కరెంట్ అఫైర్స్ 04 నవంబర్ 2025

పి ఐ బి కరెంట్ అఫైర్స్

టెన్నిస్ నుంచి రిటైర్మెంట్ ప్రకటించిన రోహన్ బోపన్న

రెండుసార్లు గ్రాండ్ స్లామ్ విజేత రోహన్ బోపన్న ప్రొఫెషనల్ టెన్నిస్ నుంచి రిటైర్మెంట్ ప్రకటించారు. తన ప్రయాణంలో, బోపన్న ఐదు గ్రాండ్ స్లామ్ ఫైనల్స్‌కు చేరుకున్నాడు, ఒకటి పురుషుల డబుల్స్‌లో మరియు నాలుగు మిక్స్‌డ్ డబుల్స్‌లో.

“గ్రంథాలయాలు కమ్యూనిటీలను సాధికారం చేయడం - ప్రపంచ దృక్పథాలు” అనే అంశంపై అంతర్జాతీయ సమావేశం

తిరువనంతపురంలో జరిగిన “గ్రంథాలయాలు కమ్యూనిటీలను సాధికారం చేయడం - ప్రపంచ దృక్పథాలు” అనే అంశంపై జరిగిన అంతర్జాతీయ సమావేశంలో భారత ఉపరాష్ట్రపతి వర్చువల్ ప్రసంగం చేశారు. ఈ కార్యక్రమం కేరళ వ్యవస్థీకృత గ్రంథాలయ ఉద్యమానికి 80 సంవత్సరాల గుర్తుగా ఉంది, భారతదేశ గ్రంథాలయ మరియు అక్షరాస్యత ఉద్యమ పితామహుడిగా పిలువబడే పి.ఎన్. పనికర్ స్ఫూర్తితో ఇది జరిగింది.

ఆసియా యూత్ గేమ్స్ 2025

3వ ఆసియా యువజన క్రీడలు (AYG 2025) 2025 అక్టోబర్ 22 నుండి 31 వరకు బహ్రెయిన్‌లోని మనామాలో జరిగాయి. ఈ కార్యక్రమంలో 45 దేశాల నుండి 8,000 మందికి పైగా యువ అథ్లెట్లు 28 క్రీడలలో పోటీ పడ్డారు మరియు 2026 వేసవి యువజన ఒలింపిక్స్‌కు అర్హత సాధించారు. 13 బంగారు, 18 వెండి మరియు 17 కాంస్య పతకాలతో సహా మొత్తం 48 పతకాలతో భారతదేశం 6వ స్థానంలో నిలిచింది.

ఐఐటి కాన్పూర్ ద్వారా విశిష్ట పూర్వ విద్యార్థుల అవార్డుతో సత్కరించబడిన ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్

కాన్పూర్‌లోని ఐఐటి క్యాంపస్‌లో జరిగిన కార్యక్రమంలో ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ జ్ఞానేష్ కుమార్‌ను ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ (ఐఐటి) కాన్పూర్ విశిష్ట పూర్వ విద్యార్థుల అవార్డు (DAA)తో సత్కరించారు.

ఉత్తరాఖండ్ శాసనసభ రజతోత్సవం

రాష్ట్ర ఏర్పాటు రజతోత్సవం (25 సంవత్సరాలు) సందర్భంగా భారత రాష్ట్రపతి డెహ్రాడూన్‌లో జరిగిన ఉత్తరాఖండ్ శాసనసభకు హాజరయ్యారు. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 44 ప్రకారం యూనిఫాం సివిల్ కోడ్ (UCC) అమలు చేసినందుకు ఉత్తరాఖండ్ ఎమ్మెల్యేలను రాష్ట్రపతి ప్రశంసించారు.

