కరెంట్ అఫైర్స్ 02 సెప్టెంబర్ 2026
Add as a preferred Source on Googleవిషయ సూచిక
నేషనల్ కరెంట్ అఫైర్స్
సోన్ నది నీటి పంపిణీ ఒప్పందంపై బీహార్, జార్ఖండ్ సంతకాలు చేశాయి
దాదాపు 25 ఏళ్లుగా పెండింగ్లో ఉన్న నీటి వివాదాన్ని పరిష్కరిస్తూ, సోన్ నది జలాల పంపిణీ కోసం బీహార్ మరియు జార్ఖండ్ రాష్ట్రాలు 2026 ఆగస్టు 31న ఒక అవగాహన ఒప్పందం (MoU)పై సంతకాలు చేశాయి. కేంద్ర హోం మంత్రి అమిత్ షా సమక్షంలో ఈ ఒప్పందం కుదిరింది మరియు దీనిని సహకార సమాఖ్య విధానానికి (cooperative federalism) ఒక ఉదాహరణగా పేర్కొంటున్నారు.
కేంద్రం మధ్యవర్తిత్వంతో జరిగిన చర్చల ద్వారా 2026లో కుదిరిన నాలుగవ ప్రధాన అంతర్-రాష్ట్ర జల ఒప్పందం 'సోన్' (Sone) ఒప్పందం. అంతకుముందు కుదిరిన ఒప్పందాలు కిషౌ బహుళార్థసాధక ఆనకట్ట ప్రాజెక్ట్, రాజస్థాన్-హర్యానా యమునా జలాల ప్రాజెక్ట్ మరియు నర్మదా అవార్డు లబ్ధిదారు రాష్ట్రాల మధ్య పెండింగ్లో ఉన్న చెల్లింపుల పరిష్కారానికి సంబంధించినవి.
2026 నాటి అంతర్-రాష్ట్ర నీటి ఒప్పందాలు
| తేదీ | ఒప్పందం / ప్రాజెక్ట్ | రాష్ట్రాలు | ఫలితం |
|---|---|---|---|
| 16 జూన్ 2026 | కిషౌ బహుళ ప్రయోజన ఆనకట్ట ప్రాజెక్టు | హిమాచల్ ప్రదేశ్, ఉత్తరాఖండ్, ఢిల్లీ, ఉత్తరప్రదేశ్, హర్యానా మరియు రాజస్థాన్ | ఈ ప్రాజెక్ట్ అమలుకు సంబంధించి ఆరు రాష్ట్రాలు ఒక అవగాహన ఒప్పందం (MoU) విషయంలో ఏకాభిప్రాయానికి వచ్చాయి. నీటి పారుదల అంశానికి సంబంధించిన నిధులలో 90 శాతాన్ని కేంద్రం సమకూరుస్తుంది, మిగిలిన 10 శాతాన్ని ఆయా రాష్ట్రాలే భరిస్తాయి. |
| 29 జూన్ 2026 | రాజస్థాన్-హర్యానా యమునా నీటి ప్రాజెక్టు | రాజస్థాన్ మరియు హర్యానా | పశ్చిమ యమునా కాలువ నుండి మూడు భూగర్భ పైప్లైన్ల ద్వారా సుమారు 580 MCM యమునా జలాలను రాజస్థాన్కు తరలించేందుకు ఒప్పందం; దీనివల్ల 1994 నాటి ఎగువ యమునా బేసిన్ నీటి పంపిణీ ఒప్పందం ప్రకారం రాజస్థాన్ తన వాటాను వినియోగించుకునే అవకాశం కలుగుతుంది. |
| 07 జూలై 2026 | నర్మదా అవార్డు లబ్ధిదారు రాష్ట్రాల మధ్య పరిష్కారం | మహారాష్ట్ర, గుజరాత్, రాజస్థాన్ మరియు మధ్యప్రదేశ్ | సర్దార్ సరోవర్ ప్రాజెక్ట్కు సంబంధించిన, చాలా కాలంగా పెండింగ్లో ఉన్న వ్యయ పంపిణీ మరియు బకాయి చెల్లింపుల సమస్యలను 'ఏకకాల పరిష్కారం' (one-time settlement) ద్వారా పరిష్కరించుకునే ఒప్పందం. |
ఆర్థిక వ్యవస్థ
2022–23 ఆధార సంవత్సరంతో 'జాతీయ ఖాతాల గణాంకాలు 2026'ను MoSPI విడుదల చేసింది.
