కరెంట్ అఫైర్స్ 13 నవంబర్ 2025

పి ఐ బి కరెంట్ అఫైర్స్

ఎగుమతిదారులకు క్రెడిట్ గ్యారెంటీ పథకం (CGSE) కు క్యాబినెట్ ఆమోదం

భారతదేశ ఎగుమతి రంగాన్ని ప్రోత్సహించడానికి ఎగుమతిదారులకు క్రెడిట్ గ్యారెంటీ పథకం (CGSE) కు కేంద్ర మంత్రివర్గం ఆమోదం తెలిపింది. ఈ పథకం కింద, నేషనల్ క్రెడిట్ గ్యారెంటీ ట్రస్టీ కంపెనీ (NCGTC) MSMEలు సహా అర్హత కలిగిన ఎగుమతిదారులకు ₹20,000 కోట్ల వరకు కొలేటరల్-ఫ్రీ క్రెడిట్‌ను విస్తరించడానికి సభ్య రుణ సంస్థలకు (MLIలు) 100% క్రెడిట్ గ్యారెంటీని అందిస్తుంది. ఈ పథకాన్ని ఆర్థిక సేవల శాఖ (DFS) కార్యదర్శి DFS నేతృత్వంలోని నిర్వహణ కమిటీతో అమలు చేస్తుంది.

ఎగుమతి ప్రమోషన్ మిషన్ (EPM)

ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడీ అధ్యక్షతన జరిగిన కేంద్ర మంత్రివర్గం, భారతదేశ ఎగుమతి పోటీతత్వాన్ని బలోపేతం చేయడానికి 2025–26 కేంద్ర బడ్జెట్‌లో ప్రకటించిన ప్రధాన కార్యక్రమం అయిన ఎగుమతి ప్రమోషన్ మిషన్ (EPM) కు ఆమోదం తెలిపింది. ఈ మిషన్ MSMEలు, మొదటిసారి ఎగుమతి చేసేవారు మరియు శ్రమతో కూడిన రంగాలకు మద్దతు ఇస్తుంది, వీటికి 2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరం నుండి 2030–31 ఆర్థిక సంవత్సరం వరకు మొత్తం ₹25,060 కోట్లు ఖర్చవుతుంది.

EPM యొక్క ముఖ్య లక్షణాలు

• వివిధ రకాల ఎగుమతి పథకాలను భర్తీ చేస్తూ, ఒకే పథకంగా పనిచేస్తుంది.
• MSME మంత్రిత్వ శాఖ, ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ, EPCలు, కమోడిటీ బోర్డులు, పరిశ్రమ సంస్థలు మరియు రాష్ట్రాలతో సమన్వయంతో వాణిజ్య శాఖ ద్వారా లంగరు వేయబడింది.
• ప్రత్యేక డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌ను ఉపయోగించి DGFT ద్వారా అమలు చేయబడింది.

ఉప-పథకాలు

1. నిర్యత్ ప్రోత్సాహన్ – ఆర్థిక మద్దతు, సరసమైన వాణిజ్య ఫైనాన్స్, వడ్డీ రాయితీ, ఎగుమతి ఫ్యాక్టరింగ్, ఇ-కామర్స్ ఎగుమతిదారుల కోసం క్రెడిట్ కార్డులు, కొలేటరల్ గ్యారెంటీలు మరియు మార్కెట్ డైవర్సిఫికేషన్ ఫైనాన్స్.
2. నిర్యత్ దిశ – అంతర్జాతీయ బ్రాండింగ్, నాణ్యత ధృవీకరణ, ప్యాకేజింగ్ మద్దతు, వాణిజ్య ఉత్సవాలు, గిడ్డంగులు/లాజిస్టిక్స్ సహాయం, రవాణా రీయింబర్స్‌మెంట్‌లు, వాణిజ్య నిఘా మరియు సామర్థ్య నిర్మాణంతో సహా ఆర్థికేతర మద్దతు.

