కరెంట్ అఫైర్స్ 25 మార్చ్ 2026

‘Max’ మెసెంజర్ యాప్

నిఘా ఆందోళనల నడుమ ‘Max’ మెసెంజర్ యాప్‌ను ప్రోత్సహిస్తున్న రష్యా

• VK అభివృద్ధి చేసిన 'Max' అనే కొత్త మెసేజింగ్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌ను రష్యా ప్రోత్సహిస్తోంది.
• ఈ యాప్ ఎండ్-టు-ఎండ్ ఎన్‌క్రిప్షన్ కలిగి లేదు, ఇది ప్రభుత్వ నిఘా ను పెంచుతుంది.
• రష్యా వాట్సాప్ మరియు టెలిగ్రామ్ వంటి ప్రముఖ యాప్‌లను ఏకకాలంలో నియంత్రిస్తోంది.
• Max, వీటితో సహా అనేక సేవలను అనుసంధానిస్తుంది:
  • సందేశాలు మరియు సామాజిక మాధ్యమాలు
  • డిజిటల్ గుర్తింపు
  • బ్యాంకింగ్ మరియు చెల్లింపులు
  • ప్రభుత్వ సేవలకు అందుబాటు

GLP-1 (Ozempic) బరువు తగ్గించే ఔషధాలపై ప్రభుత్వం నిఘా పెంచింది

• GLP-1 ఆధారిత బరువు తగ్గించే మందుల దుర్వినియోగాన్ని నివారించడానికి, భారతదేశ ఔషధ నియంత్రణ సంస్థ వాటిపై నియంత్రణ పర్యవేక్షణను కఠినతరం చేసింది.
• ఫార్మసీలు, ఆన్‌లైన్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు మరియు వెల్నెస్ క్లినిక్‌ల ద్వారా అనధికారిక అమ్మకాలు, ప్రచారం జరగడం వల్ల ఆందోళనలు తలెత్తాయి.
• ఈ మందులు కఠినమైన వైద్యుని ప్రిస్క్రిప్షన్ కింద మాత్రమే ఆమోదించబడ్డాయి — ప్రధానంగా వీరి ద్వారా:
  • ఎండోక్రినాలజిస్టులు – అంతఃస్రావక వ్యవస్థ (హార్మోన్లు, జీవక్రియ మరియు పునరుత్పత్తి) యొక్క రుగ్మతలను నిర్ధారించి, చికిత్స చేసే ప్రత్యేక వైద్యులు.
  • అంతర్గత వైద్య నిపుణులు
  • గుండె వైద్యులు (నిర్దిష్ట కేసుల కోసం)

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో AMNS ఇండియా ఉక్కు కర్మాగారం ప్రారంభం

• ArcelorMittal Nippon Steel India వారి భారీ ఉక్కు కర్మాగారానికి రాజయ్యపేటలో శంకుస్థాపన జరిగింది.
• ఈ ప్రాజెక్టు ₹1.36 లక్షల కోట్ల పెట్టుబడిని కలిగి ఉంది, తద్వారా ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని అతిపెద్ద పారిశ్రామిక ప్రాజెక్టులలో ఒకటిగా నిలుస్తుంది.
• ఈ ప్లాంట్, సంవత్సరానికి మొత్తం 17.8 మిలియన్ టన్నుల (MTPA) సామర్థ్యంతో రెండు దశల్లో అభివృద్ధి చేయబడుతుంది.
• మొదటి దశ ఉత్పత్తి 2028 నాటికి ప్రారంభమవుతుందని ఆశిస్తున్నారు. ఈ ప్రాజెక్టులో ఇవి ఉన్నాయి:
  • ఒక ప్రత్యేక ఓడరేవు (₹11,198 కోట్లు)
  • రహదారి మౌలిక సదుపాయాలు మరియు అనుసంధానం
  • ఈ ప్రాజెక్టు కోసం 5,000 ఎకరాలకు పైగా భూమి కేటాయించబడింది.

ఆంధ్రప్రదేశ్ నగర గ్యాస్ పంపిణీ (CGD) విధానాన్ని ప్రారంభించింది.

స్వచ్ఛ ఇంధన లభ్యతను పెంపొందించేందుకు ఆంధ్రప్రదేశ్ 'నగర గ్యాస్ పంపిణీ' (CGD) విధానాన్ని ప్రారంభించింది.

• పైపుల ద్వారా సహజ వాయువు సరఫరా మౌలిక సదుపాయాలను విస్తరించడానికి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఒక కొత్త నగర వాయు పంపిణీ (CGD) విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టింది.
• గృహాలు, పరిశ్రమలు మరియు వాణిజ్య వినియోగదారులకు స్వచ్ఛమైన శక్తి లభ్యతను పెంపొందించడమే ఈ విధానం లక్ష్యం.
• ముఖ్య లక్షణాలు:
  • వేగవంతమైన ఆమోదాల కోసం ఏకగవాక్ష అనుమతి విధానం
  • విధాన పర్యవేక్షణ కోసం రాష్ట్ర స్థాయి వినియోగ సేవల సమన్వయ కమిటీ (SLUCC)
  • కలెక్టర్ల నేతృత్వంలోని జిల్లా స్థాయి కమిటీలు
• డీమ్డ్ ఆమోద నిబంధన
  • మార్గ హక్కు (RoW) అనుమతిని 21 రోజులలోపు మంజూరు చేయాలి.
  • ఆలస్యమైతే, 30 రోజుల తర్వాత ఆమోదం స్వయంచాలకంగా మంజూరు చేయబడుతుంది.

