కరెంట్ అఫైర్స్ 16 ఏప్రిల్ 2026

హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్ర దినోత్సవం – ఏప్రిల్ 15

భారతదేశంలో ఒక ప్రత్యేక పరిపాలనా విభాగంగా రాష్ట్రం ఏర్పడిన సందర్భాన్ని పురస్కరించుకుని, హిమాచల్ ప్రదేశ్ ఏప్రిల్ 15, 2026న 'హిమాచల్ దినోత్సవం' జరుపుకుంది.

ఏప్రిల్ 15, 1948న, సుమారు 30 చిన్న చిన్న కొండ సంస్థానాలను విలీనం చేయడం ద్వారా హిమాచల్ ప్రదేశ్ ఒక 'చీఫ్ కమిషనర్ ప్రావిన్స్'గా ఏర్పడింది. ఆ చారిత్రక ఘట్టాన్ని హిమాచల్ దినోత్సవం స్మరించుకుంటుంది. ఈ పరిణామం ఆ ప్రాంతంలో పరిపాలనా ఏకీకరణకు మరియు అభివృద్ధికి నాంది పలికింది.

ఆ తర్వాతి కాలంలో, జనవరి 25, 1971న హిమాచల్ ప్రదేశ్ పూర్తి స్థాయి రాష్ట్ర హోదాను పొంది, భారతదేశంలో 18వ రాష్ట్రంగా అవతరించింది. అప్పటి నుండి, రాష్ట్ర సాంస్కృతిక గుర్తింపు, ఐక్యత మరియు పురోగతికి ప్రతీకగా ప్రతి సంవత్సరం హిమాచల్ దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంటున్నారు.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 2027 జనగణన స్వీయ గణన ప్రారంభం

భారతదేశ తదుపరి జనాభా గణన కార్యక్రమంలో ఒక కీలక ముందడుగుగా, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 2027 జనగణన ప్రక్రియ 2026 ఏప్రిల్ 16 నుంచి ప్రారంభం కానుంది. తొలిసారిగా, ఈ జనగణన డిజిటల్ పద్ధతిలో నిర్వహించబడుతుంది. దీనిలో భాగంగా స్వీయ గణనను ప్రవేశపెట్టారు, దీని ద్వారా పౌరులు తమ వివరాలను ఆన్‌లైన్‌లో సమర్పించవచ్చు. ఇది సాంప్రదాయ కాగిత ఆధారిత సమాచార సేకరణ పద్ధతుల నుండి ఒక ముఖ్యమైన మార్పును సూచిస్తుంది.

రెండు దశల జనగణన ప్రక్రియ

జనగణన రెండు దశల్లో నిర్వహించబడుతుంది:

1. గృహాల జాబితా మరియు గృహ గణన (హెచ్‌ఎల్‌ఓ)

• ఇళ్లు మరియు భవనాలను లెక్కించడం
• మౌలిక సదుపాయాలు మరియు సౌకర్యాల అంచనా
• మానవ వనరులు మరియు లాజిస్టిక్స్ ప్రణాళికకు సహాయపడుతుంది

2. జనాభా గణన

• ఈ క్రింది జనాభా సంబంధిత సమాచారాన్ని సేకరించడం:
  • జనాభా పరిమాణం
  • వయస్సు, లింగం
  • అక్షరాస్యత, వృత్తి

2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో భారతదేశ ఎగుమతులు $860 బిలియన్ల మార్కును అధిగమించాయి

2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో భారతదేశ మొత్తం ఎగుమతులు (వస్తువులు + సేవలు కలిపి) $860.09 బిలియన్లకు చేరుకున్నాయి; ఇది గత ఆర్థిక సంవత్సరంతో పోలిస్తే 4.22% వృద్ధిని నమోదు చేసింది. ఆర్థిక అనిశ్చితులు ఉన్నప్పటికీ, ప్రపంచ వాణిజ్యంలో భారతదేశం ప్రదర్శించిన దృఢత్వాన్ని ఈ వృద్ధి స్పష్టం చేస్తోంది.