బాల సాహిత్య పురస్కార్ 2025

సాహిత్య అకాడమీ బాల సాహిత్య పురస్కార్ 2025 ఇటీవల ప్రకటించబడింది. అవార్డు గ్రహీతలకు ఒక్కొక్కరికి రూ.50,000/- చెక్కు మరియు గుర్తింపుగా కాంస్య ఫలకం అందజేయబడతాయి. గంగిశెట్టి శివకుమార్ తన "కబుర్ల దేవత" కథకు తెలుగు భాషా విభాగంలో అవార్డును గెలుచుకున్నారు.

ఆపరేషన్ బులియన్ బ్లేజ్

డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ రెవెన్యూ ఇంటెలిజెన్స్ (DRI) ముంబైలో "ఆపరేషన్ బులియన్ బ్లేజ్"ను ప్రారంభించింది, ఇది ఒక పెద్ద బంగారు అక్రమ రవాణా మరియు కరిగించే సిండికేట్‌ను విచ్ఛిన్నం చేసింది. ₹15.05 కోట్ల విలువైన 11.88 కిలోల 24 క్యారెట్ల బంగారం స్వాధీనం చేసుకున్నారు.

WHO గ్లోబల్ టిబి రిపోర్ట్ 2025

WHO గ్లోబల్ టిబి రిపోర్ట్ 2025 ప్రకారం, ప్రపంచవ్యాప్తంగా టిబి సంభవం అత్యధికంగా తగ్గిన దేశాలలో భారతదేశం ఒకటి.

నివేదిక ముఖ్యాంశాలు:

• TB సంభవం 21% తగ్గింది — లక్ష మందికి 237 (2015) నుండి లక్ష మందికి 187 (2024) కు
• ఈ తగ్గుదల ప్రపంచ రేటు 12% కంటే దాదాపు రెట్టింపు.
• చికిత్స కవరేజ్ 2024లో 92%కి పెరిగింది (2015లో 53% నుండి).
• “తప్పిపోయిన కేసులు” 15 లక్షల (2015) నుండి 1 లక్ష కంటే తక్కువ (2024)కి తగ్గింది.
• 2015–2024 మధ్య TB మరణాలు లక్ష జనాభాకు 28 నుండి 21కి తగ్గాయి.
• చికిత్స విజయ రేటు 90%కి చేరుకుంది, ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా 88% కంటే ఎక్కువ.
• డిసెంబర్ 2024లో ప్రారంభించబడిన TB ముక్త్ భారత్ అభియాన్ ద్వారా, 19 కోట్ల మందిని సామూహికంగా పరీక్షించడం ద్వారా, 8.61 లక్షల లక్షణరహిత కేసులు సహా 24.5 లక్షల TB రోగులను గుర్తించడం జరిగింది.
• భారతదేశంలో అతిపెద్ద TB ల్యాబ్ నెట్‌వర్క్ ఉంది (9,391 మాలిక్యులర్ టెస్టింగ్ ల్యాబ్‌లు + 107 కల్చర్/డ్రగ్ టెస్టింగ్ ల్యాబ్‌లు).
• ని-క్షయ్ పోషణ్ యోజన DBT నెలకు ₹1000కి పెరిగింది, ఇప్పటివరకు 1.37 కోట్ల మంది లబ్ధిదారులకు ₹4,406 కోట్లు పంపిణీ చేయబడింది.
• బలమైన ప్రజా భాగస్వామ్యం: రోగులకు మద్దతు ఇస్తున్న మై భారత్ నుండి 6.7 లక్షల ని-క్షయ్ మిత్రలు మరియు 2 లక్షల మంది వాలంటీర్లు.

వ్యూహాత్మక ఖనిజాలకు సవరించిన రాయల్టీ రేట్లకు మంత్రివర్గం ఆమోదం

ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడీ అధ్యక్షతన జరిగిన కేంద్ర మంత్రివర్గం నాలుగు వ్యూహాత్మక ఖనిజాలు - సీసియం, గ్రాఫైట్, రుబిడియం మరియు జిర్కోనియం - రాయల్టీ రేట్ల సవరణకు ఆమోదం తెలిపింది. ఈ ఖనిజాలు EV బ్యాటరీలు, అణు సాంకేతికత, ఎలక్ట్రానిక్స్ మరియు రక్షణ అనువర్తనాలకు వ్యూహాత్మకంగా ముఖ్యమైనవి.