గణాంకాలు మరియు కార్యక్రమ అమలు మంత్రిత్వ శాఖ (MoSPI) 2026 ఆగస్టు 31న 'నేషనల్ అకౌంట్స్ స్టాటిస్టిక్స్ (NAS) – 2026' ప్రచురణను విడుదల చేసింది. ఈ ప్రచురణ 2022–23ను ఆధార సంవత్సరంగా (base year) పరిగణనలోకి తీసుకుని, భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు సంబంధించిన జాతీయ ఆదాయం, ఉత్పత్తి, వ్యయం మరియు ఇతర ప్రధాన స్థూల ఆర్థిక అంశాల (macroeconomic aggregates) యొక్క తాజా అంచనాలను అందిస్తుంది.
ఈ ప్రచురణలో 2022–23ను ఆధార సంవత్సరంగా (base year) కలిగిన 'ఉత్పత్తిదారుల ధరల సూచీ' (PPI), 'పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి సూచీ' (IIP) మరియు 'బ్యాంకింగ్ సేవల ధరల సూచీ' (BkSPI) యొక్క కొత్త శ్రేణులు పొందుపరచబడ్డాయి. ఈ నవీకరించబడిన సూచికలు విస్తృత పరిధిని మరియు సవరించిన పద్ధతులను కలిగి ఉండటం వల్ల, 2022–23 నుండి వార్షిక మరియు త్రైమాసిక జీడీపీ (GDP) అంచనాలలో సవరణలు చోటుచేసుకున్నాయి.
తాజా అంచనాల ప్రకారం, 2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరానికి స్థిర ధరల వద్ద భారతదేశ వాస్తవ జీడీపీ (GDP) వృద్ధి రేటు అంచనా 7.7% నుండి 7.8%కి పెంచబడింది. అదే సమయంలో, ప్రస్తుత ధరల వద్ద జీడీపీ వృద్ధి రేటు అంచనా 8.9% నుండి 8.6%కి సవరించబడింది. 2025–26కి సంబంధించి స్థిర ధరల వద్ద జీడీపీ విలువ ₹3,24,70,100 కోట్లుగా నమోదైంది.
| ఆర్థిక సంవత్సరం | ప్రస్తుత ధరల వద్ద సవరించిన జీడీపీ (₹ కోట్లు) | ప్రస్తుత ధరల వద్ద సవరించిన జీడీపీ వృద్ధి | స్థిర ధరల వద్ద సవరించిన జీడీపీ (₹ కోట్లు) | సవరించిన వాస్తవ జీడీపీ వృద్ధి |
|---|---|---|---|---|
| 2022–23 | 2,61,77,001 | — | 2,61,77,001 | — |
| 2023–24 | 2,90,73,287 | 11.1% | 2,80,94,358 | 7.3% |
| 2024–25 (FRE) | 3,17,98,524 | 9.4% | 3,01,15,428 | 7.2% |
| 2025–26 (PE) | 3,45,36,796 | 8.6% | 3,24,70,100 | 7.8% |
FRE: మొదటి సవరించిన అంచనాలు
PE: తాత్కాలిక అంచనాలు
స్థిర ధరల వద్ద GDP: ఒక నిర్ణీత ఆధార సంవత్సరం (base year) నాటి ధరలను ఉపయోగించి GDPని ఇది కొలుస్తుంది. ఇది ద్రవ్యోల్బణ ప్రభావాన్ని తొలగించి, ఆర్థిక కార్యకలాపాల పరిమాణంలో వచ్చిన వాస్తవ మార్పును అంచనా వేయడానికి సహాయపడుతుంది.
వాస్తవ GDP (Real GDP) వృద్ధి: స్థిర ధరల వద్ద కొలిచిన GDPలో వచ్చే శాతం పెరుగుదల. ధరల మార్పులు లేదా ద్రవ్యోల్బణ ప్రభావాన్ని తొలగించిన తర్వాత ఆర్థిక వ్యవస్థ సాధించిన వాస్తవ వృద్ధిని ఇది సూచిస్తుంది.
