కరెంట్ అఫైర్స్ 24 ఏప్రిల్ 2026

సూడాన్‌లోని టూటీ ద్వీపం

వైట్ నైల్ మరియు బ్లూ నైల్ నదుల సంగమ స్థానంలో ఉన్న టూటీ ద్వీపం, సూడాన్‌లో కొనసాగుతున్న సంఘర్షణ సమయంలో పౌరుల దృఢ సంకల్పానికి ఒక శక్తివంతమైన చిహ్నంగా నిలిచింది.

సూడానీస్ సైన్యం మరియు రాపిడ్ సపోర్ట్ ఫోర్సెస్ (RSF) మధ్య జరిగిన యుద్ధ సమయంలో, ఈ ద్వీపం జూన్ 2023 నుండి మార్చి 2025 వరకు సుదీర్ఘ ముట్టడికి గురైంది.

సంఘర్షణ ప్రభావం

• ఈ ద్వీపం జూన్ 2023 నుండి మార్చి 2025 వరకు రాపిడ్ సపోర్ట్ ఫోర్సెస్ (RSF) ముట్టడిలో ఉంది.
• RSF ప్రజల రాకపోకలపై, ఆహారం, మందులు మరియు ఇంధనం సరఫరాపై తీవ్రమైన ఆంక్షలు విధించింది.
• నివాసితులు నిత్యావసర వస్తువులను తెచ్చుకోవడానికి మరియు ద్వీపం నుండి సురక్షితంగా బయటకు వెళ్లడానికి డబ్బు చెల్లించవలసి వచ్చింది.

ప్రస్తుత పరిస్థితి

• జనాభా సుమారు 30,000 నుండి కేవలం కొన్ని కుటుంబాలకు తీవ్రంగా తగ్గిపోయింది.
• చాలా మంది నివాసితులు పారిపోవలసి వచ్చింది, నిర్బంధించబడ్డారు లేదా ప్రాణాలు కోల్పోయారు.
• సూడానీస్ సైన్యం తిరిగి నియంత్రణ సాధించిన తర్వాత, నివాసితులు ఇప్పుడు తమ ఇళ్లకు తిరిగి రావడం ప్రారంభించారు.

మహానది జల వివాదాల ట్రిబ్యునల్

చాలాకాలంగా పెండింగ్‌లో ఉన్న మహానది నదీ జలాల పంపకం వివాదాన్ని పరిష్కరించుకోవడానికి ఒడిశా, ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రాలకు మహానది జల వివాదాల ట్రిబ్యునల్ (MWDT) చివరి అవకాశం ఇచ్చింది. మే 2, 2026 లోగా పరస్పర పరిష్కార సూత్రాన్ని సమర్పించాలని ట్రిబ్యునల్ రెండు రాష్ట్రాలను కోరింది. అలా చేయడంలో విఫలమైతే, వివాదంలోని యోగ్యతల ఆధారంగా తీర్పును వెలువరిస్తామని హెచ్చరించింది.

వివాదానికి కారణం

• మహానది నది ఛత్తీస్‌గఢ్‌లో పుట్టి ఒడిశాలోకి ప్రవహిస్తుంది.
• ఛత్తీస్‌గఢ్ 500కు పైగా ఆనకట్టలు, సుమారు 30 బ్యారేజీలను నిర్మించింది. ఎగువన నీటిని ఎక్కువగా వాడటం వల్ల దిగువన నీటి ప్రవాహం తగ్గిందని ఒడిశా ఆరోపిస్తోంది.
• జల పంపకం కోసం ఒడిశా 2018లో భారత సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించింది.
• ఆ తర్వాత, ఈ వివాదాన్ని పరిష్కరించడానికి జస్టిస్ బేలా ఎం త్రివేది నేతృత్వంలో, జస్టిస్ రవి రంజన్, జస్టిస్ ఇందర్‌మీత్ కౌర్‌లతో కలిసి ట్రిబ్యునల్‌ను ఏర్పాటు చేశారు.