ముఖ్యాంశాలు

ఎగుమతుల పనితీరు

• మొత్తం ఎగుమతులు: $860.09 బిలియన్లు
• వస్తు ఎగుమతులు: $441.78 బిలియన్లు
• సేవల ఎగుమతులు: $418.31 బిలియన్లు
• పెట్రోలియేతర ఎగుమతులు: $387.88 బిలియన్లు

దిగుమతులు & వాణిజ్య నిల్వ

• మొత్తం దిగుమతులు: $979.40 బిలియన్లు
• వాణిజ్య లోటు: $119.30 బిలియన్లు

అగ్రశ్రేణి ఎగుమతి రంగాలు

• పెట్రోలియం ఉత్పత్తులు
• ఇంజనీరింగ్ వస్తువులు
• ఖనిజాలు (మైకా, బొగ్గు, ధాతువులు)
• హస్తకళలు
• ఇతర తృణధాన్యాలు (అత్యధిక వృద్ధి శాతం)

ప్రధాన ఎగుమతి గమ్యస్థానాలు

• సింగపూర్
• మలేషియా
• చైనా
• శ్రీ లంక
• టాంజానియా

2011 జనాభా లెక్కల ఆధారంగా నియోజకవర్గాల పునర్విభజనను కేంద్రం ప్రతిపాదించింది

భారతదేశంలో రాజకీయ ప్రాతినిధ్యాన్ని పునర్వ్యవస్థీకరించే లక్ష్యంతో, కేంద్ర ప్రభుత్వం రాజ్యాంగ (131వ సవరణ) బిల్లు, 2026 మరియు డీలిమిటేషన్ బిల్లు, 2026 ద్వారా కీలకమైన ఎన్నికల సంస్కరణలను ప్రతిపాదించింది.

1976 నుండి నిలిచిపోయిన నియోజకవర్గాల పునర్విభజన ప్రక్రియను పునఃప్రారంభించడం, మరియు నవీకరించిన జనాభా గణాంకాల (2011 జనాభా లెక్కలు) ఆధారంగా లోక్‌సభ మరియు రాష్ట్ర శాసనసభలలో సీట్లను పునఃపంపిణీ చేయడం ఈ ప్రతిపాదనల లక్ష్యం.

ప్రతిపాదించిన కీలక మార్పులు

1. లోక్‌సభ సంస్కరణలు

• మొత్తం సీట్ల సంఖ్య 850 వరకు పెరగవచ్చు
  • రాష్ట్రాలకు 815 సీట్లు
  • కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు 35 సీట్లు
• తాజా జనాభా లెక్కల ఆధారంగా రాష్ట్రాల మధ్య సీట్ల పునఃపంపిణీ

2. రాష్ట్ర శాసనసభలు

• ఆర్టికల్ 170 (శాసనసభల కూర్పు)కు సవరణ
• జనాభా మార్పుల ఆధారంగా శాసనసభ సీట్ల సంఖ్యను పునఃసర్దుబాటు చేస్తారు
• రాష్ట్రాల్లోని నియోజకవర్గాల సరిహద్దులను తిరిగి గీస్తారు (డీలిమిటేషన్)

3. రాజ్యాంగపరమైన స్తంభన తొలగింపు

• సీట్ల పునఃపంపిణీపై ఉన్న ప్రస్తుత స్తంభనను (1976 నుండి) తొలగిస్తారు
• 2026 జనాభా లెక్కల తర్వాత వరకు డీలిమిటేషన్‌ను వాయిదా వేసే మునుపటి నిబంధనను తొలగిస్తారు

4. మహిళా రిజర్వేషన్

• లోక్‌సభ మరియు రాష్ట్ర శాసనసభలలో మహిళలకు 33% రిజర్వేషన్.
• తాజా నియోజకవర్గాల పునర్విభజన తర్వాత మాత్రమే అమలు చేయబడుతుంది

5. నియోజకవర్గాల పునర్విభజన కమిషన్

• కేంద్రం ద్వారా ఏర్పాటు చేయబడుతుంది
• నియోజకవర్గాల పునర్విభజన కమిషన్‌లో వీరు ఉంటారు:
  • పదవీ విరమణ చేసిన/ప్రస్తుత సుప్రీం కోర్టు న్యాయమూర్తి (అధ్యక్షుడు)
  • ఒక ఎన్నికల సంఘం ప్రతినిధి
  • ఒక రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషనర్

6. సమాఖ్య ఆందోళనలు

• అధిక జనాభా పెరుగుదల ఉన్న రాష్ట్రాలు (ఉదా., ఉత్తర భారతదేశం) సీట్లను పొందే అవకాశం ఉంది.
• తక్కువ జనాభా పెరుగుదల కారణంగా దక్షిణ రాష్ట్రాలలో దామాషా ప్రాతినిధ్యం తగ్గవచ్చు.
• సమాఖ్య సమతుల్యత మరియు ప్రాతినిధ్యంలో సమానత్వంపై చర్చను లేవనెత్తుతుంది.