నామినల్ GDP వృద్ధి: ప్రస్తుత ధరల వద్ద కొలిచిన GDPలో వచ్చే శాతం పెరుగుదల. ఇది ఉత్పత్తి అయిన వస్తువులు మరియు సేవల పరిమాణం అలాగే వాటి ధరలలో వచ్చే మార్పులను ప్రతిబింబిస్తుంది.
ఆధార సంవత్సరం (Base Year): స్థిర ధరల వద్ద GDPని లెక్కించడానికి ధరలను ప్రామాణికంగా తీసుకునే సంవత్సరం. నేషనల్ అకౌంట్స్ స్టాటిస్టిక్స్ – 2026 నివేదిక 2022–23ను ఆధార సంవత్సరంగా పరిగణిస్తుంది.
కమిటీలు & సదస్సులు
NCLT మొట్టమొదటిసారిగా ఐదుగురు సభ్యుల ధర్మాసనాన్ని ఏర్పాటు చేసింది
ఎస్సెల్ గ్రూప్ చైర్మన్ సుభాష్ చంద్రకు సంబంధించిన వ్యక్తిగత దివాలా కేసును విచారించడానికి, నేషనల్ కంపెనీ లా ట్రిబ్యునల్ (NCLT) తన చరిత్రలో మొదటిసారిగా ఐదుగురు సభ్యుల ధర్మాసనాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. ఈ కేసు ₹22,000 కోట్లకు పైగా ఉన్న రుణదాతల క్లెయిమ్లు మరియు సుమారు ₹6.5 కోట్ల చెల్లింపు ప్రతిపాదనకు సంబంధించినది.
ఈ కేసు అత్యంత ప్రాధాన్యత కలిగినది, ఎందుకంటే NCLT ద్వారా ఐదుగురు సభ్యుల ధర్మాసనాన్ని ఏర్పాటు చేయడం ఇదే మొదటిసారి; అలాగే, ఇది 'దివాలా మరియు రుణ పరిష్కార చట్టం (IBC), 2016' కింద రుణ చెల్లింపు ప్రణాళికల ఆమోదానికి సంబంధించి కీలకమైన ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతోంది.
అవార్డులు మరియు గౌరవాలు
2026 రామోన్ మెగసెసే అవార్డులు ప్రకటించబడ్డాయి.
రామోన్ మెగసెసే అవార్డ్ ఫౌండేషన్ 2026 సంవత్సరానికి గాను రామోన్ మెగసెసే అవార్డు గ్రహీతలను 2026 ఆగస్టు 31న ప్రకటించింది. సింగపూర్కు చెందిన టామీ కో, బంగ్లాదేశ్కు చెందిన రునా ఖాన్ మరియు మయన్మార్కు చెందిన బో కీ ఈ ముగ్గురు గ్రహీతలు. నిస్వార్థ ప్రజా సేవ మరియు పరివర్తనాత్మక నాయకత్వానికి సంబంధించి ఆసియాలోనే అత్యున్నత గౌరవంగా మరియు ప్రధాన పురస్కారంగా ఈ అవార్డు పరిగణించబడుతుంది.
పరీక్షల కోసం ముఖ్యమైన అంశాలు:
- రామోన్ మెగసెసే అవార్డులను మొట్టమొదట 1958లో ప్రదానం చేశారు.
- ఈ అవార్డుకు ఫిలిప్పీన్స్ మాజీ అధ్యక్షుడు రామన్ మాగ్సేసే పేరు పెట్టారు.
డైలీ కరెంట్ అఫైర్స్ క్విజ్
1. ఆగస్టు 2026లో కుదిరిన సోన్ నదీ జలాల పంపిణీ ఒప్పందం ఏ రెండు రాష్ట్రాల మధ్య చాలా కాలంగా పెండింగ్లో ఉన్న వివాదాన్ని పరిష్కరించింది?
