కరెంట్ అఫైర్స్ 01 ఏప్రిల్ 2026
Add as a preferred Source on Googleవిషయ సూచిక
నేషనల్ కరెంట్ అఫైర్స్
ప్రధానమంత్రి గుజరాత్ పర్యటన
గుజరాత్లోని బనస్కాంత జిల్లా, వావ్-థరాద్ ప్రాంతంలో ₹20,000 కోట్లకు పైగా విలువైన అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులను ప్రధానమంత్రి ప్రారంభించి, శంకుస్థాపన చేశారు.
ముఖ్యాంశాలు:
ఈ ప్రాజెక్టులు ఈ క్రింది వాటితో సహా పలు రంగాలను విస్తరించి ఉన్నాయి:
- రోడ్లు మరియు రహదారులు
- రైలు అనుసంధానం
- ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలు
- గృహనిర్మాణం (PM ఆవాస్ యోజన)
ఈ కార్యక్రమాలు ఉత్తర గుజరాత్లో అనుసంధానం, ఆర్థిక వృద్ధి మరియు ఉపాధి అవకాశాలను పెంపొందించడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి.
ముఖ్య పరిణామాలు:
- ఖావడా పునరుత్పాదక ఇంధన పార్కు (4.5 GW సామర్థ్యం) కు అనుసంధానించబడిన విద్యుత్ ప్రసార ప్రాజెక్టులు
- అంతర్జాతీయ సరిహద్దు సమీపంలో ఉన్న వ్యూహాత్మక ఆస్తి అయిన డీసా విమానాశ్రయం విస్తరణ.
- అహ్మదాబాద్–ధోలేరా ఎక్స్ప్రెస్వే కారిడార్ అభివృద్ధి
- రైల్వే గేజ్ మార్పిడి గిరిజన ప్రాంతాలకు అనుసంధానాన్ని మెరుగుపరుస్తుంది
- ప్రధానమంత్రి సానంద్లో కేన్స్ టెక్నాలజీ సెమీకండక్టర్ ప్లాంట్ను ప్రారంభించారు.
న్యాయ సేతు AI చాట్బాట్ మరియు ‘దిషికా’ మస్కట్ ప్రారంభించబడ్డాయి
సాంకేతికత ద్వారా న్యాయ ప్రాప్యతను మెరుగుపరచడానికి, భారత ప్రభుత్వం DISHA కార్యక్రమం కింద ‘న్యాయ సేతు’ (Nyaya Setu) AI చాట్బాట్ను, దాని మస్కట్ ‘దిశిక’తో పాటు ప్రారంభించింది.
ముఖ్యాంశాలు:
- న్యాయ సేతు అనేది పౌరులకు వారి చట్టపరమైన హక్కులు, కోర్టు విధానాలు మరియు చట్టపరమైన విషయాలలో అనుసరించాల్సిన దశలను అర్థం చేసుకోవడంలో సహాయపడటానికి రూపొందించబడిన, వాయిస్ ఆధారిత, బహుభాషా AI-ఆధారిత న్యాయ సహాయకుడు.
- ముఖ్యంగా భాషాపరమైన మరియు విధానపరమైన అడ్డంకులను ఎదుర్కొంటున్న వారికి న్యాయ ప్రాప్యతను పెంపొందించడమే ఈ కార్యక్రమం లక్ష్యం.
- ఈ చాట్బాట్ను ఎలక్ట్రానిక్స్ మరియు ఐటీ మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని 'డిజిటల్ ఇండియా భాషణి' విభాగం అభివృద్ధి చేసింది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ కరెంట్ అఫైర్స్
ఆంధ్రప్రదేశ్ బియ్యం సంచులపై QR కోడ్ విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టింది.
బియ్యం సంచులపై QR కోడ్లను ముద్రించే వినూత్న కార్యక్రమాన్ని ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రారంభించింది; దీనివల్ల వినియోగదారులు ఆ పంటను పండించిన రైతును మరియు దాని మూలాన్ని గుర్తించగలుగుతారు.
ముఖ్యాంశాలు:
ఈ కార్యక్రమం కింద, పాఠశాలలు మరియు సంక్షేమ వసతి గృహాలకు సరఫరా చేసే బియ్యంపై క్యూఆర్ కోడ్లను ముద్రిస్తారు. దీనివల్ల ఆ ఆహారాన్ని ఎవరు పండించారో, ఎక్కడ పండించారో విద్యార్థులు తెలుసుకోగలుగుతారు.
