ఆంధ్రప్రదేశ్ బడ్జెట్ 2026-27

ఫిబ్రవరి 14, 2026న, ఆర్థిక మంత్రి శ్రీ పయ్యావుల కేశవ్ శాసనసభలో వరుసగా మూడవసారి ఆంధ్రప్రదేశ్ బడ్జెట్‌ను ప్రవేశపెట్టారు. ఈ ఆర్టికల్ మీ పోటీ పరీక్షలకు సహాయపడే సమగ్ర బడ్జెట్ విశ్లేషణను మీకు అందిస్తుంది. ఈ ఆర్టికల్ ఖచ్చితమైనది, సరళమైనది మరియు అర్థం చేసుకోవడానికి సులభంగా ఉంటుంది. ఈ వ్యాసం పూర్తిగా చదవండి.

మొత్తం బడ్జెట్ పరిమాణం: రూ. 3,32,205 కోట్లు (2025-26 RE నుండి 10.5% పెరుగుదల)

క్విక్ ఓవర్ వ్యూ: బడ్జెట్ క్లుప్తంగా

ఆంధ్రప్రదేశ్ బడ్జెట్ 2026-27 స్పష్టమైన ప్రాధాన్యతలతో అభివృద్ధికి జాగ్రత్తగా సమతుల్య విధానాన్ని సూచిస్తుంది:

ఆదాయం vs మూలధన విభజన:

• రెవెన్యూ వ్యయం: రూ. 2,56,143 కోట్లు (77%)
• మూలధన వ్యయం: రూ. 53,915 కోట్లు (16%)
• రుణాలు మరియు అడ్వాన్సులు: రూ. 5,218 కోట్లు (2%)
• రుణ తిరిగి చెల్లింపు: రూ. 17,683 కోట్లు (5%)

ప్రభుత్వ ఆదాయం

• పన్ను ఆదాయం: ప్రతి రూపాయిలో 38 పైసలు
• ఓపెన్ మార్కెట్ రుణాలు: 30 పైసలు
• కేంద్ర పన్నుల వాటా: 19 పైసలు
• గ్రాంట్స్-ఇన్-ఎయిడ్: 10 పైసలు
• పన్నుయేతర ఆదాయం: 3 పైసలు

ప్రభుత్వ వ్యయం

• సంక్షేమం: రూపాయికి 17 పైసలు
• వడ్డీ & ప్రిన్సిపల్ తిరిగి చెల్లింపు: 18 పైసలు
• విద్య: 11 పైసలు
• ఆర్థిక శాఖ: 8 పైసలు
• పంచాయతీ రాజ్ & గ్రామీణాభివృద్ధి: 7 పైసలు
• ఆరోగ్యం, వైద్యం & కుటుంబ సంక్షేమం: 6 పైసలు
• జల వనరులు: 6 పైసలు
• ఇతరాలు: 27 పైసలు

ఫిస్కల్ హెల్త్

ఒక ప్రభుత్వం తన డబ్బు, ఆదాయం, ఖర్చు, రుణాలు మరియు అప్పులను సమతుల్య పద్ధతిలో ఎంత చక్కగా నిర్వహిస్తుందో ఆర్థిక ఆరోగ్యం అంటే అర్థం. ఆర్థికంగా ఆరోగ్యంగా ఉన్న ప్రభుత్వం తన రుణాలు మరియు వడ్డీలను సకాలంలో చెల్లించగలదు, అభివృద్ధిలో పెట్టుబడి పెట్టగలదు, అధిక రుణాలను నివారించగలదు.

లోటు తగ్గింపు పథం:

సూచిక	2024-25 (వాస్తవం)	2025-26 (రివైజ్డ్)	2026-27 (బిఇ)
రెవెన్యూ లోటు	జిఎస్‌డిపిలో 3.79%	2.33%	1.11%
ఆర్థిక లోటు	జిఎస్‌డిపిలో 5.11%	4.57%	3.84%
ప్రాథమిక లోటు	జిఎస్‌డిపిలో 3.04%	2.46%	1.95%

కీలక విజయం: కేవలం రెండు సంవత్సరాలలో రెవెన్యూ లోటును మూడింట రెండు వంతులు 3.79% నుండి 1.11%కి తగ్గించారు - ఇది ఒక మంచి ఆర్థిక మార్పు.

రుణ పునర్నిర్మాణ విజయం:

• రూ. 43,298 కోట్ల అధిక వ్యయ రుణాలపై తిరిగి చర్చలు జరిగాయి.
• పొదుపు: సంవత్సరానికి రూ. 327 కోట్లు
• లక్ష్యం: మరో రూ. 1.2 లక్షల కోట్ల అప్పుపై తిరిగి చర్చలు జరపాలి.
• అంచనా వేసిన అదనపు పొదుపు: సంవత్సరానికి రూ. 1,658 కోట్లు.

