కరెంట్ అఫైర్స్ 06 నవంబర్ 2025

పి ఐ బి కరెంట్ అఫైర్స్

“వందేమాతరం” రచించి 150 సంవత్సరాలు

• భారత ప్రభుత్వం జాతీయ గీతం “వందేమాతరం” 150 సంవత్సరాలు జరుపుకునే కార్యక్రమాన్ని నవంబర్ 7, 2025న ప్రారంభించనుంది.
• అక్షయ నవమి (7 నవంబర్ 1875) నాడు బంకించంద్ర ఛటర్జీ రాసిన “వందేమాతరం” మొదట సాహిత్య పత్రిక బంగదర్శన్‌లో మరియు తరువాత ఆనందమఠం నవలలో కనిపించింది.
• ఈ పాట భారతదేశ స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో కీలక పాత్ర పోషించింది మరియు 1950 జనవరి 24న డాక్టర్ రాజేంద్ర ప్రసాద్ చేత జాతీయ గీతానికి సమాన గౌరవం లభించింది.
• ప్రత్యేకమైన పోర్టల్ VandeMataram150.in ద్వారా పౌరులు వందేమాతరం సంబందించిన వివరాలు యాక్సెస్ చేయడానికి మరియు డిజిటల్‌గా పాల్గొనడానికి అనుమతిస్తుంది.

సర్వే వెసెల్ ఇక్షక్

సర్వే వెసెల్ (లార్జ్) - SVL తరగతిలోని మూడవ నౌక ఇక్షక్‌ను ప్రారంభించడంతో భారత నావికాదళం దాని హైడ్రోగ్రాఫిక్ సర్వే సామర్థ్యాలను పెంచుకోనుంది. ఈ నౌకను గార్డెన్ రీచ్ షిప్‌బిల్డర్స్ & ఇంజనీర్స్ నిర్మించారు. సంస్కృతంలో గైడ్ అని అర్థం వచ్చే ‘ఇక్షక్’ అనే పేరు ఈ నౌక లక్ష్యాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది.

ఆపరేషన్ వైట్ కౌల్డ్రాన్

డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ రెవెన్యూ ఇంటెలిజెన్స్ (DRI) “ఆపరేషన్ వైట్ కౌల్డ్రాన్” కింద ఒక ప్రధాన బహుళ-రాష్ట్ర సింథటిక్ డ్రగ్ నెట్‌వర్క్‌ను విజయవంతంగా నిర్వీర్యం చేసింది. NDPS చట్టం, 1985 ప్రకారం సైకోట్రోపిక్ పదార్ధం అయిన అల్ప్రజోలంను ఉత్పత్తి చేసే రహస్య తయారీ కర్మాగారం గుజరాత్‌లోని వల్సాద్‌లో కనుగొనబడింది.

రెండవ సామాజిక అభివృద్ధి కోసం ప్రపంచ సదస్సు - 2025

ఖతార్‌లోని దోహాలో సామాజిక అభివృద్ధి కోసం జరిగిన రెండవ ప్రపంచ సదస్సులో కేంద్ర కార్మిక & ఉపాధి మంత్రి డాక్టర్ మన్సుఖ్ మాండవియా భారతదేశం యొక్క జాతీయ ప్రకటనను అందించారు. ముఖ్యాంశాలు:

• గత దశాబ్దంలో భారతదేశం 250 మిలియన్ల మందిని బహుమితీయ పేదరికం నుండి బయటకు తీసుకువచ్చింది.
• సామాజిక భద్రతా కవరేజ్ 19% (2015) నుండి 64.3% (2025)కి పెరిగింది.
• సామాజిక భద్రతలో అత్యుత్తమ ప్రదర్శనకు భారతదేశం ISSA అవార్డును అందుకుంది.
• మహిళల ఉపాధి దాదాపు రెట్టింపు అయింది, నిరుద్యోగిత రేటు 6% నుండి 3.2%కి తగ్గింది (2017–18 నుండి 2023–24 వరకు).

భారతదేశం 500 కి.మీ క్వాంటం కీ డిస్ట్రిబ్యూషన్ నెట్‌వర్క్‌ను ప్రదర్శించింది

బెంగళూరుకు చెందిన క్వాంటం టెక్నాలజీ స్టార్టప్ అయిన QNu ల్యాబ్స్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్, భారతదేశపు మొట్టమొదటి 500 కి.మీ కంటే ఎక్కువ విస్తరించి ఉన్న క్వాంటం కీ డిస్ట్రిబ్యూషన్ (QKD) నెట్‌వర్క్‌ను విజయవంతంగా ప్రదర్శించింది.

