కరెంట్ అఫైర్స్ 16 ఫిబ్రవరి 2026

అర్బన్ ఛాలెంజ్ ఫండ్ (UCF)

పరివర్తనాత్మక పట్టణ మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులను ప్రోత్సహించడానికి ₹1 లక్ష కోట్ల కేంద్ర సహాయంతో అర్బన్ ఛాలెంజ్ ఫండ్ (UCF) ప్రారంభించడానికి కేంద్ర మంత్రివర్గం ఆమోదం తెలిపింది. ఈ పథకం 2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరం నుండి 2030–31 వరకు (2033–34 వరకు పొడిగించబడుతుంది) అమలులో ఉంటుంది మరియు స్థితిస్థాపకంగా, కలుపుకొని మరియు వాతావరణానికి అనుగుణంగా ఉండే నగరాలను అభివృద్ధి చేయడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

ఈ నిధి సాంప్రదాయ గ్రాంట్-ఆధారిత ఫైనాన్సింగ్ నుండి మార్కెట్-లింక్డ్ మరియు సంస్కరణ-ఆధారిత నమూనాకు మార్పును సూచిస్తుంది, ఇక్కడ:

• ప్రాజెక్ట్ ఖర్చులో 25% కేంద్ర సహాయం కవర్ చేస్తుంది
• మునిసిపల్ బాండ్లు, బ్యాంకు రుణాలు మరియు PPPలు వంటి మార్కెట్ వనరుల నుండి కనీసం 50% నిధులను సమీకరించాలి
• ఇది పట్టణ రంగంలో ₹4 లక్షల కోట్ల పెట్టుబడిని ఉత్ప్రేరకపరుస్తుందని భావిస్తున్నారు.

UCF పథకం కవరేజ్:

• ≥ 10 లక్షల జనాభా ఉన్న నగరాలు
• అన్ని రాష్ట్ర/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల రాజధానులు
• ప్రధాన పారిశ్రామిక నగరాలు (≥ 1 లక్ష జనాభా)
• చిన్న నగరాలు మరియు ULBలు (క్రెడిట్ రీపేమెంట్ గ్యారెంటీ పథకం ద్వారా)

₹5,000 కోట్ల కార్పస్ 4,223 నగరాల క్రెడిట్ యోగ్యతను మెరుగుపరుస్తుంది, ముఖ్యంగా టైర్-2 మరియు టైర్-3 నగరాలు మార్కెట్ ఫైనాన్స్‌ను పొందేందుకు వీలు కల్పిస్తుంది.

ఆంధ్రప్రదేశ్ బడ్జెట్ 2026–27

ఆర్థిక మంత్రి పయ్యావుల కేశవ్ సమర్పించిన ఆంధ్రప్రదేశ్ బడ్జెట్ 2026–27 మొత్తం ₹3,32,205 కోట్ల వ్యయంతో, సమ్మిళిత వృద్ధి, సంక్షేమ విస్తరణ, మౌలిక సదుపాయాలు మరియు మానవ మూలధన అభివృద్ధిపై దృష్టి సారించింది.

ముఖ్యాంశాలు:

• ఆదాయ వ్యయం: ₹2,56,142 కోట్లు
• మూలధన వ్యయం: ₹48,697 కోట్లు
• అత్యధిక కేటాయింపు:
  • పాఠశాల విద్య - ₹32,300 కోట్లకు పైగా (అతిపెద్ద వాటా)

సంక్షేమ కేటాయింపులు:

• వెనుకబడిన తరగతుల సంక్షేమం: ₹23,650.88 కోట్లు
• సామాజిక సంక్షేమం: ₹11,118.84 కోట్లు
• EWS సంక్షేమం: ₹10,699.33 కోట్లు

ఆరోగ్య రంగం:

