కరెంట్ అఫైర్స్ 29 డిసెంబర్ 2025

గండికోట — “భారతదేశపు గ్రాండ్ కాన్యన్”

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని కడప జిల్లాలో పెన్నా నదిచే ఏర్పడిన అద్భుతమైన లోయ అయిన గండికోట, దాని నిటారుగా ఉండే ఎర్ర ఇసుకరాయి కొండలు మరియు నాటకీయ దృశ్యాల కారణంగా తరచుగా “భారతదేశపు గ్రాండ్ కాన్యన్”గా పిలువబడుతుంది. దాని సహజ సౌందర్యం, చారిత్రక ప్రాముఖ్యత మరియు వినోద సామర్థ్యం ఉన్నప్పటికీ, దశాబ్దాల నిర్లక్ష్యం కారణంగా గండికోట ఒక పర్యాటక కేంద్రంగా అభివృద్ధి చెందకుండా ఉంది.

12వ శతాబ్దంలో పెమ్మసాని నాయకులచే (కాకతీయ సామ్రాజ్యం యొక్క సామంతులు) నిర్మించబడిన గండికోట కోట, తరువాత విజయనగర సామ్రాజ్యం, కుతుబ్ షాహీ పాలకులు, మొఘలులు, కడప నవాబులు మరియు చివరకు బ్రిటిష్ వారి ఆధీనంలోకి వచ్చింది. ఈ కోట సముదాయంలో మాధవరాయ దేవాలయం, శ్రీ రంగనాథ దేవాలయం, జామా మసీదు, ధాన్యాగారం, జైలు, మెట్ల బావులు మరియు రాజభవనాలు ఉన్నాయి, మరియు ప్రస్తుతం దీనిని భారత పురావస్తు సర్వే (ASI) నిర్వహిస్తోంది.

గండికోట యొక్క పర్యాటక సామర్థ్యాన్ని వెలికితీయడానికి, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం మూలధన పెట్టుబడుల కోసం రాష్ట్రాలకు ప్రత్యేక సహాయం (SASCI) పథకం కింద గండికోట మాస్టర్ ప్లాన్‌ను సిద్ధం చేసింది. ప్రతిపాదిత అభివృద్ధి పనులలో స్టార్ హోటళ్లు, లోయకు కాంతి అలంకరణ, సౌండ్-అండ్-లైట్ షోలు, హెరిటేజ్ ట్రైల్స్, వ్యూ పాయింట్లు, టెంట్ సిటీ, సౌర విద్యుత్ వ్యవస్థలు, బోటింగ్ సౌకర్యాలు మరియు హెలికాప్టర్ ప్రయాణాలు కూడా ఉన్నాయి.

దుల్హస్తి స్టేజ్-II జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టుకు ఆమోదం

పర్యావరణ, అటవీ మరియు వాతావరణ మార్పుల మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలోని ఒక ప్యానెల్ జమ్మూ కాశ్మీర్‌లోని కిష్త్వార్‌లో చీనాబ్ నదిపై 260-మెగావాట్ల దుల్హస్తి స్టేజ్-II జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టుకు ఆమోదం తెలిపింది. జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టులపై నిపుణుల మూల్యాంకన కమిటీ (EAC) తన 45వ సమావేశంలో ఈ ఆమోదం మంజూరు చేసింది.

పహల్గామ్ ఉగ్రదాడి (ఏప్రిల్ 2025) తర్వాత భారతదేశం పాకిస్థాన్‌తో సింధు జలాల ఒప్పందాన్ని నిలిపివేసిన నేపథ్యంలో ఈ అనుమతి లభించింది. ప్రస్తుతం ఒప్పందం నిలిపివేయబడినందున, కేంద్రం సింధు నదీ పరీవాహక ప్రాంతంలో సావల్కోట్, రట్లే, బుర్సార్, పకల్ దుల్, కిరు, క్వార్ మరియు కీర్థాయ్ I & II వంటి ప్రాజెక్టులతో సహా జలవిద్యుత్ అభివృద్ధిని వేగవంతం చేస్తోంది.

పాముకాటు చికిత్స కోసం తదుపరి తరం యాంటీవెనమ్

భారతదేశంలో పాముకాటు ఒక ప్రధాన ప్రజారోగ్య సమస్యగా మిగిలిపోయింది, ఇది ప్రతి సంవత్సరం దాదాపు 58,000 మరణాలకు కారణమవుతోంది, ముఖ్యంగా వ్యవసాయ కార్మికులు మరియు గ్రామీణ ప్రజలలో ఈ మరణాలు ఎక్కువగా సంభవిస్తున్నాయి. వైద్య శాస్త్రంలో పురోగతి ఉన్నప్పటికీ, పాముకాటు విషప్రయోగం తక్కువ ఆదాయ ప్రాంతాలను అసమానంగా ప్రభావితం చేస్తోంది మరియు ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ దీనిని నిర్లక్ష్యం చేసిన ఉష్ణమండల వ్యాధిగా వర్గీకరించింది.

