కరెంట్ అఫైర్స్ 01 జూన్ 2026
Add as a preferred Source on Googleవిషయ సూచిక
నేషనల్ కరెంట్ అఫైర్స్
‘ఖేత్ బచావో అభియాన్’ జూన్ 1 నుండి 30, 2026 వరకు దేశవ్యాప్తంగా నిర్వహించబడుతుంది.
వ్యవసాయ మరియు రైతు సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ, 2026 జూన్ 1 నుండి జూన్ 30 వరకు ఒక నెల రోజుల పాటు సాగే "ఖేత్ బచావో అభియాన్" (Khet Bachao Abhiyan) అనే దేశవ్యాప్త కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించనుంది. సమతుల్య ఎరువుల వినియోగం, నేల ఆరోగ్యం మెరుగుదల, వాతావరణ ఆధారిత సలహాలు మరియు రైతులలో అధిక అవగాహన కల్పించడం ద్వారా సుస్థిర వ్యవసాయాన్ని ప్రోత్సహించడమే ఈ కార్యక్రమ ప్రధాన లక్ష్యం.
ముఖ్య లక్ష్యాలు
- ఎరువుల సమతుల్య మరియు వివేకవంతమైన వినియోగాన్ని ప్రోత్సహించడం.
- రసాయన ఎరువుల మితిమీరిన వినియోగాన్ని తగ్గించడం.
- పచ్చి ఎరువులు, సేంద్రియ ఎరువులు మరియు జీవ ఎరువుల వినియోగాన్ని ప్రోత్సహించడం.
- మట్టి పరీక్ష ఆధారిత పోషక నిర్వహణ ద్వారా నేల ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరచడం.
- రైతులకు వాతావరణ ఆధారిత వ్యవసాయ సలహాలను అందించడం.
- పంటల వైవిధ్యీకరణకు మరియు వాతావరణ మార్పులను తట్టుకోగల వ్యవసాయానికి మద్దతు ఇవ్వడం.
ప్రధాన లక్షణాలు
- సమగ్ర పోషక నిర్వహణ (INM) ప్రత్యక్ష ప్రదర్శనలు.
- ప్రభుత్వ వ్యవసాయ పథకాలపై సమాచార పంపిణీ
- అర్హులైన రైతులకు PM-KISAN, కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డు (KCC), పప్పుధాన్యాలు మరియు నూనెగింజల మిషన్, పత్తి మిషన్ మరియు ఆయిల్ పామ్ మిషన్లతో అనుసంధానం చేయడం.
ఆంధ్రప్రదేశ్ కరెంట్ అఫైర్స్
జూన్ 1 నుంచి దక్షిణ తీర రైల్వే జోన్ కార్యకలాపాలు ప్రారంభం
దక్షిణ తీర రైల్వే (SCoR) 2026 జూన్ 1 నుండి కార్యకలాపాలను ప్రారంభించనుంది. విశాఖపట్నం ప్రధాన కేంద్రంగా ఏర్పాటయ్యే ఈ కొత్త జోన్, భారతీయ రైల్వేలలో 18వ రైల్వే జోన్గా అవతరించనుంది.
ప్రారంభంలో, ఈ జోన్ విశాఖపట్నంలోని “The Deck” అనే అద్దె భవనం నుండి పనిచేస్తుంది. ముడసర్లోవలోని 40 ఎకరాల ప్రాంగణంలో ఒక శాశ్వత ప్రధాన కార్యాలయం నిర్మించబడుతోంది.
దక్షిణ తీర రైల్వే (SCoR) యొక్క ముఖ్య విశేషాలు
- ఇది భారతీయ రైల్వేల 18వ జోన్..
- దక్షిణ తీర రైల్వే ప్రధాన కార్యాలయం: విశాఖపట్నం.
- ఈ జోన్ నాలుగు డివిజన్ లను కలిగి ఉంటుంది:
- విశాఖపట్నం డివిజన్
- విజయవాడ డివిజన్
- గుంటూరు డివిజన్
- గుంతకల్లు డివిజన్
- ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రయాణీకుల మరియు సరుకు రవాణా రైల్వే ట్రాఫిక్లో 90% కంటే ఎక్కువ భాగాన్ని ఇది కవర్ చేస్తుంది.
- చారిత్రాత్మక వాల్తేరు డివిజన్, 2026 జూన్ 1 నుండి విశాఖపట్నం డివిజన్గా పేరు మార్చబడింది.
ప్రయోజనాలు
- వేగవంతమైన పరిపాలనా ఆమోదాలు మరియు ప్రాజెక్టు అనుమతులు.
