కరెంట్ అఫైర్స్ 09 ఏప్రిల్ 2026

అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లో ప్రధాన జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టులకు కేబినెట్ ఆమోదం

నరేంద్ర మోడీ అధ్యక్షతన జరిగిన ఆర్థిక వ్యవహారాల కేబినెట్ కమిటీ (సీసీఈఏ), ఇంధన సామర్థ్యాన్ని, మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధిని పెంపొందించేందుకు అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లో రెండు ప్రధాన జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టులకు ఆమోదం తెలిపింది.

కలై-II జల విద్యుత్ ప్రాజెక్ట్ (హెచ్‌ఈపీ)

• ప్రదేశం: లోహిత్ నది, అంజావ్ జిల్లా
• సామర్థ్యం: 1200 మెగావాట్లు
• పెట్టుబడి: ₹14,105.83 కోట్లు
• వార్షిక ఉత్పత్తి: 4852.95 మిలియన్ యూనిట్లు (MU)
• లోహిత్ బేసిన్‌లో ఇది మొదటి జల విద్యుత్ ప్రాజెక్ట్

కమలా జల విద్యుత్ ప్రాజెక్ట్ (హెచ్‌ఈపీ)

• ప్రదేశం: కమలా నది, క్రా దాడి & కురుంగ్ కుమే జిల్లాలు
• సామర్థ్యం: 1720 మెగావాట్లు
• పెట్టుబడి: ₹26,069.50 కోట్లు
• వార్షిక ఉత్పత్తి: 6870 మిలియన్ యూనిట్లు (MU)

అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లోని ఇతర జల విద్యుత్ ప్రాజెక్టులు

• ఎటాలిన్ – 3097 మెగావాట్లు
• సుబన్‌సిరి లోయర్ – 2000 మెగావాట్లు
• దిబాంగ్ మల్టీపర్పస్ – 2880 మెగావాట్లు పథకాలు

ప్రధాన మంత్రి ముద్రా యోజన (PMMY) 11 సంవత్సరాలు పూర్తి చేసుకుంది

ప్రధాన మంత్రి ముద్రా యోజన భారతదేశంలో ఆర్థిక సమ్మిళితం మరియు సూక్ష్మ-వ్యవస్థాపకతను ప్రోత్సహించడంలో ఒక ప్రధాన మైలురాయిగా నిలుస్తూ, (PMMY) పథకం ఏప్రిల్ 8, 2026న 11 సంవత్సరాలు పూర్తి చేసుకుంది. చిన్న పారిశ్రామికవేత్తలకు పూచీకత్తు లేని రుణాలను అందించే "నిధులు లేని వారికి నిధులు సమకూర్చడం" అనే లక్ష్యంతో ఈ పథకం 2015లో ప్రారంభించబడింది.

ముఖ్యాంశాలు

• ఈ పథకం ప్రారంభమైనప్పటి నుండి 57.79 కోట్ల రుణాల ద్వారా ₹40.07 లక్షల కోట్లకు పైగా పంపిణీ చేసింది.
• MSMEలు మరియు చిన్న వ్యాపారాలకు మద్దతునిస్తూ, కార్పొరేటేతర, వ్యవసాయేతర ఆదాయాన్నిచ్చే కార్యకలాపాల కోసం ఈ రుణాలు అందించబడతాయి.
• దాదాపు మూడింట రెండు వంతుల రుణాలు మహిళా పారిశ్రామికవేత్తలకు మంజూరు చేయబడ్డాయి, ఇది బలమైన లింగ సమానత్వాన్ని సూచిస్తుంది.

రుణాల వర్గీకరణలు

PMMY కింద, వ్యాపార దశ ఆధారంగా రుణాలను ఈ విధంగా వర్గీకరించారు:

• శిశు – ₹50,000 వరకు రుణాలు
• కిషోర్ – ₹50,000 నుండి ₹5 లక్షల వరకు రుణాలు
• తరుణ్ – ₹5 లక్షల నుండి ₹10 లక్షల వరకు రుణాలు
• తరుణ్ ప్లస్ – ₹10 లక్షల నుండి ₹20 లక్షల వరకు రుణాలు

భారత-ఈజిప్ట్ సంయుక్త ప్రత్యేక దళాల విన్యాసం ‘Cyclone-IV’

ఈజిప్ట్‌లోని అన్షాస్ వద్ద ఏప్రిల్ 9 నుండి 17, 2026 వరకు నిర్వహించిన భారత-ఈజిప్ట్ సంయుక్త ప్రత్యేక దళాల విన్యాసం ‘Cyclone-IV’ యొక్క నాలుగవ ఎడిషన్‌లో పాల్గొనడానికి భారత సైనిక బృందం ఈజిప్ట్‌కు బయలుదేరింది.

