కరెంట్ అఫైర్స్ 24 డిసెంబర్ 2025

National Current Affairs

ఉన్నత విద్యను “ప్రపంచీకరించడానికి” నీతి ఆయోగ్ రోడ్‌మ్యాప్

• ఉన్నత విద్యను “ప్రపంచీకరించడానికి” నీతి ఆయోగ్ రోడ్‌మ్యాప్ నివేదిక విడుదల: భారతదేశం యొక్క ప్రపంచ విద్యా ముద్రను బలోపేతం చేయడానికి 22 జోక్యాలతో కూడిన “భారతదేశంలో ఉన్నత విద్య అంతర్జాతీయీకరణ: అవకాశాలు, సామర్థ్యం మరియు విధాన సిఫార్సులు” అనే నివేదికను నీతి ఆయోగ్ ప్రచురించింది.
• ప్రధాన ఆందోళన: పెద్ద ఎత్తున అంతర్గత-బహిర్గత అసమతుల్యత — 2024లో, భారతదేశానికి వచ్చే ప్రతి ఒక అంతర్జాతీయ విద్యార్థికి, సుమారు 28 మంది భారతీయ విద్యార్థులు ఉన్నత విద్య కోసం విదేశాలకు వెళ్లారు.
• పెద్ద నిధుల ప్రతిపాదన: “భారత్ విద్యా కోష్” ఏర్పాటు — 10 బిలియన్ డాలర్ల జాతీయ పరిశోధన సార్వభౌమ సంపద నిధి; సూచించిన నమూనా: ప్రవాస భారతీయులు/దాతృత్వం నుండి 50% + కేంద్రం నుండి 50% సరిపోలే మద్దతు.
• స్కాలర్‌షిప్‌లు & ఫెలోషిప్‌లు: విశ్వ బంధు స్కాలర్‌షిప్‌లు (విదేశీ విద్యార్థులను ఆకర్షించడానికి) మరియు విశ్వ బంధు ఫెలోషిప్‌ల (విదేశీ పరిశోధన నిపుణులు/ఫ్యాకల్టీని ఆకర్షించడానికి) ప్రతిపాదన.
• సూచించిన వ్యవస్థ సంస్కరణలు: ఎరాస్మస్+ వంటి ఎక్స్ఛేంజ్ కార్యక్రమం, నవీకరించబడిన పాఠ్య ప్రణాళికలు, విస్తరించిన NIRF ప్రమాణాలు, బలమైన బ్రాండింగ్/ప్రచారం మరియు భారతదేశంలో మరిన్ని అంతర్జాతీయ క్యాంపస్‌ల కోసం సులభమైన నియంత్రణ ఫ్రేమ్‌వర్క్‌లు.
• దీర్ఘకాలిక అంచనా: 2047 నాటికి భారతదేశం సుమారు 7.89 లక్షల నుండి 11 లక్షల మంది అంతర్జాతీయ విద్యార్థులకు ఆతిథ్యం ఇవ్వగలదు (2022లో ఆతిథ్యం ఇచ్చిన సుమారు 47,000 మంది అంతర్జాతీయ విద్యార్థులతో పోలిస్తే).
• విధాన సందర్భం: ఈ సిఫార్సులు వికసిత్ భారత్ శిక్షా అధిష్ఠాన్ బిల్లు, 2025తో పాటు వచ్చాయి, దీనిలో ప్రతిపాదిత స్టాండర్డ్స్ కౌన్సిల్ (మానక్ పరిషత్)కు ఉన్నత విద్య అంతర్జాతీయీకరణ కోసం కట్టుబడి ఉండాల్సిన అవసరం లేని ఫ్రేమ్‌వర్క్‌లను రూపొందించే బాధ్యత అప్పగించబడింది.

వాసుదేవ్ దేవ్నాని రచించిన "సనాతన్ సంస్కృతి కి అటల్ దృష్టి" పుస్తకం

రాజస్థాన్ శాసనసభ స్పీకర్ వాసుదేవ్ దేవ్నానీ రచించిన ‘సనాతన్ సంస్కృతి కి అటల్ దృష్టి పుస్తకాన్ని భారత ఉపరాష్ట్రపతి విడుదల చేశారు.

రాష్ట్రీయ విజ్ఞాన్ పురస్కార్ విజేతల జాబితా 2025

• రెండో రాష్ట్రీయ విజ్ఞాన పురస్కార వేడుక రాష్ట్రపతి భవన్‌లో జరిగింది.
• రాష్ట్రీయ విజ్ఞాన రత్న పురస్కార్ 2025 (జీవితకాల సాఫల్యం) దివంగత ప్రొఫెసర్ జయంత్ విష్ణు నార్లికర్ (IUCAA, పూణె)కి మరణానంతరం లభించింది.
• అవార్డులలో విజ్ఞాన్ శ్రీ, విజ్ఞాన్ యువ, మరియు విజ్ఞాన్ టీమ్ విభాగాలు బహుళ విభాగాల్లో ఉన్నాయి.