• ₹2,144 కోట్లు - పునరుత్పత్తి & శిశు ఆరోగ్య కార్యక్రమాలు
• ₹838 కోట్లు - ఆయుష్మాన్ భారత్ ఆరోగ్య మౌలిక సదుపాయాల మిషన్
• ₹4,000 కోట్లు - డాక్టర్ ఎన్టీఆర్ వైద్య సేవా ట్రస్ట్

మౌలిక సదుపాయాలు & ప్రాథమిక సౌకర్యాలు:

• ₹4,000 కోట్లు - జల్ జీవన్ మిషన్ (తాగునీరు)
• ₹5,451 కోట్లు - గృహనిర్మాణ కార్యక్రమాలు
• ₹1,037 కోట్లు - స్వచ్ఛ భారత్ మిషన్
• ₹955 కోట్లు - జాతీయ గ్రామీణ జీవనోపాధి లక్ష్యం

కొత్త కార్యక్రమం:

• ప్రైవేట్ ఈక్విటీని ఆకర్షించడానికి మరియు దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక స్థితిస్థాపకతను పెంపొందించడానికి ₹100 కోట్ల సీడ్ కార్పస్‌తో AP వెల్త్ ఫండ్.

ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యవసాయ బడ్జెట్ 2026–27

ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యవసాయ మంత్రి కె. అచ్చన్నాయుడు రాష్ట్ర శాసనసభలో ₹53,753 కోట్ల మొత్తం వ్యయంతో వ్యవసాయం & అనుబంధ రంగాల బడ్జెట్ 2026–27ను సమర్పించారు.

ప్రధాన కేటాయింపులు

రంగాలవారీ కేటాయింపులు:

ఎ.కె. రామానుజన్ అనువాద బహుమతి

పశ్చిమ బెంగాల్‌కు చెందిన రెండు విద్యా రచనలు సిప్రా ముఖర్జీ మరియు మృణ్మోయ్ ప్రామాణిక్, దళిత కవి కళ్యాణి ఠాకూర్ చరల్ ఎంపిక చేసిన రచనల "ఐ బిలాంగ్ టు నోవేర్" అనే ఆంగ్ల అనువాదానికి ఎ.కె. రామానుజన్ బహుమతిని గెలుచుకున్నారు. ఆమె రెండు సాహిత్య రచనలను ఆంగ్లంలోకి అనువదించింది.

సింధు మరియు గంగా పరీవాహక ప్రాంతాలపై అధ్యయనం

భారతదేశంలోని రెండు ప్రధాన నదీ పరీవాహక ప్రాంతాలలో విరుద్ధమైన జలసంబంధ ధోరణులను IIT గాంధీనగర్ పరిశోధకులు ఇటీవల జరిపిన అధ్యయనం వెల్లడిస్తుంది.

కీలక ఫలితాలు:

• సింధు నదీ పరీవాహక ప్రాంతంలో ప్రవాహ ప్రవాహం 8% పెరిగింది (1980-2021). పశ్చిమ దేశాల అవాంతరాలు మరియు రుతుపవనాల వైవిధ్యం కారణంగా ఏర్పడిన అధిక అవపాతం దీనికి ప్రధాన కారణం.
• అదే కాలంలో గంగా బేసిన్ ప్రవాహ ప్రవాహం 17% తగ్గింది మరియు దీనికి ప్రధాన కారణం నీటిపారుదల కోసం భూగర్భ జలాలను అధికంగా తీసుకోవడం.

ఈశాన్య ప్రాంతంలోని మొదటి అత్యవసర ల్యాండింగ్ సౌకర్యం (ELF)

అస్సాంలోని దిబ్రూఘర్‌లోని జాతీయ రహదారి 127 యొక్క మోరన్ బైపాస్‌లో ఈశాన్య ప్రాంతంలోని మొదటి అత్యవసర ల్యాండింగ్ సౌకర్యం (ELF) ప్రారంభించబడింది.

ELF అంటే ఏమిటి?