ఈ నమూనా SPSR నెల్లూరు జిల్లాలో అమలు చేయబడుతోంది; ఇక్కడ వీరికి బియ్యం పంపిణీ చేయబడుతుంది:
- సుమారు 41,000 పాఠశాలలు
- 400కు పైగా సంక్షేమ వసతి గృహాలు
ప్రస్తుత సీజన్లో 2 లక్షల టన్నుల వరి ధాన్యాన్ని సేకరించాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది; ఇందులో ఇప్పటికే 60,000 టన్నులకు పైగా ధాన్యం సేకరించబడింది.
ప్రాముఖ్యత:
- భారతదేశంలోనే మొట్టమొదటి వినూత్న కార్యక్రమం
- ఆహార సరఫరా గొలుసులో పారదర్శకతను ప్రోత్సహిస్తుంది
- రైతుల కృషిని గుర్తిస్తుంది మరియు గౌరవిస్తుంది.
- రైతు-వినియోగదారుల అనుబంధాన్ని బలపరుస్తుంది.
పాలిటి మరియు గవర్నెన్స్
భారతదేశంలో నియోజకవర్గాల పునర్విభజన
రాజ్యాంగంలోని 81వ అధికరణం ప్రకారం, సమాన ప్రాతినిధ్యాన్ని కల్పించే ఉద్దేశంతో లోక్సభ స్థానాలను జనాభా ఆధారంగా కేటాయిస్తారు. అయితే, 2002 నాటి 84వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం, 2026 తర్వాత జరిగే మొదటి జనాభా గణన పూర్తయ్యే వరకు ఈ స్థానాల సంఖ్యను స్తంభింపజేసింది.
జనాభా గణన ఫలితాల తర్వాత (2028 నాటికి వెలువడే అవకాశం ఉంది), ఒక డీలిమిటేషన్ కమిషన్ ఏర్పాటు చేయబడుతుంది; ఈ మార్పులు 2029 లోక్సభ ఎన్నికలలో ప్రతిబింబించే అవకాశం ఉంది.
ప్రధాన సమస్య:
జనాభా పెరుగుదలను విజయవంతంగా నియంత్రించిన రాష్ట్రాలు (దక్షిణ, కొన్ని ఉత్తర రాష్ట్రాల వంటివి) తమ సాపేక్ష ప్రాతినిధ్యాన్ని కోల్పోయే అవకాశం ఉండగా, అధిక జనాభా కలిగిన రాష్ట్రాలు మరిన్ని స్థానాలను పొందే అవకాశం ఉంది.
ప్రతిపాదిత పరిష్కారం:
నిపుణులు డెమోగ్రాఫిక్ పెర్ఫార్మెన్స్ (DemPer) సూత్రాన్ని ప్రవేశపెట్టాలని సూచిస్తున్నారు, ఇది ఈ క్రింది అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటుంది:
- జనాభా పరిమాణం
- జనన రేట్ల తగ్గింపులో విజయం
ఈ విధానం, జనాభా ఆధారిత ప్రాతినిధ్యాన్ని న్యాయబద్ధమైన సమాఖ్యవాదంతో సమతుల్యం చేయడం ద్వారా, మెరుగైన పరిపాలన కలిగిన రాష్ట్రాలు శిక్షించబడకుండా ఉండేలా చూడటాన్ని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
- Delimitation is carried out by an independent body called the Delimitation Commission, whose decisions cannot be challenged in any court.
- It is based on Census data, ensuring that representation reflects population changes.
- The number of Lok Sabha seats has been frozen since 1971, due to the 84th Constitutional Amendment (2002), and will be revised after Census 2026.
- The principle behind delimitation comes from Article 81 of the Constitution, which ensures equal representation.
- It not only redraws boundaries but also allocates seats to states and reserves seats for SC/ST communities.
కర్ణాటక గౌరవ హత్యల నిరోధక బిల్లును ఆమోదించింది.
వ్యక్తులను ముఖ్యంగా కులాంతర జంటలను హింస మరియు బలవంతం నుండి రక్షించే లక్ష్యంతో, కర్ణాటక శాసనసభ 'కర్ణాటక వివాహ స్వేచ్ఛా ఎంపిక మరియు గౌరవం, సంప్రదాయాల పేరిట జరిగే నేరాల నివారణ, నిషేధ బిల్లు, 2026'ను ఆమోదించింది.