ఆర్థిక వృద్ధి

2019-24లో సగటు వృద్ధి రేటు 10.3% నుండి 2024-25లో 11.75%కి రాష్ట్రం తిరిగి పుంజుకుంది.

GSDP వృద్ధి పథం:

సంవత్సరం	జీఎస్డీపీ (రూ. కోట్లలో)	వృద్ధి రేటు
2022-23	13,07,976	15.58%
2023-24	14,23,900	8.86%
2024-25	15,91,226	11.75%
2025-26 (రివైజ్డ్)	17,62,357	10.75%
2026-27 (బిఇ)	19,75,073	12.07%

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో పెట్టుబడులు

• జూన్ 2024 నుండి రూ. 9.68 లక్షల కోట్ల విలువైన 1.19 లక్షల కొత్త పెట్టుబడి ప్రతిపాదనలు ఆమోదించబడ్డాయి.
• ఉపాధి అవకాశాలు: 5.41 లక్షల ఉద్యోగాలు
• గ్లోబల్ పార్టనర్‌షిప్ సమ్మిట్ 2025: రూ. 13.25 లక్షల కోట్ల నిబద్ధతలు, 610 అవగాహన ఒప్పందాలు
• గూగుల్ AI డేటా సెంటర్: $15 బిలియన్ (రూ. 1.35 లక్షల కోట్లు) పెట్టుబడి (భారతదేశంలో అతిపెద్ద సింగిల్ FDI)

స్వర్ణఆంధ్ర @2047

భారతదేశం యొక్క శతాబ్ది సంవత్సరం నాటికి ఆంధ్రప్రదేశ్‌ను సంపన్నమైన, ఆరోగ్యకరమైన, సంతోషకరమైన మరియు స్థిరమైన రాష్ట్రంగా మార్చడానికి సమగ్ర రోడ్‌మ్యాప్ అయిన స్వర్ణఆంధ్ర @2047 దార్శనికతలో బడ్జెట్ దృఢంగా లంగరు వేయబడింది.

10 మార్గదర్శక సూత్రాలు (పడి సూత్రాలు):

1. పేదరికం లేనిది (P4 – ప్రభుత్వ, ప్రైవేట్, ప్రజలు, భాగస్వామ్యం)
2. జనాభా నిర్వహణ & మానవ వనరుల అభివృద్ధి
3. నైపుణ్యం & ఉపాధి
4. నీటి భద్రత
5. రైతు - వ్యవసాయ సాంకేతికత
6. గ్లోబల్-బెస్ట్ లాజిస్టిక్స్
7. ఖర్చు ఆప్టిమైజేషన్ – శక్తి & ఇంధనం
8. పరిపూర్ణ ఉత్పత్తి
9. స్వచ్ఛ ఆంధ్ర
10. డీప్ టెక్ – జీవితంలోని అన్ని రంగాలకు చెందినది

విజన్ 2047 లక్ష్యాలు:

పరామితి	ప్రస్తుతం	టార్గెట్ 2047
జనాభా	5.3 కోట్లు	5.8 కోట్లు
ఆయుర్దాయం	70.6 సంవత్సరాలు	85 సంవత్సరాలు
పట్టణ జనాభా	36%	60%
అక్షరాస్యత రేటు	72%	100%
మహిళా శ్రామిక శక్తి భాగస్వామ్యం	45.8%	>80%
నిరుద్యోగ రేటు	4.1%	<2%
GSDP (నామమాత్రం)	రూ. 17.6 లక్షల కోట్లు	రూ. 308 లక్షల కోట్లు
తలసరి GSDP	రూ. 3.28 లక్షలు	రూ. 54.6 లక్షలు
GSDP వృద్ధి రేటు	10.75%	11.97%

సూపర్ సిక్స్ పథకాలు

తీవ్రమైన ఆర్థిక పరిమితులు ఉన్నప్పటికీ, ప్రభుత్వపు ప్రతిష్టాత్మక 'సూపర్ సిక్స్' పథకాలు కోట్లాది మంది ప్రజలకు ప్రత్యక్ష ప్రయోజనాలను అందిస్తున్నాయి.

1. ఎన్.టి.ఆర్ భరోసా

రాష్ట్ర ప్రభుత్వం 'ప్రత్యక్ష ప్రయోజన బదిలీ' (Direct Benefit Transfer) ద్వారా రూ. 4,000 నుండి రూ. 15,000 వరకు పింఛన్లను అందిస్తోంది—దీంతో ఇంతటి సమగ్రమైన పింఛన్ కవరేజీని కలిగిన ఏకైక రాష్ట్రంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ నిలిచింది.

• NTR భరోసా పథకం 2026-27 కేటాయింపు: రూ. 27,719 కోట్లు
• జూన్ 2024 నుండి గత 19 నెలల్లో రూ. 58,000 కోట్లకు పైగా పంపిణీ చేయబడింది.

