వీక్లీ కరెంట్ అఫైర్స్ (ఫిబ్రవరి 2026 – 1వ వారం) – పరీక్ష రివిజన్ నోట్స్

బ్రిక్స్ పారిశ్రామిక సామర్థ్యాల కేంద్రం (BCIC)

• భారతదేశం ఇటీవల బ్రిక్స్ సెంటర్ ఫర్ ఇండస్ట్రియల్ కాంపిటెన్సీస్ (BCIC)లో చేరింది.
• BCIC ఐక్యరాజ్యసమితి పారిశ్రామిక అభివృద్ధి సంస్థ (UNIDO) భాగస్వామ్యంతో ప్రారంభించబడింది.
• ఇది BRICS దేశాలలోని తయారీ కంపెనీలు మరియు MSMEలకు సమగ్ర మద్దతు సేవలను అందించే వన్-స్టాప్ కేంద్రంగా పనిచేస్తుంది.

మొట్టమొదటిసారిగా మమ్మీఫైడ్ చిరుత అవశేషాలు కనుగొనబడ్డాయి

సౌదీ అరేబియాలోని గుహలలో ఏడు సహజంగా మమ్మీఫైడ్ చిరుతలు మరియు 54 చిరుతల అస్థిపంజర అవశేషాలను శాస్త్రవేత్తలు కనుగొన్నారు.

కొత్త START ఒప్పందం

• కొత్త START (కొత్త వ్యూహాత్మక ఆయుధాల తగ్గింపు ఒప్పందం) — US మరియు రష్యా మధ్య మిగిలి ఉన్న చివరి ద్వైపాక్షిక అణ్వాయుధ నియంత్రణ ఒప్పందం 05 ఫిబ్రవరి 2026న ముగిసింది.
• దీనితో చట్టబద్ధంగా కట్టుబడి ఉన్న పైకప్పులు మరియు ధృవీకరణ విధానం ముగిసింది.

దక్షిణ భారతదేశంలో మొట్టమొదటి రాష్ట్రవ్యాప్త RRTSను కేరళ

• కేరళ 583-కి.మీ ప్రాంతీయ రాపిడ్ ట్రాన్సిట్ సిస్టమ్ (RRTS) కారిడార్‌కు సూత్రప్రాయంగా ఆమోదం తెలిపింది.
• మార్గం: తిరువనంతపురం నుండి కాసరగోడ్ వరకు 583 కి.మీ. విస్తరించి ఉంది.
• మొత్తం అంచనా వ్యయం: ₹1,92,780 కోట్లు, 12 సంవత్సరాలలో పూర్తవుతుందని అంచనా.

సభసార్ - AI సాధనం

గ్రామ స్థాయిలో డిజిటల్ పాలనను బలోపేతం చేయడానికి పంచాయతీ రాజ్ మంత్రిత్వ శాఖ 2025 ఆగస్టు 14న AI- ఆధారిత వాయిస్-టు-టెక్స్ట్ సమావేశాల సారాంశ సాధనం సభసార్‌ను ప్రారంభించింది.

మణిపూర్ ముఖ్యమంత్రి

• మీటే మరియు కుకి-జో వర్గాల మధ్య సుదీర్ఘమైన జాతి హింస కారణంగా రాష్ట్రపతి పాలన విధించబడింది.
• యుమ్నామ్ ఖేమ్‌చంద్ సింగ్ మణిపూర్ ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు, ఒక సంవత్సరం రాష్ట్రపతి పాలనకు ముగింపు పలికారు.

పాఠశాలలో మొబైల్ ఫోన్‌లను నిషేధించిన మొదటి రాష్ట్రం

• హిమాచల్ ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం మార్చి 1, 2026 నుండి అమలులోకి వచ్చేలా పాఠశాలల్లో మొబైల్ ఫోన్‌లపై రాష్ట్రవ్యాప్త నిషేధాన్ని ప్రకటించింది.
• రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ప్రభుత్వ మరియు ప్రైవేట్ పాఠశాలలకు వర్తిస్తుంది.
• విద్యా వాతావరణం, క్రమశిక్షణ మరియు విద్యార్థుల మొత్తం శ్రేయస్సును మెరుగుపరచడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

ఆదంపూర్ విమానాశ్రయం శ్రీ గురు రవిదాస్ మహారాజ్ జీ విమానాశ్రయంగా పేరు మార్చబడింది

• గురు రవిదాస్‌ను గౌరవించేందుకు ప్రభుత్వం పంజాబ్‌లోని ఆడంపూర్ విమానాశ్రయం పేరు మార్చింది.
• గురు రవిదాస్ భక్తి ఉద్యమ సాధువు, ఆయన సమానత్వం, సామాజిక న్యాయం మరియు కుల వివక్షను వ్యతిరేకించారు.