ముఖ్యాంశాలు:
ఇద్దరు వయోజనులు వివాహం చేసుకోవాలని నిర్ణయించుకున్న తర్వాత తల్లిదండ్రులు, కుటుంబం, కులం లేదా సమాజం యొక్క సమ్మతి అవసరం లేదని ఈ బిల్లు స్పష్టంగా పేర్కొంటూ, వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ సూత్రాన్ని బలపరుస్తుంది.
"గౌరవం" మరియు సంప్రదాయం పేరుతో బెదిరింపులు, వేధింపులు లేదా హింసను ఎదుర్కొంటున్న జంటలకు ఇది చట్టపరమైన రక్షణను కల్పిస్తుంది.
ప్రధాన నిబంధనలు:
- పరువు హత్యలకు కనీసం 5 ఏళ్ల జైలు శిక్ష
- జంటల సామాజిక బహిష్కరణను నేరంగా పరిగణించడం
- ఫిర్యాదు చేసిన 6 గంటలలోపు పోలీసు రక్షణ
- ప్రతి జిల్లాలో సురక్షిత గృహాల ఏర్పాటు
- ప్రత్యేక విభాగం మరియు 24 గంటల హెల్ప్లైన్ ఏర్పాటు (Eva Nammava Vedike)
- న్యాయ సహాయం మరియు కౌన్సెలింగ్ సేవలకు అందుబాటు
గౌరవప్రదమైన మరణ హక్కును సుప్రీం కోర్టు పునరుద్ఘాటించింది.
హరీష్ రాణా v. యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా (2026) కేసులో, సుప్రీం కోర్టు ఆర్టికల్ 21 కింద 'గౌరవప్రదంగా మరణించే హక్కు'ను పునరుద్ఘాటిస్తూ, ప్రాణాన్ని నిలబెట్టే చికిత్సను ఉపసంహరించుకోవడానికి అనుమతినిచ్చింది.
ముఖ్యాంశాలు:
భారతదేశంలో కారుణ్య మరణ న్యాయశాస్త్ర పరిణామంలో ఒక ముఖ్యమైన ముందడుగుగా, క్లినికల్లీ అసిస్టెడ్ న్యూట్రిషన్ అండ్ హైడ్రేషన్ (CANH) ఉపసంహరణకు కోర్టు తొలిసారిగా అనుమతి ఇచ్చింది.
ప్రధాన మార్పులు:
- పలు వైద్య బోర్డు ఆమోదాలను తగ్గించడం ద్వారా ప్రక్రియను సులభతరం చేయడం
- తప్పనిసరి తక్షణ న్యాయ పర్యవేక్షణను తొలగించారు
- రోగుల స్వయంప్రతిపత్తి మరియు నిర్ణయాధికారాలను బలోపేతం చేయడం
రక్షణ
INS దునగిరి మరియు INS సంశోధక్ భారత నావికాదళానికి పంపిణీ చేయబడ్డాయి
భారత నౌకాదళం ఐఎన్ఎస్ దునగిరి మరియు ఐఎన్ఎస్ సంశోధక్ అనే రెండు ముఖ్యమైన స్వదేశీ నౌకలను అందుకుంది. ఇది సముద్ర సామర్థ్యాలను బలోపేతం చేయడంలో మరియు స్వదేశీ రక్షణ తయారీని ప్రోత్సహించడంలో ఒక ముఖ్యమైన ముందడుగు.
INS దునగిరి
- ఐఎన్ఎస్ దునగిరి అనేది కోల్కతాలోని గార్డెన్ రీచ్ షిప్బిల్డర్స్ అండ్ ఇంజనీర్స్ సంస్థ ప్రాజెక్ట్ 17A కింద నిర్మించిన నీలగిరి-తరగతి స్టెల్త్ గైడెడ్-మిస్సైల్ ఫ్రిగేట్.
- ప్రాజెక్ట్ 17A కింద ప్రణాళిక చేయబడిన ఏడు నౌకలలో ఇది ఐదవది. దీనిని భారత నావికాదళ యుద్ధనౌక రూపకల్పన బ్యూరో రూపొందించింది. ఈ ఫ్రిగేట్లు అధునాతన స్టెల్త్ ఫీచర్లతో కూడి ఉన్నాయి మరియు నావికా యుద్ధంలో బహుముఖ ముప్పులను ఎదుర్కోగల సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉన్నాయి.