2. తల్లికి వందనం

ఒక తల్లికి సాధికారత కల్పించినప్పుడు, ఒక కుటుంబంలో మార్పు వస్తుందనే గుర్తింపుతో, వారి చదువుకు మద్దతుగా ప్రతి బిడ్డకు ఏటా రూ. 15,000 చొప్పున ప్రతి తల్లికి అందజేస్తారు.

• కేటాయింపు 2026-27: రూ. 9,668 కోట్లు
• లబ్ధిదారులు: 67.27 లక్షల మంది విద్యార్థులు (2025-26)

3. అన్నదాత సుఖీభవ

ప్రభుత్వం రైతు కుటుంబాలకు సంవత్సరానికి రూ. 20,000 అందిస్తుంది; ఇందులో PM-Kisan నుండి రూ. 6,000 మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నుండి రూ. 14,000 ఉంటాయి.

• కేటాయింపు 2026-27: రూ. 6,600 కోట్లు
• లబ్ధిదారులు: 46.86 లక్షల రైతు కుటుంబాలు (2025-26)

రైతులకు అదనపు మద్దతు:

• నిర్దిష్ట పరిమితుల వరకు ఉచిత విద్యుత్
• ధరల స్థిరీకరణ నిధి: రూ. 500 కోట్లు
• ఉల్లి, మామిడి, కోకో మరియు పొగాకు సాగుదారులకు మద్దతు

4. దీపం 2.0

మహిళా లబ్ధిదారులకు సంవత్సరానికి మూడు ఉచిత LPG సిలిండర్లు, వాటికి సంబంధించిన నగదు నేరుగా వారి ఖాతాల్లో జమ చేయబడుతుంది.

• కేటాయింపు 2026-27: రూ. 2,601 కోట్లు
• లబ్ధిదారులు: 1.08 కోట్ల మంది మహిళలు (2025-26)

5. స్త్రీ శక్తి పథకం

2025 ఆగస్టు 15న ప్రారంభించబడిన ఈ పథకం, మహిళల ప్రయాణ సౌలభ్యాన్ని మరియు ప్రజా జీవితంలో వారి భాగస్వామ్యాన్ని రూపుమార్చింది.

• కేటాయింపు 2026-27: రూ. 1,420 కోట్లు
• జనవరి 2026 నాటికి దాదాపు 40 కోట్ల మంది మహిళా ప్రయాణికులు లబ్ధి పొందారు.
• దివ్యాంగులైన పురుషులకు కూడా ఉచిత బస్సు ప్రయాణం విస్తరించబడింది.

6. యువజన మద్దతు మరియు ఉపాధి

ప్రభుత్వం వివిధ విభాగాల పరిధిలో 30,607 ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలను సృష్టించింది మరియు Mega DSC-2025 ద్వారా 15,941 ఉపాధ్యాయ పోస్టులను భర్తీ చేసింది.

• నైపుణ్యాభివృద్ధి బడ్జెట్: రూ. 1,232 కోట్లు
• 167 పరిశ్రమ భాగస్వామ్యాలతో 83 ప్రభుత్వ ITIలు
• ప్రభుత్వ ITI విద్యార్థులకు 98% ప్లేస్‌మెంట్/అప్రెంటిస్‌షిప్ రేటు
• స్వయం సహాయక బృందాల (SHG) మహిళల కోసం 'ఒక కుటుంబం–ఒక పారిశ్రామికవేత్త' కార్యక్రమం

శాఖల వారీగా ప్రధాన కేటాయింపులు

విద్యకు బడ్జెట్ కేటాయింపు: ₹36,107 కోట్లు

విద్యకు అత్యధిక ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడింది, అన్ని స్థాయిలలోనూ సమగ్ర కేటాయింపులు జరిగాయి.

• పాఠశాల విద్య: రూ. 32,308 కోట్లు
• ఉన్నత విద్య: రూ. 2,567 కోట్లు
• నైపుణ్యాభివృద్ధి మరియు శిక్షణ: రూ. 1,232 కోట్లు

జలవనరుల కేటాయింపు: ₹18,224 కోట్లు

వృద్ధి వ్యూహంలో నీటి భద్రత కీలకంగా ఉంది, వాతావరణ వైవిధ్యం కారణంగా నిల్వ మరియు సమర్థవంతమైన పంపిణీ ద్వారా స్థితిస్థాపకత అవసరం.

ప్రధాన ప్రాజెక్టులు:

• పోలవరం: రూ. 6,105 కోట్లు
• Other Major Irrigation: Rs. 9,906 crore
  • B.R.R. Vamsadhara Phase-II
  • AVR Handri-Neeva (45 TMC Krishna water lifted for first time)
  • Poola Subbaiah Veligonda
  • Polavaram–Nallamala Sagar link
• HNSS ప్రాజెక్టు: 100 రోజుల్లో పూర్తి, రైతులకు నీటి సరఫరా.