మహానది నది గురించి

The Mahanadi river originates at  Amarkantak Hills/Sihawa Hills in Chattisgarh with a total length of 851 km. Before drain into the Bay of Bengal it flows 494km in Odisha state.

ఆంధ్రప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి నాదెండ్ల భాస్కరరావు ఇటీవలే మరణించారు

అవిభక్త ఆంధ్రప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి నాదెండ్ల భాస్కరరావు 90 ఏళ్ల వయసులో కన్నుమూశారు. 1984లో ఆయన 31 రోజుల పాటు చేసిన సంక్షిప్తమైన కానీ రాజకీయంగా కీలకమైన పదవీకాలం కోసం ఆయనను గుర్తుంచుకుంటారు.

చారిత్రాత్మక రాజకీయ ఘట్టం (1984)

• ఎన్టీఆర్ వైద్య చికిత్స కోసం విదేశాల్లో ఉన్నప్పుడు, భాస్కరరావు అంతర్గత తిరుగుబాటుకు నాయకత్వం వహించి, కొద్దికాలం పాటు ఆయనను పదవి నుంచి తొలగించారు.
• భారత రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో జరిగిన తొలి "కుట్ర తరహా రాజకీయ స్వాధీనాలలో" ఒకటిగా ఈ సంఘటన పరిగణించబడుతుంది.
• రాజకీయ స్థిరత్వంపై విస్తృత నిరసనలు, చర్చలకు దారితీసింది.

రాజ్యాంగ ప్రభావం

• ఈ రాజకీయ సంక్షోభం 52వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం (1985) ఆమోదానికి నేరుగా దోహదపడింది.
• వ్యక్తిగత లేదా రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం ఎన్నికైన ప్రతినిధులు పార్టీలు మారకుండా నిరోధించడానికి ఫిరాయింపుల నిరోధక చట్టాన్ని ప్రవేశపెట్టింది.

అనకాపల్లిలో ₹4,200 కోట్ల సౌర ఉత్పాదక యూనిట్

ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి ఎన్. చంద్రబాబు నాయుడు అనకాపల్లిలో రీన్యూ ఎనర్జీ గ్లోబల్ పీఎల్‌సి ఏర్పాటు చేయనున్న భారీ సోలార్ ఇంగాట్ మరియు వేఫర్ ఉత్పాదక కేంద్రానికి శంకుస్థాపన చేయనున్నారు.

అదనపు పెట్టుబడి

• ₹1,200 కోట్ల పెట్టుబడితో 100 మెగావాట్ల హైబ్రిడ్ పునరుత్పాదక ఇంధన క్యాప్టివ్ ప్లాంట్ (మొత్తం ప్రాజెక్ట్ పెట్టుబడి ₹5,400 కోట్లు)

ప్రాముఖ్యత

• సోలార్ ఇంగాట్‌లు మరియు వేఫర్‌లను (కీలక అప్‌స్ట్రీమ్ భాగాలు) తయారుచేసే భారతదేశంలోని మొట్టమొదటి ప్లాంట్.
• సోలార్ పీవీ తయారీలో బ్యాక్‌వర్డ్ ఇంటిగ్రేషన్‌ను ప్రోత్సహిస్తుంది.
• భారతదేశ పునరుత్పాదక ఇంధన సరఫరా గొలుసును బలోపేతం చేస్తుంది.

సంబంధిత పరిణామాలు

• సీఐఐ సమ్మిట్ 2025 (విశాఖపట్నం) సందర్భంగా అవగాహన ఒప్పందం (MoU) కుదిరింది.
• ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో రీన్యూ సంస్థ యొక్క ₹82,000 కోట్ల భారీ పెట్టుబడి నిబద్ధతలో ఇది ఒక భాగం.