- ఆంధ్రప్రదేశ్లో రైల్వే మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టుల వేగవంతం.
- విశాఖపట్నం రైల్వే స్టేషన్ను ప్రపంచ స్థాయి స్టేషన్గా పునరాభివృద్ధి చేయడం.
- ప్లాట్ఫారమ్ల సంఖ్య 8 నుండి 14కు పెరుగుదల.
- అమృత్ భారత్ పథకం కింద ఉపగ్రహ రైల్వే స్టేషన్ల అభివృద్ధి.
- భవిష్యత్తులో మెరుగైన ఉపనగర రైలు అనుసంధానం.
- రైల్వే నియామకాల ద్వారా మెరుగైన ఉపాధి అవకాశాలు.
PM-SETU పారిశ్రామిక భాగస్వామ్యాన్ని అమలు చేసిన తొలి రాష్ట్రంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ నిలిచింది.
'ప్రధాన మంత్రి స్కిల్లింగ్ మరియు ఎంప్లాయబిలిటీ ట్రాన్స్ఫర్మేషన్ త్రూ అప్గ్రేడెడ్ ITIs' (PM-SETU) పథకం కింద ఒక కీలక మైలురాయిగా, ఆంధ్రప్రదేశ్లోని విశాఖపట్నం ITI క్లస్టర్ కోసం రూపొందించిన 'వ్యూహాత్మక పెట్టుబడి ప్రణాళిక' (SIP)కు జాతీయ నిర్దేశక కమిటీ ఆమోదం తెలిపింది. 'New Age Makers Institute of Technology' (NAMTECH) భాగస్వామ్యంతో 'ArcelorMittal Nippon Steel India' (AM/NS India) ఈ ప్రతిపాదనను సమర్పించింది.
ఈ ఆమోదంతో, PM-SETU కింద ఒక పారిశ్రామిక భాగస్వామ్యాన్ని అమలులోకి తెచ్చి, ఒక 'యాంకర్ ఇండస్ట్రీ పార్ట్నర్' (AIP)ను చేర్చుకున్న భారతదేశపు మొట్టమొదటి రాష్ట్రంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ నిలిచింది. ₹60,000 కోట్ల కేటాయింపుతో రూపొందించిన PM-SETU పథకం, పరిశ్రమల నేతృత్వంలోని 'Hub-and-Spoke' నమూనా ద్వారా 1,000 ప్రభుత్వ పారిశ్రామిక శిక్షణా సంస్థలను (ITIs) రూపుదిద్దడం, తద్వారా వృత్తి విద్యా విధానాన్ని ఆధునీకరించి, ఉపాధి అవకాశాలను మెరుగుపరచడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
పోటీ నగరాల ఆర్థిక ప్రాంతం (CER) పథకం కింద విశాఖపట్నం ఎంపికైంది.
'పోటీ నగరాల ఆర్థిక ప్రాంతం' (CER) పథకం అమలు కోసం, ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి ఏకైక నగరంగానూ, దేశవ్యాప్తంగా ఎంపికైన ఏడు పట్టణ సమూహాలలో ఒకటిగానూ విశాఖపట్నం ఎంపికైంది.
ఈ పథకం కింద, విశాఖపట్నం ఆర్థిక ప్రాంతం (VER) ఐదేళ్ల కాలానికి ₹5,000 కోట్ల గ్రాంటును కోరుతోంది. ఈ ప్రాంతం శ్రీకాకుళం నుండి డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్ కోనసీమ జిల్లా వరకు విస్తరించి, తొమ్మిది జిల్లాల్లో 21,880 చదరపు కిలోమీటర్ల మేర విస్తరించి ఉంది.
ఆర్థిక వ్యవస్థ
2025–26లో భారతదేశం $30.8 బిలియన్ల చెల్లింపుల శేష (BoP) లోటును నమోదు చేసింది.
భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ విడుదల చేసిన తాజా గణాంకాల ప్రకారం, 2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో భారతదేశం 30.8 బిలియన్ డాలర్ల 'చెల్లింపుల శేషం' (BoP) లోటును నమోదు చేసింది; ఇది గత సంవత్సరంతో పోలిస్తే ఆరు రెట్ల కంటే అధిక పెరుగుదలను సూచిస్తుంది. ఈ లోటును భారతదేశ విదేశీ మారక ద్రవ్య నిల్వలను వినియోగించడం ద్వారా భర్తీ చేశారు, దీని ఫలితంగా ఆ నిల్వల పరిమాణంలో తగ్గుదల ఏర్పడింది.