భారత్ టాక్సీ

• దేశంలో మొట్టమొదటి సహకార ఆధారిత టాక్సీ సేవ, 'భారత్ టాక్సీ'ని కేంద్ర హోం మరియు సహకార మంత్రి అమిత్ షా ప్రారంభించారు.
• అసంఘటిత మరియు గిగ్ ఆర్థిక వ్యవస్థలో కార్మికులను శక్తివంతం చేయాలనే ప్రధానమంత్రి దార్శనికతకు అనుగుణంగా సహకార మంత్రిత్వ శాఖ యొక్క ప్రధాన ప్రయత్నం.
• యాజమాన్య-హక్కుల నమూనా ద్వారా అమలు చేయబడింది.

పెద్ద అనుపు వద్ద మెగాలిథిక్ డాల్మెన్ సమాధులు కనుగొనబడ్డాయి

• పల్నాడు జిల్లాలోని పెద్ద అనుపు వద్ద కనుగొనబడిన మెగాలిథిక్ సమాధుల విలక్షణమైన సమూహం.
• పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు వాలుగా క్యాప్‌స్టోన్‌లతో నిర్మించబడిన అరుదైన డాల్మెన్‌లను గుర్తించారు, ఇది స్థానికంగా అభివృద్ధి చెందిన ఖనన శైలిని సూచిస్తుంది.
• డోల్మెన్‌లు అనేవి క్యాప్‌స్టోన్‌కు మద్దతు ఇచ్చే పెద్ద నిలువు స్లాబ్‌లతో తయారు చేయబడిన రాతి సమాధుల గదులు, ఇవి సాధారణంగా ఇనుప యుగం - ప్రారంభ చారిత్రక దక్షిణ భారతదేశం (సుమారుగా 1200 BCE–300 CE) తో సంబంధం కలిగి ఉంటాయి.
• వాలుగా ఉన్న క్యాప్‌స్టోన్ డిజైన్ అసాధారణమైనది మరియు ప్రాంతీయ నిర్మాణ ఆవిష్కరణను సూచిస్తుంది.

చిత్తూరు 5,555 ఈ-సైకిళ్ల పంపిణీతో గిన్నిస్ రికార్డును నెలకొల్పింది

• కుప్పం అసెంబ్లీ నియోజకవర్గంలో 24 గంటల్లోపు 5,555 ఎలక్ట్రిక్ సైకిళ్లను పంపిణీ చేయడం ద్వారా చిత్తూరు జిల్లా గిన్నిస్ వరల్డ్ రికార్డ్స్‌లోకి ప్రవేశించింది.
• స్థిరమైన మరియు తక్కువ కార్బన్ రవాణా వైపు ప్రధాన ప్రోత్సాహం.

ఉన్నత విద్య కోసం APAAR & SAMARTH

• APAAR మరియు SAMARTH వంటి ప్లాట్‌ఫారమ్‌లను APSCHE హైలైట్ చేసిన వర్క్‌షాప్ విజయవాడలో జరిగింది.
• APAAR (ఆటోమేటెడ్ పర్మనెంట్ అకడమిక్ అకౌంట్ రిజిస్ట్రీ) - ప్రతి విద్యార్థికి ప్రత్యేకమైన జీవితకాల విద్యా ID, మార్క్‌షీట్‌లు, క్రెడిట్‌లు, సర్టిఫికెట్‌లను డిజిటల్‌గా స్టోర్ చేస్తుంది.
• SAMARTH (స్మార్ట్ ఆటోమేటెడ్ మేనేజ్‌మెంట్ ఆఫ్ అకడమిక్ రిసోర్సెస్) – అడ్మిషన్‌లు, పరీక్షలు, ఫలితాలు, ఫైనాన్స్, హెచ్‌ఆర్ నిర్వహించే విశ్వవిద్యాలయాల కోసం డిజిటల్ ERP ప్లాట్‌ఫారమ్.

కేంద్ర బడ్జెట్ 2026లో ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు కేటాయింపులు

• రేర్ ఎర్త్ కారిడార్‌ల కోసం ఖనిజాలు అధికంగా ఉన్న నాలుగు రాష్ట్రాలలో ఆంధ్రప్రదేశ్ ఒకటిగా గుర్తించబడింది.
• రెండు ప్రధాన హై-స్పీడ్ రైలు కారిడార్లు: హైదరాబాద్-బెంగళూరు, హైదరాబాద్-చెన్నై.
• ప్రధాన స్టేషన్లు: కర్నూలు, డోన్, గుంతకల్, అనంతపురం, ధర్మవరం, హిందూపురం, తాడిపత్రి, యర్రగుంట్ల, కడప, రాజంపేట, రేణిగుంట.
• విశాఖపట్నంలో గూగుల్ హైపర్‌స్కేల్ డేటా సెంటర్ ప్రకటించింది.
• పులికాట్ సరస్సు వద్ద పక్షుల వీక్షణ దారులు మరియు అరకు లోయలోని ఎకోటూరిజం దారులు.