మొదటి BRICS ఆరోగ్య కార్యవర్గ సమావేశానికి భారతదేశం ఆతిథ్యం

ప్రపంచ ఆరోగ్య సహకారాన్ని బలోపేతం చేయడంపై దృష్టి సారిస్తూ, తన BRICS అధ్యక్ష బాధ్యతల నిర్వహణలో భాగంగా, భారతదేశం న్యూఢిల్లీలో మొదటి BRICS ఆరోగ్య కార్యవర్గ (HWG) సమావేశం 2026కు ఆతిథ్యం ఇచ్చింది.

ఈ సమావేశానికి బ్రెజిల్, రష్యా, భారతదేశం, చైనా, దక్షిణాఫ్రికా వంటి BRICS సభ్య దేశాల ప్రతినిధులతో పాటు, ఈజిప్ట్, ఇథియోపియా, UAE మరియు ఇండోనేషియా వంటి కొత్త సభ్య దేశాల ప్రతినిధులు కూడా హాజరయ్యారు.

బ్రిక్స్ 2026 థీమ్ “స్థితిస్థాపకత, ఆవిష్కరణ, సహకారం మరియు సుస్థిరత కోసం నిర్మాణం”

ఆహార వృధాలో భారతదేశం ప్రపంచవ్యాప్తంగా రెండవ స్థానంలో ఉంది

UNEP ఫుడ్ వేస్ట్ ఇండెక్స్ రిపోర్ట్ 2024 ఆధారంగా ఇటీవల జరిపిన ఒక విశ్లేషణ, విస్తృతమైన ఆకలితో పాటు భారీ ఆహార వృధా అనే తీవ్రమైన ప్రపంచ మరియు జాతీయ సమస్యను హైలైట్ చేస్తుంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా, ప్రతి సంవత్సరం సుమారు 1.05 బిలియన్ టన్నుల ఆహారం వృధా అవుతుంది. ప్రధానంగా ఈ రంగాలలో ఆహార వృధా జరుగుతుంది:

• గృహ స్థాయిలో – 60%
• ఆహార సేవల రంగంలో – 28%
• రిటైల్ రంగంలో – 12%

ఇంత సమృద్ధి ఉన్నప్పటికీ, దాదాపు 7.83 మిలియన్ల మంది ప్రజలు ఆకలిని ఎదుర్కొంటున్నారు మరియు 310 కోట్లకు పైగా ప్రజలు ఆరోగ్యకరమైన ఆహారాన్ని పొందలేకపోతున్నారు, ఇది ఆహార పంపిణీ వ్యవస్థలలో ఒక పెద్ద అసమతుల్యతను సూచిస్తుంది.

మన దేశ పరిస్థితి

ఆహార వృధాలో భారతదేశం ప్రపంచవ్యాప్తంగా రెండవ స్థానంలో ఉంది. సుమారుగా:

• ఏటా 78–80 మిలియన్ టన్నుల ఆహారం వృధా అవుతుంది.
• అంచనా విలువ – ₹1.55 లక్షల కోట్లు.

అదే సమయంలో:

• భారతదేశంలో దాదాపు 1.94 కోట్ల మంది ప్రజలు పోషకాహార లోపంతో బాధపడుతున్నారు.
• ప్రపంచ ఆకలి సూచికలో భారతదేశం 111వ స్థానంలో ఉంది.

ఆహార నష్టం కొరత వల్ల కాకుండా, అసమర్థత వల్ల జరుగుతోందనే ఒక కీలకమైన సమస్యను ఇది ప్రతిబింబిస్తుంది.

ఆహార వృధాకు కారణాలు

• పంట కోత తర్వాత సరైన నిల్వ సౌకర్యాలు లేకపోవడం.
• కోల్డ్-చైన్ మౌలిక సదుపాయాల కొరత.
• సమర్థవంతం కాని సరఫరా గొలుసులు.
• ఆహారాన్ని వృధా చేసే సాంస్కృతిక పద్ధతులు.

