కరెంట్ అఫైర్స్ 26 మార్చ్ 2026

ఎస్సీ హోదాపై సుప్రీం కోర్టు తీర్పు

హిందూమతం, బౌద్ధమతం లేదా సిక్కుమతాన్ని అవలంబించే వ్యక్తులకు మాత్రమే షెడ్యూల్డ్ కులాల (SC) హోదా లభిస్తుందని భారత సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ఇచ్చింది.

ముఖ్యాంశాలు:

• ఈ తీర్పు రాజ్యాంగం (షెడ్యూల్డ్ కులాలు) ఆదేశం, 1950 పై ఆధారపడి ఉంది.
• నిబంధన 3 స్పష్టంగా పేర్కొంటోంది:
  • హిందూమతం, సిక్కుమతం (1956లో చేర్చబడింది) మరియు బౌద్ధమతం (1990లో చేర్చబడింది) అనుసరించే వ్యక్తులు మాత్రమే SC హోదాకు అర్హులు.
• ఇతర మతాలకు (క్రైస్తవం లేదా ఇస్లాం వంటివి) మారడం ఈ క్రింది వాటికి దారితీస్తుంది:
  • SC హోదా తక్షణ రద్దు
  • రిజర్వేషన్లు మరియు చట్టపరమైన రక్షణల (SC/ST చట్టంతో సహా) నష్టం

కేసు నేపథ్యం:

• పిటిషనర్: ఎస్.సి. (మాదిగ సామాజిక వర్గం)లో జన్మించి, తదనంతరం క్రైస్తవ మతంలోకి మారారు.
• SC/ST (అత్యాచారాల నివారణ) చట్టం, 1989 కింద కేసు దాఖలు చేయబడింది.
• కోర్ట్ తీర్పు:
  • క్రైస్తవం కుల వ్యవస్థను గుర్తించదు.
  • కాబట్టి, మతమార్పిడి తర్వాత SC ప్రయోజనాలను పొందలేరు.

ముఖ్యమైన పరిశీలనలు:

• “Profess” means publicly practicing a religion, not just personal belief.
• SC status and conversion to other religions are mutually exclusive.

Re-conversion Rule:

SC హోదాను తిరిగి పొందడానికి, ఒక వ్యక్తి తప్పక:

• సమాజం చేత తిరిగి ఆమోదించబడాలి
• అసలు కులాన్ని నిరూపించుకోవాలి
• నిజమైన పునఃమార్పిడిని చూపించాలి

స్టార్టప్ ఎకోసిస్టమ్‌ను ప్రోత్సహించేందుకు డీపీఐఐటీ, రేజర్‌పేతో అవగాహన ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది.

వాణిజ్య మరియు పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని పరిశ్రమలు మరియు అంతర్గత వాణిజ్య ప్రోత్సాహక విభాగం (DPIIT), భారతదేశ స్టార్టప్ పర్యావరణ వ్యవస్థను బలోపేతం చేసేందుకు ఫిన్‌టెక్ సంస్థ Razorpayతో ఒక అవగాహన ఒప్పందం (MoU) కుదుర్చుకుంది.

ఇది వీటికి ప్రాప్యతను కల్పిస్తుంది:

• ఆర్థిక సాధనాలు మరియు డిజిటల్ చెల్లింపు పరిష్కారాలు
• మార్గదర్శకత్వం మరియు వ్యవస్థాపకుల సాధికారత కార్యక్రమాలు
• నిర్మాణాత్మక మార్గదర్శకత్వం మరియు పర్యావరణ వ్యవస్థ మద్దతు

స్టార్టప్ సహాయక వేదిక

ఈ చొరవ కింద ప్రారంభించబడిన ఒక ప్రత్యేక వేదిక, కంపెనీ ఏర్పాటుకు సంబంధించిన మద్దతును మరియు ప్రభుత్వ పథకాలకు (కేంద్ర, రాష్ట్ర) ప్రాప్యతను అందిస్తుంది.

