Current Affairs 22 August 2026

లడఖ్‌లో హైకోర్టు బెంచ్‌ ఏర్పాటుకు కేంద్ర మంత్రివర్గం ఆమోదం

లడఖ్ కేంద్రపాలిత ప్రాంతంలో జమ్మూ & కాశ్మీర్ మరియు లడఖ్ హైకోర్టు బెంచ్‌ను ఏర్పాటు చేయడానికి కేంద్ర మంత్రివర్గం ఆమోదం తెలిపింది. ఈ నిర్ణయం న్యాయ లభ్యతను మెరుగుపరుస్తుందని, ముఖ్యంగా లడఖ్ మారుమూల ప్రాంతాల్లో నివసించే ప్రజలకు ఇది ఎంతో మేలు చేస్తుందని కేంద్ర హోం మంత్రి అమిత్ షా పేర్కొన్నారు.

ముఖ్యంగా, ఈ నిర్ణయం లడఖ్ కోసం ప్రత్యేక హైకోర్టును ఏర్పాటు చేయదు. జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2019లోని సెక్షన్ 75 ప్రకారం, జమ్మూ & కాశ్మీర్ మరియు లడఖ్ కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు 'జమ్మూ & కాశ్మీర్ మరియు లడఖ్ హైకోర్టు' ఉమ్మడి హైకోర్టుగా ఉంటుంది.

పరీక్షల కోసం ముఖ్యమైన అంశాలు:

• లడఖ్‌కు ప్రత్యేక హైకోర్టు లేదు.
• జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2019లోని సెక్షన్ 75, జమ్మూ & కాశ్మీర్ మరియు లడఖ్‌లకు ఉమ్మడి హైకోర్టును ఏర్పాటు చేయడానికి వీలు కల్పిస్తుంది.
• లడఖ్ శాసనసభ లేని కేంద్రపాలిత ప్రాంతం.
• లడఖ్ లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్: వినయ్ కుమార్ సక్సేనా.

ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఉన్నత విద్యా సంస్కరణలకు సంబంధించిన నాలుగు బిల్లులను ఆమోదించింది

ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ 2026 ఆగస్టులో ఉన్నత విద్యకు సంబంధించిన నాలుగు కీలక బిల్లులను ఏకగ్రీవంగా ఆమోదించింది. మానవ వనరుల అభివృద్ధి శాఖ మంత్రి నారా లోకేష్ ఈ బిల్లులను ప్రవేశపెట్టి, ఉన్నత విద్యా నియంత్రణ, ప్రైవేట్ విశ్వవిద్యాలయాలు, నైపుణ్య ఆధారిత విద్య మరియు అధ్యాపకుల నియామకంపై దృష్టి సారించారు.

'ఏపీ ఉన్నత విద్యా నియంత్రణ మరియు పర్యవేక్షణ కమిషన్ (సవరణ) బిల్లు-2026' ప్రకారం, ప్రస్తుతం ఉన్న నియంత్రణ కమిషన్‌ను ఒక కమిటీగా మార్చాలని ప్రతిపాదించారు; దీనివల్ల ఆ కమిటీ ప్రధాన పాత్ర కేవలం ఫీజుల నియంత్రణ మరియు ఉన్నత విద్య వాణిజ్యీకరణ నివారణకే పరిమితం అవుతుంది. ఇతర నియంత్రణ విధులను ఉన్నత విద్యా కమిషనర్ నిర్వహిస్తారు.

ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రైవేట్ విశ్వవిద్యాలయాల (స్థాపన మరియు నియంత్రణ) సవరణ బిల్లు, 2026, నిబంధనలను సరళీకృతం చేయడానికి మరియు ప్రైవేట్ ఉన్నత విద్యలో పెట్టుబడులను ప్రోత్సహించడానికి ఉద్దేశించబడింది. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రైవేట్ నైపుణ్య విశ్వవిద్యాలయాల (స్థాపన మరియు నియంత్రణ) బిల్లు, 2026, విద్య మరియు శ్రామిక శక్తి అవసరాల మధ్య ఉన్న అంతరాన్ని పూడ్చడానికి, పరిశ్రమలతో అనుసంధానమైన నైపుణ్య విశ్వవిద్యాలయాలకు ఒక చట్రాన్ని అందిస్తుంది.