ఎ. బీహార్ మరియు ఉత్తరప్రదేశ్
బి. బీహార్ మరియు జార్ఖండ్
సి. జార్ఖండ్ మరియు పశ్చిమ బెంగాల్
డి. బీహార్ మరియు ఛత్తీస్గఢ్
సమాధానం
సమాధానం బి. బీహార్ మరియు జార్ఖండ్
వివరణ: సోన్ నదీ జలాల పంపిణీకి సంబంధించి దాదాపు 25 ఏళ్లుగా పెండింగ్లో ఉన్న వివాదాన్ని పరిష్కరిస్తూ, బీహార్ మరియు జార్ఖండ్ రాష్ట్రాలు 31 ఆగస్టు 2026న ఒక అవగాహన ఒప్పందం (MoU) పై సంతకం చేశాయి. ఈ ఒప్పందం రెండు రాష్ట్రాల్లోనూ సాగునీరు మరియు తాగునీటి లభ్యతను మెరుగుపరుస్తుందని భావిస్తున్నారు.
2. MoSPI విడుదల చేసిన 'నేషనల్ అకౌంట్స్ స్టాటిస్టిక్స్ – 2026' ప్రకారం, 2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరానికి భారతదేశం యొక్క సవరించిన వాస్తవ (real) GDP వృద్ధి రేటు ఎంత?
ఎ. 7.2%
బి. 7.5%
సి. 7.8%
డి. 8.6%
సమాధానం
సమాధానం సి. 7.8%
వివరణ: 'నేషనల్ అకౌంట్స్ స్టాటిస్టిక్స్ – 2026'లో, MoSPI 2025–26 సంవత్సరానికి స్థిర ధరల వద్ద భారతదేశ GDP వృద్ధి రేటును 7.7% నుండి 7.8%కి సవరించింది. ఈ నివేదిక 2022–23ను ఆధార సంవత్సరంగా (base year) పరిగణనలోకి తీసుకుంది మరియు నవీకరించబడిన PPI, IIP మరియు బ్యాంకింగ్ సేవల ధరల సూచిక (Banking Services Price Index) శ్రేణులను ఇందులో పొందుపరిచింది.
3. కింది వారిలో ఎవరు 2026 రామన్ మెగసెసే అవార్డును పొందలేదు?
ఎ. టామీ కోహ్
బి. రునా ఖాన్
సి. బో కీ
డి. సోనమ్ వాంగ్చుక్
సమాధానం
సమాధానం డి. సోనమ్ వాంగ్చుక్
వివరణ: 2026 రామన్ మెగసెసే అవార్డు గ్రహీతలుగా సింగపూర్కు చెందిన టామీ కోహ్, బంగ్లాదేశ్కు చెందిన రునా ఖాన్ మరియు మయన్మార్కు చెందిన బో కీ ఎంపికయ్యారు. 2026 అవార్డు గ్రహీతల జాబితాలో సోనమ్ వాంగ్చుక్ లేరు.
4. సుభాష్ చంద్ర యొక్క వ్యక్తిగత దివాలా (insolvency) కేసును విచారించడానికి 2026లో నేషనల్ కంపెనీ లా ట్రిబ్యునల్ (NCLT) ఏర్పాటు చేసిన ఐదుగురు సభ్యుల ధర్మాసనానికి ఎవరు నాయకత్వం వహిస్తున్నారు?
ఎ. జస్టిస్ అశోక్ కుమార్ భరద్వాజ్
బి. జస్టిస్ అనుపిందర్ సింగ్ గ్రేవాల్
సి. జస్టిస్ రీనా సిన్హా పూరీ
డి. జస్టిస్ మహేంద్ర ఖండేల్వాల్
సమాధానం
సమాధానం బి. జస్టిస్ అనుపిందర్ సింగ్ గ్రేవాల్
వివరణ: సుభాష్ చంద్ర యొక్క వ్యక్తిగత దివాలా కేసును విచారించడానికి NCLT యొక్క మొట్టమొదటి ఐదుగురు సభ్యుల ధర్మాసనం (Bench) ఏర్పాటు చేయబడింది. దీనికి NCLT అధ్యక్షుడు జస్టిస్ అనుపిందర్ సింగ్ గ్రేవాల్ నేతృత్వం వహిస్తున్నారు.
