కరెంట్ అఫైర్స్ 19 మార్చ్ 2026

దత్తత తీసుకున్న తల్లులందరికీ ఇప్పుడు 12 వారాల వేతనంతో కూడిన ప్రసూతి సెలవు లభిస్తుంది

దత్తత తీసుకునే సమయంలో బిడ్డ వయస్సుతో సంబంధం లేకుండా, దత్తత తీసుకున్న తల్లులందరూ 12 వారాల వేతనంతో కూడిన ప్రసూతి సెలవుకు అర్హులని భారత సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ఇచ్చింది.

ముఖ్యాంశాలు:

• ప్రసూతి సెలవును ప్రాథమిక మానవ హక్కుగా కోర్టు ప్రకటించింది
• సామాజిక భద్రతా నియమావళి 2020 కింద ఉన్న పరిమిత నిబంధనలను కొట్టివేసింది
• గతంలో ఉన్న నిబంధన ప్రకారం, దత్తత తీసుకున్న బిడ్డ వయస్సు 3 నెలల లోపు ఉంటేనే సెలవు ఇచ్చేవారు
• ఈ నిబంధన రాజ్యాంగ విరుద్ధమని, వివక్షాపూరితమని కోర్టు పేర్కొంది

భారతదేశంలో ఉగాది మరియు ఇతర ప్రాంతీయ నూతన సంవత్సర పండుగలు

చిన్న జల విద్యుత్ అభివృద్ధి పథకం

ప్రధానమంత్రి అధ్యక్షతన జరిగిన కేంద్ర మంత్రివర్గం, 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరం నుండి 2030-31 ఆర్థిక సంవత్సరం వరకు చిన్న జల విద్యుత్ అభివృద్ధి పథకాన్ని ఆమోదించింది.

ముఖ్యాంశాలు:

• మొత్తం వ్యయం: ₹2,584.60 కోట్లు
• లక్ష్య సామర్థ్యం: ~1500 మెగావాట్లు
• ప్రాజెక్టు పరిమాణం: 1 మెగావాట్ నుండి 25 మెగావాట్లు (చిన్న జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టులు)

ఆర్థిక సహాయం:

• ఈశాన్య & సరిహద్దు ప్రాంతాలకు:
  • ₹3.6 కోట్లు/మెగావాట్ లేదా ప్రాజెక్టు వ్యయంలో 30%
  • ఒక్కో ప్రాజెక్టుకు గరిష్టంగా ₹30 కోట్లు
• ఇతర రాష్ట్రాలకు:
  • ₹2.4 కోట్లు/మెగావాట్ లేదా ప్రాజెక్టు వ్యయంలో 20%
  • ఒక్కో ప్రాజెక్టుకు గరిష్టంగా ₹20 కోట్లు

భారత్ ఔద్యోగిక్ వికాస్ యోజన (భవ్య)

ప్రధానమంత్రి అధ్యక్షతన జరిగిన కేంద్ర మంత్రివర్గం, భారతదేశవ్యాప్తంగా 100 ప్లగ్-అండ్-ప్లే పారిశ్రామిక పార్కులను అభివృద్ధి చేయడానికి ₹33,660 కోట్ల కేటాయింపుతో భారత్ ఔద్యోగిక్ వికాస్ యోజన (భవ్య)ను ఆమోదించింది.

ముఖ్యాంశాలు:

• లక్ష్యం: ప్రపంచ స్థాయి పారిశ్రామిక మౌలిక సదుపాయాలను అభివృద్ధి చేయడం మరియు తయారీ రంగాన్ని ప్రోత్సహించడం
• పారిశ్రామిక పార్కు పరిమాణం: 100 నుండి 1000 ఎకరాలు
• అమలు: రాష్ట్రాలు మరియు ప్రైవేట్ రంగ భాగస్వామ్యంతో

ఆర్థిక సహాయం:

• ఎకరాకు ₹1 కోటి వరకు:
  • ప్రధాన మౌలిక సదుపాయాల కోసం (రోడ్లు, యుటిలిటీలు, డ్రైనేజీ, ఐసిటి వ్యవస్థలు)
  • విలువ ఆధారిత మౌలిక సదుపాయాల కోసం (ఫ్యాక్టరీ షెడ్లు, గిడ్డంగులు, ల్యాబ్‌లు)
  • సామాజిక మౌలిక సదుపాయాల కోసం (కార్మికుల గృహాలు)
• అదనంగా 25% మద్దతు

ప్రత్యేకతలు:

• ప్లగ్-అండ్-ప్లే మోడల్: సిద్ధంగా ఉన్న భూమి, అనుమతులు మరియు మౌలిక సదుపాయాలు
• వ్యాపారం సులభతరం చేయడానికి సింగిల్-విండో క్లియరెన్స్‌లు
• మల్టీమోడల్ కనెక్టివిటీ కోసం పిఎం గతిశక్తితో అనుసంధానం
• హరిత ఇంధనం మరియు సుస్థిరతపై దృష్టి

సంస్థాగత నిర్మాణం:

• నేషనల్ ఇండస్ట్రియల్ కారిడార్ డెవలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ కింద అమలు చేయబడింది
• వాణిజ్య మరియు పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ

అంతరిక్ష శిధిలాల నిర్వహణ కార్యక్రమాలు

భారతదేశం దీర్ఘకాలిక సుస్థిరతను నిర్ధారించడానికి తన అంతరిక్ష శిధిలాల నిర్వహణ ప్రయత్నాలను బలోపేతం చేస్తోంది బాహ్య అంతరిక్ష కార్యకలాపాలకు సంబంధించి.

ముఖ్యాంశాలు:

• మార్చి 2026 నాటికి, భారతదేశం కక్ష్యలో 129 గుర్తించదగిన అంతరిక్ష శిథిల వస్తువులను కలిగి ఉంది:
  • LEO (23) మరియు GEO (26) లో పనిచేయని ఉపగ్రహాలు
  • రాకెట్ భాగాలు: PSLV (40), GSLV (4), LVM3 (3)
  • PSLV-C3 విచ్ఛిన్నం నుండి శిథిలాలు (33)
• భారతదేశం వార్షిక నివేదికను విడుదల చేసింది:
  • ఇండియన్ స్పేస్ సిచుయేషనల్ అసెస్‌మెంట్ రిపోర్ట్ (ISSAR)

ప్రధాన కార్యక్రమాలు:

• శిథిల రహిత అంతరిక్ష యాత్ర (DFSM) – 2024
  • లక్ష్యం: 2030 నాటికి సున్నా శిథిలాల సృష్టి
  • సురక్షితమైన డీ-ఆర్బిటింగ్ కోసం ఇంధన ప్రణాళికను కలిగి ఉంటుంది
• నేత్ర ప్రాజెక్ట్ (అంతరిక్ష వస్తువుల ట్రాకింగ్ మరియు విశ్లేషణ కోసం నెట్‌వర్క్)
  • ఖర్చు: ₹509.01 కోట్లు
  • SSA (స్పేస్ సిచుయేషనల్ అవేర్‌నెస్) నియంత్రణ కేంద్రం పనిచేస్తోంది
  • శిథిలాలను ట్రాక్ చేస్తుంది మరియు ఢీకొనడాన్ని అంచనా వేస్తుంది
• IS4OM (సురక్షితమైన మరియు స్థిరమైన అంతరిక్ష కార్యకలాపాల కోసం ఇస్రో వ్యవస్థ)::
  • 2022 లో స్థాపించబడింది.
  • శిథిలాల తొలగింపు మరియు స్టార్టప్‌లకు మద్దతు

రిసా (RISA) టైమ్‌లెస్ ట్రైబల్

గిరిజన కళలు మరియు జీవనోపాధులను ప్రోత్సహించడానికి, గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ 18 మార్చి 2026న న్యూఢిల్లీలో 'రిసా టైమ్‌లెస్ ట్రైబల్' అనే ఒక ప్రీమియం గిరిజన బ్రాండ్‌ను ప్రారంభించింది. త్రిపుర యొక్క సాంప్రదాయ చేనేత శాలువా అయిన "రిసా" నుండి ఈ బ్రాండ్ ప్రేరణ పొందింది. దీనిని ట్రైఫెడ్ (TRIFED) ద్వారా అమలు చేస్తారు.