భారత్ పర్వ్ 2026 - ఆంధ్రప్రదేశ్

• ‘ఏక్ భారత్, శ్రేష్ఠ భారత్’ అనే థీమ్‌తో న్యూఢిల్లీలోని ఎర్రకోటలో పర్యాటక మంత్రిత్వ శాఖ నిర్వహించింది.
• ఆంధ్రప్రదేశ్ దినోత్సవంలో 46 మంది కళాకారులు గొప్ప కూచిపూడి శాస్త్రీయ నృత్య ప్రదర్శనను ప్రదర్శించారు.
• రాష్ట్రం నుండి పర్యాటకం, ఆహారం మరియు చేనేత ప్రదర్శనలను ప్రదర్శించారు.

పిల్లో AI

• ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి నెక్స్ట్ జనరేషన్ వాయిస్-ఆధారిత బిల్లింగ్ మరియు అకౌంటింగ్ వ్యవస్థ అయిన పిల్లో AIని ప్రారంభించారు.
• వినియోగదారులు: చిన్న మరియు మధ్య తరహా వ్యాపారాలు (SMEలు).

బ్రిటిష్-కాలం నాటి ఇరిగేషన్ లాక్స్

• ఆంధ్ర ప్రదేశ్ పర్యాటక అభివృద్ధి కోసం గోదావరి డెల్టాలో బ్రిటిష్ కాలం నాటి ఇరిగేషన్ లాక్స్ తెరవనుంది.
• డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్ కోనసీమ జిల్లాకు చెందిన జిల్లా పర్యాటక ప్రమోషన్ కౌన్సిల్ నేతృత్వంలో ఈ కార్యక్రమం జరిగింది.
• ఈ ఇరిగేషన్ లాక్స్ 1850లలో బ్రిటిష్ కాలంలో నిర్మించబడ్డాయి.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కొత్త సెమీకండక్టర్ సౌకర్యం

• ‘సెమికాన్ ఇండియా ప్రోగ్రామ్’ కింద భారతదేశం సెమీకండక్టర్ పర్యావరణ వ్యవస్థను వేగవంతం చేస్తోంది.
• ఆత్మనిర్భర్ భారత్ మరియు మేక్ ఇన్ ఇండియా, మేక్ ఫర్ ది వరల్డ్ అనే దార్శనికతకు అనుగుణంగా ఈ కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది.
• ప్రభుత్వం ₹76,000 కోట్ల వ్యయంతో కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది.

AI4AP పోలీస్

ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ ద్వారా పోలీసింగ్‌ను ఆధునీకరించడానికి డైరెక్టర్ జనరల్ ఆఫ్ పోలీస్ AP పోలీస్ ప్రధాన కార్యాలయంలో AI4AP పోలీస్ ప్రాజెక్ట్‌ను ప్రారంభించారు.

వన్ ధన్ వికాస్ కేంద్రాలు (VDVKలు)

• TRIFED ద్వారా గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ APలో గిరిజన జీవనోపాధిని బలోపేతం చేసింది.
• ప్రధాన మంత్రి జనజాతీయ వికాస్ మిషన్ (PMJVM) మరియు PM-JANMAN పథకాల కింద 488 వన్ ధన్ వికాస్ కేంద్రాలను మంజూరు చేసింది.

పాఠశాలల్లో రుతుక్రమ పరిశుభ్రత నిర్వహణ (MHM)పై సుప్రీంకోర్టు

• పాఠశాలల్లో రుతుక్రమ ఆరోగ్యం మరియు MHM యాక్సెస్ హక్కు రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 21లో అంతర్భాగమని సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ఇచ్చింది.
• MHM సౌకర్యాలు లేకపోవడం కళంకం, గైర్హాజరు, అసురక్షిత పద్ధతులు, గోప్యత, శారీరక స్వయంప్రతిపత్తి మరియు విద్యా హక్కును ఉల్లంఘిస్తుంది.
• రాష్ట్రాలు మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలను నిర్ధారించాలని SC ఆదేశించింది: క్రియాత్మక లింగ-విభజన చేయబడిన మరుగుదొడ్లు, ఉచిత ఆక్సో-బయోడిగ్రేడబుల్ శానిటరీ న్యాప్‌కిన్‌లు (ప్రాధాన్యంగా వెండింగ్ మెషీన్‌ల ద్వారా), ‘MHM మూలల’ ఏర్పాటు.

UGC సమానత్వ నియమాలు మరియు ఆర్టికల్ 15

• కుల ఆధారిత వివక్షను పరిష్కరించడానికి UGC ఉన్నత విద్యా సంస్థలలో ఈక్విటీ ప్రమోషన్ నిబంధనలు, 2026ను ప్రవేశపెట్టింది.
• ప్రస్తుతం సుప్రీంకోర్టు సమీక్షలో ఉంది; ఇది ‘రివర్స్ వివక్ష’కు దారితీస్తుందని కొందరు పిటిషనర్లు వాదిస్తున్నారు.
• రాజ్యాంగ ఆధారం: ఆర్టికల్ 15(1) కుల ప్రాతిపదికన వివక్షను నిషేధిస్తుంది, ఆర్టికల్ 15(2) ప్రభుత్వ సంస్థలకు సమాన ప్రాప్యతను నిర్ధారిస్తుంది.
• UGC ప్రస్తుత తాత్కాలిక ఛైర్మన్: డాక్టర్ వినీత్ జోషి.