పర్యావరణంపై ప్రభావం

• కుళ్ళిపోతున్న ఆహారం నుండి విడుదలయ్యే మీథేన్‌కు అధిక ఉష్ణోగ్రత పెంచే శక్తి ఉంది.
• ప్రపంచ గ్రీన్‌హౌస్ వాయు ఉద్గారాలలో 8–10% ఆహార వ్యర్థాల వల్లే జరుగుతున్నాయి.

పశ్చిమ ఆసియా సంఘర్షణ 25 లక్షల మంది భారతీయులను పేదరికంలోకి నెట్టవచ్చు: యూఎన్‌డీపీ నివేదిక

ఐక్యరాజ్యసమితి అభివృద్ధి కార్యక్రమం (యూఎన్‌డీపీ) ఇటీవల విడుదల చేసిన ఒక నివేదిక, కొనసాగుతున్న పశ్చిమ ఆసియా సంఘర్షణ వల్ల భారతదేశంతో సహా ఆసియా మరియు పసిఫిక్ దేశాలపై పడుతున్న తీవ్రమైన ఆర్థిక మరియు మానవ అభివృద్ధి ప్రభావాలను ప్రముఖంగా ప్రస్తావించింది.

"మధ్యప్రాచ్యంలో సైనిక ఉద్రిక్తత: ఆసియా మరియు పసిఫిక్ అంతటా మానవ అభివృద్ధి ప్రభావాలు" అనే శీర్షికతో విడుదలైన ఈ నివేదిక ప్రకారం, పెరుగుతున్న ఇంధన ధరలు, రవాణా ఖర్చులు మరియు ముడిసరుకుల ఖర్చుల ద్వారా ఈ సంక్షోభం ఆర్థిక వ్యవస్థలను గణనీయంగా ప్రభావితం చేస్తుందని, తద్వారా కుటుంబాల కొనుగోలు శక్తిని తగ్గించి, ఆహార అభద్రతను పెంచుతుందని అంచనా.

భారతదేశంపై ప్రభావం

• ఈ సంక్షోభం కారణంగా భారతదేశంలో సుమారు 25 లక్షల (25 కోట్ల) మంది ప్రజలు పేదరికంలోకి జారిపోతారని అంచనా.
• భారతదేశ పేదరికపు రేటు 23.9% నుండి 24.2%కి పెరగవచ్చు.
• కింది కారణాల వల్ల భారతదేశం తీవ్రంగా ప్రభావితమయ్యే అవకాశం ఉంది:
  • 90% పైగా ముడి చమురు దిగుమతులపై ఆధారపడటం.
  • ఇంధన సరఫరాల కోసం పశ్చిమ ఆసియాపై గణనీయంగా ఆధారపడటం.

విస్డెన్ అల్మానాక్ 2026 అవార్డులు

క్రికెట్ ప్రపంచంలో అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకమైన గుర్తింపులలో ఒకటైన విస్డెన్ అల్మానాక్ 2026 అవార్డుల వేడుకలో భారత క్రికెటర్లు అద్భుతమైన ప్రదర్శన కనబరిచారు.

అవార్డు గ్రహీతలు:

• ఉత్తమ మహిళా క్రికెటర్ – దీప్తి శర్మ
• ఉత్తమ పురుష క్రికెటర్ – మిచెల్ స్టార్క్
• ఉత్తమ టీ20 క్రికెటర్ – అభిషేక్ శర్మ

ఇంగ్లాండ్‌తో జరిగిన టెస్ట్ సిరీస్‌లో వారి ప్రదర్శన ఆధారంగా, నలుగురు భారత ఆటగాళ్లు శుభ్‌మన్ గిల్, రవీంద్ర జడేజా, రిషబ్ పంత్, మరియు మహమ్మద్ సిరాజ్‌లు కూడా 'ఫైవ్ క్రికెటర్స్ ఆఫ్ ది ఇయర్' జాబితాలో చోటు దక్కించుకున్నారు.

విస్డెన్ అల్మానాక్ గురించి

• విస్డెన్ క్రికెటర్స్ అల్మానాక్ ప్రపంచంలోని అత్యంత పురాతన మరియు ప్రతిష్టాత్మక క్రికెట్ ప్రచురణలలో ఒకటి.
• ఇది 1864లో ఇంగ్లాండ్‌లో తొలిసారిగా ప్రచురించబడింది.
• ఈ అవార్డును తరచుగా "క్రికెట్ బైబిల్" అని పిలుస్తారు.