లక్ష్యం:

• గిరిజన నేత, ఎంబ్రాయిడరీ మరియు చేతివృత్తులను ప్రోత్సహించడం
• ఒక ప్రీమియం గ్లోబల్ బ్రాండ్ గుర్తింపును సృష్టించడం
• గిరిజన కళాకారులకు న్యాయమైన లాభాల పంపిణీని నిర్ధారించడం

రిసా ప్రారంభోత్సవపు మొదటి దశలో, భారతదేశంలోని అత్యంత ప్రసిద్ధ నేత మరియు కళలలో కొన్నింటిని ఎంపిక చేసి ప్రదర్శించారు.

గణాంకాల మంత్రిత్వ శాఖ "గ్రహం మరియు శ్రేయస్సు" పై SDG నివేదికను విడుదల చేసింది

గణాంకాలు మరియు కార్యక్రమ అమలు మంత్రిత్వ శాఖ, 2026 మార్చి 18న బీహార్‌లోని పాట్నాలో "Planet in Focus" (గ్రహంపై దృష్టి) మరియు "Delivering Prosperity at Scale" (విశాల స్థాయిలో శ్రేయస్సు కల్పన) అనే రెండు ఇతివృత్త ఆధారిత SDG బులెటిన్‌లను విడుదల చేసింది.

ముఖ్యాంశాలు:

• SDG జాతీయ సూచికల చట్రం (NIF) పురోగతి నివేదిక 2025 ఆధారంగా రూపొందించబడింది
• SDGల యొక్క 5 స్తంభాలకు అనుగుణంగా ఉంది:
  • ప్రజలు, గ్రహం, శ్రేయస్సు, శాంతి, భాగస్వామ్యాలు

Planet in Focus (పర్యావరణ సుస్థిరత):

• ఈ SDGలను కవర్ చేస్తుంది:
  • SDG 6 (స్వచ్ఛమైన నీరు)
  • SDG 12 (బాధ్యతాయుత వినియోగం)
  • SDG 13 (వాతావరణ చర్య)
  • SDG 14 (నీటి అడుగున జీవం)
  • SDG 15 (భూమిపై జీవం)
• ప్రధాన విజయాలు:
  • 100% బహిరంగ మలవిసర్జన రహిత (ODF) హోదా సాధన
  • 97.2% పాఠశాలల్లో బాలికల కోసం ప్రత్యేక మరుగుదొడ్ల ఏర్పాటు
  • వ్యర్థాల రీసైక్లింగ్ కేంద్రాల సంఖ్య 3,036కు పెంపు
  • విపత్తు ప్రమాదాల తగ్గింపులో పురోగతి (సెండాయ్ చట్రం)

Prosperity Report (ఆర్థిక వృద్ధి):

• ఈ SDGలను కవర్ చేస్తుంది:
  • SDG 7, 8, 9, 10, 11
• కీలక సూచికలు:
  • పునరుత్పాదక శక్తి వాటా: 16% → 22%
  • భారతదేశం: 4వ అతిపెద్ద పవన శక్తి ఉత్పత్తి దేశం
  • కార్బన్ తీవ్రత గణనీయంగా తగ్గింది
  • 100% గృహ విద్యుదీకరణ సాధన
  • 99% మొబైల్ నెట్‌వర్క్ కవరేజ్
  • GDPలో పర్యాటక రంగం వాటా 2.6%

Disclaimer: This article is prepared for competitive exam preparation using publicly available information.