వ్యవసాయం మరియు అనుబంధ సేవలకు బడ్జెట్ కేటాయింపు: ₹ 13,598 కోట్లు

ముఖ్య కార్యక్రమాలు:

డిజిటల్ వ్యవసాయం

• APAIMS 2.0 (ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యవసాయ సమాచార నిర్వహణ వ్యవస్థ)
• నిజ-సమయ పంట విశ్లేషణలు, చీడపీడల పర్యవేక్షణ
• వాతావరణ సంబంధిత సమాచారం మరియు పథకాల పర్యవేక్షణ
• ప్రతి రైతు, పంట మరియు ఎకరం డిజిటల్‌గా నమోదు చేయబడ్డాయి.

రాష్ట్రీయ కృషి వికాస్ యోజన: రూ. 1,927 కోట్లు

సహజ వ్యవసాయం: 12.5 లక్షల ఎకరాల లక్ష్యం

నేల ఆరోగ్యం: 6 లక్షల నేల నమూనాల సేకరణ మరియు విశ్లేషణ

సహకార సంఘాల పునరుజ్జీవనం

• 2,021 PACS డిజిటలైజ్ చేయబడ్డాయి, 2,017 e-PACSలుగా పనిచేస్తున్నాయి.
• 53.2 లక్షల మంది సభ్యులకు సేవలు అందించబడ్డాయి
• రూ. 7,600 కోట్ల వ్యవసాయ రుణం మంజూరు

పంచాయతీ రాజ్ మరియు గ్రామీణాభివృద్ధికి బడ్జెట్ కేటాయింపు: ₹ 22,942 కోట్లు

• జల్ జీవన్ మిషన్: పునరుద్ధరణ మరియు వేగవంతం
  • కాలపరిమితిని 2028 వరకు పొడిగించారు
  • ఉపరితల జల ఆధారిత బహుళ గ్రామ పథకాలు
  • తలసరి రోజుకు 55 లీటర్లు హామీ

• గ్రామీణ అనుసంధానం: 4,000+ కి.మీ. గ్రామీణ రహదారులు పూర్తయ్యాయి లేదా పూర్తి కావస్తున్నాయి.
• SASCI (ప్రత్యేక సహాయం): రూ. 2,123 కోట్లు
• శిక్షణలో విజయం: 3.44 లక్షల మంది ఎన్నికైన ప్రతినిధులు మరియు కార్యకర్తలకు శిక్షణ ఇవ్వడం ద్వారా ఆంధ్రప్రదేశ్ జాతీయ స్థాయిలో ప్రథమ స్థానాన్ని సాధించింది.

ఆరోగ్య రంగానికి బడ్జెట్ కేటాయింపు ₹ 19,306 కోట్లు

డాక్టర్ ఎన్.టి.ఆర్. వైద్య సేవ ట్రస్ట్: రూ. 4,000 కోట్లు

• కుటుంబానికి రూ. 25 లక్షల వరకు ఆరోగ్య బీమా

ప్రాజెక్ట్ సంజీవని

• నివారణ ఆరోగ్య సంరక్షణపై దృష్టి
• కుప్పంలో పౌరుల ఆరోగ్య పరీక్షల ప్రయోగాత్మక కార్యక్రమం
• 41 నిర్ధారణ పరీక్షల ద్వారా 63,867 మంది వ్యక్తులను పరీక్షించారు.
• 6,300కి పైగా అధిక ప్రమాదకర కేసులు గుర్తించబడి, చికిత్సకు అనుసంధానించబడ్డాయి.

మౌలిక సదుపాయాలు

• ESI హాస్పిటల్స్: విజయనగరం, గుంటూరు, నెల్లూరులో 100 పడకల సౌకర్యాలు
• కర్నూలు, శ్రీసిటీ, అచ్యుతాపురం, శ్రీకాకుళంలో 30 పడకల ఆసుపత్రులు
• తిరుపతి ESI ఆసుపత్రి 50 నుండి 100 పడకలకు ఉన్నతీకరించబడింది.

అమరావతి రాజధాని కోసం బడ్జెట్ కేటాయింపు: ₹ 6,000 కోట్లు

2026-27 బడ్జెట్‌లో పురపాలక పరిపాలన మరియు పట్టణాభివృద్ధి శాఖకు ₹ 14,539 కోట్లు కేటాయించబడ్డాయి. ఈ కేటాయింపులో భాగంగా, అమరావతి రాజధాని అభివృద్ధికి ₹ 6,000 కోట్లు కేటాయించారు.

• నిధుల నమూనా: ఆర్థిక సంస్థల నుండి సమకూర్చుకున్న నిధులతో స్వయం-పోషక నమూనా.
• కేంద్ర ప్రభుత్వ మద్దతు: పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా శాశ్వత రాజధానిగా చట్టబద్ధమైన హోదా కల్పించే ప్రక్రియ ప్రారంభం.