చెల్లింపుల శేషం (BoP) అంటే ఏమిటి?
చెల్లింపుల శేషం (BoP) అనేది ఒక నిర్దిష్ట కాలంలో, ఒక దేశానికి మరియు ప్రపంచంలోని మిగిలిన దేశాలకు మధ్య జరిగిన అన్ని ఆర్థిక లావాదేవీల నమోదు.
ఇది వీటిని కలిగి ఉంటుంది:
- ప్రస్తుత ఖాతా – వస్తువులు మరియు సేవల వ్యాపారం, విదేశీ మారకపు బదిలీలు మరియు ఆదాయ ప్రవాహాలు.
- మూలధన ఖాతా – విదేశీ పెట్టుబడులు, రుణాలు, బాహ్య సహాయం మరియు ఆస్తుల బదిలీలు.
కీలక ఫలితాలు:
కరెంట్ ఖాతా లోటు (CAD)
- 2025–26లో భారతదేశ ప్రస్తుత ఖాతా లోటు $30.2 బిలియన్లకు పెరిగింది.
- వస్తు వాణిజ్య లోటు $251.6 బిలియన్లుగా నమోదైంది.
- సేవలు మరియు ఇతర అదృశ్య అంశాల నుండి వచ్చిన మిగులు $221.4 బిలియన్లకు తగ్గింది.
మూలధన ప్రవాహాలలో భారీ తగ్గుదల
- మూలధన ఖాతా మిగులు భారీగా పడిపోయి, కేవలం $72 మిలియన్లకు చేరింది.
- ఇది 2024–25లో $16.6 బిలియన్ల నుండి తగ్గింది.
విదేశీ పోర్ట్ఫోలియో పెట్టుబడుల (FPI) నిష్క్రమణలు
- 2025–26 కాలంలో, విదేశీ పోర్ట్ఫోలియో పెట్టుబడిదారులు (FPIలు) తాము పెట్టుబడి పెట్టిన దానికంటే $4.3 బిలియన్లు అధికంగా ఉపసంహరించుకున్నారు.
- ఇది గత రెండేళ్ల సానుకూల ప్రవాహ ధోరణిని మార్చేసింది..
భారతీయుల అధిక విదేశీ పెట్టుబడులు
భారతీయుల అధిక విదేశీ పెట్టుబడులు మరియు పెరిగిన వాణిజ్య సంబంధిత చెల్లింపులు డాలర్ల తరలింపు అధికమవడానికి దోహదపడ్డాయి.
ప్రభుత్వ ఆందోళనలు
భారత దిగుమతులు:
- దాని ముడి చమురు అవసరంలో దాదాపు 90 శాతం
- దాని బంగారు డిమాండ్ దాదాపు అంతా
విదేశీ మారక ద్రవ్య ప్రవాహాలను తగ్గించడానికి:
- ప్రభుత్వం బంగారం మరియు వెండి దిగుమతి సుంకాన్ని 6 శాతం నుండి 15 శాతానికి పెంచింది.
- వెండి దిగుమతులలోని పలు వర్గాలపై ఆంక్షలు విధించారు.
సైన్స్ మరియు టెక్నాలజీ
బొగ్గు వాయుకీకరణ
దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకోవడానికి, ఇంధన భద్రతను పెంపొందించుకోవడానికి భారతదేశం తన వ్యూహంలో భాగంగా బొగ్గు గ్యాసిఫికేషన్ను చురుకుగా ప్రోత్సహిస్తోంది. బొగ్గు గ్యాసిఫికేషన్ అనేది బొగ్గును సింథటిక్ గ్యాస్ (సింగాస్)గా మార్చే ఒక ప్రక్రియ. దీనిని యూరియా, మెథనాల్, అమ్మోనియా, హైడ్రోజన్, సింథటిక్ నేచురల్ గ్యాస్ (SNG) మరియు అమ్మోనియం నైట్రేట్ వంటి వివిధ ఉత్పత్తులను తయారు చేయడానికి ఉపయోగించవచ్చు.