భారతదేశంలో సాంప్రదాయ విషప్రయోగ ఉత్పత్తి

• భారతదేశంలో విషప్రయోగం 'బిగ్ ఫోర్' పాముల నుండి విషాన్ని ఉపయోగించి తయారు చేయబడుతుంది - కళ్ళజోడు కోబ్రా, కామన్ క్రైట్, రస్సెల్ వైపర్ మరియు సా-స్కేల్డ్ వైపర్.
• ఈ పాముల నుండి విషాన్ని సేకరిస్తారు, ప్రధానంగా తమిళనాడులోని ఇరులా స్నేక్ క్యాచర్స్ ఇండస్ట్రియల్ కో-ఆపరేటివ్ సొసైటీ వంటి శిక్షణ పొందిన గిరిజన సంఘాలు.
• విషాల మిశ్రమాన్ని కాలక్రమేణా చిన్న, సురక్షితమైన మోతాదులలో గుర్రాలలోకి ఇంజెక్ట్ చేస్తారు.
• గుర్రం శరీరం విషంతో పోరాడటానికి ప్రతిరోధకాలను ఉత్పత్తి చేస్తుంది.
• గుర్రం నుండి రక్తాన్ని తీసుకుంటారు మరియు యాంటీబాడీ-రిచ్ ప్లాస్మాను వేరు చేసి శుద్ధి చేస్తారు.
• ఈ ప్రతిరోధకాలను ప్రాసెస్ చేసి, పరీక్షించి, ఫ్రీజ్-ఎండించి, యాంటీవినమ్ వయల్స్‌గా సరఫరా చేస్తారు.

పరిమితి: ఈ పద్ధతిలో నాలుగు పాము జాతులను మాత్రమే కవర్ చేస్తారు, అయితే భారతదేశంలో 60 కంటే ఎక్కువ విషప్రయోగ పాములు ఉన్నాయి మరియు విషం ప్రాంతాల వారీగా మారుతుంది, కొన్ని సందర్భాల్లో ప్రభావాన్ని తగ్గిస్తుంది.

కొత్త పరిశోధన మరియు సాంకేతిక పురోగతి

నేచర్ (2025)లో ప్రచురితమైన ఇటీవలి అంతర్జాతీయ పరిశోధన పాముకాటు చికిత్సలో గణనీయమైన పురోగతిని సూచిస్తుంది. డానిష్ ప్రయోగశాల శాస్త్రవేత్తలు, ప్రపంచ సహకారులతో కలిసి, అల్పాకాస్ మరియు లామాస్ నుండి తీసుకోబడిన నానోబాడీ టెక్నాలజీని ఉపయోగించి విస్తృత-స్పెక్ట్రం యాంటీవీనమ్‌ను అభివృద్ధి చేశారు. ఈ జంతువులు కామెలిడ్ కుటుంబానికి చెందినవి మరియు నానోబాడీలు అని పిలువబడే ప్రత్యేకమైన, చిన్న మరియు అత్యంత స్థిరమైన ప్రతిరోధకాలను ఉత్పత్తి చేస్తాయి. జన్యు ఇంజనీరింగ్‌ను ఉపయోగించి, పరిశోధకులు నానోబాడీ-ఉత్పత్తి చేసే జన్యువులను బ్యాక్టీరియాలోకి క్లోన్ చేశారు, గుర్రాలపై ఆధారపడకుండా ఖర్చుతో కూడుకున్న, పెద్ద ఎత్తున ఉత్పత్తిని సాధ్యం చేశారు.

REPM తయారీ పథకం

సింటర్డ్ రేర్ ఎర్త్ పర్మనెంట్ మాగ్నెట్స్ (REPMలు) దేశీయ తయారీని ప్రోత్సహించడానికి భారత ప్రభుత్వం ₹7,280 కోట్ల పథకాన్ని ఆమోదించింది. అరుదైన-భూమి ఆక్సైడ్‌ల నుండి పూర్తయిన అయస్కాంతాల వరకు మొత్తం విలువ గొలుసును కవర్ చేస్తూ, సంవత్సరానికి 6,000 మెట్రిక్ టన్నుల (MTPA) ఇంటిగ్రేటెడ్ తయారీ సామర్థ్యాన్ని ఏర్పాటు చేయడం ఈ పథకం లక్ష్యం.

విద్యుత్ రంగం, పునరుత్పాదక ఇంధనం, ఎలక్ట్రానిక్స్, ఏరోస్పేస్ మరియు రక్షణ వంటి కీలక రంగాలలో స్వావలంబన (ఆత్మనిర్భర్ భారత్)ను బలోపేతం చేయడానికి, ముఖ్యంగా చైనాపై భారీ దిగుమతుల ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడానికి ఈ చొరవ చాలా ముఖ్యమైనది. ఈ పథకం భారతదేశం యొక్క నెట్ జీరో 2070 లక్ష్యం మరియు జాతీయ కీలక ఖనిజాల మిషన్ (NCMM)కు అనుగుణంగా ఉంది, ఇది ప్రపంచ అధునాతన పదార్థాల విలువ గొలుసులలో భారతదేశం యొక్క పాత్రను బలోపేతం చేస్తుంది.

INS వాఘ్షీర్‌లో రాష్ట్రపతి విహారయాత్ర

భారత రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము డిసెంబర్ 28, 2025న పశ్చిమ సముద్ర తీరంలో భారత నావికాదళానికి చెందిన స్వదేశీ కల్వరి-తరగతి జలాంతర్గామి అయిన INS వాఘ్షీర్‌లో డైవ్డ్ విహారయాత్ర చేపట్టారు. ఆమె కర్ణాటకలోని కార్వార్ నావల్ హార్బర్ నుండి జలాంతర్గామిని ఎక్కి, సిబ్బందితో సంభాషిస్తూ, కార్యాచరణ ప్రదర్శనలను వీక్షించడానికి రెండు గంటలకు పైగా గడిపారు. A. P. J. అబ్దుల్ కలాం తర్వాత జలాంతర్గామి విహారయాత్ర చేసిన భారత రెండవ రాష్ట్రపతిగా అధ్యక్షుడు ముర్ము నిలిచారు.

Disclaimer: This article is prepared for competitive exam preparation using publicly available information.