కరెంట్ అఫైర్స్ 20 ఆగస్ట్ 2026

స్థానిక సంస్థల్లో బీసీ రిజర్వేషన్లకు ఆంధ్రప్రదేశ్ మంత్రివర్గం ఆమోదం

ముఖ్యమంత్రి ఎన్. చంద్రబాబు నాయుడు అధ్యక్షతన జరిగిన ఆంధ్రప్రదేశ్ మంత్రివర్గ సమావేశం, 2026 ఆగస్టు 18న గ్రామీణ స్థానిక సంస్థలలో (RLBs) వెనుకబడిన తరగతులకు (BCs) 34% మరియు పట్టణ స్థానిక సంస్థలలో (ULBs) 33.33% రిజర్వేషన్‌ను ఆమోదించింది. షెడ్యూల్డ్ కులాలు (SCs) మరియు షెడ్యూల్డ్ తెగల (STs)కు ప్రస్తుతం ఉన్న రిజర్వేషన్లలో ఎటువంటి మార్పు ఉండదు.

మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ల మేయర్లు, మున్సిపాలిటీలు మరియు నగర పంచాయతీల చైర్‌పర్సన్‌ల పదవులకు ప్రత్యక్ష ఎన్నికలకు కూడా మంత్రివర్గం ఆమోదం తెలిపింది. ఈ కొత్త విధానం ప్రకారం, ఈ పట్టణ స్థానిక సంస్థల అధిపతులు ఎన్నికైన కౌన్సిలర్ల ద్వారా పరోక్షంగా కాకుండా, ఓటర్ల ద్వారా నేరుగా ఎన్నుకోబడతారు.

పరీక్షల కోసం ముఖ్యమైన అంశాలు:

• గ్రామీణ స్థానిక సంస్థలలో బీసీ రిజర్వేషన్: 34%.
• పట్టణ స్థానిక సంస్థలలో బీసీ రిజర్వేషన్: 33.33%.
• ప్రస్తుతం ఉన్న ఎస్సీ, ఎస్టీ రిజర్వేషన్లలో ఎలాంటి మార్పు ఉండదు.
• గ్రామీణ స్థానిక సంస్థలలోని 34% బి.సి. (BC) కోటా, ఆంధ్రప్రదేశ్ పంచాయతీ రాజ్ చట్టం, 1994కు అనుగుణంగా ఉంది.
• మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ల మేయర్లను ఓటర్లు నేరుగా ఎన్నుకుంటారు.
• మున్సిపాలిటీలు మరియు నగర పంచాయతీల చైర్‌పర్సన్లను కూడా ప్రత్యక్షంగా ఎన్నుకుంటారు.

భారతదేశ మఖానా రంగం

శాస్త్రీయంగా 'యురియలే ఫెరాక్స్' (Euryale ferox) అని పిలువబడే మఖానా ఉత్పత్తిలో భారతదేశం ప్రపంచంలోనే అగ్రస్థానంలో ఉంది. ఇది ప్రధానంగా తక్కువ లోతు ఉన్న చెరువులు, సరస్సులు మరియు చిత్తడి నేలల్లో పండించే ఒక జలచర పంట. భారతదేశ మొత్తం ఉత్పత్తిలో దాదాపు మూడు వంతులు మరియు ప్రపంచ సరఫరాలో సుమారు 80–85% వాటాతో బీహార్ రాష్ట్రం దీని ఉత్పత్తిలో అగ్రగామిగా ఉంది. మఖానా సాగు ముఖ్యంగా ఉత్తర బీహార్‌లోని కోసి బేసిన్ ప్రాంత జిల్లాలైన సుపాల్, సహర్సా మరియు మాధేపురాలలో కేంద్రీకృతమై ఉంది.

ఈ రంగాన్ని బలోపేతం చేయడానికి, కేంద్ర బడ్జెట్ 2025–26లో ప్రభుత్వం 'జాతీయ మఖానా బోర్డు'ను ప్రకటించింది మరియు ఇది 2025 సెప్టెంబర్ 15న బీహార్‌లో అధికారికంగా ప్రారంభించబడింది. అలాగే, 2025–26 నుండి 2030–31 వరకు మఖానా అభివృద్ధి కోసం ₹476.03 కోట్ల వ్యయంతో కూడిన ఒక కేంద్ర రంగ పథకానికి (Central Sector Scheme) ప్రభుత్వం ఆమోదం తెలిపింది. ఈ పథకం పరిశోధన, నాణ్యమైన విత్తనాలు, రైతులకు శిక్షణ, పంట కోత అనంతర నిర్వహణ, విలువ జోడింపు, బ్రాండింగ్, మార్కెటింగ్ మరియు ఎగుమతులపై దృష్టి సారిస్తుంది.

2024–25లో భారతదేశం 63,910 మెట్రిక్ టన్నుల (MT) మఖానాను ఉత్పత్తి చేసింది. 2025–26 సంవత్సరానికి సంబంధించిన రెండవ ముందస్తు అంచనాల ప్రకారం, ఉత్పత్తి 80,590 మెట్రిక్ టన్నులుగా అంచనా వేయబడింది; ఇందులో బీహార్ వాటా సుమారు 60,000 మెట్రిక్ టన్నులు. 'స్వర్ణ వైదేహి' మరియు 'సబూర్ మఖానా-1' వంటి మెరుగైన రకాలు మరియు క్షేత్ర-ఆధారిత సాగు పద్ధతులు ఉత్పాదకతను పెంచడంలో సహాయపడ్డాయి.