అత్యవసర ల్యాండింగ్ సౌకర్యం అనేది జాతీయ రహదారి వ్యవస్థపై రూపొందించబడిన "ప్రత్యామ్నాయ రన్‌వే". కొన్ని ప్రాంతాలు అత్యవసర పరిస్థితుల్లో యుద్ధ విమానాలకు ల్యాండింగ్ సౌకర్యంగా ఉపయోగించడానికి ప్రత్యేకమైన పేవ్‌మెంట్ క్వాలిటీ కాంక్రీట్ (PQC)తో నిర్మించబడ్డాయి.

కుమార్ భాస్కర్ వర్మ సేతు

అస్సాంలోని గౌహతిలో బ్రహ్మపుత్ర నదిపై నిర్మించిన కుమార్ భాస్కర్ వర్మ సేతును భారత ప్రధానమంత్రి ఇటీవల ప్రారంభించారు. దీనిని ₹3,030 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో నిర్మించారు. ఏడవ శతాబ్దం నుండి పురాతన కామరూప రాజ్యానికి చెందిన ప్రసిద్ధ పాలకుడు కుమార్ భాస్కర్ వర్మన్ పేరు మీద ఈ వంతెన పేరు పెట్టారు.

భారతదేశపు తోలుబొమ్మలపై స్మారక తపాలా బిళ్ళలు

2026 ఫిబ్రవరి 13న న్యూఢిల్లీలోని ఇండియా హాబిటాట్ సెంటర్‌లో తపాలా శాఖ "పప్పెట్స్ ఆఫ్ ఇండియా" పై 8 స్మారక తపాలా స్టాంపుల సెట్‌ను విడుదల చేసింది. భారతదేశ సాంప్రదాయ తోలుబొమ్మలాట వారసత్వాన్ని జరుపుకోవడం మరియు తోలుబొమ్మలాటను పురాతన కథ చెప్పే మాధ్యమంగా గుర్తించడం దీని లక్ష్యం.

స్టాంపులపై కనిపించే తోలుబొమ్మలాట రూపాలు:

• కట్ పుత్లి – రాజస్థాన్
• యక్షగాన సూత్రదా గొంబెయట్ట – కర్ణాటక
• డేంజర్ పుతుల్ – పశ్చిమ బెంగాల్
• కథి కుంధై – ఒడిశా
• బెనిర్ పుతుల్ – పశ్చిమ బెంగాల్
• పావకథాకళి – కేరళ
• రావణఛాయ – ఒడిశా
• తోలు బొమ్మలాట – ఆంధ్ర ప్రదేశ్

నమామి గంగే కింద తంసా నది పునరుజ్జీవనం

అయోధ్యలోని అంబేద్కర్ నగర్ మరియు అజమ్‌గఢ్ (ఉత్తరప్రదేశ్) గుండా ప్రవహించే గంగానదికి ముఖ్యమైన ఉపనది అయిన తంసా నదిని, కమ్యూనిటీ నేతృత్వంలోని నమూనా ద్వారా నమామి గంగే కార్యక్రమం కింద విజయవంతంగా పునరుజ్జీవింపజేశారు. ఈ పునరుద్ధరణ అజమ్‌గఢ్ జిల్లాలో 89 కి.మీ.ల విస్తీర్ణంలో జరిగింది మరియు 111 గ్రామ పంచాయతీలు ఇందులో పాల్గొన్నాయి.

PM RAHAT పథకం

రోడ్డు ప్రమాదం జరిగిన తర్వాత ప్రతి బాధితుడికి 7 రోజుల పాటు ₹1.5 లక్షల వరకు నగదు రహిత చికిత్స అందించడానికి భారత ప్రభుత్వం PM RAHAT (రోడ్ యాక్సిడెంట్ విక్టిమ్ హాస్పిటలైజేషన్ అండ్ అష్యూర్డ్ ట్రీట్మెంట్) పథకాన్ని ప్రారంభించింది.