'ఏపీ రాష్ట్ర విద్యాసంస్థల ఉపాధ్యాయ కేడర్ రిజర్వేషన్ల బిల్లు-2026', విశ్వవిద్యాలయ అధ్యాపకుల నియామకాల్లో రిజర్వేషన్లను అమలు చేయడానికి అవసరమైన చట్టపరమైన విధానాన్ని కల్పిస్తుంది. నియామక ప్రక్రియలో భాగంగా మొదటి దశలో 1,523 అధ్యాపక పోస్టులను భర్తీ చేయాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం యోచిస్తోంది.

'భవ్య' (BHAVYA) పథకం కింద ఆరు పారిశ్రామిక పార్కుల ఏర్పాటుకు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రతిపాదన

కేంద్ర ప్రభుత్వానికి చెందిన 'భారత్ పారిశ్రామిక వికాస్ యోజన' (BHAVYA) పథకం మొదటి దశలో భాగంగా, ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆరు రంగాల-ఆధారిత పారిశ్రామిక పార్కుల ఏర్పాటుకు ప్రతిపాదనలు సమర్పించింది. ఈ ప్రతిపాదనలు ప్రస్తుతం కేంద్ర ప్రభుత్వ పరిశీలనలో ఉన్నాయి మరియు 'ఛాలెంజ్ మోడ్' ఎంపిక ప్రక్రియ ద్వారా వీటిని పరిశీలిస్తున్నారు.

ప్రతిపాదించబడిన ఆరు పార్కులు:

1. ఏపీ స్పేస్ సిటీ – తిరుపతి జిల్లా
2. ఏపీ డ్రోన్ సిటీ – కర్నూలు జిల్లా
3. టేకులోడు ఏరోస్పేస్ మరియు డిఫెన్స్ పార్క్ – శ్రీ సత్యసాయి జిల్లా
4. మాకవారిపాలెం ఆర్గానిక్ ఫుడ్ పార్క్ - అనకాపల్లి జిల్లా
5. పునరుత్పాదక ఇంధన తయారీ ప్రాంతం – ప్రకాశం జిల్లా
6. వెల్దుర్తి మెగా టెక్స్‌టైల్ పార్క్ - పల్నాడు జిల్లా

'భవ్య' (BHAVYA) అనేది 'పరిశ్రమల ప్రోత్సాహం మరియు అంతర్గత వాణిజ్య శాఖ' (DPIIT) యొక్క ఒక కేంద్ర రంగ పథకం (Central Sector Scheme). దీని లక్ష్యం ఆరేళ్ల కాలంలో భారతదేశం అంతటా పెట్టుబడులకు సిద్ధంగా ఉన్న, 'ప్లగ్-అండ్-ప్లే' (వెంటనే కార్యకలాపాలు ప్రారంభించడానికి వీలైన) పారిశ్రామిక పార్కులను 100 వరకు అభివృద్ధి చేయడం. దీనికి మొత్తం ₹33,660 కోట్ల ఆర్థిక వ్యయం కేటాయించబడింది. మొదటి దశలో 50 ప్రాజెక్టులను ఎంపిక చేయాలని ప్రతిపాదించారు.

పరీక్షల కోసం ముఖ్యమైన అంశాలు:

• భవ్య - భారత్ ఆద్యోగిక్ వికాస్ యోజన.
• అమలు చేసే విభాగం: DPIIT, వాణిజ్య మరియు పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ.
• పథకం వ్యయం: ₹33,660 కోట్లు.
• లక్ష్యం: భారతదేశం అంతటా 100 'ప్లగ్-అండ్-ప్లే' పారిశ్రామిక పార్కులు.
• ఎంపిక ఛాలెంజ్ మోడ్ ద్వారా జరుగుతుంది.