పరిశ్రమలు మరియు మౌలిక సదుపాయాలకు బడ్జెట్ కేటాయింపు: ₹ 38,779 కోట్లు

• పరిశ్రమలు & వాణిజ్యం: రూ. 3,161 కోట్లు
• మౌలిక సదుపాయాలు & పెట్టుబడులు: రూ. 1,283 కోట్లు
• ఐటీ, ఎలక్ట్రానిక్స్ & కమ్యూనికేషన్స్: రూ. 536 కోట్లు
• శక్తి: రూ. 13,934 కోట్లు
• రవాణా, రహదారులు మరియు భవనాలు: రూ. 9,856 కోట్లు

ముఖ్య పరిణామాలు:

నగర ఆర్థిక ప్రాంతాలు

1. విశాఖపట్నం ఆర్థిక ప్రాంతం (VER): రూ. 28,000 కోట్ల ప్రతిపాదనలు
   • శ్రీకాకుళం నుండి కోనసీమ వరకు 10 జిల్లాలను కవర్ చేస్తుంది
   • 7 వృద్ధి కారకాలు, 41 అత్యంత ప్రభావవంతమైన ప్రాజెక్టులు
   • తయారీ, సేవలు, మౌలిక సదుపాయాలు, పట్టణీకరణ
2. అమరావతి ఆర్థిక ప్రాంతం: 9 జిల్లాలను విస్తరించి ఉంది
3. తిరుపతి ప్రాంతం

రాయలసీమ గ్లోబల్ హార్టికల్చర్ హబ్: రూ. 30,000 కోట్ల ప్రతిపాదనలు

• ఉద్యానవన సాగు విస్తరణ: 2030 నాటికి 8.41 లక్షల హెక్టార్ల నుండి 14.41 లక్షల హెక్టార్లకు
• 10 జిల్లాల్లోని 303 మండలాల్లో 200కి పైగా క్లస్టర్లు
• 9 లక్షల ప్రత్యక్ష ఉపాధి అవకాశాలు
• ప్రపంచ శ్రేష్ట పద్ధతులతో ఉత్పత్తి పరిపూర్ణత

పెట్టుబడులు:

• Google AI డేటా సెంటర్ (విశాఖపట్నం): $15 బిలియన్లు
• ఇంటిగ్రేటెడ్ స్టీల్ ప్లాంట్ (అనకాపల్లి)
• బల్క్ డ్రగ్ పార్క్ (నక్కపల్లి)
• సెమీకండక్టర్ కేంద్రం (ఓర్వకల్లు)
• 175 MSME పార్కులు (నియోజకవర్గానికి ఒకటి)
• 500 CBG పరిశ్రమములు
• హరిత అల్యూమినియం ప్రాజెక్టు (కాకినాడ)

నేత కార్మికులకు ఉచిత విద్యుత్: చేనేతలకు 200 యూనిట్లు, మరమగ్గాలకు 500 యూనిట్లు (ఏప్రిల్ 1, 2026 నుండి)

సామాజిక సంక్షేమం కోసం బడ్జెట్ కేటాయింపు: ₹ 91,445 కోట్లు

• SC కాంపోనెంట్: రూ. 20,644 కోట్లు
• SC కాంపోనెంట్: రూ.9,190 కోట్లు
• BC భాగం: రూ. 51,021 కోట్లు
• EWS సంక్షేమం: రూ. 10,699 కోట్లు
• మైనారిటీ సంక్షేమం: రూ. 6,090 కోట్లు
• PMJVK: రూ. 300 కోట్లు
• మహిళా మరియు శిశు సంక్షేమం: రూ. 4,582 కోట్లు

గృహనిర్మాణానికి బడ్జెట్ కేటాయింపు: ₹ 6,357 కోట్లు

• పురోగతి: జూన్ 2024 నుండి 3 లక్షల ఇళ్లు పూర్తి
• లక్ష్యం: 2026-27లో 6 లక్షల ఇళ్లు

అదనపు ఆర్థిక సహాయం

• SC/BC కుటుంబాలకు రూ. 50,000
• ST కుటుంబాలకు రూ. 75,000
• PVTG కుటుంబాలకు రూ. 1,00,000

పట్టణ గృహనిర్మాణం (MAUD ఆధ్వర్యంలో): PMAY(U) కింద EWS వర్గాల వారికి 25 లక్షల ఇంటి పట్టాలు/ఇళ్లు – NTR నగర్

శక్తి రంగానికి బడ్జెట్ కేటాయింపు: ₹ 13,934 కోట్లు

పునరుత్పాదక శక్తి

• జూన్ 2024 నుండి రూ. 2.88 లక్షల కోట్ల విలువైన 55 ప్రాజెక్టులు కేటాయించబడ్డాయి.
• సామర్థ్యం: 15.56 GW సౌర + 4.86 GW పవన + 17.7 GW PSP
• హరిత హైడ్రోజన్: 1 MMTPA

అందించిన రాయితీలు:

• వ్యవసాయ విద్యుత్: 22.5 లక్షల మంది రైతులకు రూ. 11,000 కోట్లకు పైగా
• ఆక్వా టారిఫ్: 48,500కు పైగా వినియోగదారులకు రూ. 890 కోట్లు

పోలీసుల కోసం బడ్జెట్ కేటాయింపు: ₹ 9,165 కోట్లు

గత ప్రభుత్వ హయాంలో దెబ్బతిన్న పోలీసు బలగాల గౌరవాన్ని, ఆత్మగౌరవాన్ని పునరుద్ధరించడానికి ప్రభుత్వం కృషి చేస్తోంది.