భారతదేశం సుమారు 401 బిలియన్ టన్నుల బొగ్గును మరియు 47 బిలియన్ టన్నుల లిగ్నైట్ను కలిగి ఉంది; ఈ నేపథ్యంలో, దేశీయ వనరులను మరింత సమర్థవంతంగా వినియోగించుకోవడానికి 'బొగ్గు వాయుకీకరణ' (Coal Gasification) ఒక కీలకమైన కార్యక్రమంగా మారింది. బొగ్గు వాయుకీకరణ ప్రాజెక్టులను ప్రోత్సహించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ₹37,500 కోట్ల ప్రోత్సాహక ప్యాకేజీని ఆమోదించింది, అలాగే 2030 నాటికి 100 మిలియన్ టన్నుల బొగ్గును వాయుకీకరణ చేసే లక్ష్యాన్ని నిర్దేశించుకుంది.
పథకాలు
పోటీ నగర ఆర్థిక ప్రాంత (CER) పథకం
2026 ఫిబ్రవరి 1న కేంద్ర బడ్జెట్ 2026-27ను ప్రవేశపెడుతూ, ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ 'సిటీ ఎకనామిక్ రీజియన్' (CER) పథకాన్ని ప్రారంభించారు. టైర్-2 మరియు టైర్-3 నగరాలను ప్రాంతీయ ఆర్థిక వృద్ధి చోదకాలుగా తీర్చిదిద్దడం, అలాగే ప్రధాన మహానగరాలపై ఉన్న జనాభా మరియు మౌలిక సదుపాయాల ఒత్తిడిని తగ్గించడం ఈ పథకం యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశం.
ఈ పథకం కింద, ప్రతి CER (వృత్తాకార ఆర్థిక ప్రాంతం) కోసం ఐదేళ్ల కాలానికి ₹5,000 కోట్ల నిధులను కేంద్రం ప్రతిపాదించింది. ఈ నిధులను ఒక "ఛాలెంజ్ మోడ్" (పోటీ విధానం) ద్వారా—అంటే సంస్కరణలు మరియు ఫలితాల ఆధారిత ఆర్థిక సహాయ యంత్రాంగం ద్వారా—అందించడం జరుగుతుంది; దీని కింద రాష్ట్రాలు మరియు పట్టణ స్థానిక సంస్థలు (ULBs), తమ ప్రాజెక్టుల సంసిద్ధత, చేపట్టిన సంస్కరణలు మరియు అమలు తీరు ఆధారంగా గ్రాంట్ల కోసం పోటీపడతాయి.
ఈ పథకం సాధారణంగా 5 లక్షల (5,00,000) కంటే ఎక్కువ జనాభా కలిగిన నగరాలపై దృష్టి సారిస్తుంది, అలాగే పౌర మౌలిక సదుపాయాలు, లాజిస్టిక్స్, ప్రజా రవాణా, పారిశ్రామిక అభివృద్ధి మరియు పట్టణ సేవలను మెరుగుపరచడానికి కృషి చేస్తుంది.
ప్రాథమిక CER సమూహాలు
గృహనిర్మాణ మరియు పట్టణ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ (MoHUA) ఏడు పైలట్ నగర ఆర్థిక ప్రాంత క్లస్టర్లను గుర్తించింది.
- కోయంబత్తూరు–ఈరోడ్–తిరుపూర్
- భువనేశ్వర్–పూరి–కటక్
- విశాఖపట్నం
- వారణాసి
- సూరత్
- దేవఘర్
- తుమకూరు / రామనగర క్లస్టర్
CER పథకం ముఖ్యంగా దేవాలయ పట్టణాలు మరియు అభివృద్ధి చెందుతున్న పట్టణ కేంద్రాలలో సమతుల్య ప్రాంతీయ అభివృద్ధి, ఆర్థిక వికేంద్రీకరణ, పారిశ్రామిక వృద్ధి, ఉద్యోగ కల్పన మరియు పర్యాటక పర్యావరణ వ్యవస్థ అభివృద్ధిని ప్రోత్సహిస్తుంది.
రక్షణ
లక్నోలో నౌసేనా శౌర్య వాటికను ప్రారంభించారు
రక్షణ మంత్రి రాజ్నాథ్ సింగ్ మరియు యోగి ఆదిత్యనాథ్ 30 మే 2026న లక్నోలో ఓపెన్-ఎయిర్ నేవల్ మ్యూజియం నౌసేనా శౌర్య వాటికను ప్రారంభించారు.
రెండు ఎకరాలకు పైగా విస్తీర్ణంలో, ₹19 కోట్ల వ్యయంతో నిర్మించిన ఈ మ్యూజియం; భారత నావికాదళ శౌర్యం, వారసత్వం మరియు కార్యాచరణ విజయాలను ప్రదర్శిస్తుంది. 34 ఏళ్ల సేవ తర్వాత, 2022 మే 29న సేవలను ముగించుకున్న (decommissioned) INS గోమతికి చెందిన కళాఖండాలు మరియు ఆయుధ వ్యవస్థలను ఇది ప్రముఖంగా ప్రదర్శిస్తుంది.
