వన్ డిస్ట్రిక్ట్ వన్ ప్రోడక్ట్

భారతదేశ అభివృద్ధి కథ తరచుగా మెగాసిటీలు మరియు పెద్ద పరిశ్రమల ద్వారా చెప్పబడుతుంది. అయినప్పటికీ, మొరాదాబాద్ వంటి జిల్లాల్లో, తరతరాలుగా చేతివృత్తులవారు నిశ్శబ్దంగా ప్రపంచ మార్కెట్లకు కనిపించని సాటిలేని నైపుణ్యంతో ఇత్తడి వస్తువులను రూపొందించారు.

2018లో ఉత్తరప్రదేశ్ ఒక వినూత్న ప్రయోగాన్ని ప్రారంభించారు: వన్ డిస్ట్రిక్ట్ వన్ ప్రొడక్ట్ (ODOP). ఆలోచన సరళమైనది కానీ పరివర్తన కలిగించేది - జిల్లాకు ఒక ప్రత్యేకమైన ఉత్పత్తిని గుర్తించి దాని చుట్టూ ఒక ఆర్థిక వ్యవస్థను నిర్మించడం.

రాష్ట్ర పథకం గా ప్రారంభమైనది ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా ఆర్థిక పరివర్తన నమూనా గా మారింది, ఇది 770 జిల్లాలను కవర్ చేస్తుంది మరియు లక్షలాది మంది చేతివృత్తులవారు, రైతులు మరియు MSME లకు ఆధారం ఇచ్చింది.

వన్ డిస్ట్రిక్ట్ వన్ ప్రొడక్ట్ (ODOP) అంటే ఏమిటి?

వన్ డిస్ట్రిక్ట్ వన్ ప్రొడక్ట్ అనేది పరిశ్రమ మరియు అంతర్గత వాణిజ్య ప్రోత్సాహక విభాగం (DPIIT) నేతృత్వంలోని ఒక ప్రధాన కార్యక్రమం, దీని లక్ష్యం:

• జిల్లాకు ఒక ప్రత్యేకమైన ఉత్పత్తిని గుర్తించడం
• బ్రాండింగ్, నైపుణ్య అభివృద్ధి, క్రెడిట్ మరియు మార్కెట్ యాక్సెస్ అందించడం
• జిల్లాలను స్వయం నిరంతర ఆర్థిక కేంద్రాలుగా మార్చడం

ఇది వోకల్ ఫర్ లోకల్, మేక్ ఇన్ ఇండియా మరియు ఆత్మనిర్భర్ భారత్ వంటి జాతీయ మిషన్‌లతో బలంగా సమన్వయం చేసుకుంది.

ODOP పరిణామం: UP నుండి అఖిల భారతదేశం వరకు

సంవత్సరం	మైల్ స్టోన్
2018	ఉత్తరప్రదేశ్‌లో ఓడీఓపీ ప్రారంభించబడింది.
2020–22	అన్ని రాష్ట్రాలకు విస్తరించబడింది
డిసెంబర్ 2025	దేశవ్యాప్తంగా 770కి పైగా జిల్లాల్లో అమలు చేయబడింది.

నేడు, ఓడీఓపీ భారతదేశపు అత్యంత వికేంద్రీకృత పారిశ్రామిక విధానానికి ప్రతీకగా నిలుస్తోంది.

భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ODOP ఎందుకు ముఖ్యమైనది

• సమతుల్య ప్రాంతీయ అభివృద్ధి: ODOP జిల్లా స్థాయి బలాలను అన్‌లాక్ చేయడం ద్వారా, సమ్మిళిత వృద్ధిని నిర్ధారించడం ద్వారా మెట్రో సిటీలపై అధిక ఆధారపడటాన్ని తగ్గిస్తుంది.
• కళాకారులు & MSME సాధికారత: తరతరాలుగా అందించబడే సాంప్రదాయ నైపుణ్యాలు ఆధునిక సాధనాలు, శిక్షణ మరియు ఆర్థికంతో పునరుద్ధరించబడతాయి.
• ఉద్యోగ సృష్టి & గ్రామీణ వ్యవస్థాపకత: ODOP జిల్లాల్లో జీవనోపాధిని సృష్టిస్తుంది, కష్టాల వలసలను తగ్గిస్తుంది.
• ఎగుమతి ప్రమోషన్: జిల్లా ఉత్పత్తులు ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ ప్రదర్శనలు, G20 బహుమతి వేదికలు మరియు విదేశీ దుకాణాలకు చేరుకుంటాయి.
• సాంస్కృతిక వారసత్వ పరిరక్షణ: ODOP భారతదేశపు కనిపించని సాంస్కృతిక ఆస్తులను రక్షిస్తుంది, నేత నుండి లోహ చేతిపనుల వరకు.