ముఖ్యాంశాలు

• ఈ విన్యాసం యొక్క మునుపటి ఎడిషన్ భారతదేశంలో నిర్వహించబడింది, ఇది ఇరు దేశాల మధ్య పెరుగుతున్న ద్వైపాక్షిక సహకారాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది.
• భారతదేశం మరియు ఈజిప్ట్ మధ్య రక్షణ సహకారాన్ని బలోపేతం చేసే ప్రయత్నంలో భాగంగా ఈ విన్యాసం నిర్వహించబడింది.
• భారత బృందంలో ప్రత్యేక దళాల యూనిట్ల నుండి 25 మంది సిబ్బంది ఉన్నారు, వీరు ఈజిప్ట్ దళాలతో కలిసి శిక్షణ పొందారు.

NITI ఆయోగ్ నివేదిక: “రుణగ్రహీతల నుండి నిర్మాతల వైపు: మహిళలు మరియు భారతదేశం యొక్క వికసిస్తున్న రుణ మార్కెట్”

NITI ఆయోగ్ ఏప్రిల్ 7, 2026న “రుణగ్రహీతల నుండి నిర్మాతల వైపు: మహిళలు మరియు భారతదేశం యొక్క వికసిస్తున్న రుణ మార్కెట్” (From Borrowers to Builders: Women and India’s Evolving Credit Market) అనే శీర్షికతో ఒక నివేదికను విడుదల చేసింది. ఈ నివేదికను మహిళా పారిశ్రామికవేత్తల వేదిక (WEP), TransUnion CIBIL మరియు MicroSave Consulting సహకారంతో రూపొందించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• భారతదేశంలోని మహిళలు మొత్తం ₹76 లక్షల కోట్ల రుణ పోర్ట్‌ఫోలియోను కలిగి ఉన్నారు, ఇది మొత్తం వ్యవస్థాగత రుణాలలో 26% వాటాను కలిగి ఉంది.
• 2017 నుండి మహిళల రుణ వినియోగం (credit exposure) 4.8 రెట్లు పెరిగింది, ఇది బలమైన ఆర్థిక సమ్మిళితత్వాన్ని సూచిస్తుంది.
• 2017 మరియు 2025 మధ్య, రుణ లావాదేవీలలో చురుకుగా ఉన్న మహిళా రుణగ్రహీతల సంఖ్య 9% సమ్మేళన వార్షిక వృద్ధి రేటుతో (CAGR) పెరిగింది.
• మహిళల మధ్య రుణ విస్తరణ (credit penetration) 2017లో 19% నుండి 2025 నాటికి 36%కి పెరిగింది.

వర్ధమాన పోకడలు

• మహిళలు సూక్ష్మ రుణాల (microfinance loans) నుండి రిటైల్ మరియు వ్యాపార రుణాల వైపు మళ్లుతున్నారు, ఇది వారి మెరుగైన ఆర్థిక సామర్థ్యాన్ని సూచిస్తుంది.
• 2022 మరియు 2025 మధ్య మహిళా పారిశ్రామికవేత్తలకు వాణిజ్య రుణాలు 31% CAGRతో వేగంగా వృద్ధి చెందాయి.
• వ్యక్తిగత రుణాలు మరియు బంగారు రుణాలు అత్యంత సాధారణంగా పొందుతున్నవిగా ఉండగా, గృహ రుణాలు కూడా పెరుగుతున్నాయి, ఇది ఆస్తుల యాజమాన్యం పెరుగుదలను సూచిస్తుంది.
• మహిళల రుణ లభ్యతలో వృద్ధి దక్షిణ రాష్ట్రాల నుండి బీహార్ మరియు ఉత్తర ప్రదేశ్ వంటి ఉత్తర రాష్ట్రాలకు కూడా విస్తరిస్తోంది.