2027 జనాభా లెక్కల కోసం బడ్జెట్ కేటాయింపు

• 2026–27 కేంద్ర బడ్జెట్‌లో 2027 జనాభా లెక్కల కోసం ₹6,000 కోట్లు కేటాయించారు.
• మొత్తం MHA బడ్జెట్ ₹2,33,210 కోట్ల నుండి ₹2,55,233.53 కోట్లకు 9.44% పెరిగింది.
• వైబ్రంట్ విలేజెస్ ప్రోగ్రామ్ (దశ II) కోసం ₹300 కోట్లు కేటాయించారు.

యాక్టింగ్ డైరెక్టర్ జనరల్ పోలీస్

• రాష్ట్రాలు స్థిర పదవీకాలంతో రెగ్యులర్ DGPలకు బదులుగా 'యాక్టింగ్' DGPలను నియమించడాన్ని సుప్రీంకోర్టు తప్పుపట్టింది.
• ప్రకాష్ సింగ్ కేసులో 2006లో ఇచ్చిన మైలురాయి తీర్పును ఉల్లంఘించడమేనని సుప్రీంకోర్టు పేర్కొంది.
• ప్రకాష్ సింగ్ కేసులో (2006) అర్ధవంతమైన పోలీసు సంస్కరణలను నిర్ధారించడానికి SC ఆర్టికల్ 142 అధికారాలను ఉపయోగించింది.

SBI సన్‌రైజ్ రంగాలకు ఆర్థిక సహాయం చేయడానికి చక్ర కేంద్రం ప్రారంభించింది

• స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా సన్‌రైజ్ రంగాలకు ఫైనాన్సింగ్‌ను బలోపేతం చేయడానికి చక్ర - సెంటర్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్ (CoE) ను ప్రారంభించింది.
• సన్‌రైజ్ రంగాలలో 2030 నాటికి ₹100 లక్షల కోట్లకు పైగా మూలధన పెట్టుబడిని ఆకర్షించవచ్చు.
• సన్‌రైజ్ రంగాలలో సెమీకండక్టర్లు, ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు, పునరుత్పాదక శక్తి, వ్యవసాయ-ప్రాసెసింగ్ మరియు ఆరోగ్య సంరక్షణ ఉన్నాయి.

గ్రీన్ స్టీల్

• బొగ్గు ఆధారిత ప్రక్రియలను క్లీన్ ఎనర్జీ వనరులతో భర్తీ చేయడం ద్వారా తక్కువ-కార్బన్ లేదా దాదాపు-సున్నా కార్బన్ టెక్నాలజీలను ఉపయోగించి గ్రీన్ స్టీల్ ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది.
• భారతదేశం యొక్క మొత్తం కార్బన్ ఉద్గారాలలో ఉక్కు రంగం ~12% వాటా కలిగి ఉంది.
• 2050 నాటికి ఉత్పత్తిని 125 MT నుండి 400+ MTకి విస్తరించాలని భారతదేశ లక్ష్యం.
• ఉత్పత్తి పద్ధతులు: హైడ్రోజన్-ఆధారిత ప్రత్యక్ష తగ్గింపు (H-DRI), ఎలక్ట్రిక్ ఆర్క్ ఫర్నేస్ (EAF), పునరుత్పాదక శక్తి ఇంటిగ్రేషన్, కార్బన్ క్యాప్చర్.

దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడానికి అరుదైన ఖనిజాల కారిడార్లు

• ఖనిజ సంపన్న రాష్ట్రాలు: ఒడిశా, కేరళ, ఆంధ్రప్రదేశ్, తమిళనాడులలో అరుదైన భూమి కారిడార్లను ఏర్పాటు చేస్తున్నట్లు భారతదేశం ప్రకటించింది.
• భారతదేశ దిగుమతులు $14.1 మిలియన్ (2014) నుండి $17.5 మిలియన్లకు (2024) పెరిగాయి; చైనా నుండి 45% దిగుమతులు.
• అరుదైన భూమి మూలకాలు (REEలు) 17 లోహ మూలకాలను కలిగి ఉంటాయి: 15 లాంతనైడ్లు + స్కాండియం + యట్రియం.
• తేలికపాటి అరుదైన భూమి (LREEలు) మరియు భారీ అరుదైన భూమి (HREEలు)గా వర్గీకరించబడ్డాయి.

ఏడు హై-స్పీడ్ రైలు కారిడార్లకు ఆమోదం

• కేంద్ర బడ్జెట్ ₹16 లక్షల కోట్ల మొత్తం వ్యయంతో 4,000 కి.మీ. విస్తరించి ఉన్న ఏడు హై-స్పీడ్ రైలు కారిడార్లను ప్రకటించింది.
• కారిడార్లు: ముంబై–పుణే, పూణే–హైదరాబాద్, హైదరాబాద్–బెంగళూరు, హైదరాబాద్–చెన్నై, చెన్నై–బెంగళూరు, ఢిల్లీ–వారణాసి, వారణాసి–సిలిగురి.