కేబినెట్ కొత్త NDC లక్ష్యాలను (2031-2035) ఆమోదించింది.

కేంద్ర మంత్రివర్గం 2031 కాలానికి భారతదేశపు నవీకరించిన జాతీయ నిర్ధారిత సహకారాన్ని (NDC) ఆమోదించింది.

ప్రధాన లక్ష్యాలు:

• 2035 నాటికి GDP ఉద్గార తీవ్రతలో 47% తగ్గింపు (2005 స్థాయిల నుండి)
• 2035 నాటికి శిలాజేతర ఇంధన వనరుల నుండి 60% విద్యుత్ ఉత్పాదక సామర్థ్యం
• 2035 నాటికి అడవుల ద్వారా 3.5–4.0 బిలియన్ టన్నుల CO₂ తుల్య కార్బన్ సింక్‌ను సృష్టించడం.
• 2070 నాటికి నికర శూన్య ఉద్గారాలను సాధించాలనే దీర్ఘకాలిక లక్ష్యం

ముఖ్యాంశాలు:

• భారతదేశం 2005 మరియు 2020 మధ్య ఉద్గారాల తీవ్రతను ఇప్పటికే 36% తగ్గించింది.
• లక్ష్యం కంటే ముందే, ఫిబ్రవరి 2026 నాటికి 52.57% శిలాజేతర ఇంధన ఆధారిత విద్యుత్ సామర్థ్యాన్ని సాధించింది.
• 2021 నాటికి, 2.29 బిలియన్ టన్నుల CO₂ తుల్యానికి సమానమైన కార్బన్ సింక్‌ను సృష్టించింది.

జాతీయంగా నిర్ధారిత సహకారానికి మద్దతునిచ్చే కార్యక్రమాలు

• పర్యావరణ అనుకూల జీవనశైలి (LiFE) ఉద్యమం
• జాతీయ హరిత హైడ్రోజన్ మిషన్
• ప్రధానమంత్రి సూర్య ఘర్: ముఫ్త్ బిజిలీ యోజన
• PM-KUSUM పథకం
• ఇంటర్నేషనల్ సోలార్ అలయన్స్ (ISA)

‘ఏకాత్మ మానవ దర్శన్’పై అంతర్జాతీయ సదస్సు

భారత ఉపరాష్ట్రపతి సి. పి. రాధాకృష్ణన్, మైసూరులోని కర్ణాటక రాష్ట్ర సార్వత్రిక విశ్వవిద్యాలయం (KSOU)లో “ఏకాత్మ మానవ దర్శనం – భారతదేశ ప్రపంచ దృక్పథం” అనే అంశంపై జరిగిన అంతర్జాతీయ సదస్సును వర్చువల్‌గా ప్రారంభించారు.

ముఖ్యాంశాలు:

• డా. శ్యామ ప్రసాద్ ముఖర్జీ రీసెర్చ్ ఫౌండేషన్
• ఈ సదస్సు ఏకాత్మ మానవ దర్శనం (సమగ్ర మానవతావాదం) 60 ఏళ్ల పూర్తిని సూచిస్తుంది.
• ఈ తత్వాన్ని పండిట్ దీనదయాళ్ ఉపాధ్యాయ ప్రతిపాదించారు.

14వ WTO మంత్రివర్గ సదస్సు

ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ (WTO) యొక్క 14వ మంత్రివర్గ సదస్సు (MC14), కామెరూన్ అధ్యక్షతన, 2026 మార్చి 26 నుండి 29 వరకు కామెరూన్‌లోని యౌండేలో నిర్వహించబడుతుంది.

ముఖ్యాంశాలు:

• భారత ప్రతినిధి బృందానికి కేంద్ర వాణిజ్య, పరిశ్రమల శాఖ మంత్రి పీయూష్ గోయల్ నేతృత్వం వహిస్తారు.
• ఈ సదస్సులో WTO సభ్య దేశాల వాణిజ్య మంత్రులు పాల్గొంటారు.