Best Value — APPSC Current Affairs 2026
6 Months and 9 Months Current Affairs Bundles
Monthly current affairs PDF with 150–200 APPSC-pattern MCQs — available in Telugu and English medium. One purchase, all editions delivered instantly.
Last 6 Months Current Affairs Bundle
Last 9 Months Current Affairs Bundle
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
సోన్ నది దేనికి ప్రసిద్ధి చెందింది?
యమున తర్వాత గంగా నదికి ఉన్న దక్షిణ ఉపనదులలో సోన్ నది రెండవ అతిపెద్దది. అలాగే, భారతదేశం అంతటా ఇసుకను సరఫరా చేసే అత్యంత విశాలమైన, బంగారు రంగు ఇసుక కలిగిన నదీ తీరాలకు ఇది ప్రసిద్ధి చెందింది.
సోన్ నది ఎక్కడ ఉద్భవిస్తుంది?
సోన్ నది మధ్యప్రదేశ్లోని అనూప్పూర్ జిల్లాలో ఉన్న అమర్కంటక్ పర్వత శ్రేణి సమీపంలో ఉద్భవిస్తుంది.
స్థిర ధరల వద్ద GDP మరియు ప్రస్తుత ధరల వద్ద GDP అంటే ఏమిటి?
ప్రస్తుత ధరల వద్ద GDP (నామినల్ GDP)
నిర్వచనం: ఒక దేశంలో వస్తువులు లేదా సేవలు ఉత్పత్తి అయిన అదే సంవత్సరానికి చెందిన ధరలను పరిగణనలోకి తీసుకుని, ఆ మొత్తం ఉత్పత్తి యొక్క విలువను లెక్కించడం.
ద్రవ్యోల్బణ ప్రభావం: ఇందులో ద్రవ్యోల్బణం కలిసి ఉంటుంది. ధరలు పెరిగితే, దేశం తక్కువ వస్తువులను ఉత్పత్తి చేసినప్పటికీ ఈ GDP సంఖ్య పెరుగుతుంది.
ప్రధాన ఉపయోగం: ఆర్థిక వ్యవస్థ యొక్క ప్రస్తుత పరిమాణాన్ని మరియు విలువను ఇది తెలియజేస్తుంది.
స్థిర ధరల వద్ద GDP (వాస్తవ GDP)
నిర్వచనం: ఒక నిర్దిష్ట ఆధార సంవత్సరం (ఉదాహరణకు భారతదేశంలో 2011–2012) నాటి ధరలను ఉపయోగించి, ఉత్పత్తి అయిన వస్తువులు మరియు సేవల మొత్తం విలువను లెక్కించడం.
ద్రవ్యోల్బణ ప్రభావం: ఇది ద్రవ్యోల్బణ ప్రభావాన్ని తొలగిస్తుంది. ఈ సంఖ్యలో వచ్చే మార్పులు, దేశం వాస్తవంగా ఎంత ఉత్పత్తి చేసిందో తెలిపే నిజమైన మార్పులను సూచిస్తాయి.
ప్రధాన ఉపయోగం: ఏటేటా ఆర్థిక వృద్ధిని పోల్చి చూసేందుకు ఇది అత్యంత అనుకూలమైనది.
నేషనల్ కంపెనీ లా ట్రిబ్యునల్ ప్రస్తుత ఛైర్మన్ ఎవరు?
నేషనల్ కంపెనీ లా ట్రిబ్యునల్ (NCLT) ప్రస్తుత అధ్యక్షుడు జస్టిస్ (రిటైర్డ్) అనుపిందర్ సింగ్ గ్రేవాల్.
2025లో ఏ భారతీయుడు రామన్ మెగసెసే అవార్డును గెలుచుకున్నారు?
భారతీయ స్వచ్ఛంద సంస్థ 'ఎడ్యుకేట్ గర్ల్స్' (Educate Girls) వ్యవస్థాపకురాలైన సఫీనా హుస్సేన్ 2025లో రామన్ మెగసెసే అవార్డును గెలుచుకున్నారు.
Disclaimer: This article is prepared for competitive exam preparation using publicly available information.
Join Our Community
Study with the ReadingRoomz Community
Join thousands of APPSC aspirants. Get daily current affairs, MCQs, PDFs, and preparation guidance — all in one place.