కార్బన్ క్యాప్చర్ (CCUS) కోసం ₹20,000 కోట్లు కేటాయించారు

• భారతదేశం యొక్క నికర-సున్నా లక్ష్యం (2070) దిశగా కార్బన్ క్యాప్చర్, యుటిలైజేషన్ మరియు స్టోరేజ్ (CCUS) టెక్నాలజీల కోసం కేంద్ర బడ్జెట్ ₹20,000 కోట్లు కేటాయించింది.
• CCUS అనేది పరిశ్రమల నుండి CO₂ ఉద్గారాలను సంగ్రహించడం, ఉత్పత్తులలో CO₂ని తిరిగి ఉపయోగించడం లేదా శాశ్వతంగా భూగర్భంలో నిల్వ చేయడం.

పొరుగు దేశాలకు కేంద్ర బడ్జెట్ 2026 కేటాయింపు

• యుఎస్ సుంకం హెచ్చరికల మధ్య ఇరాన్‌లోని చాబహార్ పోర్టుకు నిధులు కేటాయించబడలేదు (గత సంవత్సరం: ₹400 కోట్లు).
• కేటాయింపులు: బంగ్లాదేశ్ ₹60 కోట్లు, భూటాన్ ₹2,288.55 కోట్లు, మయన్మార్ ₹300 కోట్లు, శ్రీలంక ₹400 కోట్లు, నేపాల్ ₹800 కోట్లు.

16వ ఆర్థిక సంఘం పట్టణ స్థానిక ప్రభుత్వాలకు గ్రాంట్లు

ఆర్థిక సంఘం తన 16వ ఆర్థిక సంఘం నివేదికలో పట్టణ స్థానిక ప్రభుత్వాలకు (ULGs) రాబోయే ఐదు సంవత్సరాలకు ₹3.5 లక్షల కోట్ల కేటాయింపును సిఫార్సు చేసింది. స్థానిక ప్రభుత్వాలకు మొత్తం గ్రాంట్: ₹7.9 లక్షల కోట్లు.

ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి అర్హత కలిగిన నగరాలు: విజయవాడ మరియు విశాఖపట్నం పట్టణ స్థానిక సంస్థల గ్రాంట్లలో ప్రత్యేక మౌలిక సదుపాయాల భాగం కింద అర్హత పొందాయి.

16వ ఆర్థిక సంఘం 41% పన్ను వికేంద్రీకరణను సిఫార్సు చేసింది

• 16వ ఆర్థిక సంఘం నిలువు పన్ను వికేంద్రీకరణ రేటును 41% వద్ద కొనసాగించింది.
• విభజించదగిన పూల్ సెస్‌లు మరియు సర్‌ఛార్జ్‌లను మినహాయించింది.
• కేంద్రం సెస్‌లు మరియు సర్‌ఛార్జ్‌లపై ఎక్కువగా ఆధారపడుతుంది, ఇవి రాష్ట్రాలతో పంచుకోలేనివి.
• ఫలితం: రేటు 41%గా ఉన్నప్పటికీ, రాష్ట్రాలకు బదిలీ చేయబడిన వాస్తవ డబ్బు తగ్గుతుంది.

అన్ని మంత్రిత్వ శాఖలలో రక్షణ బడ్జెట్ అత్యధికం

• రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ కేటాయింపు: ₹7.85 లక్షల కోట్లు.
• అన్ని మంత్రిత్వ శాఖలలోకెల్లా అత్యధికం.
• ఆర్థిక సంవత్సరం 2025–26 కంటే 15.19% పెరుగుదల.

మూలధన వస్తువుల రంగం

• మూలధన వస్తువుల రంగానికి కేంద్ర ప్రభుత్వ మూలధన వ్యయం: FY26 (BE) లో ₹11.21 లక్షల కోట్లు.
• కంటైనర్ తయారీ పథకానికి ₹10,000 కోట్లు కేటాయించబడ్డాయి.

బయోఫార్మా శక్తి

• కేంద్ర బడ్జెట్ 2026 ఐదు సంవత్సరాలలో ₹10,000 కోట్ల వ్యయంతో బయోఫార్మా శక్తిని ప్రారంభించింది.
• లక్ష్యం: ప్రపంచ బయోఫార్మా మార్కెట్‌లో 5%ని సంగ్రహించడం
• జీవులు లేదా జీవ వ్యవస్థలను (టీకాలు, బయోసిమిలర్లు, మోనోక్లోనల్ యాంటీబాడీస్, జన్యు & కణ చికిత్సలు) ఉపయోగించి అభివృద్ధి చేయబడిన మందులను బయోఫార్మా సూచిస్తుంది.