ఎమర్జింగ్ సైన్స్, టెక్నాలజీ & ఇన్నోవేషన్ కాన్క్లేవ్ ESTIC2025

ఎమర్జింగ్ సైన్స్, టెక్నాలజీ & ఇన్నోవేషన్ కాన్క్లేవ్ (ESTIC 2025) సందర్భంగా, భారతదేశ సాంకేతిక మరియు వైద్య ఆవిష్కరణల దృశ్యంలో కొత్త శకాన్ని సూచించే మూడు ప్రధాన శాస్త్రీయ విజయాలను ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ ఆవిష్కరించారు:

QSIP - భారతదేశం యొక్క స్వంత క్వాంటం సెక్యూరిటీ చిప్

• స్వదేశీంగా అభివృద్ధి చేయబడిన క్వాంటం-సురక్షిత భద్రతా హార్డ్‌వేర్.
• సురక్షిత క్రిప్టోగ్రాఫిక్ వ్యవస్థల కోసం క్వాంటం-సర్టిఫైడ్ యాదృచ్ఛికతను అందిస్తుంది.
• భవిష్యత్ క్వాంటం ముప్పులకు వ్యతిరేకంగా భారతదేశం యొక్క సైబర్ భద్రతను బలపరుస్తుంది.

25-Qubit QPU - భారతదేశపు మొట్టమొదటి క్వాంటం కంప్యూటింగ్ చిప్

• భారతదేశంలో మొదటిసారిగా అభివృద్ధి చేయబడిన 25-Qubit క్వాంటం ప్రాసెసింగ్ యూనిట్.
• రెండవ క్వాంటం విప్లవంలో భారతదేశం పాల్గొనడానికి ఒక మైలురాయి.
• అధునాతన కంప్యూటింగ్, అనుకరణ మరియు జాతీయ భద్రతకు మద్దతు ఇస్తుందని భావిస్తున్నారు.

NexCAR19 - భారతదేశపు మొట్టమొదటి స్వదేశీ CAR-T సెల్ థెరపీ

• IIT బాంబే స్పిన్-ఆఫ్ అయిన ఇమ్యునో ACT ద్వారా అభివృద్ధి చేయబడింది.
• DBT, BIRAC మరియు నేషనల్ బయోఫార్మా మిషన్ ద్వారా మద్దతు ఇవ్వబడింది.
• భారతదేశంలో అభివృద్ధి చేయబడిన ప్రపంచంలోనే మొట్టమొదటి హ్యూమనైజ్డ్ CAR-T చికిత్స.
• క్యాన్సర్లకు సరసమైన మరియు అందుబాటులో ఉండే చికిత్సను అందిస్తుంది, ముఖ్యంగా:
  • అక్యూట్ లింఫోసైటిక్ లుకేమియా (ALL)
  • B-సెల్ అక్యూట్ లింఫోబ్లాస్టిక్ లుకేమియా
  • మల్టిపుల్ మైలోమా మరియు ఇతర కణితులు (అధునాతన పరిశోధనలో)
• టాటా మెమోరియల్ సెంటర్‌లో ట్రయల్స్ కొనసాగుతున్నాయి.

హిందూ కరెంట్ అఫైర్స్

షెడ్యూల్ X సంస్థలపై కేంద్రం ప్రతిపాదనను తెలంగాణ వ్యతిరేకిస్తోంది

తెలంగాణ మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ మధ్య విభజన కోసం షెడ్యూల్ Xలో కొత్త సంస్థలను (ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014లో జాబితా చేయనివి) జోడించాలనే కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ ప్రతిపాదనను తెలంగాణ ప్రభుత్వం తీవ్రంగా వ్యతిరేకించింది.

తెలంగాణ ఈ చర్యను ఎందుకు వ్యతిరేకించింది?