ఆధునీకరణ కార్యక్రమాలు

1. 3,000 కొత్త వాహనాలు: వాహన సముదాయ ఆధునీకరణ పనులు కొనసాగుతున్నాయి.
2. సైబర్ క్రైమ్ మౌలిక సదుపాయాలు:
   • ప్రతి జిల్లాలోనూ ప్రత్యేక పోలీస్ స్టేషన్లు
   • SMART Policing Labs
   • AI-ఆధారిత పోలీసు ప్రాజెక్టులు
   • CCTV మరియు డ్రోన్ల మోహరింపు
3. నూతన ఏపీ పోలీస్ అకాడమీ: 94 ఎకరాలు మంజూరు, నిర్మాణానికి రూ. 15 కోట్లు కేటాయింపు
4. 4 కొత్త ఇండియా రిజర్వ్ APSP బెటాలియన్లు
   • శ్రీకాకుళం, రాజమండ్రి, ప్రకాశం, చిత్తూరు
5. 5,757 స్టైపెండరీ క్యాడెట్ ట్రైనీ కానిస్టేబుళ్లు: స్టైపెండ్ రూ. 4,500 నుండి రూ. 12,000కు పెంచబడి చేర్చుకోబడ్డారు.
6. గ్రూప్ వ్యక్తిగత ప్రమాద బీమా: రూ. 20 లక్షల నుండి రూ. 45 లక్షల కవరేజీకి పునరుద్ధరించబడింది.
7. EAGLE Wing: గంజాయి ముప్పును ఎదుర్కోవడానికి డ్రోన్‌లతో కూడిన ప్రత్యేక విభాగం
8. శక్తి యాప్: మహిళల భద్రతకు 7 నిమిషాల స్పందన

న్యాయవ్యవస్థ: కోర్టు భవనాలు, నివాస గృహాల కోసం రూ. 349 కోట్లు; 100 కొత్త కోర్టులు మంజూరు

కార్మిక మరియు ఉపాధి రంగానికి బడ్జెట్ కేటాయింపు: ₹ 735 కోట్లు

ESI ఆరోగ్య సంరక్షణ విస్తరణ

• 100 పడకల ఆసుపత్రులు: విజయనగరం, గుంటూరు, నెల్లూరు
• 30 పడకల ఆసుపత్రులు: కర్నూలు, శ్రీసిటీ, అచ్యుతాపురం, శ్రీకాకుళం

పర్యాటక రంగానికి బడ్జెట్ కేటాయింపు: ₹ 439 కోట్లు

AP పర్యాటక విధానం 2024-29:

• పరిశ్రమ హోదా మంజూరు చేయబడింది
• మూలధన రాయితీ, SGST రీయింబర్స్‌మెంట్
• 117 అవగాహన ఒప్పందాల ద్వారా రూ. 20,088 కోట్లు ఆకర్షణ
• 1,22,637 ఉద్యోగాల సామర్థ్యం

భారత ప్రభుత్వ పర్యాటక గ్రాంటు: రూ. 428 కోట్లు (విభజన తర్వాత అత్యధికం)

• 8 ప్రధాన గమ్యస్థానాలు: సూర్యలంక, అఖండ గోదావరి, గండికోట, సింహాచలం, బొర్రా గుహలు, అహోబిలం, నాగార్జున సాగర్

పిల్లల బడ్జెట్: ₹ 24,686 కోట్లు

ప్రత్యేకమైన, పిల్లల-కేంద్రీకృత బడ్జెట్ — ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ప్రతి బిడ్డ రక్షణతో, విద్యతో మరియు సాధికారతతో ఎదిగేలా నిర్ధారిస్తుంది.

నిర్మాణం:

• భాగం A (100% పిల్లలను లక్ష్యంగా చేసుకున్నది): రూ. 16,168 కోట్లు (65.5%)
• భాగం B (30-99% పిల్లల కోసం ఉద్దేశించినవి): రూ. 8,517 కోట్లు (34.5%)

ప్రధాన భాగాలు:

• విద్య: రూ. 10,000 కోట్లకు పైగా
• పోషణ: రూ. 5,000 కోట్లకు పైగా
• బాలల సంరక్షణ: రూ. 220+ కోట్లు
• స్కాలర్‌షిప్‌లు: రూ. 2,500 కోట్లకు పైగా

కేంద్ర బడ్జెట్ 2026-27: ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు అవకాశాలు

కేంద్ర బడ్జెట్ అనేక అవకాశాలను కల్పిస్తోంది, వీటిని అందిపుచ్చుకునే స్థితిలో ఆంధ్రప్రదేశ్ పటిష్టంగా ఉంది.