ప్రధాన మంత్రి అన్నదాత ఆయ్ సంరక్షణ అభియాన్ (PM-AASHA)

'ప్రధాన మంత్రి అన్నదాత ఆయ్ సంరక్షణ అభియాన్' (PM-AASHA) అనేది భారత ప్రభుత్వపు ప్రధాన ధరల మద్దతు విధానం. రైతులు తమ పంటకు లాభదాయకమైన ధరలు పొందేలా చూడటం, కనీస మద్దతు ధర (MSP) అమలును బలోపేతం చేయడం మరియు రైతులు తమ పంటను తక్కువ ధరకు అమ్ముకోవాల్సిన దుస్థితిని (distress sales) తగ్గించడం దీని ముఖ్య ఉద్దేశాలు. ఈ పథకం సెప్టెంబర్ 2018లో ప్రారంభించబడింది.

ప్రస్తుతం PM-AASHAలో నాలుగు ప్రధాన అంశాలు ఉన్నాయి: ధరల మద్దతు పథకం (PSS), ధరల స్థిరీకరణ నిధి (PSF), ధరల లోటు చెల్లింపు పథకం (PDPS) మరియు మార్కెట్ జోక్య పథకం (MIS). PSS కింద, మార్కెట్ ధరలు కనీస మద్దతు ధర (MSP) కంటే తగ్గినప్పుడు, NAFED మరియు NCCF వంటి సంస్థల ద్వారా పప్పుధాన్యాలు, నూనెగింజలు మరియు కొప్రా (ఎండు కొబ్బరి)లను MSPకి సేకరిస్తారు.

PDPS కింద, భౌతిక సేకరణ అవసరం లేదు; అర్హులైన రైతులకు MSP మరియు నోటిఫైడ్ మార్కెట్ ధర మధ్య వ్యత్యాసం, నిర్దేశిత పరిమితులకు లోబడి, నేరుగా వారి బ్యాంకు ఖాతాలలోకి జమ అవుతుంది. MSP వర్తించని టమాటా, ఉల్లిపాయ మరియు బంగాళాదుంప వంటి త్వరగా పాడైపోయే వ్యవసాయ మరియు ఉద్యానవన వస్తువుల కోసం MIS ప్రధానంగా ఉపయోగించబడుతుంది. ధరల అస్థిరతను నియంత్రించడానికి ధరల స్థిరీకరణ నిధి నిత్యావసర వస్తువుల బఫర్ నిల్వలను నిర్వహిస్తుంది.

కేంద్ర ప్రభుత్వం 2026–27 సంవత్సరానికి PM-AASHA పథకం కింద ₹7,200 కోట్లను కేటాయించింది; ఇది 2025–26లో కేటాయించిన ₹6,941.36 కోట్ల కంటే ఎక్కువ. సేకరణ కార్యకలాపాలలో పారదర్శకత మరియు సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచడానికి ఆధార్-ఆధారిత ధృవీకరణ, e-NAM, e-Samriddhi మరియు e-Samyukti వంటి డిజిటల్ వ్యవస్థలను కూడా ఉపయోగిస్తున్నారు.

పరీక్షల కోసం ముఖ్యమైన అంశాలు:

• సెప్టెంబర్ 2018లో ప్రారంభించబడింది.
• లక్ష్యం: MSP ఆధారిత ధర మద్దతును బలోపేతం చేయడం మరియు సంక్షోభ అమ్మకాలను తగ్గించడం.
• నాలుగు భాగాలు: PSS, PSF, PDPS మరియు MIS.
• PSS ప్రధానంగా పప్పుధాన్యాలు, నూనెగింజలు మరియు కొప్రాను పరిధిలోకి తీసుకుంటుంది.
• ప్రధాన సేకరణ సంస్థలు: NAFED మరియు NCCF.
• PSS కింద, కందులు (Tur), మినపపప్పు (Urad) మరియు ఎర్ర కందిపప్పు (Masur) సేకరణ ఆయా రాష్ట్రాల ఉత్పత్తిలో 100% వరకు అనుమతించబడింది.
• MIS అనేది సాధారణంగా MSP వర్తించని, త్వరగా పాడైపోయే వస్తువులను కవర్ చేస్తుంది.
• 2026–27కి బడ్జెట్ కేటాయింపు: ₹7,200 కోట్లు.
• అమలుకు మద్దతు ఇచ్చే డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లలో ఇ-నామ్, ఇ-సమృద్ధి మరియు ఇ-సంయుక్తి ఉన్నాయి.