మఖానా ఒక ముఖ్యమైన ఎగుమతి ఉత్పత్తుగా కూడా ఎదిగింది. 2025–26లో, భారతదేశం 7,264.89 మెట్రిక్ టన్నుల మఖానా ఉత్పత్తులను ఎగుమతి చేసింది. మొత్తం ఎగుమతులలో అమెరికా, కెనడా మరియు యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ వాటా 77%గా ఉంది. ఆరోగ్యకరమైన, మొక్కల ఆధారిత ఆహార పదార్థాలకు పెరుగుతున్న డిమాండ్, దేశీయ మఖానా మార్కెట్ వేగవంతమైన వృద్ధికి కూడా దోహదపడింది.

పరీక్షల కోసం ముఖ్యమైన అంశాలు

• మఖానా శాస్త్రీయ నామం: యూరియల్ ఫెరాక్స్.
• భారతదేశం ప్రపంచంలోనే అత్యధికంగా మఖానాను ఉత్పత్తి చేసే దేశం.
• ప్రపంచవ్యాప్త మఖానా సరఫరాలో బీహార్ సుమారు 80–85% వాటాను కలిగి ఉంది.
• 15 సెప్టెంబర్ 2025న బీహార్‌లో జాతీయ మఖానా బోర్డు ప్రకటించబడింది.
• మఖానా అభివృద్ధికి కేంద్ర రంగ పథకం: 2025–26 నుండి 2030–31 వరకు ₹476.03 కోట్లు.
• ముఖ్యమైన మెరుగైన రకాలు: స్వర్ణ వైదేహి మరియు సబూర్ మఖానా-1.
• ప్రధాన ఎగుమతి మార్కెట్లు: అమెరికా, కెనడా మరియు యూఏఈ.

గురజాడ వేంకట అప్పారావు

గురజాడ వెంకట అప్పారావు (1862–1915) ఒక ప్రఖ్యాత తెలుగు కవి, నాటకకర్త, రచయిత మరియు సంఘ సంస్కర్త. ఆధునిక తెలుగు సాహిత్య మార్గదర్శకులలో ఒకరిగా పరిగణించబడే ఆయన, సాహిత్య రచనలలో వాడుక భాష (వ్యవహారిక భాష) వినియోగాన్ని గట్టిగా సమర్థించారు.

ఆయన 1862 సెప్టెంబర్ 21న ప్రస్తుత ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని రాయవరంలో జన్మించారు. ఆయనకు విజయనగరంతో సన్నిహిత సంబంధం ఉండేది మరియు ఆయన విజయనగరంలోని మహారాజా కళాశాలలో పనిచేశారు.

ఆయన అత్యంత ప్రసిద్ధ రచన తెలుగు నాటకం 'కన్యాశుల్కం'. ఇది కట్నం చెల్లించడం, బాల్య వివాహాలు, మహిళల దోపిడీ వంటి సామాజిక దురాచారాలను విమర్శించింది. వ్యంగ్యం, వాస్తవిక పాత్రల ద్వారా ఈ నాటకం సామాజిక సంస్కరణల ఆవశ్యకతను నొక్కి చెప్పింది.

దేశం అంటే కేవలం భూభాగం మాత్రమే కాదని, ప్రజలే దేశానికి అసలైన నిర్వచనమని తెలిపే ప్రసిద్ధ భావనను కలిగి ఉన్న "దేశమును ప్రేమించుమన్నా" అనే దేశభక్తి గీతం ద్వారా కూడా గురజాడ స్మరించుకోబడుతున్నారు. ఆయన సాహిత్య రచనలు తెలుగు సాహిత్యంలో సామాజిక చైతన్యాన్ని మరియు ఆధునీకరణను పెంపొందించడంలో దోహదపడ్డాయి.

పరీక్షల కోసం ముఖ్యమైన అంశాలు

• ప్రసిద్ధ నాటకం: కన్యాశుల్కం
• ప్రసిద్ధ దేశభక్తి కావ్యం: “దేశమును ప్రేమించుమన్న”
• 'కన్యాశుల్కం' బాల్య వివాహాలు మరియు కన్యాశుల్కం వంటి సామాజిక సమస్యలను ఇతివృత్తంగా తీసుకుంది.

1. ఆగస్టు 2026లో ఆంధ్రప్రదేశ్ మంత్రివర్గం గ్రామీణ స్థానిక సంస్థలలో వెనుకబడిన తరగతులకు (BCs) ఎంత శాతం రిజర్వేషన్‌ను ఆమోదించింది?
ఎ. 40%
బి. 30%
సి. 33.33%
డి. 34%

2. "దేశమును ప్రేమించుమన్నా" అనే ప్రసిద్ధ తెలుగు దేశభక్తి గీతాన్ని ఎవరు రచించారు?
ఎ. కందుకూరి వీరేశలింగం
బి. గురజాడ వెంకట అప్పారావు
సి. గిడుగు వెంకట రామమూర్తి
డి. రాయప్రోలు సుబ్బారావు

3. భారతదేశంలో 'మఖానా' (తామర గింజలు) ఉత్పత్తిలో అగ్రగామిగా ఉంటూ, ప్రపంచ సరఫరాలో సుమారు 80–85% వాటాను కలిగి ఉన్న రాష్ట్రం ఏది?
ఎ. అస్సాం
బి. పశ్చిమ బెంగాల్
సి. బీహార్
డి. ఒడిశా