కరెంట్ అఫైర్స్ 07 జనవరి 2026

Add as a preferred Source on Google

పోపోకాటెపెట్ల్ అగ్నిపర్వతం లోపలి భాగం యొక్క మొదటి 3D ఇమేజింగ్

మెక్సికోలో ఉన్న ప్రపంచంలోని అత్యంత చురుకైన మరియు ప్రమాదకరమైన అగ్నిపర్వతాలలో ఒకటైన పోపోకాటెపెట్ల్ లోపలి భాగం యొక్క మొట్టమొదటి త్రిమితీయ (3D) చిత్రాన్ని శాస్త్రవేత్తలు రూపొందించారు. పోపోకాటెపెట్ల్ 100-కి.మీ వ్యాసార్థంలో నివసిస్తున్న దాదాపు 25 మిలియన్ల మంది ప్రజలను ప్రభావితం చేస్తుంది.

• పోపోకాటెపెట్ల్ అగ్నిపర్వతం 20,000 సంవత్సరాల క్రితం ఏర్పడింది.
• ఇది 1994 నుండి నిరంతరం చురుకుగా ఉంది.
• ఇటీవలి అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనం 2023లో నమోదైంది.

పశ్చిమ బెంగాల్‌లో గంగాసాగర్ సేతుకు శంకుస్థాపన జరిగింది

సాగర్ ద్వీపానికి కనెక్టివిటీని మెరుగుపరచడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న ప్రధాన మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టు అయిన గంగాసాగర్ సేతుకు పశ్చిమ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి మమతా బెనర్జీ పునాది రాయి వేశారు.

ముఖ్య విషయాలు

• ప్రాజెక్ట్ ఖర్చు: ₹1,670 కోట్లు.
• పొడవు: సుమారు 5 కి.మీ.
• నది: మురిగంగ నది.
• గంగాసాగర్ సేతు సాగర్ ద్వీపాన్ని పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రధాన భూభాగంతో కలుపుతుంది.
• సాగర్ ద్వీపం భారతదేశంలో అతిపెద్ద మతపరమైన సమావేశాలలో ఒకటైన గంగాసాగర్ మేళాను నిర్వహిస్తుంది.

రిమోట్ సెన్సింగ్ టెక్నాలజీ

రిమోట్ సెన్సింగ్ టెక్నాలజీలో పురోగతి శాస్త్రవేత్తలు భూమిని భౌతికంగా యాక్సెస్ చేయకుండానే, అంతరిక్షం నుండి మొక్కలు, అడవులు, నీటి వనరులు, ఖనిజాలు, చమురు మరియు భూగర్భ జలాలను అధిక ఖచ్చితత్వంతో మ్యాప్ చేయడానికి వీలు కల్పిస్తోంది.

రిమోట్ సెన్సింగ్ అంటే ఏమిటి?

• రిమోట్ సెన్సింగ్ అనేది ప్రతిబింబించే లేదా విడుదలయ్యే విద్యుదయస్కాంత వికిరణాన్ని విశ్లేషించడం ద్వారా ఉపగ్రహాలు మరియు డ్రోన్‌లను ఉపయోగించి భూమి ఉపరితలం గురించి సమాచారాన్ని సేకరించే సాంకేతికత.
• వివిధ పదార్థాలు కాంతిని భిన్నంగా ప్రతిబింబిస్తాయి మరియు గ్రహిస్తాయి, వేలిముద్రల వలె పనిచేసే ప్రత్యేకమైన స్పెక్ట్రల్ సంతకాలను ఉత్పత్తి చేస్తాయి.

కీలక అనువర్తనాలు

1. వృక్షసంపద మరియు అడవులు

• ఆరోగ్యకరమైన మొక్కలు ఎర్రటి కాంతిని గ్రహిస్తాయి మరియు క్లోరోఫిల్ కారణంగా సమీప-పరారుణ (NIR) కాంతిని ప్రతిబింబిస్తాయి.
• శాస్త్రవేత్తలు మొక్కల ఆరోగ్యాన్ని అంచనా వేయడానికి NDVI (సాధారణీకరించిన వ్యత్యాస వృక్ష సూచిక)ని ఉపయోగిస్తారు.
• వాతావరణ మార్పు అధ్యయనాలకు కీలకమైన అటవీ బయోమాస్ మరియు కార్బన్ నిల్వను అంచనా వేయడంలో సహాయపడుతుంది.

