹199 Save ₹242
Buy 9-Month Bundle — Telugu Buy 9-Month Bundle — English

Disclaimer: This article is prepared for competitive exam preparation using publicly available information.

Join Our Community

Study with the ReadingRoomz Community

Join thousands of APPSC aspirants. Get daily current affairs, MCQs, PDFs, and preparation guidance — all in one place.

Leave a Comment