సవరించిన UDAN పథకం

కేంద్ర మంత్రివర్గం, మొత్తం ₹28,840 కోట్ల వ్యయంతో, 10 సంవత్సరాల కాలానికి (2026–27 ఆర్థిక సంవత్సరం నుండి 2035–36 ఆర్థిక సంవత్సరం వరకు) 'ప్రాంతీయ అనుసంధాన పథకం – సవరించిన UDAN'కు ఆమోదం తెలిపింది.

ప్రధాన లక్ష్యాలు:

• సేవలు అందని మరియు తక్కువ సేవలు అందుతున్న ప్రాంతాలకు ప్రాంతీయ విమాన అనుసంధానాన్ని మెరుగుపరచడం
• సామాన్య పౌరులకు అందుబాటు ధరలో విమాన ప్రయాణాన్ని ప్రోత్సహించడం
• Tier-2 మరియు Tier-3 నగరాల్లో ఆర్థిక వృద్ధి, పర్యాటకం మరియు వాణిజ్యాన్ని పెంపొందించడం
• మారుమూల ప్రాంతాలలో అత్యవసర సేవలు మరియు ఆరోగ్య సంరక్షణ సదుపాయాన్ని మెరుగుపరచడం

ప్రధాన భాగాలు:

1. విమానాశ్రయాల అభివృద్ధి (మూలధన వ్యయం):
   • 100 విమానాశ్రయాల అభివృద్ధి
   • వ్యయం: ₹12,159 కోట్లు
2. నిర్వహణ మరియు పర్యవేక్షణ:
   • 441 విమానాశ్రయాలకు ఆర్థిక సహాయం
   • అంచనా వ్యయం: ₹2,577 కోట్లు
3. హెలిప్యాడ్‌ల అభివృద్ధి
   • 200 ఆధునిక హెలిప్యాడ్‌లు నిర్మించబడనున్నాయి.
   • వ్యయం: ₹3,661 కోట్లు
4. సాధ్యత అంతర నిధులు (VGF)
   • విమానయాన సంస్థలకు ఆర్థిక సహాయం
   • మొత్తం కేటాయింపు: ₹10,043 కోట్లు
5. విమానాల కొనుగోలు
   • HAL ధృవ్ హెలికాప్టర్ల (Pawan Hans కోసం) మరియు HAL డోర్నియర్ విమానాల (Alliance Air కోసం) సేకరణ

నేపథ్యం

• 162.47 లక్షలకు పైగా ప్రయాణికులకు సేవలు అందించబడ్డాయి.
• మొదటిసారి UDAN పథకం అక్టోబర్ 2016లో ప్రారంభించబడింది.

ఇప్పటివరకు సాధించిన విజయాలు:

• 663 మార్గాలు అందుబాటులోకి వచ్చాయి
• 95 విమానాశ్రయాలు/హెలిపోర్ట్‌లు/జల విమానాశ్రయాలు అనుసంధానించబడ్డాయి

Bio-RIDE పథకం

జీవ సాంకేతిక పరిశోధన, ఆవిష్కరణలు మరియు వ్యవస్థాపకతను బలోపేతం చేయడానికి 'బయోటెక్నాలజీ రీసెర్చ్ ఇన్నోవేషన్ అండ్ ఎంటర్‌ప్రెన్యూర్‌షిప్ డెవలప్‌మెంట్' (Bio-RIDE) పథకం రూపొందించబడింది. 2021-22 నుండి 2025-26 వరకు సాగే 15వ ఆర్థిక సంఘం కాలంలో, సుమారు రూ. 9,197 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో ఈ పథకం 2024 సెప్టెంబర్ 18న ప్రారంభించబడింది.