• ఉత్తరాఖండ్ ముఖ్యమంత్రి: పుష్కర్ సింగ్ దామి
• ఉత్తరాఖండ్ గవర్నర్: లెఫ్టినెంట్ జనరల్ గుర్మిత్ సింగ్ (రిటైర్డ్)

భారతదేశం–రొమేనియా నైపుణ్య భాగస్వామ్యం

19వ ఇండియా–రొమేనియా ఆర్థిక సహకార ఉమ్మడి కమిటీ (JCEC) సమావేశంలో పాల్గొనడానికి కేంద్ర వాణిజ్య & పరిశ్రమల సహాయ మంత్రి జితిన్ ప్రసాద రొమేనియాలోని బుకారెస్ట్‌ను సందర్శించారు. ఈ పర్యటన సందర్భంగా, భారతదేశం మరియు రొమేనియా ఆర్థిక మరియు కార్మిక సహకారాన్ని బలోపేతం చేయడం గురించి చర్చించారు.
ముఖ్యాంశాలు:

• ఉద్దేశ్యం: నైపుణ్యాల ఆధారిత చలనశీలత మరియు కార్మిక మార్కెట్ సహకారాన్ని బలోపేతం చేయడం.
• రొమేనియా వార్షిక కార్మిక అవసరం: ~100,000 EU యేతర కార్మికులు.
• సంవత్సరానికి 30,000 మంది భారతీయ నిపుణుల కోసం మార్గం సృష్టించబడింది.
• సహకార రంగాలు: నియామకం, భాష/వృత్తి శిక్షణ, ప్రామాణిక ఉపాధి ఒప్పందాలు, యజమాని బాధ్యతలు.
• సామాజిక భద్రత (సమగ్రీకరణ) ఒప్పందం యొక్క పరస్పర గుర్తింపు.

డోర్‌స్టెప్ డిజిటల్ లైఫ్ సర్టిఫికెట్ కోసం IPPB–EPFO ఒప్పందం

కమ్యూనికేషన్స్ మంత్రిత్వ శాఖలోని పోస్ట్స్ విభాగం కింద ఉన్న ఇండియా పోస్ట్ పేమెంట్స్ బ్యాంక్ (IPPB), ఉద్యోగుల పెన్షన్ పథకం కింద పెన్షనర్లకు డోర్‌స్టెప్ డిజిటల్ లైఫ్ సర్టిఫికెట్ (DLC) సేవలను అందించడానికి ఎంప్లాయీస్ ప్రావిడెంట్ ఫండ్ ఆర్గనైజేషన్ (EPFO)తో ఒక ఒప్పందంపై సంతకం చేసింది.

ఇండియా పోస్ట్ పేమెంట్స్ బ్యాంక్ గురించి

ఇండియా పోస్ట్ పేమెంట్స్ బ్యాంక్ (IPPB) భారత ప్రభుత్వానికి చెందిన 100% ఈక్విటీతో కమ్యూనికేషన్ మంత్రిత్వ శాఖలోని పోస్ట్స్ విభాగం కింద స్థాపించబడింది. IPPB సెప్టెంబర్ 1, 2018న ప్రారంభించబడింది. భారతదేశంలో సామాన్యులకు అత్యంత అందుబాటులో ఉండే, సరసమైన మరియు విశ్వసనీయ బ్యాంకును నిర్మించాలనే దార్శనికతతో ఈ బ్యాంకును ఏర్పాటు చేశారు. ఇండియా పోస్ట్ పేమెంట్స్ బ్యాంక్ 1,65,000 పోస్టల్ నెట్‌వర్క్‌ను కలిగి ఉంది.

డిజిటల్ లైఫ్ సర్టిఫికెట్

డిజిటల్ లైఫ్ సర్టిఫికెట్ (DLC) అనేది ఆధార్ ఆధారిత ఆన్‌లైన్ సర్టిఫికెట్, ఇది పెన్షనర్లు బ్యాంకులు లేదా కార్యాలయాలను సందర్శించకుండా తమ KYC చేసుకోవడానికి అనుమతిస్తుంది. జీవన్ ప్రమాణ్ యాప్, కామన్ సర్వీస్ సెంటర్లు, బ్యాంకులు లేదా ప్రభుత్వ కేంద్రాలను ఉపయోగించి, పెన్షనర్లు తమ లైఫ్ సర్టిఫికెట్‌ను డిజిటల్‌గా సమర్పించవచ్చు.

బ్యూరో ఆఫ్ ఇండియన్ స్టాండర్డ్స్ డైరెక్టర్ జనరల్

కేరళ కేడర్‌కు చెందిన సీనియర్ IAS అధికారి సంజయ్ గార్గ్, భారత జాతీయ ప్రమాణాల సంస్థ అయిన బ్యూరో ఆఫ్ ఇండియన్ స్టాండర్డ్స్ డైరెక్టర్ జనరల్‌గా 2025 నవంబర్ 1 నుండి బాధ్యతలు స్వీకరించారు.