ఖనిజం	ప్రధాన ఉపయోగాలు	భారతదేశంలో ప్రస్తుత స్థితి
గ్రాఫైట్	EV బ్యాటరీలలో ఆనోడ్ పదార్థంగా ఉపయోగించబడుతుంది, అధిక వాహకత భాగాలు	భారతదేశ గ్రాఫైట్ అవసరాలలో 60% దిగుమతి చేసుకుంటుంది; 9 గనులు పనిచేస్తున్నాయి, 27 బ్లాక్‌లు వేలం వేయబడ్డాయి, 20 బ్లాక్‌లు అప్పగించబడ్డాయి, 26 అన్వేషణలో ఉన్నాయి
జిర్కోనియం	అణు రియాక్టర్లు, అంతరిక్షం, ఆరోగ్య సంరక్షణ, అధిక-ఉష్ణోగ్రత పారిశ్రామిక అనువర్తనాలు	పరిమిత ఉత్పత్తి, అధిక విలువ కలిగిన దిగుమతి ఆధారపడటం
సీసియం	అణు గడియారాలు, GPS వ్యవస్థలు, ప్రెసిషన్ ఎలక్ట్రానిక్స్, క్యాన్సర్ చికిత్స పరికరాలు	పెరుగుతున్న డిమాండ్‌తో కీలకమైన హైటెక్ ఖనిజం
రుబీడియం	ఫైబర్ ఆప్టిక్స్, టెలికాం వ్యవస్థలు, నైట్ విజన్ పరికరాల కోసం ప్రత్యేక గాజు	రక్షణ & కమ్యూనికేషన్ టెక్నాలజీలకు ముఖ్యమైనది

భారతదేశం మొట్టమొదటి స్వదేశీ క్వాంటం డైమండ్ మైక్రోస్కోప్ (QDM) ను అభివృద్ధి చేసింది

సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ విభాగం (DST) యొక్క నేషనల్ క్వాంటం మిషన్ (NQM) కింద, IIT బాంబేలోని P-క్వెస్ట్ గ్రూప్ భారతదేశంలో మొట్టమొదటి స్వదేశీగా నిర్మించిన క్వాంటం డైమండ్ మైక్రోస్కోప్ (QDM) ను అభివృద్ధి చేసింది. ఈ పురోగతి నానోస్కేల్‌లో డైనమిక్ మాగ్నెటిక్ ఫీల్డ్ ఇమేజింగ్‌ను అనుమతిస్తుంది, డైమండ్ NV టెక్నాలజీని ఉపయోగించి క్వాంటం సెన్సింగ్‌లో భారతదేశానికి మొదటి పేటెంట్ లభించింది.

లక్షణాలు::

• ప్రొఫెసర్ కస్తూరి సాహా బృందం (IIT బాంబే) అభివృద్ధి చేసింది
• వజ్రంలో నైట్రోజన్-వేకెన్సీ (NV) కేంద్రాల ఆధారంగా
• నానోస్కేల్‌లో 3D మాగ్నెటిక్ ఇమేజింగ్‌ను ప్రారంభిస్తుంది
• ఆప్టికల్‌గా డిటెక్టెడ్ మాగ్నెటిక్ రెసొనెన్స్ (ODMR) ద్వారా పనిచేస్తుంది
• అధిక క్వాంటం కోహెరెన్స్‌తో గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద పనిచేస్తుంది
• బయోసెన్సింగ్, సెమీకండక్టర్ డయాగ్నస్టిక్స్, మెటీరియల్స్ పరిశోధన & క్వాంటం కంప్యూటింగ్‌కు ఉపయోగపడుతుంది

క్వాంటం డైమండ్ మైక్రోస్కోప్ (QDM) అంటే ఏమిటి?