పూర్వాంచల్ ఎక్స్‌ప్రెస్‌వేపై అత్యవసర ల్యాండింగ్ సౌకర్యాన్ని ప్రారంభించిన ఐఏఎఫ్

భారత వైమానిక దళం (ఐఏఎఫ్) 2026 ఏప్రిల్ 22న సుల్తాన్‌పూర్ జిల్లాలోని పూర్వాంచల్ ఎక్స్‌ప్రెస్‌వేపై అత్యవసర ల్యాండింగ్ సౌకర్యాన్ని (ఈఎల్‌ఎఫ్) విజయవంతంగా ప్రారంభించింది.

పగలు మరియు రాత్రి వేళల్లో ఈ యాక్టివేషన్ నిర్వహించబడింది, ఇది మెరుగైన కార్యాచరణ సంసిద్ధతను ప్రదర్శించింది.

అత్యవసర ల్యాండింగ్ సౌకర్యం యొక్క ప్రాముఖ్యత

• అత్యవసర పరిస్థితుల్లో విమానాలు రహదారులపై దిగడానికి వీలు కల్పిస్తుంది
• సాధారణ వైమానిక స్థావరాలు అందుబాటులో లేనప్పుడు లేదా దెబ్బతిన్నప్పుడు ఉపయోగపడుతుంది
• ఇది రక్షణ సంసిద్ధతను, కార్యాచరణ వశ్యతను మరియు విపత్తు ప్రతిస్పందన సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరుస్తుంది.

భారతదేశంలో అత్యవసర ల్యాండింగ్ సౌకర్యాలు (ELFలు)

జాతీయ పంచాయతీ రాజ్ దినోత్సవం – 24 ఏప్రిల్

పంచాయతీ రాజ్ మంత్రిత్వ శాఖ, 2026 ఏప్రిల్ 24న విజ్ఞాన్ భవన్‌లో జాతీయ పంచాయతీ రాజ్ దినోత్సవాన్ని (NPRD) జరుపుకోనుంది. భారతదేశంలో క్షేత్రస్థాయి ప్రజాస్వామ్యానికి సాధికారత కల్పించిన చారిత్రాత్మక రాజ్యాంగ సంస్కరణకు 33 ఏళ్లు పూర్తయిన సందర్భంగా ఈ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు.

జాతీయ పంచాయతీ రాజ్ దినోత్సవ నేపథ్యం

• ప్రతి సంవత్సరం ఏప్రిల్ 24న పాటిస్తారు
• 73వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం అమలులోకి వచ్చిన జ్ఞాపకార్థం జరుపుకుంటారు
• 1993లో అమల్లోకి వచ్చింది
• ఈ చట్టం పంచాయతీ రాజ్ సంస్థలకు (PRIs) రాజ్యాంగ హోదా కల్పించింది

73వ రాజ్యాంగ సవరణ యొక్క ముఖ్య లక్షణాలు

• మూడు అంచెల పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేసింది:
  • గ్రామ పంచాయతీ (గ్రామ స్థాయి)
  • పంచాయతీ సమితి (బ్లాక్ స్థాయి)
  • జిల్లా పరిషత్ (జిల్లా స్థాయి)
• ప్రవేశపెట్టినవి:
  • ప్రతి 5 సంవత్సరాలకు ఒకసారి ఎన్నికలు
  • ఎస్సీ/ఎస్టీ మరియు మహిళలకు రిజర్వేషన్
  • రాష్ట్ర ఆర్థిక సంఘం
  • గ్రామ సభను ఒక కీలక నిర్ణయాధికార సంస్థగా ఏర్పాటు చేయడం

జాతీయ పంచాయతీ రాజ్ దినోత్సవం 2026 ముఖ్యాంశాలు

• దేశవ్యాప్తంగా గ్రామ సభ సమావేశాలు నిర్వహించబడతాయి
• పంచాయతీ అభివృద్ధి సూచిక (PAI)-2.0
• ‘మేరీ పంచాయత్ మేరీ ధరోహర్’ కార్యక్రమం కింద పుస్తకాలు