ప్రియా ట్రయల్ విటమిన్ బి12ను శిశువులలో దీర్ఘకాలిక ఆరోగ్యానికి లింక్ చేస్తుంది

• యంగ్ కౌమారదశలో పూణే గ్రామీణ జోక్యం (ప్రియా) ట్రయల్ కౌమారదశలో విటమిన్ బి12 సప్లిమెంటేషన్‌ను శిశువులలో మెరుగైన దీర్ఘకాలిక ఆరోగ్య ఫలితాలకు అనుసంధానించింది.
• భారతదేశంలో ముఖ్యంగా శాఖాహారులలో బి12 లోపం ఎక్కువగా ఉంది.
• గర్భధారణ సమయంలో బి12 లోపం నాడీ ట్యూబ్ లోపాలు, పిండం పెరుగుదల సరిగా లేకపోవడం, ఇన్సులిన్ నిరోధకత & ఊబకాయం ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది.

DRDO సాలిడ్ ఫ్యూయల్ డక్టెడ్ రామ్‌జెట్ (SFDR) ను విజయవంతంగా పరీక్షించింది

• DRDO సాలిడ్ ఫ్యూయల్ డక్టెడ్ రామ్‌జెట్ (SFDR) టెక్నాలజీ యొక్క విమాన ప్రదర్శనను నిర్వహించింది.
• దీర్ఘ-శ్రేణి ఎయిర్-టు-ఎయిర్ క్షిపణులను అభివృద్ధి చేయడంలో కీలకమైన SFDR టెక్నాలజీని కలిగి ఉన్న దేశాల సమూహంలో భారతదేశం చేరింది.
• ఘన ఇంధనం అనేది అమ్మోనియం పెర్క్లోరేట్ (ఆక్సిడైజర్) + అల్యూమినియం పౌడర్ (ఇంధనం) + HTPB రబ్బరు (బైండర్) మిశ్రమం.

యాంటీమైక్రోబయల్ రెసిస్టెన్స్ (AMR) ను ట్రాక్ చేయడానికి సరసమైన డిప్‌స్టిక్ పరీక్ష

• మురుగునీటిలో AMR జన్యువులను గుర్తించడానికి THSTI, ఫరీదాబాద్ నుండి శాస్త్రవేత్తలు తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన డిప్‌స్టిక్-ఆధారిత డయాగ్నస్టిక్ అస్సేను అభివృద్ధి చేశారు.
• ఖర్చు: ప్రతి పరీక్షకు ~₹500 (vs షాట్‌గన్ సీక్వెన్సింగ్ ₹9,000).
• AMR పరీక్ష ఔషధ-నిరోధక సూక్ష్మజీవులను ముందుగానే గుర్తించడంలో సహాయపడుతుంది, సరైన చికిత్సకు మార్గనిర్దేశం చేస్తుంది, ప్రమాదకరమైన ఇన్ఫెక్షన్ల వ్యాప్తిని నిరోధిస్తుంది.
• మురుగునీటి పరీక్ష మొత్తం జనాభాలో నిరోధక ధోరణులను చూపుతుంది.

లక్ష్య: జీరో డంప్‌సైట్ - భారతదేశ లక్ష్యం

• స్వచ్ఛ భారత్ మిషన్ కింద పాత చెత్త పర్వతాలను శాస్త్రీయంగా తొలగించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ‘లక్ష: జీరో డంప్‌సైట్స్’ను ప్రారంభించింది.
• గృహనిర్మాణం మరియు పట్టణ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ నవంబర్ 2025లో ప్రవేశపెట్టిన డంప్‌సైట్ రెమిడియేషన్ యాక్సిలరేటర్ ప్రోగ్రామ్ (DRAP).
• ప్రస్తుత స్థితి: 2,479 డంప్‌సైట్‌లు గుర్తించబడ్డాయి, ~25 కోట్ల మెట్రిక్ టన్నుల వారసత్వ వ్యర్థాలు, 62% వ్యర్థాలు ఇప్పటికే ప్రాసెస్ చేయబడ్డాయి.
• బయోమైనింగ్ ప్రక్రియ వ్యర్థాలను ఇలా విభజిస్తుంది: జడ పదార్థం (రహదారి నిర్మాణం), పునర్వినియోగపరచదగినవి, RDF (ఇంధనం), బయోడిగ్రేడబుల్ (కంపోస్ట్), తిరస్కరించబడినవి (ల్యాండ్‌ఫిల్).

పాట్నా పక్షుల అభయారణ్యం మరియు ఛరీ-ధండ్ రాంసర్ సైట్‌లకు జోడించబడ్డాయి

• పాట్నా పక్షుల అభయారణ్యం (ఎటా, UP) మరియు ఛరీ-ధండ్ (కచ్, గుజరాత్) రాంసర్ సైట్‌ల జాబితాలో చేర్చబడ్డాయి.
• జనవరి 2026 నాటికి, భారతదేశంలో 13,60,719 హెక్టార్లలో 98 రాంసర్ సైట్‌లు ఉన్నాయి.
• తమిళనాడులో అత్యధిక సంఖ్యలో రాంసర్ సైట్‌లు; ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఒకటి (కొల్లేరు సరస్సు) ఉంది.

