కరెంట్ అఫైర్స్ 20 జనవరి 2026

కొబ్బరి రూట్ విల్ట్ వ్యాధి

• సమస్య: ఫైటోప్లాస్మా-ప్రేరిత రూట్ విల్ట్ వ్యాధి కేరళ, తమిళనాడు మరియు కర్ణాటకలలోని కొబ్బరి తోటలను తీవ్రంగా ప్రభావితం చేస్తోంది, ఇవి భారతదేశంలోని కొబ్బరి ఉత్పత్తిలో 82–83% వాటాను అందిస్తాయి.
• కారణం & వ్యాప్తి: ఈ వ్యాధి కీటకాల వాహకాలు, గాలి కదలిక మరియు నిరంతర కొబ్బరి బెల్ట్‌ల ద్వారా వ్యాపిస్తుంది; వాతావరణ మార్పు, అస్థిర ఉష్ణోగ్రతలు మరియు పెరుగుతున్న తెల్ల ఈగ ముట్టడి కారణంగా దీని వ్యాప్తి వేగవంతమైంది.
• ప్రభావం: 30 లక్షలకు పైగా కొబ్బరి చెట్లు ఇప్పటికే ప్రభావితమయ్యాయి, దీని ఫలితంగా ఉత్పాదకత కోల్పోవడం మరియు అంతర పంటల వ్యవస్థలు (ఉదా., కోకో, జాజికాయ) పతనం అయ్యాయి.
• ప్రస్తుత పరిశోధన స్థితి: 150+ సంవత్సరాల పరిశోధన ఉన్నప్పటికీ, శాశ్వత నివారణ లేదు. సంతానోత్పత్తి నిరోధక మరియు తట్టుకునే రకాలు అత్యంత ప్రభావవంతమైన నిర్వహణ వ్యూహంగా మిగిలిపోయాయి.

పలెర్మో ప్రోటోకాల్ (2000)

భారతదేశంలో పిల్లల అక్రమ రవాణా ఇప్పటికీ తీవ్రమైన మానవ హక్కుల సమస్యగా కొనసాగుతోంది. ఇటీవలి తీర్పులో (కె. పి. కిరణ్ కుమార్ వర్సెస్ స్టేట్), సుప్రీంకోర్టు పిల్లల అక్రమ రవాణాను నిరోధించడానికి కఠినమైన మార్గదర్శకాలను జారీ చేసింది మరియు అక్రమ రవాణా రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 21 కింద హామీ ఇవ్వబడిన జీవించే ప్రాథమిక హక్కును తీవ్రంగా ఉల్లంఘిస్తుందని స్పష్టంగా పేర్కొంది. కేంద్రం మరియు రాష్ట్రాలు రెండింటినీ కలిగి ఉన్న నివారణ, బాధితుల-కేంద్రీకృత మరియు సమన్వయ విధానాన్ని కోర్టు చెప్పింది.

• పిల్లల అక్రమ రవాణాను అరికట్టడానికి భారతదేశ చట్టపరమైన చట్రం అంతర్జాతీయ మరియు దేశీయ చట్టాల నుండి తీసుకోబడింది.
• పలెర్మో ప్రోటోకాల్ (2000) పిల్లల అక్రమ రవాణా యొక్క ప్రపంచవ్యాప్త నిర్వచనాన్ని అందిస్తుంది, అయితే సెక్షన్ 143 కింద భారతీయ న్యాయ సంహిత (BNS), 2023 అక్రమ రవాణాను విస్తృతంగా నిర్వచిస్తుంది, దోపిడీ కోసం వ్యక్తుల నియామకం, రవాణా, ఆశ్రయం లేదా రసీదు వంటివి ఇందులో ఉన్నాయి.
• ఆర్టికల్ 23, 24 మరియు ఆర్టికల్ 39 కింద రాజ్యాంగ రక్షణలు దోపిడీ, బలవంతపు శ్రమ మరియు ప్రమాదకరమైన ఉపాధి నుండి పిల్లలను రక్షిస్తాయి.
• POCSO చట్టం, JJ చట్టం మరియు అనైతిక ట్రాఫిక్ (నివారణ) చట్టం వంటి బహుళ చట్టాలు ఉన్నప్పటికీ, శిక్షార్హత రేట్లు తక్కువగా ఉన్నాయి, ఇది బలమైన అమలు, పునరావాసం మరియు కేంద్ర-రాష్ట్ర సమన్వయం యొక్క అవసరాన్ని హైలైట్ చేస్తుంది.

సాఫ్ట్ మ్యాటర్ ఫిజిక్స్

సాఫ్ట్ మ్యాటర్ అనేది అనువర్తిత శక్తి మరియు సమయ స్కేల్ ఆధారంగా ఘనపదార్థాలు మరియు ద్రవాలు రెండింటి లక్షణాలను ప్రదర్శించే పదార్థాల తరగతిని సూచిస్తుంది. టూత్‌పేస్ట్, షాంపూ, జెల్లు మరియు క్రీములు వంటి సాధారణ గృహోపకరణాలు మృదువైన పదార్థానికి ఉదాహరణలు. ఈ పదార్థాలు ఒత్తిడిలో ద్రవాల వలె ప్రవహించగలవు కానీ శక్తిని తొలగించినప్పుడు వాటి ఆకారాన్ని నిలుపుకుంటాయి.

సాఫ్ట్ మ్యాటర్ యొక్క ప్రత్యేక ప్రవర్తన వాటి అంతర్గత నిర్మాణం నుండి పుడుతుంది, ఇది బిందువులు, సమూహాలు లేదా బలహీనమైన పరస్పర చర్యల ద్వారా కలిసి ఉంచబడిన సౌకర్యవంతమైన స్థూల అణువుల వంటి పెద్ద పరమాణు సమావేశాలను కలిగి ఉంటుంది. వాటి ప్రతిస్పందన చాలా కాలంపై ఆధారపడి ఉంటుంది మరియు శక్తిపై ఆధారపడి ఉంటుంది, ఈ దృగ్విషయాన్ని రియాలజీ అని పిలువబడే భౌతిక శాస్త్ర శాఖ క్రింద అధ్యయనం చేస్తారు.

C-DOT 2025 SKOCH అవార్డును గెలుచుకుంది

భారత ప్రభుత్వ టెలికమ్యూనికేషన్ల శాఖ పరిధిలోని ప్రముఖ టెలికాం R&D సంస్థ అయిన సెంటర్ ఫర్ డెవలప్‌మెంట్ ఆఫ్ టెలిమాటిక్స్ (C-DOT) దాని సెల్ బ్రాడ్‌కాస్ట్ సొల్యూషన్ (CBS) కోసం SKOCH అవార్డు 2025ని అందుకుంది.

"రిసోర్సింగ్ విక్సిత్ భారత్" అనే థీమ్‌తో జరిగిన 104వ SKOCH సమ్మిట్ సందర్భంగా ఈ అవార్డును ప్రదానం చేశారు. SKOCH అవార్డులు భారతదేశం అంతటా పాలన, సాంకేతికత, ప్రజా సేవా డెలివరీ మరియు అభివృద్ధిలో అత్యుత్తమ సహకారాన్ని గుర్తిస్తాయి.

Disclaimer: This article is prepared for competitive exam preparation using publicly available information.