ODOP యొక్క సంస్థాగత చట్రం

ODOP సహకార సమాఖ్యవాదం ద్వారా పనిచేస్తుంది:

• రాష్ట్రాలు/UTలు జిల్లా ఉత్పత్తులను గుర్తిస్తాయి
• తుది జాబితాలను DPIITకి తెలియజేస్తారు
• జిల్లా పరిపాలనలు నైపుణ్యం, క్రెడిట్ మరియు మార్కెటింగ్‌ను అమలు చేస్తాయి

1,200 కంటే ఎక్కువ ODOP ఉత్పత్తులు DPIIT డిజిటల్ పోర్టల్‌లో జాబితా చేయబడ్డాయి.

డిజిటల్ & మార్కెట్ యాక్సెస్ పుష్

ప్లాట్ ఫార్మ్	విధి
జిఇఎం–ఒడిఒపి బజార్	ప్రత్యక్ష ప్రభుత్వ సేకరణ
రాష్ట్ర ఇ-కామర్స్ పోర్టల్స్	విస్తృత వినియోగదారుల పరిధి
ఓడిఓపి ప్రదర్శనలు	జాతీయ మరియు ప్రపంచవ్యాప్త గుర్తింపు

ఈ డిజిటల్ పుష్ స్థానిక ఉత్పత్తిదారులకు జాతీయ డిమాండ్‌ను చేరుకునేలా చేస్తుంది.

ODOP విజయానికి ఉత్తరప్రదేశ్ ఒక ప్రధాన ఉదాహరణగా నిలుస్తుంది.

ముఖ్యాంశాలు

• యూపీ అంతర్జాతీయ వాణిజ్య ప్రదర్శన (యూపీఐటీఎస్) 2025
  • 466 ఓడీఓపీ స్టాల్స్
  • ₹20.77 కోట్ల వ్యాపారం జరిగింది.
• మహాకుంభ్ 2025, ప్రయాగ్‌రాజ్
  • 6,000 చదరపు మీటర్ల ఓడీఓపీ జోన్
  • 75 జీఐ-ట్యాగ్ పొందిన ఉత్పత్తులు ప్రదర్శించబడ్డాయి.

ఉత్తరప్రదేశ్‌లో ఆర్థిక ప్రభావం

సూచిక	ఫలితం
ఎగుమతులు	↑ 76% (₹88,967 Cr → ₹1.71 lakh Cr)
మంజూరు చేయబడిన ప్రాజెక్టులు	₹6,000 కోట్లు
శిక్షణ పొందిన కళాకారులు	1.25 కోట్లకు పైగా

పీఎం ఏక్తా మాల్స్: ఓడీఓపీ కోసం భౌతిక మార్కెట్ ప్రదేశాలు

PM ఏక్తా మాల్స్ (యూనిటీ మాల్స్) ODOP, GI మరియు హస్తకళ ఉత్పత్తులను ప్రదర్శించే ఐకానిక్ రిటైల్ హబ్‌లు.

• ప్రతి రాష్ట్రం & UT కోసం ప్రత్యేక స్థలం
• ₹5,000 కోట్ల వడ్డీ లేని మద్దతు
• 27 రాష్ట్రాలలో 29 మాల్స్ ఆమోదించబడ్డాయి
• వృత్తిపరమైన నిర్వహణతో PPP మోడల్

ఈ మాల్స్ ODOPని జాతీయ సాంస్కృతిక మరియు వాణిజ్య గమ్యస్థానాలుగా మారుస్తాయి.