1. పుర్వోదయ పథకం: తూర్పు తీర పారిశ్రామిక కారిడార్ అభివృద్ధి, ఈ-బస్సులు
2. రాయలసీమ ప్రపంచ ఉద్యానవన కేంద్రం: కేంద్ర సహకారంతో రూపుదిద్దుకుంటున్నది
3. ఛాలెంజ్ మోడ్ ప్రాజెక్టులు: వీటి కోసం పోటీపడటానికి AP సన్నద్ధమవుతోంది:
   • రసాయన పార్కు
   • మెగా వస్త్ర పార్కు
   • నగర ఆర్థిక ప్రాంతాలు
   • విశ్వవిద్యాలయ పట్టణాలు
4. నూతన కార్యక్రమాలు:
   • రేర్ ఎర్త్ కారిడార్లు
   • డేటా కేంద్రాలు
   • ప్రాంతీయ వైద్య కేంద్రం
   • NIPER (ఔషధ విద్య మరియు పరిశోధన)
   • సీప్లేన్ తయారీ
   • కంటైనర్ల తయారీ
   • ప్రతి జిల్లాలో బాలికల వసతి గృహాలు

ఆర్థిక సంస్కరణలు మరియు ఆవిష్కరణలు

AP సంపద నిధి

నార్వే మరియు అబుదాబి నిధుల స్ఫూర్తితో, రూ. 100 కోట్ల ప్రారంభ మూలధనంతో కూడిన ఒక సార్వభౌమ సంపద నిధి.

• దృష్టికోణం:భవిష్యత్ తరాలకు ప్రయోజనం చేకూరుస్తూ, రాష్ట్రాన్ని నిర్వహించడానికి సరిపడా భారీ నిధిని సృష్టించడం.
• వ్యూహం: దేశవ్యాప్తంగా పెట్టుబడులు పెట్టేందుకు ప్రైవేట్ ఈక్విటీ పెట్టుబడిదారులను ఆహ్వానించడం ద్వారా రాష్ట్రానికి సంపదను సృష్టించడం.

రుణ మార్పిడి విజయం

అధిక వడ్డీ రేట్ల రుణాలను తక్కువ వడ్డీ రేట్ల వద్ద పునఃరుణీకరణ చేయడం

• పూర్తయింది: రూ. 43,298 కోట్లు (ఏటా రూ. 327 కోట్ల ఆదా)
• లక్ష్యం: రూ. 1.2 లక్షల కోట్లు (ఆశించిన పొదుపు: రూ. 1,658 కోట్లు/సంవత్సరం)
• వడ్డీ రేట్లు: 12.3% నుండి 9% కంటే తక్కువకు తగ్గింపు

SASCI పనితీరు

మూలధన పెట్టుబడులకు ప్రత్యేక సహాయం:

• 2025-26: రూ. 6,544 కోట్లు వినియోగించుకున్నారు
• మొత్తం: రూ. 7,982 కోట్లు (2023-24 నాటి రూ. 4,090 కోట్లకు దాదాపు రెట్టింపు)

ప్రజా విత్త పునఃకల్పన సదస్సు

విశాఖపట్నంలో నిర్వహించిన మొట్టమొదటి సదస్సు (నవంబర్ 2025):

• ఇతర రాష్ట్రాల నుండి, అంతర్జాతీయ మరియు జాతీయ ఆర్థిక సంస్థల ప్రతినిధులు
• AP లాజిస్టిక్స్ కార్పొరేషన్ ఏర్పాటుకు నాంది పలికింది.
• ప్రభుత్వ రంగంలో వినూత్న ఫైనాన్సింగ్‌కు మార్గాలను తెరిచింది

వ్యాపార నిర్వహణ వేగం

జూన్ 2024 నుండి, ఆంధ్రప్రదేశ్‌ను ప్రపంచ స్థాయిలో పోటీపడేలా తీర్చిదిద్దేందుకు ప్రభుత్వం 26 సవరించిన విధానాలను ప్రవేశపెట్టింది.