భూపెన్ హజారికా జాతీయ అవార్డులు

భూపెన్ హజారికా శత జయంతిని పురస్కరించుకుని జ్యోతిరాదిత్య సింధియా భారతరత్న డాక్టర్ భూపెన్ హజారికా జాతీయ అవార్డులను ప్రదానం చేస్తున్నారు. సాహిత్యం, సంగీతం, చలనచిత్రం, స్కాలర్‌షిప్ మరియు సాంస్కృతిక పరిరక్షణకు చేసిన కృషికి ఈ ప్రాంతానికి చెందిన ఆరుగురు ప్రముఖులను సత్కరించారు - యేషే డోర్జీ థోంగ్చి (అరుణాచల్ ప్రదేశ్), లైష్రామ్ మేమా (మణిపూర్), రజనీ బసుమతరి (అస్సాం), ఎల్. ఆర్. సైలో (మిజోరాం), డాక్టర్ సూర్య కాంత హజారికా (అస్సాం), మరియు ప్రొఫెసర్ డేవిడ్ ఆర్. సియెమ్లిహ్ (మేఘాలయ).

HCES ఉపయోగించి మోడల్-ఆధారిత జిల్లా-స్థాయి అంచనాలు

గణాంకాలు మరియు కార్యక్రమాల అమలు మంత్రిత్వ శాఖ (MoSPI) కింద ఉన్న జాతీయ గణాంకాల కార్యాలయం (NSO), “ఉత్తరప్రదేశ్ కోసం గృహ వినియోగ వ్యయ సర్వే (HCES) 2022–23 ఆధారంగా మోడల్-ఆధారిత జిల్లా-స్థాయి అంచనాలు” అనే నివేదికను విడుదల చేసింది.
జిల్లా స్థాయిలో ప్రత్యక్ష సర్వే డేటా గణాంకపరంగా సరిపోనందున చిన్న ప్రాంత అంచనా (SAE) పద్ధతులను ఉపయోగించి నెలవారీ తలసరి వినియోగ వ్యయం (MPCE) యొక్క విశ్వసనీయ జిల్లా-స్థాయి అంచనాలను రూపొందించడానికి ఈ పైలట్ అధ్యయనం చేపట్టబడింది.
ముఖ్యాంశాలు:

• అంచనాలో ఫే–హెరియట్ (FH) మరియు స్పేషియల్ ఫే–హెరియట్ (SFH) గణాంక నమూనాలను ఉపయోగిస్తారు.
• సహాయక డేటా మూలాలు ఉన్నాయి:
• వృద్ధాప్య పెన్షన్ లబ్ధిదారులు
• ఆయుష్మాన్ భారత్ (PM-JAY) రోగి డేటా
• LPG కనెక్షన్లు
• అంత్యోదయ అన్న యోజన లబ్ధిదారులు

సర్వే నమూనాలు తక్కువగా ఉన్న జిల్లాలకు డేటా అంతరాలను పూరించడానికి ఈ మోడల్-ఆధారిత విధానం సహాయపడుతుంది.

అంతర్జాతీయ బయోస్పియర్ రిజర్వ్‌ల దినోత్సవం

జీవవైవిధ్య పరిరక్షణ మరియు స్థిరమైన అభివృద్ధి కోసం ఈ రక్షిత ప్రాంతాల గురించి అవగాహన పెంచడానికి నవంబర్ 3న అంతర్జాతీయ బయోస్పియర్ రిజర్వ్‌ల దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంటారు. అంతర్జాతీయ బయోస్పియర్ రిజర్వ్‌ల దినోత్సవం యొక్క 2025 థీమ్ అధికారికంగా ప్రకటించబడలేదు. భారతదేశంలో 18 బయోస్పియర్ రిజర్వ్‌లు ఉన్నాయి. 18లో 13ని యునెస్కో గుర్తించింది Biosphere Reserves in India. Out of 18, 13 were recognised by the UNESCO.