2. నీటి వనరులు మరియు వరదలు

• NDWI (సాధారణీకరించిన వ్యత్యాస నీటి సూచిక) మరియు MNDWI ఆప్టికల్ డేటాను ఉపయోగించి నీటిని మ్యాప్ చేయడంలో సహాయపడతాయి.
• సింథటిక్ ఎపర్చర్ రాడార్ (SAR) మేఘాల కవచం, తుఫానులు లేదా రాత్రి సమయంలో నీటిని గుర్తించడానికి ఉపయోగించబడుతుంది, ఎందుకంటే రాడార్ చిత్రాలలో ప్రశాంతమైన నీరు చీకటిగా కనిపిస్తుంది.
• వరద మ్యాపింగ్ మరియు విపత్తు నిర్వహణలో ఉపయోగించబడుతుంది.

3. ఖనిజాలు మరియు హైడ్రోకార్బన్లు

• హైపర్‌స్పెక్ట్రల్ సెన్సార్లు కాంతిని వందలాది ఇరుకైన బ్యాండ్‌లుగా విభజించి, నిర్దిష్ట ఖనిజాలు, రాతి రకాలు, ప్రత్యామ్నాయ మండలాలను గుర్తించడానికి అనుమతిస్తాయి.
• చమురు మరియు గ్యాస్ అన్వేషణ ఉపయోగాలు, సూక్ష్మ-సీపేజ్ కారణంగా వృక్షసంపద ఒత్తిడి, అవక్షేపణ బేసిన్‌లను అంచనా వేయడానికి యాంటిక్లైన్‌లు మరియు గురుత్వాకర్షణ వంటి భౌగోళిక నిర్మాణాలు మరియు అయస్కాంత క్షేత్ర డేటా.

4. భూగర్భ జల పర్యవేక్షణ

• నాసా యొక్క GRACE మిషన్ భూగర్భజల నిల్వను అంచనా వేయడానికి భూమి యొక్క గురుత్వాకర్షణలో మార్పులను కొలిచింది.
• 2009 అధ్యయనం ఉత్తర భారతదేశంలో వేగవంతమైన భూగర్భజల క్షీణతను వెల్లడించింది.

గ్రీన్‌ల్యాండ్‌పై అమెరికా వ్యాఖ్యలు డెన్మార్క్‌తో సార్వభౌమాధికార చర్చకు దారితీశాయి

యునైటెడ్ స్టేట్స్ రక్షణ ప్రయోజనాల కోసం గ్రీన్‌ల్యాండ్‌ను స్వాధీనం చేసుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని సూచిస్తూ అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ చేసిన కొత్త వ్యాఖ్యలను గ్రీన్‌ల్యాండ్ నాయకత్వం మరియు యూరోపియన్ మిత్రదేశాలు తీవ్రంగా తిరస్కరించాయి.

బ్యాక్ గ్రౌండ్

• గ్రీన్‌ల్యాండ్ డెన్మార్క్ రాజ్యంలో స్వయంప్రతిపత్తి కలిగిన భూభాగం.
• దాని ఆర్కిటిక్ స్థానం, ఉత్తర అమెరికాకు సామీప్యత మరియు రక్షణ, షిప్పింగ్ మార్గాలు మరియు సహజ వనరులకు ఔచిత్యం కారణంగా ఇది వ్యూహాత్మకంగా ముఖ్యమైనది.
• ఈ సమస్య సార్వభౌమాధికారం, స్వీయ-నిర్ణయం మరియు ఆర్కిటిక్ భౌగోళిక రాజకీయాల చుట్టూ ఉన్న సున్నితత్వాన్ని హైలైట్ చేస్తుంది.
• డెన్మార్క్ నార్డిక్ దేశాలలో ఒకటి. డెన్మార్క్, నార్వే, స్వీడన్, ఫిన్లాండ్ మరియు ఐస్లాండ్‌లను సమిష్టిగా నార్డిక్ దేశాలు అని పిలుస్తారు.
• డెన్మార్క్ కూడా స్కాండినేవియన్ దేశాలలో భాగం. డెన్మార్క్, నార్వే మరియు స్వీడన్ స్కాండినేవియన్ దేశాలు.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ONGC గ్యాస్ బావిలో పేలుళ్లు