ముఖ్య లక్షణాలు:

• మూడు భాగాలను సమన్వయిస్తుంది:
  • జీవసాంకేతిక పరిశోధన మరియు అభివృద్ధి
  • పారిశ్రామిక మరియు వ్యవస్థాపక అభివృద్ధి
  • జీవ తయారీ & జీవ స్థాపన కేంద్రం
• లక్ష్యం:
  • జీవ ఆవిష్కరణలు మరియు వ్యవస్థాపకతను ప్రోత్సహించడం
  • విద్యా పరిశోధన మరియు పరిశ్రమల మధ్య అంతరాన్ని పూరించడం
  • జీవ సాంకేతికత మరియు జీవ ఉత్పాదక రంగాలలో భారతదేశ స్థానాన్ని బలోపేతం చేయచడం

ప్రధాన విజయాలు:

• భారతదేశపు మొట్టమొదటి స్వదేశీ యాంటీబయాటిక్ (Nafithromycin) అభివృద్ధి
• హెమోఫిలియా A కోసం జన్యు చికిత్సలో పురోగతి
• 20,000 TB జీనోమ్ సీక్వెన్సింగ్ పూర్తి (Dare2eraD TB కార్యక్రమం)
• COVID-19 టీకాల అభివృద్ధి (ZyCoV-D, Corbevax)
• భారతీయ జీవ సంబంధిత దత్తాంశ కేంద్రం (IBDC) ఏర్పాటు
• పరిశోధన కోసం 10,000 జన్యువుల దత్తాంశం ప్రారంభం

భారతదేశంలో ప్రధాన డ్రోన్ కార్యక్రమాలు

భారత ప్రభుత్వం బహుళ కార్యక్రమాల ద్వారా డ్రోన్ పర్యావరణ వ్యవస్థను ప్రోత్సహిస్తోంది; ఇందులో మానవరహిత విమాన వ్యవస్థల (UAS) సామర్థ్య నిర్మాణంలో 'SwaYaan' ప్రాజెక్టు కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది.

ముఖ్యాంశాలు:

• SwaYaan ప్రాజెక్టు కింద 32,000 మందికి పైగా లబ్ధిదారులకు శిక్షణ
• భారతదేశవ్యాప్తంగా 900కి పైగా కార్యకలాపాల ద్వారా శిక్షణ నిర్వహించబడింది.
• 30 ప్రముఖ సంస్థలను (IITలు, NITలు, IIITలు మొదలైనవి) భాగస్వామ్యం చేస్తూ, 'హబ్-అండ్-స్పోక్' నమూనాను ఉపయోగించి దీనిని అమలు చేశారు.

SwaYaan దృష్టి సారించే రంగాలు:

• డ్రోన్ ఎలక్ట్రానిక్స్
• మార్గదర్శకత్వం, దిశానిర్దేశం మరియు నియంత్రణ (GNC)
• ఏరో మెకానిక్స్
• డ్రోన్ అనువర్తనాలు
• అలైడ్ UAS సాంకేతికతలు

ఇతర ప్రధాన డ్రోన్ కార్యక్రమాలు:

• రిమోట్ పైలట్ శిక్షణా సంస్థలు (RPTOలు)
  • 251 అధీకృత సంస్థలు
  • 42,000 మందికి పైగా శిక్షణ పొందిన రిమోట్ పైలట్లు
• నమో డ్రోన్ దీదీ పథకం
  • స్వయం సహాయక బృందాల మహిళలకు డ్రోన్ నిర్వహణలో శిక్షణ
  • 500+ శిక్షణ పొందిన డ్రోన్ పైలట్లు
• PMKVY 4.0:
  • డ్రోన్‌లతో సహా అభివృద్ధి చెందుతున్న సాంకేతికతలలో నైపుణ్యాభివృద్ధి
  • 25,000 మందికి పైగా అభ్యర్థులకు శిక్షణ
• పుష్పక్ మిషన్
  • స్వదేశీ డ్రోన్ సాంకేతిక అభివృద్ధిపై దృష్టి సారించడం