జూలై తర్వాత ఎల్ నినో అభివృద్ధి చెందవచ్చు - IMD హెచ్చరికలు

• జూలై 2026 తర్వాత భారతదేశం ఎల్ నినో పరిస్థితులను చూడవచ్చు.
• ఎల్ నినో తరచుగా బలహీనమైన రుతుపవన వర్షపాతంతో ముడిపడి ఉంటుంది; 10 ఎల్ నినో సంవత్సరాలలో 6 సంవత్సరాలు సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షపాతం నమోదవుతుంది.
• ఎల్ నినో అంటే మధ్య మరియు తూర్పు పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు అసాధారణంగా వేడెక్కడం.

పిర్ పంజల్ శ్రేణి

• ఇటీవల, కొన్ని పార్టీలు పిర్ పంజల్ ప్రాంతానికి ప్రత్యేక డివిజనల్ హోదాను డిమాండ్ చేశాయి.
• జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్ లోయ మధ్య ఉన్న పర్వత ప్రాంతంలో ప్రధానంగా రాజౌరి మరియు పూంచ్ జిల్లాలు ఉన్నాయి.
• ఇతర జిల్లాలతో పోలిస్తే ఈ ప్రాంతం తరచుగా తక్కువ అభివృద్ధి చెందినదిగా చెబుతారు.

మహిళా సాధికారత కోసం షీ మార్ట్స్ & బాలికల హాస్టళ్లు

• యూనియన్ బడ్జెట్ 2026 మహిళల విద్య మరియు వ్యవస్థాపకత కోసం ప్రధాన చొరవలను ప్రవేశపెట్టింది.
• గర్ల్స్ హాస్టళ్లు: సురక్షితమైన వసతి కోసం జిల్లాకు ఒకటి, సైన్స్, టెక్నాలజీ, ప్రయోగశాల-ఇంటెన్సివ్ కోర్సులకు ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది.
• షీ మార్ట్స్ (స్వయం సహాయ వ్యవస్థాపక మార్ట్స్): మహిళా స్వయం సహాయక సంఘాలు నిర్వహించే కమ్యూనిటీ యాజమాన్యంలోని రిటైల్ అవుట్‌లెట్‌లు, మహిళలు క్రెడిట్-లింక్డ్ జీవనోపాధి నుండి ఎంటర్‌ప్రైజ్ యాజమాన్యానికి మారడానికి సహాయపడతాయి.

నమస్తే (NAMASTE) పథకం

• గృహనిర్మాణ మంత్రిత్వ శాఖతో కలిసి సామాజిక న్యాయం మరియు సాధికారత మంత్రిత్వ శాఖ జూలై 2023లో నేషనల్ యాక్షన్ ఫర్ మెకనైజ్డ్ శానిటేషన్ ఎకోసిస్టమ్ (నమస్తే) పథకాన్ని ప్రారంభించింది.
• పారిశుధ్య కార్మికుల భద్రత మరియు గౌరవాన్ని నిర్ధారిస్తుంది.
• ఫోకస్: ప్రమాదకర శుభ్రపరచడాన్ని నివారించడం, శిక్షణ ద్వారా సురక్షితమైన శుభ్రపరిచే పద్ధతులను ప్రోత్సహించడం.
• దేశవ్యాప్తంగా మొదటి గణన డేటా: SC, ST, OBC సమూహాల నుండి 84% వ్యర్థాలను సేకరించేవారు.

ప్రిథ్వి పథకం

• 2021–2026 నుండి మొత్తం ₹4,797 కోట్ల వ్యయంతో PRITHVI (పృథ్వి విజ్ఞాన్) పథకాన్ని అమలు చేస్తున్న భూ శాస్త్ర మంత్రిత్వ శాఖ.
• భారతదేశం యొక్క వాతావరణం, వాతావరణం, సముద్రం, క్రయోస్పియర్ మరియు జియోసైన్స్ సేవలను బలోపేతం చేస్తుంది.
• భూమి వ్యవస్థలోని ఐదు భాగాలను పరిష్కరిస్తుంది: వాతావరణం, హైడ్రోస్పియర్, జియోస్పియర్, క్రయోస్పియర్ మరియు బయోస్పియర్.

యంత్ర ఇండియా లిమిటెడ్ ‘మినీరత్న కేటగిరీ-I’ హోదాను పొందింది

• యంత్ర ఇండియా లిమిటెడ్ (YIL) కు ప్రభుత్వం ‘మినీరత్న కేటగిరీ-I’ హోదాను మంజూరు చేసింది.
• YIL అనేది అక్టోబర్ 2021లో ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీ బోర్డు కార్పొరేటీకరణ తర్వాత ఏర్పడిన రక్షణ ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ.
• ఈ సంస్థ రక్షణ ఉత్పత్తి శాఖ కింద విధులు నిర్వహిస్తుంది.

ఖంజార్ 2026 వ్యాయామం

• భారతదేశం-కిర్గిజ్స్తాన్ ఉమ్మడి ప్రత్యేక దళాల వ్యాయామం ఖంజార్ యొక్క 13వ ఎడిషన్ 04 నుండి 17 ఫిబ్రవరి 2026 వరకు అస్సాంలో ప్రారంభమైంది.
• భారతదేశం మరియు కిర్గిజ్స్తాన్ మధ్య ప్రత్యామ్నాయంగా నిర్వహించే వార్షిక ద్వైపాక్షిక సైనిక వ్యాయామం.