• కేంద్రం ప్రతిపాదన AP పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014లోని సెక్షన్ 75(2)ని ఉల్లంఘిస్తుందని తెలంగాణ పేర్కొంది.
• పునఃవ్యవస్తీకరణ రోజు (జూన్ 2, 2014) నుండి ఒక సంవత్సరం లోపు మాత్రమే సంస్థలను షెడ్యూల్ Xలో చేర్చడానికి ఈ విభాగం కేంద్ర ప్రభుత్వానికి అనుమతిస్తుంది.
• తెలంగాణ వాదన:
  • మొదట 107 సంస్థలు షెడ్యూల్ Xలో జాబితా చేయబడ్డాయి.
  • మే 2015లో, కేంద్రం మరో 35 సంస్థలను జోడించింది, మొత్తం 142కి పెంచింది, ఇది ఒక సంవత్సరం పరిమితిలోపు జరిగింది.
  • ప్రస్తుత ప్రతిపాదన (10 సంవత్సరాల తర్వాత) చట్టంలోని నిబంధనలను ఉల్లంఘిస్తుంది.
• ఆంధ్రప్రదేశ్ 32 సంస్థల జాబితాను పంపిందని, తరువాత వాటిని 19కి తగ్గించిందని, వాటిలో కొన్ని పనిచేయడం లేదని లేదా రద్దు చేయబడ్డాయని తెలంగాణ పేర్కొంది.
• ఈ చర్యను కొనసాగించవద్దని రాష్ట్రం కేంద్రాన్ని కోరింది.

భారతదేశంలో కోర్టు ధిక్కారం (Contempt of Court)

భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి మరియు సుప్రీంకోర్టుపై అవమానకరమైన వ్యాఖ్యలకు సంబంధించిన ఇటీవలి వివాదం కోర్టు ధిక్కారంపై చర్చను మళ్ళీ రేకెత్తించింది. ముఖ్యంగా మీడియా మరియు సోషల్ మీడియా ద్వారా ప్రసారం చేయబడిన ఇటువంటి వ్యాఖ్యలు న్యాయ పరిపాలనలో జోక్యం చేసుకునే మరియు న్యాయవ్యవస్థ అధికారాన్ని బలహీనపరిచే చర్యలుగా పరిగణించబడతాయి.

రాజ్యాంగం ప్రకారం, ఆర్టికల్ 129 సుప్రీంకోర్టును ప్రకటిస్తుంది మరియు ఆర్టికల్ 215 హైకోర్టులను కోర్టుల రికార్డులుగా ప్రకటిస్తుంది, ధిక్కారానికి శిక్షించే అధికారాన్ని వాటికి ఇస్తుంది. కోర్టు ధిక్కార చట్టం, 1971 ధిక్కారాన్ని మరింతగా నిర్వచిస్తుంది మరియు ఈ విధంగా వర్గీకరిస్తుంది:

• సివిల్ ధిక్కారం — కోర్టు ఆదేశాలు లేదా కార్యకలాపాలకు ఉద్దేశపూర్వకంగా అవిధేయత.
• క్రిమినల్ ధిక్కారం — కోర్టును అపకీర్తి చేసే, న్యాయపరమైన చర్యలలో జోక్యం చేసుకునే లేదా న్యాయ పరిపాలనకు ఆటంకం కలిగించే చర్యలు.

ఎ పి కరెంట్ అఫైర్స్

నారా భువనేశ్వరికి రెండు ప్రతిష్టాత్మక లండన్ అవార్డులు

NTR ట్రస్ట్ మేనేజింగ్ ట్రస్టీ మరియు హెరిటేజ్ ఫుడ్స్ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ అయిన నారా భువనేశ్వరిని లండన్‌లోని ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ డైరెక్టర్స్ (IOD), యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ రెండు ప్రతిష్టాత్మక అవార్డులతో సత్కరించింది. అందుకున్న అవార్డులు:

• విశిష్ట ఫెలోషిప్–2025 అవార్డు
  • NTR మెమోరియల్ ట్రస్ట్ ద్వారా ప్రజా సేవకు ఆమె చేసిన ప్రభావవంతమైన కృషికి ఇవ్వబడింది.
• కార్పొరేట్ గవర్నెన్స్‌లో అత్యుత్తమ ప్రతిభకు గోల్డెన్ పీకాక్ అవార్డు
  • ఆమె బలమైన నైతిక పాలన మరియు నాయకత్వ పద్ధతులను గుర్తించి హెరిటేజ్ ఫుడ్స్ లిమిటెడ్‌కు ఇవ్వబడింది.

