వికసిత భారత్ ఉపాధి మరియు జీవనోపాధి మిషన్ (గ్రామీణ) హామీ బిల్లు, 2025

దాదాపు రెండు దశాబ్దాలుగా, ఎంజీఎన్‌ఆర్‌ఈజీఏ భారతదేశ గ్రామీణ ఉపాధి వ్యవస్థకు వెన్నెముకగా ఉంది. 2005లో ప్రవేశపెట్టబడిన ఈ పథకం, గ్రామీణ కుటుంబాలకు 100 రోజుల వేతన ఉపాధికి హామీ ఇచ్చింది మరియు పేదరిక నిర్మూలన, ఆస్తుల సృష్టిలో కీలక పాత్ర పోషించింది.

16 డిసెంబర్ 2025లో, కేంద్ర ప్రభుత్వం ఒక చారిత్రాత్మక బిల్లు ను ప్రవేశపెట్టింది, అదే వికసిత భారత్ – ఉపాధి మరియు జీవనోపాధి మిషన్ (గ్రామీణ) హామీ బిల్లు, 2025 (VB-G RAM G). ఇది అధికారికంగా ఎంజీఎన్‌ఆర్‌ఈజీఏ స్థానంలోకి వచ్చి, గ్రామీణ ఉపాధిని వికసిత భారత్ @2047 యొక్క దీర్ఘకాలిక దార్శనికతతో అనుసంధానించింది. వికసిత భారత్ హామీ 125 రోజుల ఉపాధి వాగ్దానాన్ని అందిస్తుంది.

VB-G RAM G బిల్లు, 2025 అంటే ఏమిటి?

VB-G RAM G చట్టం, 2025 ఒక కొత్త చట్టబద్ధమైన గ్రామీణ ఉపాధి వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేస్తుంది, ఇది:

• మహాత్మా గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ చట్టం, 2005 భర్తీ చేస్తుంది.
• హామీ ఇచ్చిన ఉపాధిని 100 రోజుల నుండి 125 రోజులకు పెంచుతుంది
• అభివృద్ధి-ఆధారిత గ్రామీణ మౌలిక సదుపాయాలు, సమన్వయం మరియు సంపూర్ణ ప్రణాళికపై దృష్టి సారిస్తుంది

ఎంజిఎన్ఆర్ఈజీఏ మరియు విబి-జి రామ్ జి మధ్య తేడాలు

ఫీచర్	MGNREG ఆక్ట్ (2005)	VB-G RAM G (2025)
హామీ ఇవ్వబడిన రోజులు	100 రోజులు	125 రోజులు
విజన్	పేదరిక నిర్మూలన	వికసిత భారత్ @2047
ప్లానింగ్	పనుల వార్షిక షెల్ఫ్	వికసిత గ్రామ పంచాయతీ ప్రణాళికలు
సాంకేతిక పరిజ్ఞానం వినియోగం	పరిమితం	GIS, బయోమెట్రిక్, AI, డాష్‌బోర్డ్‌లు
మౌలిక సదుపాయాలు	సంపద సృష్టి	జాతీయ గ్రామీణ మౌలిక సదుపాయాల స్టాక్
స్థితి	రద్దు చేయబడింది	అమల్లో ఉంది (ప్రతిపాదించబడింది)

ఎంజిఎన్ఆర్ఈజి చట్టాన్ని ఎందుకు భర్తీ చేశారు?

గ్రామీణ భారతదేశం యొక్క నిర్మాణాత్మక పరివర్తనను ప్రభుత్వం ఈ క్రింది కారణాలతో పేర్కొంది:

• గ్రామీణ కనెక్టివిటీ పెరుగుదల, గృహనిర్మాణం, విద్యుదీకరణ
• అధిక డిజిటల్ వ్యాప్తి మరియు ఆర్థిక చేరిక
• వాతావరణ-స్థిరమైన మౌలిక సదుపాయాల అవసరం
• సహాయక కేంద్రీకృత నుండి వృద్ధి-కేంద్రీకృత గ్రామీణ విధానానికి మారడం

అందువల్ల, MGNREGA భవిష్యత్ ఆకాంక్షలకు సరిపోదని పరిగణించబడింది.

VB-G RAM గ్రామీణ బిల్లు, 2025 యొక్క ప్రధాన లక్షణాలు

1. 125 రోజుల చట్టబద్ధమైన హామీ

• ప్రతి గ్రామీణ కుటుంబం నైపుణ్యం లేని మాన్యువల్ పని కోసం స్వచ్ఛందంగా ముందుకు వస్తుంది
• నోటిఫైడ్ గ్రామీణ ప్రాంతాలలో వర్తిస్తుంది
• వారానికి లేదా 15 రోజుల్లోపు చెల్లించాల్సిన వేతనాలు

2. నాలుగు థీమాటిక్ డొమైన్‌ల పనులు

ఈ పథకం అన్ని పనులను విక్షిత్ భారత్ జాతీయ గ్రామీణ మౌలిక సదుపాయాల స్టాక్‌లో కలుపుతుంది:

1. నీటి భద్రత (చెరువులు, నీటిపారుదల, రీఛార్జ్)
2. కోర్ గ్రామీణ మౌలిక సదుపాయాలు (రోడ్లు, పాఠశాలలు, పారిశుధ్యం)
3. జీవనోపాధి మౌలిక సదుపాయాలు (మార్కెట్లు, నిల్వ, నైపుణ్య కేంద్రాలు)
4. తీవ్ర వాతావరణ తగ్గింపు (తుఫాను ఆశ్రయాలు, వరద పనులు)

3. విక్షిత్ గ్రామ పంచాయతీ ప్రణాళికలు (VGPPలు)

• దిగువ, GIS ఆధారిత భాగస్వామ్య ప్రణాళిక
• PM గతి శక్తితో అనుసంధానించబడింది
• గ్రామ్ → బ్లాక్ → జిల్లా → రాష్ట్రం → జాతీయం నుండి సమగ్రపరచబడిన ప్రణాళికలు

ఇది సాంప్రదాయ MGNREGA షెల్ఫ్-ఆఫ్-వర్క్స్ మోడల్‌ను భర్తీ చేస్తుంది.

సంస్థాగత చట్రం

కీలక అధికారాలు సృష్టించబడ్డాయి

• కేంద్ర గ్రామీణ రోజ్‌గార్ హామీ మండలి
• రాష్ట్ర గ్రామీణ రోజ్‌గార్ హామీ మండలి
• జాతీయ & రాష్ట్ర స్థాయి స్టీరింగ్ కమిటీలు
• జిల్లా ప్రోగ్రామ్ కోఆర్డినేటర్
• ప్రోగ్రామ్ ఆఫీసర్ (బ్లాక్ స్థాయి)

నిధుల పంపిణీ విధానం

ప్రాంతం	కేంద్రం : రాష్ట్రం
ఈశాన్య మరియు హిమాలయ రాష్ట్రాలు	90 : 10
మిగతా రాష్ట్రాలు	60 : 40
శాసనసభ లేని కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు (అండమాన్ మరియు నికోబార్ దీవులు, చండీగఢ్, దాద్రా మరియు నగర్ హవేలీ మరియు డామన్ మరియు డయ్యూ, లక్షద్వీప్ మరియు లడఖ్)	100% కేంద్రం

ఉద్యోగ హక్కులు మరియు భత్యాలు

• 15 రోజులలోపు ఉపాధి కల్పించాలి
• అలా చేయడంలో విఫలమైతే, నిరుద్యోగ భృతి తప్పనిసరి
• కనీస నిరుద్యోగ భృతి:
  • మొదటి 30 రోజులకు ¼ వేతన రేటు
  • ఆ తర్వాత ½ వేతన రేటు

సాంకేతికత ఆధారిత పారదర్శకత

• బయోమెట్రిక్ హాజరు
• జియో-ట్యాగ్ చేయబడిన పనులు
• రియల్-టైమ్ డాష్‌బోర్డులు
• వారపు బహిరంగ సమాచారం
• AI ఆధారిత మోసాల గుర్తింపు
• గ్రామసభ ద్వారా తప్పనిసరి సామాజిక ఆడిట్‌లు

తీరప్రాంత నియంత్రణ మండలం / ప్రస్తుత ఆస్తులపై ప్రభావం పడుతుందా?

లేదు. MGNREGA కింద ఉన్న అన్ని ఆస్తులు, అప్పులు, కొనసాగుతున్న పనులు, ఆడిట్‌లు మరియు చట్టపరమైన ప్రక్రియలు సేవింగ్ క్లాజుల ద్వారా రక్షించబడతాయి మరియు VB-G RAM గ్రామీణ్ కింద కొనసాగుతాయి.

పోటీ పరీక్షలకు VB-G RAM G ఎందుకు ముఖ్యం

• ప్రధాన సిలబస్ అంశమైన MGNREGA స్థానంలోకి వస్తుంది
• గ్రామీణ ఉపాధిని వికసిత్ భారత్ @2047తో అనుసంధానిస్తుంది
• కొత్త కౌన్సిల్‌లు, ప్రణాళిక సాధనాలు, నిధుల నిష్పత్తులను పరిచయం చేస్తుంది
• ప్రిలిమ్స్ + మెయిన్స్ + ఇంటర్వ్యూ ప్రశ్నలకు అధిక అవకాశం

👉 డైలీ కరెంట్ అఫైర్స్ విభాగానికి వెళ్లండి

MGNREGA & VB-G RAM G పై తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

MGNREGA స్థానంలో VB-G RAM G, 2025 రావడం అనేది సంక్షేమ-కేంద్రీకృత ఉపాధి నుండి భవిష్యత్తుకు సిద్ధంగా ఉండే గ్రామీణ పరివర్తన వైపు ఒక నమూనా మార్పును సూచిస్తుంది. అభ్యర్థులు MGNREGA ఎందుకు భర్తీ చేయబడింది, ఏమి మార్పులు జరిగాయి మరియు VB-G RAM G వికసిత్ భారత్ @2047తో ఎలా సమలేఖనం అవుతుందో స్పష్టంగా అర్థం చేసుకోవాలి, ఈ అంశం పరీక్షలో ఖచ్చితంగా వచ్చే ప్రశ్న.

మూలం: పిఐబి