హిందూ కరెంట్ అఫైర్స్

గృహ రుణం vs ఆస్తి వృద్ధి - RBI డేటా

భారతీయ కుటుంబాలు ఆస్తులను సృష్టించడం కంటే వేగంగా అప్పులు చేసున్నాయని ఇటీవలి రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) డేటా చూపిస్తుంది. కోవిడ్ కు ముందు సంవత్సరం 2019–20 నుండి ఈ ధోరణి స్థిరంగా ఉంది, ఇది ఆర్థిక స్థిరత్వం మరియు మారుతున్న పొదుపు అలవాట్లను చూపిస్తోంది. ముఖ్య ఫలితాలు:

• ఏటా జోడించబడిన గృహ ఆస్తులు 2019–20 నుండి 2024–25 వరకు 48% పెరిగాయి (₹24.1 లక్షల కోట్లు → ₹35.6 లక్షల కోట్లు).
• అదే కాలంలో వార్షిక అప్పులు 102% పెరిగాయి (₹7.5 లక్షల కోట్లు → ₹15.7 లక్షల కోట్లు).
• GDP శాతంగా:
  • ఆస్తులు 12% (2019–20) నుండి తగ్గాయి → 10.8% (2024–25)
  • అప్పులు 3.9% (2019–20) నుండి పెరిగాయి → 4.7% (2024–25)
  • 2023–24లో గృహ రుణం-GDP 6.2%కి చేరుకుంది, 2024–25లో కొద్దిగా తగ్గింది.

పొదుపు విధానంలో మార్పు: బ్యాంకు డిపాజిట్లు ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, భారతీయ గృహాలలో మ్యూచువల్ ఫండ్‌లు గణనీయంగా పెరిగాయి.

గాలి నాణ్యతను మెరుగుపరచడానికి IIT-కాన్పూర్ ఢిల్లీలో క్లౌడ్ సీడింగ్ ట్రయల్ నిర్వహించింది

తీవ్రమైన వాయు కాలుష్యాన్ని తగ్గించడానికి కృత్రిమ వర్షాన్ని ప్రేరేపించే లక్ష్యంతో IIT-కాన్పూర్ అక్టోబర్ 28, 2025న ఢిల్లీపై క్లౌడ్ సీడింగ్‌ను ప్రయత్నించింది. 1972 తర్వాత ఢిల్లీలో జరిగిన మొట్టమొదటి క్లౌడ్-సీడింగ్ ప్రయత్నం ఇది మరియు గాలి నాణ్యతను మెరుగుపరచడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న మొట్టమొదటిది. క్లౌడ్ సీడింగ్ ఏజెంట్లను న్యూక్లియేటింగ్ ఏజెంట్లు అంటారు. అవి:

• సిల్వర్ అయోడైడ్ (AgI) → సాధారణంగా ఉపయోగించేవి
• పొటాషియం అయోడైడ్
• డ్రై ఐస్ (ఘన CO₂)
• సోడియం క్లోరైడ్ (సాధారణ ఉప్పు)
• కాల్షియం క్లోరైడ్
• భారతదేశంలో సాధారణంగా సిల్వర్ అయోడైడ్ + ఉప్పు మిశ్రమాలను ఉపయోగిస్తున్నారు.

ఆపరేషన్ చక్ర-V

జపాన్ పౌరులను లక్ష్యంగా చేసుకుని అంతర్జాతీయ సైబర్ మోసం రాకెట్‌లో పాల్గొన్న ప్రధాన నిందితుడిని సెంట్రల్ బ్యూరో ఆఫ్ ఇన్వెస్టిగేషన్ (CBI) అరెస్టు చేసింది. సైబర్ క్రైమ్ నెట్‌వర్క్‌లపై దేశవ్యాప్తంగా జరుగుతున్న ఆపరేషన్ చక్ర-V కింద, భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చిన తర్వాత భువనేశ్వర్ విమానాశ్రయంలో అరెస్టు జరిగింది.

పశ్చిమ సహారాపై మొరాకో స్వయంప్రతిపత్తికి UNSC మద్దతు తెలిపింది

పశ్చిమ సహారా కోసం మొరాకో స్వయంప్రతిపత్తి మద్దతు ఇచ్చే తీర్మానాన్ని UN భద్రతా మండలి (UNSC) ఆమోదించింది, దీనిని దశాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న ప్రాదేశిక వివాదానికి "అత్యంత ఆచరణీయ పరిష్కారం" అని పేర్కొంది. ఈ తీర్మానానికి అనుకూలంగా 11 ఓట్లు, 3 ఓట్లు గైర్హాజరు కాగా, అల్జీరియా పాల్గొనడానికి నిరాకరించింది.