INS సంశోధక్
INS సంశోధక్ అనేది Sandhayak-తరగతి సర్వే నౌకల శ్రేణిలో నాలుగవ మరియు చివరి నౌక; దీనిని కూడా GRSE నిర్మించింది. ఇది ఒక హైడ్రోగ్రాఫిక్ సర్వే నౌక, దీనిని ఈ క్రింది ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగిస్తారు:
- సముద్ర కార్యకలాపాలలో సహాయపడటం
- సముద్ర అడుగుభాగాల చిత్రణ
- నావిగేషన్కు మద్దతు
తొలి తదుపరి తరం ఆఫ్షోర్ పెట్రోల్ వెస్సెల్ ‘శాచి’ ప్రారంభించబడింది
భారతదేశం, గోవా షిప్యార్డ్ లిమిటెడ్ (గోవా) వద్ద ‘శాచి’ (Yard 1280) అనే తన మొట్టమొదటి తదుపరి తరం ఆఫ్షోర్ పెట్రోల్ నౌకను (NGOPV) ప్రారంభించింది.
ముఖ్యాంశాలు:
స్వదేశీ నౌకా నిర్మాణ కార్యక్రమాలలో భాగంగా భారత నౌకాదళం కోసం అభివృద్ధి చేయబడుతున్న పదకొండు NGOPVలలో ‘శాచి’ మొదటిది.
నౌకలు ఇక్కడ నిర్మించబడుతున్నాయి:
- గోవా షిప్యార్డ్ లిమిటెడ్ (GSL), గోవా
- గార్డెన్ రీచ్ షిప్ బిల్డర్స్ అండ్ ఇంజనీర్స్, కోల్కతా
NGOPVల విధులు:
ఈ నౌకలు వీటితో సహా బహుళ-రంగ కార్యకలాపాల కోసం రూపొందించబడ్డాయి:
- సముద్ర నిఘా మరియు రక్షణ
- గాలింపు మరియు రక్షణ (SAR)
- విదేశీ ఆస్తుల రక్షణ
- మానవీయ సహాయం మరియు విపత్తు ఉపశమనం (HADR)
- పైరసీ నిరోధక కార్యకలాపాలు
ప్రత్యేకతలు:
- భారతీయ పురాణాలలోని పాత్రల పేర్ల మీదగా నామకరణం చేయబడింది
- ‘శాచి’ అంటే “సహాయం అందించే వ్యక్తి”.
- ఓడ చిహ్నంలో ఉర్సా మేజర్ నక్షత్రరాశి మరియు లైట్హౌస్ చిహ్నం ఉంటాయి
INS మాల్వన్ భారత నౌకాదళానికి అప్పగించబడింది.
కొచ్చిలోని కొచ్చిన్ షిప్యార్డ్ లిమిటెడ్ నిర్మించిన రెండవ జలాంతర్గామి వ్యతిరేక యుద్ధ నిస్సార జల నౌక (ASW SWC) ‘మాళ్వాన్’ను భారత నౌకాదళం స్వీకరించింది. భారతదేశ తీర రక్షణ మరియు జలాంతర్గామి నిఘా సామర్థ్యాలను బలోపేతం చేయడానికి రూపొందించిన ఎనిమిది ASW SWCల శ్రేణిలో మాళ్వాన్ ఒకటి. ఛత్రపతి శివాజీ మహారాజ్ సముద్ర వారసత్వంతో ముడిపడి ఉన్న మహారాష్ట్రలోని చారిత్రాత్మక తీర పట్టణమైన మాళ్వాన్ పేరును ఈ నౌకకు పెట్టారు.
సాంకేతిక లక్షణాలు:
- పొడవు: సుమారు 80 మీటర్లు
- విస్థాపన: సుమారు 1,100 టన్నులు
- చాలక వ్యవస్థ: వాటర్జెట్ చాలక వ్యవస్థ
- టార్పెడోలు, జలాంతర్గామి వ్యతిరేక రాకెట్ లాంచర్లతో కూడినది.
విధులు:
- జలాంతర్గామి వ్యతిరేక యుద్ధం
- తీరప్రాంత నిఘా
- మైన్ యుద్ధం
- తక్కువ తీవ్రత గల సముద్ర కార్యకలాపాలు (LIMO)
డైలీ కరెంట్ అఫైర్స్ క్విజ్
నేటి కరెంట్ అఫైర్స్ ఆధారంగా పరీక్షా ఆధారిత బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు
Disclaimer: This article is prepared for competitive exam preparation using publicly available information.