అగ్ని-III క్షిపణి పరీక్ష

• ఫిబ్రవరి 6, 2026న ఒడిశాలోని చాందీపూర్‌లోని ITR నుండి భారతదేశం ఇంటర్మీడియట్ రేంజ్ బాలిస్టిక్ క్షిపణి (IRBM) అగ్ని-IIIని విజయవంతంగా పరీక్షించింది.
• రెండు-దశల, ఘన-ఇంధన, దేశీయంగా అభివృద్ధి చేయబడిన బాలిస్టిక్ క్షిపణి.
• ప్రభావిత పరిధి: 3,000–3,500 కి.మీ.
• పేలోడ్ సామర్థ్యం: 1,500 కిలోల వరకు.
• భారతదేశం యొక్క విశ్వసనీయ కనీస అణు నిరోధంలో కీలకమైన భాగం.

ఆస్ట్రేలియన్ ఓపెన్ 2026

• టెన్నిస్ క్యాలెండర్‌లో తొలి గ్రాండ్‌స్లామ్ మెల్‌బోర్న్‌లో ముగిసింది.
• కార్లోస్ అల్కరాజ్ జొకోవిచ్‌ను ఓడించి పురుషుల సింగిల్స్ టైటిల్‌ను గెలుచుకున్నాడు.
• ఎలెనా రైబాకినా మహిళల సింగిల్స్ టైటిల్‌ను గెలుచుకుంది.

PSA కాంస్య స్క్వాష్ టైటిల్

అనాహత్ సింగ్ PSA కాంస్య-స్థాయి స్క్వాష్ ఆన్ ఫైర్ ఓపెన్ టైటిల్‌ను గెలుచుకుంది.

ICC పురుషుల అండర్-19 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్

• ఫైనల్లో ఇంగ్లాండ్‌ను 100 పరుగుల తేడాతో ఓడించి, ఆరోసారి ICC పురుషుల అండర్-19 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ టైటిల్‌ను భారత్ గెలుచుకుంది.
• U19 ప్రపంచ కప్ చరిత్రలో భారతదేశం అత్యంత విజయవంతమైన జట్టు.
• ఫైనల్లో వైభవ్ సూర్యవంశీ మ్యాన్ ఆఫ్ ది మ్యాచ్ మరియు మ్యాన్ ఆఫ్ ది సిరీస్ అవార్డులను గెలుచుకున్నాడు.
• జింబాబ్వే మరియు నమీబియా ఈ ప్రపంచ కప్ కు ఆతిథ్యం ఇచ్చాయి.

మహారాష్ట్ర తొలి మహిళా ఉప ముఖ్యమంత్రి

• రాజ్యసభ ఎంపీ మరియు దివంగత అజిత్ పవార్ భార్య సునేత్రా పవార్ మహారాష్ట్ర తొలి మహిళా ఉప ముఖ్యమంత్రి కానున్నారు.
• బారామతిలో జరిగిన విమాన ప్రమాదంలో అజిత్ పవార్ మరణించిన తర్వాత ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు.
• NCP లెజిస్లేచర్ పార్టీ ఆమెను కొత్త నాయకురాలిగా ఎన్నుకుంటుంది.

కోస్టా రికా - అధ్యక్ష ఎన్నికలు 2026

కోస్టారికా 2026 ఎన్నికలలో లారా ఫెర్నాండెజ్‌ను అధ్యక్షురాలిగా ఎన్నుకుంది.

సామాజిక శాస్త్రవేత్త ఆండ్రీ బెటీల్లే (1934–2026) మరణించారు

• భారతదేశంలో అత్యంత గౌరవనీయమైన సామాజిక శాస్త్ర పండితులలో ఒకరైన ప్రఖ్యాత భారతీయ సామాజిక శాస్త్రవేత్త ఆండ్రీ బెటీల్లే మరణించారు.
• ప్రసిద్ధ పుస్తకం: కులం, తరగతి మరియు శక్తి.
• 2005లో పద్మభూషణ్ అవార్డును అందుకున్నారు.

గ్రామీ అవార్డులు 2026

IIFT టైమ్స్ B-స్కూల్ ర్యాంకింగ్ 2026లో అగ్రస్థానంలో ఉంది

• ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫారిన్ ట్రేడ్ (IIFT) టైమ్స్ B-స్కూల్ ర్యాంకింగ్ 2026లో 1వ ర్యాంక్‌ను పొందింది.
• వాణిజ్య మరియు పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ కింద స్వయంప్రతిపత్తి సంస్థగా విధులు.
• ఢిల్లీ, కోల్‌కతా, కాకినాడ, GIFT సిటీలోని క్యాంపస్‌లు; దుబాయ్‌లో మొదటి ఆఫ్‌షోర్ క్యాంపస్‌ను ప్లాన్ చేస్తోంది.