పశ్చిమ సహారా:

• ఖనిజ సంపన్నమైన పూర్వ స్పానిష్ కాలనీ.
• ఎక్కువగా మొరాకో నియంత్రణలో ఉంది.
• అల్జీరియా మద్దతుతో పోలిసారియో ఫ్రంట్ ద్వారా క్లెయిమ్ చేయబడింది.

భారతదేశ బయో ఎకానమీ రంగం

నీతి ఆయోగ్ నివేదిక ప్రకారం, వ్యవసాయం, అటవీ, మత్స్య సంపద మరియు ఆక్వాకల్చర్‌తో కూడిన భారతదేశ బయో ఎకానమీ రంగం 2030 నాటికి $300 బిలియన్లకు చేరుకుంటుందని అంచనా.

ఆంధ్రప్రదేశ్ కరెంట్ అఫైర్స్

ఆంధ్రప్రదేశ్ హిందూజా గ్రూప్‌తో ₹20,000 కోట్ల ఒప్పందంపై సంతకం చేసింది

ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం హిందూజా గ్రూప్‌తో ₹20,000 కోట్ల పెట్టుబడుల కోసం ఒక ప్రధాన అవగాహన ఒప్పందం (MoU)పై సంతకం చేసింది. ఒప్పందం కింద కీలక చర్యలు:

• విశాఖపట్నంలో హిందూజా నేషనల్ పవర్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ (HNPCL) విస్తరణ
• పెద్ద సౌర మరియు పవన విద్యుత్ ప్రాజెక్టుల అభివృద్ధి.
• ఎలక్ట్రిక్ బస్సు మరియు తేలికపాటి వాహనాల తయారీ కర్మాగారాన్ని ఏర్పాటు చేయడం.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని అతిపెద్ద ప్రైవేట్ RE ప్రాజెక్ట్‌కు REC ₹7,500 కోట్లు మంజూరు చేసింది

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని కర్నూలు జిల్లాలో బ్రూక్‌ఫీల్డ్ యొక్క 1,040 MW హైబ్రిడ్ పునరుత్పాదక ఇంధన ప్రాజెక్టుకు రూరల్ ఎలక్ట్రిఫికేషన్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ (REC) ₹7,500 కోట్ల భారీ మంజూరును ఆమోదించింది. ప్రాజెక్ట్ ముఖ్యాంశాలు:

• మొత్తం ప్రాజెక్ట్ వ్యయం: ₹9,910 కోట్లు
• సామర్థ్యం:
  • 640 MW పవన విద్యుత్
  • 400 MW సౌర విద్యుత్
• డెవలపర్: ఎవ్రెన్ — బ్రూక్‌ఫీల్డ్ మరియు యాక్సిస్ ఎనర్జీ సంయుక్తంగా ప్రారంభించిన క్లీన్ ఎనర్జీ ప్లాట్‌ఫామ్

ముఖ్యమంత్రి ఉపాధి జనరేషన్ ప్రోగ్రామ్ (CMEGP)

ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ముఖ్యమంత్రి ఉపాధి జనరేషన్ ప్రోగ్రామ్ (CMEGP)ను ప్రారంభించడానికి సన్నాహాలు చేస్తోంది, ఇది తయారీ మరియు సేవా డొమైన్‌లలో MSME రంగంలో వ్యవస్థాపకతను ప్రోత్సహించే లక్ష్యంతో ఒక ప్రధాన కార్యక్రమం.

ప్రధానమంత్రి ఉపాధి జనరేషన్ ప్రోగ్రామ్ (PMEGP) తరహాలో, ఈ కొత్త పథకం గ్రామీణ మరియు పట్టణ ప్రాంతాలలో స్వయం ఉపాధి అవకాశాలను విస్తరించడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. తయారీకి ₹50 లక్షలు మరియు సేవలకు ₹20 లక్షల వరకు పెట్టుబడులను అనుమతించే PMEGP కాకుండా, CMEGP ఈ పరిమితులను వీటికి పెంచుతుందని భావిస్తున్నారు:

• తయారీ యూనిట్లకు ₹75 లక్షలు
• సేవా యూనిట్లకు ₹25 లక్షలు

Disclaimer: The subheading “Hindu Current Affairs” used in this article refers only to current affairs content sourced from The Hindu Newspaper. This section is provided solely for educational and informational purposes to assist competitive exam aspirants in their preparation. We do not claim ownership of the original reporting, and all credit belongs to The Hindu.