వియత్నాంతో బ్రహ్మోస్ క్షిపణి ఒప్పందంపై భారత్ సంతకం చేసింది
సింగపూర్లో జరిగిన షాంగ్రి-లా డైలాగ్ సందర్భంగా రక్షణ కార్యదర్శి రాజేష్ కుమార్ సింగ్ మాట్లాడుతూ, బ్రహ్మోస్ సూపర్సోనిక్ క్రూయిజ్ క్షిపణి వ్యవస్థ కోసం వియత్నాం భారతదేశంతో ఒక ఒప్పందం కుదుర్చుకుందని ప్రకటించారు. భారతదేశం నుండి బ్రహ్మోస్ క్షిపణి వ్యవస్థను కొనుగోలు చేసిన తొలి విదేశీ దేశం ఫిలిప్పీన్స్. ఈ తాజా పరిణామాలు ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో భారతదేశ రక్షణ ఎగుమతులకు మరియు వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాలకు గణనీయమైన ప్రోత్సాహాన్ని అందిస్తున్నాయి.
ఇతరాలు
గోవా రాష్ట్ర ఆవిర్భావ దినోత్సవం – మే 30
1987లో గోవాకు పూర్తి స్థాయి రాష్ట్ర హోదా లభించిన సందర్భాన్ని పురస్కరించుకుని, ప్రతి సంవత్సరం మే 30న 'గోవా రాష్ట్ర ఆవిర్భావ దినోత్సవం' జరుపుకుంటారు. ఈ రోజున, గోవా భారత సమాఖ్యలో 25వ రాష్ట్రంగా అవతరించింది.
రాష్ట్ర హోదాను పొందే ముందు, గోవా — దామన్ మరియు దియులతో కలిసి — ఒక కేంద్రపాలిత ప్రాంతంగా ఉండేది. 1987 నాటి 'గోవా, దామన్ మరియు దియు పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం' గోవాకు రాష్ట్ర హోదాను కల్పించగా, దామన్ మరియు దియు మాత్రం కేంద్రపాలిత ప్రాంతంగానే కొనసాగాయి.
చారిత్రక నేపథ్యం
గోవా నాలుగు శతాబ్దాలకు పైగా పోర్చుగీసు పాలనలో ఉంది; డిసెంబర్ 1961లో 'ఆపరేషన్ విజయ్' ద్వారా భారతదేశం దీనిని విముక్తం చేసింది. విముక్తి అనంతరం, గోవా ఒక కేంద్రపాలిత ప్రాంతంగా మారింది, ఆ తర్వాత 1987 మే 30న పూర్తి స్థాయి రాష్ట్ర హోదాను సాధించింది.
సమాధాన్ దీదీ: ప్రజా ఫిర్యాదుల పరిష్కారం కోసం AI-ఆధారిత వాయిస్ చాట్బాట్ ప్రారంభం
సిబ్బంది, ప్రజా ఫిర్యాదులు మరియు పింఛన్ల మంత్రిత్వ శాఖ, కేంద్రీకృత ప్రజా ఫిర్యాదుల పరిష్కార మరియు పర్యవేక్షణ వ్యవస్థ (CPGRAMS)తో అనుసంధానించబడిన "సమాధాన్ దీదీ" అనే AI-సామర్థ్యం గల వాయిస్ చాట్బాట్ను ప్రారంభించింది. పరిపాలనా సంస్కరణలు మరియు ప్రజా ఫిర్యాదుల విభాగం (DARPG), భాషిని సహకారంతో అభివృద్ధి చేసిన ఈ చాట్బాట్, పౌరులు తమ మాతృభాషలో మాట్లాడటం ద్వారా సులభంగా ఫిర్యాదులను నమోదు చేయడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. ఈ AI-ఆధారిత వ్యవస్థ, వినియోగదారులకు పరిపాలనా వివరాలు తెలియాల్సిన అవసరం లేకుండానే, సరైన మంత్రిత్వ శాఖ, విభాగం, వర్గం మరియు ఉప-వర్గాన్ని స్వయంచాలకంగా గుర్తిస్తుంది.
డైలీ క్విజ్ కరెంట్ అఫైర్స్
Q1. RBI గణాంకాల ప్రకారం, 2025–26లో భారతదేశం ఎంత మేర చెల్లింపుల శేషం (BoP) లోటును నమోదు చేసింది?