ఇది ఒక ప్రత్యేక మైక్రోస్కోప్, ఇది వజ్రం లోపల చిన్న లోపాలను ఉపయోగించి అయస్కాంత క్షేత్రాలను చూడటానికి అనుమతిస్తుంది, సాధారణ మైక్రోస్కోప్ మనకు వస్తువులను చూడటానికి వీలు కల్పిస్తుంది.

పని చేసే సిద్ధాంతం:

• వజ్రాలకు NV కేంద్రాలు (నైట్రోజన్-ఖాళీ కేంద్రాలు) అని పిలువబడే చిన్న లోపాలు ఉంటాయి.
  • ఇవి వజ్రం లోపల చిక్కుకున్న చిన్న సెన్సార్లలాగా అనుకోవాలి.
  • ప్రతి సెన్సార్ దాని చుట్టూ ఉన్న అయస్కాంత క్షేత్రాలకు ప్రతిస్పందిస్తుంది.
• ఒక కాంతి (లేజర్) వజ్రంపై ప్రకాశించినప్పుడు:
  • ఈ NV సెన్సార్లు అయస్కాంత క్షేత్రం ఆధారంగా భిన్నంగా ప్రకాశిస్తాయి.
• ఒక కెమెరా ఈ గ్లో నమూనాను సూక్ష్మదర్శిని ద్వారా ఫోటో తీసినట్లుగా సంగ్రహిస్తుంది.
• ఒక కంప్యూటర్ గ్లో నమూనాను అయస్కాంత క్షేత్రాల మ్యాప్‌గా మారుస్తుంది, అయస్కాంత బలం ఎక్కడ ఎక్కువ లేదా తక్కువగా ఉందో చూపిస్తుంది.

హిందూ కరెంట్ అఫైర్స్

ఇండియా స్కిల్స్ రిపోర్ట్ 2026

కేరళ భారతదేశంలో అత్యంత ఉపాధి పొందగల రాష్ట్రాలలో ఒకటిగా ఉద్భవించింది, ఇండియా స్కిల్స్ రిపోర్ట్ 2026లో 72.16% ఉపాధి రేటుతో 4వ స్థానంలో ఉంది. ఉత్తరప్రదేశ్, మహారాష్ట్ర మరియు కర్ణాటక మాత్రమే అధిక స్కోర్‌లను కలిగి ఉన్నాయి.

ఈ నివేదిక కేరళ యొక్క లింగ-సమ్మిళిత కార్మిక పర్యావరణ వ్యవస్థను హైలైట్ చేస్తుంది, మహిళా నిపుణులకు ప్రాధాన్యతనిచ్చే టాప్ 10 కార్యాలయాలలో రాష్ట్రాన్ని ఉంచింది. జాతీయ స్థాయిలో, మహిళల ఉద్యోగ సామర్థ్యం (54%) మొదటిసారిగా పురుషుల (51.5%) ను అధిగమించింది, ఈ పెరుగుదలలో కేరళ కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది.

ఈ నివేదికను ETS, AICTE, CII మరియు అసోసియేషన్ ఆఫ్ ఇండియన్ యూనివర్సిటీస్ (AIU) సంయుక్తంగా ప్రచురించాయి. నివేదిక ముఖ్యాంశాలు:

సూచిక	ఇన్సైట్
మొత్తం ఉపాధి సామర్థ్యం	56.35%కి పెరిగింది, 4 సంవత్సరాలలో గణనీయమైన మెరుగుదలను సూచిస్తుంది.
మహిళలు vs పురుషులు ఉపాధి అవకాశాలు	స్త్రీలు మొదటిసారిగా పురుషులను (54% vs 51.5%) అధిగమించారు
ఉపాధి కల్పించగల అగ్ర రంగాలు	కంప్యూటర్ సైన్స్ (80%), ఐటీ ఇంజనీర్లు (78%)
గిగ్ ఆర్థిక వ్యవస్థ పెరుగుదల	గిగ్ నియామకాలు ~38% పెరిగాయి, ఇప్పుడు అన్ని ఉద్యోగాలలో 16% గిగ్ ఆధారితమైనవి
ఇంటర్న్‌షిప్ డిమాండ్	92.8% మంది విద్యార్థులు ఇంటర్న్‌షిప్‌లు & ఆచరణాత్మక అభ్యాసాన్ని కోరుకుంటున్నారు
రంగాల వారీగా నియామక ఉద్దేశం	35% నియామకాలతో ఐటీ ముందంజలో ఉంది, తరువాత BFSI, తయారీ, ఫార్మా, FMCG ఉన్నాయి.
వృత్తిపరమైన వృద్ధి	ఐటీఐ ఉద్యోగావకాశాలు 45.95%కి, పాలిటెక్నిక్ ఉద్యోగావకాశాలు 32.92%కి మెరుగుపడ్డాయి.
కామర్స్ బూమ్	BFSI & ఫిన్‌టెక్ పెరుగుదల కారణంగా 62.81% మంది ఉపాధి పొందుతున్నారు