భారతదేశంలో అతిపెద్ద జియోథర్మల్ ఎనర్జీ ప్రాజెక్ట్

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో భారతదేశంలో అతిపెద్ద జియోథర్మల్ ఎనర్జీ టెక్నాలజీ (GET) ప్రాజెక్ట్‌ను ప్రారంభించడానికి ఎనర్జీ ఎఫిషియెన్సీ సర్వీసెస్ లిమిటెడ్ (EESL) ఒక ప్రధాన ప్రతిపాదనను ఆమోదించింది. ఈ కార్యక్రమం పర్యాటక రంగంలో పైలట్ ప్రాజెక్ట్‌గా అమలు చేయబడుతుంది, రెండు జియోథర్మల్ ఇన్‌స్టాలేషన్‌లు ఇక్కడ ఏర్పాటు చేయబడతాయి:

• అరకు వాలీ
• విశాఖపట్నం

భూమి ఉపరితలం క్రింద ఉన్న స్థిరమైన వేడిని ఉపయోగించడం ద్వారా, పర్యావరణ అనుకూల తాపన మరియు శీతలీకరణ పరిష్కారాలను అందించడం ద్వారా జియోథర్మల్ ఎనర్జీ పనిచేస్తుంది.

కైవల్య రెడ్డి గ్లోబల్ ఆస్ట్రోనాట్ శిక్షణా కార్యక్రమానికి ఎంపికయ్యారు

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని తూర్పు గోదావరి జిల్లా నిడదవోలుకు చెందిన పదిహేడేళ్ల కైవల్య రెడ్డి కుంచల, టైటాన్స్ స్పేస్ ఇండస్ట్రీస్ (TSI) స్పేస్ క్లాస్ 2025–2029 ఆస్ట్రోనాట్ ప్రోగ్రామ్‌కు ఆస్ట్రోనాట్ అభ్యర్థి (ASCAN)గా ఎంపికయ్యారు. TSI అనేది అధునాతన మానవ అంతరిక్ష ప్రయాణ కార్యక్రమాలపై పనిచేస్తున్న ఫ్లోరిడాకు చెందిన అంతరిక్ష సాంకేతిక సంస్థ.

SAEL ఇండస్ట్రీస్ ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ₹22,000 కోట్లు పెట్టుబడి పెట్టనుంది

SAEL ఇండస్ట్రీస్ లిమిటెడ్ ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో పునరుత్పాదక ఇంధనం, బయోమాస్, డేటా సెంటర్లు మరియు పోర్ట్ అభివృద్ధిలో ₹22,000 కోట్ల భారీ పెట్టుబడిని ప్రకటించింది. ఈ బహుళ-రంగ విస్తరణ రాష్ట్రంలో 7,000 ప్రత్యక్ష ఉద్యోగాలు మరియు దాదాపు 70,000 పరోక్ష ఉద్యోగాలను సృష్టిస్తుందని భావిస్తున్నారు.

ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వంతో కుదుర్చుకున్న అవగాహన ఒప్పందంలోని ముఖ్యాంశాలు:

• కడప మరియు కర్నూలు అంతటా మొత్తం 1,750 మెగావాట్ల సామర్థ్యం గల ఏడు సౌర + బ్యాటరీ ఎనర్జీ స్టోరేజ్ సిస్టమ్ (BESS) ప్రాజెక్టులు
• ఎనిమిది 25 మెగావాట్ల ప్లాంట్లను కలిగి ఉన్న 200 మెగావాట్ల బయోమాస్ పవర్ ప్రాజెక్ట్
• అధిక నాణ్యత గల ఉపాధి సామర్థ్యంతో ₹3,000 కోట్ల హైపర్‌స్కేల్-రెడీ డేటా సెంటర్
• సముద్ర లాజిస్టిక్‌లను పెంచడానికి ₹4,000 కోట్ల ఓడరేవు అభివృద్ధి ప్రాజెక్ట్
• కంపెనీ ఇప్పటికే తొమ్మిది నెలల్లోనే 600 మెగావాట్లను ప్రారంభించింది, ఇది బలమైన అమలు సామర్థ్యాన్ని ప్రదర్శిస్తుంది.

Disclaimer: The subheading “Hindu Current Affairs” used in this article refers only to current affairs content sourced from The Hindu Newspaper. This section is provided solely for educational and informational purposes to assist competitive exam aspirants in their preparation. We do not claim ownership of the original reporting, and all credit belongs to The Hindu.