ఎ. $16.6 బిలియన్లు
బి. $26.6 బిలియన్లు
సి. $30.8 బిలియన్లు
డి. $63.7 బిలియన్లు
సమాధానం
సమాధానం సి. $30.8 బిలియన్లు
వివరణ: 2025–26 సంవత్సరానికి సంబంధించిన RBI వార్షిక నివేదిక ప్రకారం, ప్రస్తుత ఖాతా లోటు (Current Account Deficit) పెరగడం మరియు నికర విదేశీ పెట్టుబడుల ప్రవాహంలో భారీ తగ్గుదల కారణంగా, భారతదేశం $30.8 బిలియన్ల చెల్లింపుల శేషం (BoP) లోటును నమోదు చేసింది.
2. 2026 జూన్ 1న కార్యకలాపాలు ప్రారంభించిన 'సౌత్ కోస్ట్ రైల్వే' (SCoR), భారతీయ రైల్వేలలో ఎన్నవ రైల్వే జోన్?
ఎ. 16వ
బి. 17వ
సి. 18వ
డి. 19వ
సమాధానం
సమాధానం సి. 18వ
వివరణ: విశాఖపట్నం ప్రధాన కేంద్రంగా కలిగిన 'సౌత్ కోస్ట్ రైల్వే' (SCoR), 2026 జూన్ 1న తన కార్యకలాపాలను ప్రారంభించి, భారతీయ రైల్వేలలో 18వ రైల్వే జోన్గా అవతరించింది.
3. గోవాకు పూర్తి స్థాయి రాష్ట్ర హోదా లభించి, అది భారతదేశపు 25వ రాష్ట్రంగా ఏ సంవత్సరంలో అవతరించింది?
ఎ. 1961
బి. 1975
సి. 1987
డి. 1992
సమాధానం
సమాధానం సి. 1987
వివరణ: 'గోవా, డామన్ మరియు డయ్యూ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 1987' ద్వారా, 1987 మే 30న గోవాకు పూర్తి స్థాయి రాష్ట్ర హోదా లభించింది; తద్వారా ఇది భారత యూనియన్లో 25వ రాష్ట్రంగా అవతరించింది.
4. 2026లో దేశవ్యాప్తంగా 'ఖేత్ బచావో అభియాన్' (Khet Bachao Abhiyan) ఏ కాల వ్యవధిలో నిర్వహించబడింది?
ఎ. మే 1 నుండి మే 31 వరకు
బి. జూన్ 1 నుండి జూన్ 30 వరకు
సి. జూలై 1 నుండి జూలై 31 వరకు
డి. ఆగస్టు 1 నుండి ఆగస్టు 31 వరకు
సమాధానం
సమాధానం బి. జూన్ 1 నుండి జూన్ 30 వరకు
వివరణ: సమతుల్య ఎరువుల వినియోగం, నేల ఆరోగ్యం మెరుగుదల మరియు సుస్థిర వ్యవసాయ పద్ధతులను ప్రోత్సహించే లక్ష్యంతో, వ్యవసాయ మరియు రైతు సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ 2026 జూన్ 1 నుండి జూన్ 30 వరకు దేశవ్యాప్తంగా ‘ఖేత్ బచావో అభియాన్’ (Khet Bachao Abhiyan) ను ప్రారంభించింది.
5. రక్షణ మంత్రి రాజ్నాథ్ సింగ్ ఇటీవల ప్రారంభించిన నౌకాదళ మ్యూజియం అయిన ‘నౌసేన శౌర్య వాటిక’ (Nausena Shaurya Vatika), ఏ నగరంలో ఉంది?
ఎ. విశాఖపట్నం
బి. కొచ్చి
సి. లక్నో
డి. ముంబై
సమాధానం
సమాధానం సి. లక్నో
వివరణ: 2026 మే 30న ఉత్తరప్రదేశ్లోని లక్నోలో ‘నౌసేన శౌర్య వాటిక’ ప్రారంభించబడింది. ఈ బహిరంగ నౌకాదళ మ్యూజియం, సేవ నుండి విరమించుకున్న భారతీయ నౌకాదళ యుద్ధనౌక INS గోమతికి సంబంధించిన కళాఖండాలను మరియు ఆయుధ వ్యవస్థలను ప్రదర్శిస్తుంది. భారతదేశపు సముద్ర వారసత్వం మరియు నౌకాదళ విజయాల గురించి భవిష్యత్ తరాలకు స్ఫూర్తినివ్వడమే దీని లక్ష్యం.