ప్రాణాలను కాపాడటానికి కీలకమైన గోల్డెన్ అవర్‌లోపు బాధితులకు చికిత్స అందేలా చూసుకోవడానికి ఈ పథకం ERSS 112 హెల్ప్‌లైన్‌తో అనుసంధానించబడి ఉంది. ఇది eDAR ప్లాట్‌ఫామ్ (MoRTH)ని జాతీయ ఆరోగ్య అథారిటీ యొక్క లావాదేవీ నిర్వహణ వ్యవస్థ (TMS 2.0)తో అనుసంధానించడం ద్వారా సాంకేతికత ఆధారిత వ్యవస్థ ద్వారా పనిచేస్తుంది.

ఆసుపత్రులకు తిరిగి చెల్లింపులు మోటారు వాహన ప్రమాద నిధి (MVAF) ద్వారా చేయబడతాయి.

అస్సాంలో దేశంలోనే మొట్టమొదటి అండర్ వాటర్ రోడ్-కమ్-రైల్ టన్నెల్

ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడీ అధ్యక్షతన జరిగిన ఆర్థిక వ్యవహారాల క్యాబినెట్ కమిటీ (CCEA), EPC మోడ్ కింద ₹18,662 కోట్ల వ్యయంతో అస్సాంలోని గోహ్‌పూర్ (NH-15) నుండి నుమాలిఘర్ (NH-715) వరకు 4-లేన్ల యాక్సెస్-నియంత్రిత గ్రీన్‌ఫీల్డ్ కారిడార్ నిర్మాణానికి ఆమోదం తెలిపింది.

ఈ ప్రాజెక్టులో బ్రహ్మపుత్ర నది కింద 15.79 కి.మీ. రోడ్డు-కమ్-రైలు సొరంగం ఉంది, ఇది ఇలా ఉంటుంది:

• భారతదేశంలో మొట్టమొదటి నీటి అడుగున రోడ్డు-కమ్-రైలు సొరంగం
• ప్రపంచంలోనే ఈ తరహాలో రెండవది

హైదరాబాద్–పనాజీ ఆర్థిక కారిడార్

ప్రధానమంత్రి అధ్యక్షతన జరిగిన ఆర్థిక వ్యవహారాల క్యాబినెట్ కమిటీ (CCEA) తెలంగాణలోని గూడెబెల్లూర్ నుండి మహబూబ్ నగర్ వరకు జాతీయ రహదారి-167 విస్తరణకు ఆమోదం తెలిపింది. ఈ మార్గం హైదరాబాద్-పనాజీ ఆర్థిక కారిడార్‌లో ఒక భాగం. ఈ ప్రాజెక్టు మొత్తం అంచనా వ్యయం ₹3,175.08 కోట్లు.

గుజరాత్‌లో CBDC ఆధారిత ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థ (PDS) ప్రారంభం

కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా గుజరాత్‌లోని గాంధీనగర్‌లో సెంట్రల్ బ్యాంక్ డిజిటల్ కరెన్సీ (CBDC) ఆధారిత ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థ (PDS)ను ప్రారంభించారు, ఇది ఆహార ధాన్యాల పంపిణీలో డిజిటల్ పరివర్తనలో ఒక ప్రధాన అడుగుగా నిలిచింది.

ప్రధాన లక్షణాలు:

• ఖచ్చితమైన డెలివరీని నిర్ధారించడానికి ఆహార ధాన్యాల డిజిటల్ పంపిణీ.
• 35 సెకన్లలో 25 కిలోల ఆహార ధాన్యాలను పంపిణీ చేయగల ‘అన్నపూర్ణ’ యంత్రాన్ని ప్రారంభించారు.
• డైరెక్ట్ బెనిఫిట్ ట్రాన్స్‌ఫర్ మోడల్ మాదిరిగానే డిజిటల్ ఇండియా పర్యావరణ వ్యవస్థతో ఏకీకరణ.
• పిడిఎస్‌లో లీకేజీలు మరియు మధ్యవర్తులను తొలగించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

Disclaimer: This article is prepared for competitive exam preparation using publicly available information.