పునరుత్పాదక ఇంధన సామర్థ్యంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా భారతదేశం 3వ స్థానం

2025 కోసం విడుదల చేసిన ప్రపంచ గణాంకాల ప్రకారం, పునరుత్పాదక ఇంధన స్థాపిత సామర్థ్యంలో భారతదేశం బ్రెజిల్‌ను అధిగమించి ప్రపంచవ్యాప్తంగా 3వ స్థానాన్ని దక్కించుకుంది. ఈ ప్రకటనను కేంద్ర నూతన మరియు పునరుత్పాదక ఇంధన, వినియోగదారుల వ్యవహారాలు, ఆహార మరియు ప్రజా పంపిణీ శాఖల మంత్రి ప్రహ్లాద్ జోషి చేశారు.

ముఖ్యాంశాలు

• భారతదేశం యొక్క మొత్తం పునరుత్పాదక ఇంధన స్థాపిత సామర్థ్యం సుమారు 250 GWకి చేరుకోగా, మొత్తం శిలాజేతర ఇంధన సామర్థ్యం 283.46 GWకి చేరుకుంది.
• భారతదేశం తన 2030 లక్ష్యానికి ముందే, 2025 నాటికి తన మొత్తం స్థాపిత విద్యుత్ సామర్థ్యంలో 50% శిలాజేతర వనరుల నుండి సాధించడం ద్వారా ఒక ప్రధాన మైలురాయిని చేరుకుంది.
• గరిష్ట స్థాయిలో (జూలై 2025), పునరుత్పాదక ఇంధనం 51.5% విద్యుత్ డిమాండ్‌ను తీర్చింది.
• 2025–26లో మొత్తం విద్యుత్ ఉత్పత్తిలో శిలాజేతర ఇంధన వనరుల వాటా 29.2%గా ఉంది.

పునరుత్పాదక సామర్థ్యం యొక్క విభజన

• సౌర విద్యుత్ – 150.26 గిగావాట్లు
• పవన విద్యుత్ – 56.09 గిగావాట్లు
• జీవ శక్తి – 11.75 గిగావాట్లు
• చిన్న జలవిద్యుత్ – 5.17 గిగావాట్లు
• పెద్ద జలవిద్యుత్ – 51.41 గిగావాట్లు

భవిష్యత్ లక్ష్యాలు: 2030 నాటికి 500 గిగావాట్ల శిలాజేతర ఇంధన సామర్థ్యాన్ని సాధించాలని భారతదేశం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

బెంగళూరులో SMOPS-2026 అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష సదస్సు జరిగింది

అంతరిక్ష నౌక మిషన్ కార్యకలాపాలపై (SMOPS-2026) రెండవ అంతర్జాతీయ సదస్సు భారతదేశంలోని బెంగళూరులో ఏప్రిల్ 8–10, 2026 తేదీలలో జరుగుతోంది. ఈ సదస్సును ఇస్రో (ISRO), ఆస్ట్రోనాటికల్ సొసైటీ ఆఫ్ ఇండియా (ASI) మరియు ఇంటర్నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ ఆస్ట్రోడైనమిక్స్ (IAA) సంయుక్తంగా నిర్వహిస్తున్నాయి.

సదస్సు యొక్క థీమ్: “స్మార్ట్ మరియు సుస్థిర అంతరిక్ష మిషన్ నిర్వహణ కోసం వినూత్న కార్యకలాపాలు – తదుపరి తరం”

ముఖ్యాంశాలు

• ఈ సదస్సు అంతరిక్ష మిషన్ కార్యకలాపాలు, ఏఐ & రోబోటిక్స్, మానవ అంతరిక్ష యాత్రలు, అంతరిక్ష వ్యవస్థలలో సైబర్‌సెక్యూరిటీ వంటి అంశాలపై దృష్టి సారిస్తుంది.
• 120కి పైగా మౌఖిక ప్రదర్శనలు మరియు 88 పోస్టర్ ప్రదర్శనలు నిర్వహించబడ్డాయి.