6. పౌరులు తమ మాతృభాషల్లోనే ఫిర్యాదులను నమోదు చేసుకునే వెసులుబాటు కల్పించేందుకు, CPGRAMS వేదిక కింద ఇటీవల ప్రారంభించబడిన AI-ఆధారిత వాయిస్ చాట్బాట్ ఏది?
ఎ. జన్ మిత్ర
బి. సమాధాన్ దీదీ
సి. భాషా సేతు
డి. సేవా సఖి
సమాధానం
సమాధానం బి. సమాధాన్ దీదీ
వివరణ: “సమాధాన్ దీదీ” అనేది పరిపాలనా సంస్కరణలు మరియు ప్రజా ఫిర్యాదుల విభాగం (DARPG) ద్వారా CPGRAMS వేదిక కింద ప్రారంభించబడిన ఒక AI-ఆధారిత వాయిస్ చాట్బాట్. ‘భాషిణి’ (Bhashini) సహకారంతో అభివృద్ధి చేయబడిన ఈ చాట్బాట్ ద్వారా, పౌరులు తమ సొంత భాషలో మాట్లాడటం ద్వారానే ఫిర్యాదులను నమోదు చేయవచ్చు; ఈ వ్యవస్థ ఆ ఫిర్యాదును సంబంధిత అధికారికి స్వయంచాలకంగా పంపిస్తుంది.
7. PM-SETU పథకం కింద ఒక పరిశ్రమ భాగస్వామ్యాన్ని (industry partnership) అమలులోకి తెచ్చిన భారతదేశపు మొట్టమొదటి రాష్ట్రం ఏది?
ఎ. గుజరాత్
బి. తమిళనాడు
సి. ఆంధ్ర ప్రదేశ్
డి. మహారాష్ట్ర
సమాధానం
సమాధానం సి. ఆంధ్ర ప్రదేశ్
వివరణ: ArcelorMittal Nippon Steel India (AM/NS India) మరియు NAMTECH సమర్పించిన విశాఖపట్నం ITI క్లస్టర్ కోసం రూపొందించిన 'వ్యూహాత్మక పెట్టుబడి ప్రణాళిక'కు జాతీయ నిర్దేశక కమిటీ (National Steering Committee) ఆమోదం తెలిపిన తర్వాత, PM-SETU పథకం కింద ఒక పారిశ్రామిక భాగస్వామ్యాన్ని అమలులోకి తెచ్చిన మొదటి రాష్ట్రంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ నిలిచింది.
8. బొగ్గు వాయుీకరణ (Coal Gasification) ద్వారా ఉత్పత్తి చేయలేని పదార్థం కింది వాటిలో ఏది?
ఎ. మిథనాల్
బి. హైడ్రోజన్
సి. యూరియా
డి. బాక్సైట్
సమాధానం
సమాధానం డి. బాక్సైట్
వివరణ: బొగ్గు వాయుీకరణ ప్రక్రియలో బొగ్గును కృత్రిమ వాయువుగా (Syngas) మారుస్తారు; ఈ వాయువును ఉపయోగించి మిథనాల్, హైడ్రోజన్, యూరియా, అమ్మోనియా, అమ్మోనియం నైట్రేట్ మరియు కృత్రిమ సహజ వాయువు వంటి ఉత్పత్తులను తయారు చేయవచ్చు. బాక్సైట్ అనేది అల్యూమినియం ముడి ఖనిజం (ore), ఇది బొగ్గు వాయుీకరణ ద్వారా లభించే ఉత్పత్తి కాదు.
9. పట్టణ ఆర్థిక ప్రాంతాలను అభివృద్ధి చేసే లక్ష్యంతో ఇటీవల ప్రారంభించిన ఏ పథకం కింద, ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి ఏకైక నగరంగా విశాఖపట్నం ఎంపికైంది?
ఎ. అమృత్ 2.0 పథకం
బి. స్మార్ట్ సిటీస్ మిషన్
సి. పోటీ నగరాల ఆర్థిక ప్రాంతం (CER)
డి. పీఎం గతి శక్తి పథకం
సమాధానం
సమాధానం సి. పోటీ నగరాల ఆర్థిక ప్రాంతం (CER)
వివరణ: ఆర్థిక వృద్ధిని మరియు పట్టణ పరివర్తనను ప్రోత్సహించడానికి 'ఛాలెంజ్-ఆధారిత నిధులను' (challenge-based funding) అందించే 'Competitive Cities Economic Region (CER)' పథకం కింద, దేశవ్యాప్తంగా ఎంపికైన ఏడు పట్టణ క్లస్టర్లలో విశాఖపట్నం ఒకటిగా, ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి ఏకైక నగరంగా నిలిచింది.