1. ఆంధ్రప్రదేశ్ పారిశ్రామిక అభివృద్ధి విధానం 4.0
2. AP MSME & పారిశ్రామికవేత్తల అభివృద్ధి విధానం 4.0
3. ఆంధ్రప్రదేశ్ సమగ్ర స్వచ్ఛ ఇంధన విధానం
4. AP ఆవిష్కరణ మరియు స్టార్టప్ విధానం 4.0
5. AP పర్యాటక విధానం 2024-29
6. AP సమాచార సాంకేతికత & GCC విధానం 4.0
7. AP క్వాంటం కంప్యూటింగ్ విధానం
8. AP ఆహార శుద్ధి విధానం 4.0
9. AP స్థానిక కార్యస్థల విధానం

ఉద్యోగుల సంక్షేమం

ప్రక్రియ సంస్కరణలు

• GPF మరియు పెన్షన్: కాగిత రహితం మరియు అవాంతరాలు లేనిది
• పదోన్నతులు: e-DPC మాడ్యూల్ ద్వారా ఆన్‌లైన్‌లో

ఆర్థిక ప్రయోజనాలు

• DA/DR బకాయిలు: రూ. 1,100 కోట్లు విడుదల

APPSC పరీక్ష సన్నద్ధత: గుర్తుంచుకోవాల్సిన ముఖ్య అంశాలు

అధిక సంభావ్యత కలిగిన పాయింట్స్

బడ్జెట్ గణాంకాలు

• మొత్తం బడ్జెట్: రూ. 3,32,205 కోట్లు
• రాబడి వ్యయం: రూ. 2,56,143 కోట్లు
• మూలధన వ్యయం: రూ. 53,915 కోట్లు
• రాబడి లోటు: GSDPలో 1.11%
• విత్త లోటు: GSDPలో 3.84%
• GSDP 2026-27: రూ. 19,75,073 కోట్లు (12.07% వృద్ధి)

సూపర్ సిక్స్ కేటాయింపులు

• NTR భరోసా: రూ. 27,719 కోట్లు
• తల్లికి వందనం: రూ. 9,668 కోట్లు (67.27 లక్షల విద్యార్థులు)
• అన్నదాత సుఖీభవ: రూ. 6,600 కోట్లు (46.86 లక్షల మంది రైతులు)
• దీపం 2.0: రూ. 2,601 కోట్లు (1.08 కోట్ల మంది మహిళలు)
• స్త్రీ శక్తి: రూ. 1,420 కోట్లు (40 కోట్ల మంది ప్రయాణికులు)

విభాగాల వారీగా టాప్ 5:

1. పాఠశాల విద్య: రూ. 32,308 కోట్లు
2. BC సంక్షేమం: రూ. 23,651 కోట్లు (పూర్తి భాగంతో సహా)
3. పంచాయతీ రాజ్ & గ్రామీణాభివృద్ధి: రూ. 22,942 కోట్లు
4. సామాజిక సంక్షేమం: రూ. 20,644 కోట్లు (SC భాగం)
5. ఆరోగ్యం: రూ. 19,306 కోట్లు

సంక్షేమ అంశాలు

• SC కాంపోనెంట్: రూ. 20,644 కోట్లు
• BC భాగం: రూ. 51,021 కోట్లు
• SC కాంపోనెంట్: రూ.9,190 కోట్లు
• EWS సంక్షేమం: రూ. 10,699 కోట్లు
• మైనారిటీ సంక్షేమం: రూ. 6,090 కోట్లు
• పిల్లల బడ్జెట్: ₹ 24,686 కోట్లు

మౌలిక సదుపాయాలు

• జల వనరులు: రూ. 18,224 కోట్లు (పోలవరం: రూ. 6,105 కోట్లు)
• అమరావతి: రూ. 6,000 కోట్లు (రూ. 57,868 కోట్ల విలువైన 97 పనులు మంజూరు చేయబడ్డాయి)
• శక్తి: రూ. 13,934 కోట్లు
• రవాణా మరియు రహదారులు: రూ. 9,856 కోట్లు
• గృహనిర్మాణం: రూ. 6,357 కోట్లు

ఆర్థిక కార్యక్రమాలు

• VER (విశాఖపట్నం ఆర్థిక ప్రాంతం): రూ. 28,000 కోట్ల ప్రతిపాదనలు
• రాయలసీమ హార్టికల్చర్ హబ్: రూ. 30,000 కోట్ల ప్రతిపాదనలు
• Google AI డేటా సెంటర్: $15 బిలియన్లు (రూ. 1.35 లక్షల కోట్లు)
• AP సంపద నిధి: రూ. 100 కోట్ల ప్రారంభ నిధి

👉 డైలీ కరెంట్ అఫైర్స్ విభాగానికి వెళ్లండి

👉 Download Weekly Current Affairs

ఆంధ్రప్రదేశ్ బడ్జెట్ 2026-27 పై తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

Disclaimer: This article is prepared for educational purposes, specifically for APPSC aspirants. All figures and data are sourced from official Andhra Pradesh Budget documents 2026-27, including the Budget Speech, Budget in Brief, Outcome Budget, SC Component, ST Component, and Child Budget. While every effort has been made to ensure accuracy, aspirants should verify critical data from official government sources for examination purposes.

మీ APPSC ప్రయాణానికి శుభాకాంక్షలు! మీరు గర్వంతో ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు సేవలందిస్తారని ఆశిస్తున్నాము.

Reference: AP Official Website