వన్ డిస్ట్రిక్ట్ వన్ ప్రోడక్ట్ ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లిస్ట్

ODOP for 13 districts of Andhra Pradesh

క్ర.సం	జిల్లా స్థాయి	ODOP ప్రోడక్ట్
1	అనంతపూర్	వేరుశనగ ఉత్పత్తులు
2	చిత్తూర్	టమాటో ఉత్పత్తులు
3	తూర్పు గోదావరి	అరటి
4	గుంటూరు	మసాలా దినుసులు (మిరపకాయ మరియు పసుపు)
5	కడప	అరటి ఉత్పత్తులు
6	కృష్ణ	చేపలు మరియు రొయ్యల ఆధారిత ఉత్పత్తులు
7	కర్నూలు	ధాన్యాల ఉత్పత్తలు
8	నెల్లూరు	బియ్యం ఆధారిత ఉత్పత్తులు (ఉదా. రైస్ ఫ్లేక్స్ మరియు శుద్ధి చేసినవి)
9	ప్రకాశం	ధాన్యాల ఉత్పత్తలు
10	శ్రీకాకుళం	జీడిపప్పు ఆధారిత ఉత్పత్తులు
11	విశాఖపట్నం	సాంప్రదాయ స్థానిక చిరుతిళ్లు
12	విజయనగరం	చిరుధాన్యాలు (రాగి మరియు కొర్ర)
13	పశ్చిమ గోదావరి	చేపలు మరియు సముద్ర ఆధారిత ఉత్పత్తులు

ఆంధ్రప్రదేశ్లోని కొత్తగా ఏర్పడిన 13 జిల్లాల ఓడీఓపీ ఉత్పత్తులు

క్ర.సం	జిల్లా స్థాయి	ODOP ప్రోడక్ట్
1	పార్వతీపురం మన్యం	చిన్న అటవీ ఉత్పత్తులు (చింతపండు మరియు ఉసిరి)
2	అల్లూరి సీతారామ రాజు	కాఫీ
3	అనకాపల్లి	చెరకు (బెల్లం ముక్కలు, పొడి)
4	కాకినాడ	చేపలు మరియు రొయ్యల ఆధారిత ఉత్పత్తులు
5	కోనసీమ	కొబ్బరి
6	ఏలూరు	పప్పుధాన్యాలు (నల్ల శనగలు మరియు పెసలు)
7	ఎన్ టి ఆర్	ఉలవచారు
8	పల్నాడు	పప్పుధాన్యాలు (వినుకొండ ఎర్ర కందిపప్పు)
9	బాపట్ల	మసాలా దినుసులు (మిరపకాయ మరియు పసుపు)
10	నంద్యాల	చిరుధాన్యాల ఆధారిత ఉత్పత్తులు
11	శ్రీ సత్య సాయి	వేరుశనగ
12	తిరుపతి	శనగపప్పు మురుకు
13	అన్నమయ్య	చింతకాయ

ఒక జిల్లా ఒక ఉత్పత్తి (ODOP) యొక్క ప్రపంచవ్యాప్త విస్తరణ

ODOP ఇప్పుడు భారతదేశ ఆర్థిక దౌత్యంలో భాగం.

ప్రపంచవ్యాప్త ఉనికి

• 80కి పైగా భారతీయ మిషన్లు విదేశాలలో ODOPని ప్రోత్సహిస్తున్నాయి
• G20 బహుమతులలో ODOP ఉత్పత్తులను ఉపయోగించారు
• శాశ్వత ODOP స్టోర్‌లు:
  • సింగపూర్ (2)
  • కువైట్ (1)

పోటీ పరీక్షలకు ODOP ఎందుకు ముఖ్యం

APPSC అభ్యర్థులకు, ఒక జిల్లా ఒక ఉత్పత్తి ఈ క్రింది వాటికి సంబంధించినది:

• ఆర్థిక వ్యవస్థ (సమ్మిళిత వృద్ధి, MSMEలు)
• పరిపాలన (సహకార సమాఖ్యవాదం)
• కరెంట్ అఫైర్స్ (పారిశ్రామిక విధానం)
• వ్యాసం & జనరల్ స్టడీస్ సమాధానాలు (కేస్ స్టడీ నమూనా)

👉 డైలీ కరెంట్ అఫైర్స్ విభాగానికి వెళ్లండి

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)

మూలం: ఆహార శుద్ధి పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