10. 2026-27 కేంద్ర బడ్జెట్లో ప్రారంభించిన 'City Economic Region (CER)' పథకం కింద, ఐదేళ్ల కాలానికి గాను ఒక్కో CER ప్రాంతానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎంత నిధులను ప్రతిపాదించింది?
ఎ. ₹1,000 కోట్లు
బి. ₹2,500 కోట్లు
సి. ₹5,000 కోట్లు
డి. ₹10,000 కోట్లు
సమాధానం
సమాధానం సి. ₹5,000 కోట్లు
వివరణ: 2026-27 కేంద్ర బడ్జెట్లో ప్రకటించిన 'సిటీ ఎకనామిక్ రీజియన్' (CER) పథకం, టైర్-2 మరియు టైర్-3 నగరాలను ప్రాంతీయ ఆర్థిక కేంద్రాలుగా అభివృద్ధి చేసే లక్ష్యంతో, ఒక సవాలు-ఆధారిత సంస్కరణ మరియు ఫలితాల-ఆధారిత నిధుల యంత్రాంగం ద్వారా, ఐదేళ్ల కాలానికి ఒక్కో CERకు ₹5,000 కోట్ల నిధులను సమకూరుస్తుంది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
చెల్లింపుల శేషం (BoP) అంటే ఏమిటి?
చెల్లింపుల నిల్వ (BoP) భారతదేశానికి మరియు ప్రపంచంలోని ఇతర దేశాలకు మధ్య జరిగే అన్ని ఆర్థిక లావాదేవీలను నమోదు చేస్తుంది.
బొగ్గు గ్యాసిఫికేషన్ అంటే ఏమిటి?
బొగ్గు గ్యాసిఫికేషన్ అనేది బొగ్గును సింథటిక్ గ్యాస్ (సింగాస్)గా మార్చే ఒక ప్రక్రియ. దీనిని యూరియా, మిథనాల్, అమ్మోనియా, హైడ్రోజన్ మరియు సింథటిక్ సహజ వాయువు వంటి ఉత్పత్తులను తయారు చేయడానికి ఉపయోగించవచ్చు.
నగర ఆర్థిక ప్రాంత (CER) పథకం అంటే ఏమిటి?
నగర ఆర్థిక ప్రాంత (CER) పథకాన్ని ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ కేంద్ర బడ్జెట్ 2026-27లో ప్రకటించారు. టైర్-2 మరియు టైర్-3 నగరాలను ప్రాంతీయ ఆర్థిక వృద్ధి చోదకాలుగా అభివృద్ధి చేయడమే ఈ పథకం లక్ష్యం. ఎంపిక చేయబడిన ప్రతి CER, సంస్కరణలు మరియు పనితీరుతో ముడిపడి ఉన్న ఛాలెంజ్-ఆధారిత ఫైనాన్సింగ్ విధానం ద్వారా ఐదేళ్లలో ₹5,000 కోట్లు పొందవచ్చు.
నౌసేన శౌర్య వాటిక అంటే ఏమిటి?
నౌసేన శౌర్య వాటిక అనేది ఒక బహిరంగ నౌకాదళ మ్యూజియం. దీనిని 30 మే 2026న లక్నోలో రాజ్నాథ్ సింగ్ మరియు యోగి ఆదిత్యనాథ్ ప్రారంభించారు.
ఇటీవల భారతదేశంతో బ్రహ్మోస్ క్షిపణి ఒప్పందం కుదుర్చుకున్న దేశం ఏది?
రక్షణ కార్యదర్శి రాజేష్ కుమార్ సింగ్ ప్రకారం, వియత్నాం ఇటీవల బ్రహ్మోస్ సూపర్సోనిక్ క్రూయిజ్ క్షిపణి వ్యవస్థ కోసం భారతదేశంతో ఒక ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది. అంతకుముందు, భారతదేశం నుండి బ్రహ్మోస్ క్షిపణి వ్యవస్థను కొనుగోలు చేసిన మొదటి విదేశీ దేశంగా ఫిలిప్పీన్స్ నిలిచింది.
Disclaimer: This article is prepared for competitive exam preparation using publicly available information.
Join Our Community
Study with the ReadingRoomz Community
Join thousands of APPSC aspirants. Get daily current affairs, MCQs, PDFs, and preparation guidance — all in one place.