భారతదేశం బోట్స్వానా చిరుతల బదిలీ ఒప్పందం

• భారత రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము బోట్స్వానా రాష్ట్ర పర్యటన సందర్భంగా, భారతదేశం మరియు బోట్స్వానా అధికారికంగా ఎనిమిది చిరుతలను బోట్స్వానా నుండి భారతదేశానికి తరలించడానికి ఒక ఒప్పందాన్ని ప్రకటించాయి.
• ప్రాజెక్ట్ చీతాలో భాగంగా, ఈ పెద్ద పిల్లులను ప్రతీకాత్మకంగా భారతదేశానికి అప్పగిస్తారు, అధ్యక్షుడు డూమా గిడియాన్ బోకో మరియు అధ్యక్షుడు ముర్ము ఈ కార్యక్రమానికి అధ్యక్షత వహిస్తారు.
• ఎనిమిది చిరుతలలో ఐదుంటిని బోట్స్వానాలోని మోకోలోడి నేచర్ రిజర్వ్‌లోని క్వారంటైన్ సౌకర్యంలోకి విడుదల చేస్తారు.

2026 వాతావరణ ప్రమాద సూచికలో భారతదేశం 9వ స్థానంలో ఉంది

• బెలెమ్‌లోని COP30లో జర్మన్‌వాచ్ విడుదల చేసిన వాతావరణ ప్రమాద సూచిక (CRI) 2026 ప్రకారం, 1995 మరియు 2024 మధ్య కాలంలో తీవ్రమైన వాతావరణ సంఘటనల కారణంగా భారతదేశం ప్రపంచవ్యాప్తంగా తొమ్మిదవ స్థానంలో ఉంది.
• వరదలు, తుఫానులు, కరువులు మరియు వేడిగాలులు వంటి 9,700 కంటే ఎక్కువ తీవ్రమైన సంఘటనల కారణంగా 832,000 మందికి పైగా మరణించారని, 5.7 బిలియన్లు ప్రభావితమయ్యారని మరియు ఆర్థిక నష్టాలు $4.5 ట్రిలియన్లు (ద్రవ్యోల్బణం-సర్దుబాటు) దాటాయని నివేదిక హైలైట్ చేస్తుంది.
• బాన్ ఆధారిత సంస్థ అయిన జర్మన్‌వాచ్, ప్రపంచ వాతావరణ దుర్బలత్వాన్ని ట్రాక్ చేస్తుంది మరియు వాతావరణ న్యాయం, సమానత్వం మరియు స్థిరమైన అభివృద్ధి కోసం వాదిస్తుంది.
• హైతీ, ఫిలిప్పీన్స్ మరియు భారతదేశం వంటి దేశాలు తదుపరి సమ్మెకు ముందు కోలుకోవడానికి తగినంత సమయం లేకుండా పదే పదే వాతావరణ విపత్తులను ఎదుర్కొంటున్నాయని అధ్యయనం హెచ్చరిస్తుంది.

Disclaimer: The subheading “Hindu Current Affairs” used in this article refers only to current affairs content sourced from The Hindu Newspaper. This section is provided solely for educational and informational purposes to assist competitive exam aspirants in their preparation. We do not claim ownership of the original reporting, and all credit belongs to The Hindu.