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని డాక్టర్ బి. ఆర్. అంబేద్కర్ కోనసీమ జిల్లాలోని మల్కిపురం మండలం, ఇరుసుమండ గ్రామంలో ONGC యాజమాన్యంలోని గ్యాస్ బావి (మోరి-5) వద్ద సహజ వాయువు పేలుళ్లు సంభవించాయి. ఉత్పత్తి మెరుగుదల కార్యాచరణ నిర్వహణ సమయంలో ఈ సంఘటన జరిగింది.

“ఖుత్బత్-ఎ-మోదీ: లాల్ కిలా కి ఫసీల్ సే” పుస్తకాన్ని విడుదల చేశారు

కేంద్ర విద్యా శాఖ మంత్రి శ్రీ ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ న్యూఢిల్లీలో “ఖుత్బత్-ఎ-మోదీ: లాల్ కిలా కి ఫసీల్ సే” పుస్తకాన్ని విడుదల చేశారు. ఇది 2014 నుండి 2025 వరకు ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోడీ ఎర్రకోట నుండి చేసిన స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ ప్రసంగాల సంకలనం. ఈ పుస్తకం ఉర్దూలో ప్రచురించబడింది.

మూడు సంవత్సరాల PPP ప్రాజెక్ట్ పైప్‌లైన్

కేంద్ర బడ్జెట్ 2025–26 ప్రకటనకు అనుగుణంగా, ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని ఆర్థిక వ్యవహారాల శాఖ (DEA) మూడు సంవత్సరాల పబ్లిక్ ప్రైవేట్ పార్టనర్‌షిప్ (PPP) ప్రాజెక్ట్ పైప్‌లైన్‌ను రూపొందించింది. మొత్తం ప్రాజెక్టులు 852 మరియు మొత్తం ప్రాజెక్టు వ్యయం (TPC) దాదాపు ₹17 లక్షల కోట్లు.

ఆంధ్రప్రదేశ్ పనితీరు

• మొత్తం ప్రాజెక్టుల సంఖ్య: 270.
• మొత్తం ప్రాజెక్ట్ వ్యయం: ₹1,15,578.81 కోట్లు.
• PPP ప్రాజెక్టుల సంఖ్య మరియు అత్యధిక కేటాయింపుల పరంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ భారతదేశంలో అగ్రస్థానంలో ఉంది.

కాంటాక్ట్ బైనరీ స్టార్స్‌

ఆర్యభట్ట రీసెర్చ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ అబ్జర్వేషనల్ సైన్సెస్ (ARIES) ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు W ఉర్సే మేజోరిస్-రకం (W UMa) కాంటాక్ట్ బైనరీ నక్షత్రాలను అధ్యయనం చేశారు, బైనరీ నక్షత్ర పరిణామం, ద్రవ్యరాశి బదిలీ మరియు అయస్కాంత కార్యకలాపాలపై కొత్త అంతర్దృష్టులను అందించారు.

కాంటాక్ట్ బైనరీ నక్షత్రాలు అంటే ఏమిటి?

రెండు నక్షత్రాలు ఒకదానికొకటి చాలా దగ్గరగా కక్ష్యలో ఉండే స్వల్పకాలిక కాంటాక్ట్ బైనరీ నక్షత్రాలు. అవి ఒక సాధారణ బాహ్య వాతావరణాన్ని పంచుకుంటాయి, వాటికి డంబెల్ లాంటి ఆకారాన్ని ఇస్తాయి. ఈ నక్షత్రాలు నక్షత్ర ద్రవ్యరాశి, రేడియాలు, ఉష్ణోగ్రతలు మరియు బైనరీ నక్షత్ర వ్యవస్థల పరిణామాన్ని అధ్యయనం చేయడానికి సహజ ప్రయోగశాలలుగా పనిచేస్తాయి.

Disclaimer: This article is prepared for competitive exam preparation using publicly available information.