అనధికార డిజిటల్ లావాదేవీలు మరియు మోసాల గుర్తింపుపై RBI విధాన రూపకల్పన

• భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) అనధికారిక ఎలక్ట్రానిక్ బ్యాంకింగ్ లావాదేవీలకు సంబంధించిన తన మార్గదర్శకాలను (2026) సవరించింది.
• అల్ప విలువ కలిగిన మోసాల కేసుల కోసం ఒక కొత్త పరిహార యంత్రాంగం ప్రవేశపెట్టబడింది.
• RBI మోసాలను నిజ సమయంలో గుర్తించడానికి AI, ML మరియు Big Data analytics వినియోగాన్ని ప్రోత్సహిస్తోంది.
• డిజిటల్ చెల్లింపుల మోసాలను పర్యవేక్షించడానికి ఇండియన్ డిజిటల్ పేమెంట్ ఇంటెలిజెన్స్ కార్పొరేషన్ (IDPIC) ఏర్పాటు చేయబడింది (2025).
• సైబర్ మోసాలలో ఉపయోగించే మ్యూల్ ఖాతాలను గుర్తించడానికి ఆర్‌బిఐ “మ్యూల్‌హంటర్.ఏఐ”ని ప్రారంభించింది; ఇది ప్రస్తుతం 26 బ్యాంకులలో పనిచేస్తోంది. బ్యాంకులకు ఈ క్రింది సూచనలు ఇవ్వబడ్డాయి:
  • నిజ-సమయ లావాదేవీల పర్యవేక్షణ వ్యవస్థలను ఉపయోగించడం
  • మోసాల గుర్తింపు కోసం AI/ML సాధనాలను వినియోగించడం

RBI ఆర్థిక అక్షరాస్యత కార్యక్రమాలు

• ఆర్థిక అక్షరాస్యత కేంద్రం (CFL) – 2,421 కేంద్రాలు
• ఆర్థిక అక్షరాస్యత వారం (FLW)
• "RBI కెహతా హై" మరియు "SEBI vs SCAM" వంటి ప్రచారాలు

జాతీయ AI నైపుణ్య అభివృద్ధి కార్యక్రమం

సృజనాత్మక ఆర్థిక వ్యవస్థను ప్రోత్సహించేందుకు కేంద్రం జాతీయ ఏఐ నైపుణ్య శిక్షణా కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది.

• భారతదేశ సృజనాత్మక (ఆరెంజ్) ఆర్థిక వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడానికి, భారత ప్రభుత్వం Google మరియు YouTube భాగస్వామ్యంతో 'జాతీయ AI నైపుణ్యాల కార్యక్రమాన్ని' ప్రారంభించింది.
• సుమారు 15,000 మంది యువతకు AI సంబంధిత నైపుణ్యాలలో ఉచితంగా శిక్షణ ఇవ్వబడుతుంది.
• ఈ కార్యక్రమం ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ క్రియేటివ్ టెక్నాలజీస్ (IICT) ద్వారా అమలు చేయబడుతుంది.
• శిక్షణ రెండు దశల్లో (మార్చి–డిసెంబర్ 2026) జరుగుతుంది, ఇందులో కింది అంశాలు ఉంటాయి:
  • AI మరియు జనరేటివ్ AI మౌలికాంశాలు
  • ప్రాంప్టింగ్ మరియు AI సాధనాలు
  • అధునాతన కథన నిర్మాణం మరియు YouTube కంటెంట్ సృష్టి
• ప్రారంభించిన ఇతర కార్యక్రమాలు:
  • పౌర కంటెంట్ సృష్టికర్తల కోసం MyWAVES వేదిక
  • DD Free Dishను మరింత సులభంగా యాక్సెస్ చేయడానికి టీవీలలో అంతర్నిర్మిత శాటిలైట్ ట్యూనర్లు

651 జిల్లాల్లో NICRA వాతావరణ ముప్పు నివేదిక; 310 జిల్లాలు ముప్పునకు గురయ్యేవిగా గుర్తింపు

• ప్రభుత్వం, భారతీయ వ్యవసాయ పరిశోధన మండలి ద్వారా, 'వాతావరణ మార్పులను తట్టుకునే వ్యవసాయంలో జాతీయ ఆవిష్కరణల' కార్యక్రమాన్ని అమలు చేస్తోంది.
• IPCC ప్రోటోకాల్‌లను ఉపయోగించి 651 వ్యవసాయ జిల్లాల్లో వాతావరణ ప్రమాద అంచనా నిర్వహించబడింది.
• వీటిలో, 310 జిల్లాలు ప్రమాదానికి గురయ్యే అవకాశం ఉన్నవి.
  • 109 జిల్లాలు – అత్యధిక దుర్బలత్వం
  • 201 జిల్లాలు – అధిక దుర్బలత్వం
• అన్ని జిల్లాల కోసం జిల్లా వ్యవసాయ ఆకస్మిక ప్రణాళికలు (DACPs) రూపొందించబడ్డాయి.