రాష్ట్రీయ విజ్ఞాన్ ప్రస్కార్ విజేతల జాబితా 2025

విజ్ఞాన రత్న అవార్డు (జీవితకాల సాఫల్యం)

విజ్ఞాన్ శ్రీ అవార్డుల విజేతల జాబితా

విజ్ఞాన్ యువ విజేతల జాబితా

విజ్ఞాన్ బృందం

ఛత్తీస్‌గఢ్ రచయిత వినోద్ కుమార్ శుక్లా మరణించారు

ప్రఖ్యాత హిందీ రచయిత వినోద్ కుమార్ శుక్లా 89 సంవత్సరాల వయసులో వృద్ధాప్య సంబంధిత వ్యాధుల కారణంగా మరణించారు. శుక్లా 59వ జ్ఞానపీఠ్ అవార్డు (2024) గ్రహీత మరియు ఈ గౌరవాన్ని అందుకున్న ఛత్తీస్‌గఢ్ నుండి మొదటి రచయిత. ఆయన తన సరళమైన, లోతైన మానవీయ రచనా శైలికి మరియు "నౌకర్ కీ కమీజ్" మరియు "దీవార్ మే ఏక్ ఖిద్కీ రెహ్తీ థి" వంటి మైలురాయి రచనలకు విస్తృతంగా ప్రసిద్ది చెందారు.

సుబాన్‌సిరి లోయర్ హైడ్రోఎలక్ట్రిక్ ప్రాజెక్ట్ - యూనిట్ కమిషన్ చేయబడింది

• కేంద్ర మంత్రి శ్రీ మనోహర్ లాల్ వర్చువల్ మోడ్ ద్వారా 2000 MW (8×250 MW) సుబాన్‌సిరి లోయర్ హైడ్రోఎలక్ట్రిక్ ప్రాజెక్ట్ యొక్క యూనిట్–2 (250 MW) వాణిజ్య కార్యకలాపాలను ప్రారంభించారు.
• సుబాన్‌సిరి లోయర్ హైడ్రోఎలక్ట్రిక్ ప్రాజెక్ట్‌ను అరుణాచల్ ప్రదేశ్-అస్సాం సరిహద్దులో ఉన్న బ్రహ్మపుత్ర నదికి ఉపనది అయిన సుబాన్‌సిరి నదిపై నిర్మించారు.
• ఈ ప్రాజెక్ట్ నది నుండి చిన్న నీటి కుంటలతో కూడిన రన్-ఆఫ్-ది-రివర్ జల విద్యుత్ పథకం మరియు ఏటా 7,422 మిలియన్ యూనిట్ల (MU) పునరుత్పాదక విద్యుత్తును ఉత్పత్తి చేయడానికి రూపొందించబడింది.
• ఇది 116 మీటర్ల ఎత్తైన కాంక్రీట్ గ్రావిటీ ఆనకట్టను (ఈశాన్య భారతదేశంలో అతిపెద్ద ఆనకట్ట) కలిగి ఉంది మరియు 442 మిలియన్ క్యూబిక్ మీటర్ల వరద పరిపుష్టితో వరద నియంత్రణను అందిస్తుంది; FRL వద్ద స్థూల రిజర్వాయర్ నిల్వ 1,365 మిలియన్ క్యూబిక్ మీటర్లు.
• విద్యుత్ ప్రయోజనాలలో 16 లబ్ధిదారుల రాష్ట్రాలకు సరఫరా, అరుణాచల్ ప్రదేశ్ మరియు అస్సాంకు ఉచిత విద్యుత్ కేటాయింపులు మరియు ఈశాన్య ప్రాంతానికి 1,000 మెగావాట్లు కేటాయించబడ్డాయి.

జాతీయ వినియోగదారుల దినోత్సవం 2025

• వినియోగదారుల హక్కులు మరియు వినియోగదారుల రక్షణపై అవగాహనను ప్రోత్సహించడానికి భారతదేశంలో ప్రతి సంవత్సరం డిసెంబర్ 24న జాతీయ వినియోగదారుల దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంటారు.
• వినియోగదారుల రక్షణ చట్టం, 1986 రాష్ట్రపతి ఆమోదం పొందిన రోజు, వినియోగదారుల సంక్షేమం కోసం చట్టపరమైన చట్రాన్ని బలోపేతం చేసింది.
• ముఖ్యమైన వినియోగదారుల హక్కులు: భద్రత హక్కు (రక్షణ), సమాచారం పొందే హక్కు, ఎంచుకునే హక్కు (భరోసా), వినే హక్కు, పరిష్కారాన్ని కోరే హక్కు మరియు వినియోగదారుల విద్య/అవగాహన హక్కు.
• 2025 థీమ్: “డిజిటల్ న్యాయం ద్వారా సమర్థవంతమైన మరియు వేగవంతమైన తొలగింపు” — సాంకేతికత ఆధారిత, ప్రాప్యత చేయగల మరియు వేగవంతమైన ఫిర్యాదుల పరిష్కారంపై దృష్టి సారిస్తుంది.

వినియోగదారుల ఫిర్యాదుల పరిష్కార వ్యవస్థ

• ఇ-జాగృతి
• జాతీయ వినియోగదారుల హెల్ప్‌లైన్ 2.0
• జాగో గ్రాహక్ జాగో పోర్టల్ మరియు మొబైల్ యాప్
• బ్యూరో ఆఫ్ ఇండియన్ స్టాండర్డ్స్ (BIS)
• నేషనల్ టెస్ట్ హౌస్
• లీగల్ మెట్రాలజీ నియమాలు

Disclaimer: This article is prepared for competitive exam preparation using publicly available information.