సత్కోసియా పులుల సంరక్షణ కేంద్రం

విధానపరమైన ఉల్లంఘనలు మరియు బలవంతపు తొలగింపుల ఆరోపణల నేపథ్యంలో, సత్కోసియా టైగర్ రిజర్వ్ (STR) నుండి గ్రామాలను తరలించడంపై విచారణ జరిపేందుకు ఒడిశా ప్రభుత్వం ఒక ఉన్నత స్థాయి విచారణ కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది. సత్కోసియా టైగర్ రిజర్వ్ ఒడిశాలో మహానది ఒడ్డున ఉంది మరియు ఇందులో సత్కోసియా గోర్జ్, బైసిపల్లి వన్యప్రాణి సంరక్షణ ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. దీనిని 2007లో టైగర్ రిజర్వ్‌గా ప్రకటించారు. 2022 అఖిల భారత పులుల అంచనా ప్రకారం సత్కోసియాలో పులుల జాడ లేదని, ఈ రిజర్వ్‌లో పులులు స్థానికంగా అంతరించిపోయాయని పేర్కొంది.

1. గ్రామాలను తరలించడం వల్ల ఇటీవల వార్తల్లో నిలిచిన 'సత్కోసియా టైగర్ రిజర్వ్' ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?
ఎ. జార్ఖండ్
బి. ఛత్తీస్గఢ్
సి. ఒడిశా
డి. పశ్చిమ బెంగాల్

2. A.P. ఉన్నత విద్యా నియంత్రణ మరియు పర్యవేక్షణ కమిషన్ (సవరణ) బిల్లు, 2026 ప్రకారం, ప్రస్తుతం ఉన్న నియంత్రణ కమిషన్‌ను కింది వాటిలో దేనిగా మార్చాలని ప్రతిపాదించారు?
ఎ. ఉన్నత విద్యా ట్రిబ్యునల్
బి. ఉన్నత విద్యా నియంత్రణ కమిటీ
సి. రాష్ట్ర విశ్వవిద్యాలయ గ్రాంట్ల బోర్డు
డి. ఉన్నత విద్యా ఆర్థిక మండలి

3. లడఖ్‌లో ఏ హైకోర్టు బెంచ్‌ను ఏర్పాటు చేయడానికి కేంద్ర మంత్రివర్గం ఇటీవల ఆమోదం తెలిపింది?
ఎ. హిమాచల్ ప్రదేశ్ హైకోర్టు
బి. జమ్మూ & కాశ్మీర్ మరియు లడఖ్ హైకోర్టు
సి. పంజాబ్ మరియు హర్యానా హైకోర్టు
డి. ఢిల్లీ హైకోర్టు

4. 'భారత్ పారిశ్రామిక వికాస్ యోజన' (BHAVYA) మొదటి దశలో ఆంధ్రప్రదేశ్ ఎన్ని రంగాల-ఆధారిత (sector-specific) పారిశ్రామిక పార్కులను ప్రతిపాదించింది?
ఎ. నాలుగు
బి. ఐదు
సి. ఆరు
డి. ఎనిమిది

5. 2026–27 సంవత్సరానికి 'ప్రధాన మంత్రి అన్నదాత ఆయ్ సంరక్షణ అభియాన్' (PM-AASHA) కోసం బడ్జెట్ కేటాయింపు ఎంత?
ఎ. ₹5,000 కోట్లు
బి. ₹6,500 కోట్లు
సి. ₹7,200 కోట్లు
డి. ₹8,000 కోట్లు