Current Affairs 17 November 2026

కరెంట్ అఫైర్స్ 17 నవంబర్ 2026

Add as a preferred Source on Google

సహజ వనరులపై పాలస్తీనియన్ల హక్కులకు సంబంధించిన ఐరాస సాధారణ సభ తీర్మానానికి భారత్ మద్దతు

పాలస్తీనా ప్రజలకు మరియు ఆక్రమిత సిరియన్ గోలన్‌లోని అరబ్ జనాభాకు వారి సహజ వనరులపై ఉన్న హక్కులను పునరుద్ఘాటిస్తూ ఐక్యరాజ్యసమితి జనరల్ అసెంబ్లీ (UNGA) తీర్మానానికి భారతదేశం అనుకూలంగా ఓటు వేసింది.

"తూర్పు జెరూసలేంతో సహా ఆక్రమిత పాలస్తీనా భూభాగంలోని పాలస్తీనా ప్రజలకు మరియు ఆక్రమిత సిరియన్ గోలన్‌లోని అరబ్ జనాభాకు వారి సహజ వనరులపై శాశ్వత సార్వభౌమాధికారం" అనే శీర్షికతో ఉన్న ఈ తీర్మానాన్ని ఉరుగ్వే ప్రతిపాదించింది.

193 మంది సభ్యులున్న ఐక్యరాజ్యసమితి జనరల్ అసెంబ్లీ ఈ తీర్మానాన్ని ఆమోదించింది. 151 దేశాలు అనుకూలంగా, ఏడు దేశాలు వ్యతిరేకంగా ఓటు వేయగా, 11 దేశాలు ఓటింగ్‌కు దూరంగా ఉన్నాయి. ఈ తీర్మానానికి భారతదేశం మద్దతు ఇవ్వగా, ఇజ్రాయెల్, అమెరికా వంటి దేశాలు వ్యతిరేకంగా ఓటు వేశాయి.

మేఘాలయకు చెందిన వాంగాలా పండుగ, 1,000 మంది గారో డ్రమ్మర్లతో గిన్నిస్ ప్రపంచ రికార్డును సృష్టించింది.

మేఘాలయలోని గారో తెగకు చెందిన సాంప్రదాయ పంట పండుగ 'వాంగలా ఉత్సవం', 2026 నవంబర్‌లో జరిగిన తన 50వ వార్షికోత్సవ వేడుకల సందర్భంగా 1,000 మంది సాంప్రదాయ డ్రమ్ వాయిద్యకారుల ప్రదర్శనతో గిన్నిస్ ప్రపంచ రికార్డును సృష్టించింది.

వాంగాలా పండుగ అంటే ఏమిటి?

వాంగాలా అనేది మేఘాలయకు చెందిన గారో తెగ వారు జరుపుకునే ఒక ముఖ్యమైన వ్యవసాయ పంట పండుగ. దీనిని 'వంద డ్రమ్ముల పండుగ' (100 Drums Festival) అని కూడా పిలుస్తారు. ఈ పండుగను గారో తెగ ప్రజలు ఆరాధించే సూర్య దేవుడైన 'సల్జోంగ్' (Saljong)కు అంకితం చేస్తారు. ఇది వ్యవసాయ పంట కోత కాలం ముగియడాన్ని మరియు శీతాకాలం ప్రారంభాన్ని సూచిస్తుంది.

కీలాడి మరియు గొట్టిప్రోలులో ప్రాచీన కాలపు పాల ఉత్పత్తులు, మాంసాహార వినియోగాన్ని వెల్లడించిన కొత్త అధ్యయనం

క్రీ.పూ. 600 నుండి 100 మధ్యకాలంలో చరిత్రపూర్వ దక్షిణ భారతదేశంలో ఆవు పాలు తాగడం, మొక్కలను ప్రాసెస్ చేయడం మరియు జంతు ఆధారిత ఆహారాలు తీసుకున్నట్లు ఒక కొత్త పురావస్తు అధ్యయనం ఆధారాలను వెల్లడించింది.

హెరిటేజ్ సైన్స్ అనే శాస్త్రీయ పత్రికలో ప్రచురితమైన ఈ అధ్యయనం, రెండు ముఖ్యమైన ప్రదేశాల నుండి లభించిన పురావస్తు ఆధారాలను పరిశీలించింది:

  • కీజాడి, తమిళనాడు: 6వ శతాబ్దం నుండి 2వ శతాబ్దం BCE.
  • గొట్టిప్రోలు, ఆంధ్ర ప్రదేశ్: 2వ నుండి 1వ శతాబ్దం BCE.

ప్రాచీన దక్షిణ భారత సమాజాలు వ్యవసాయం, పశుపోషణ మరియు పాడి పరిశ్రమలపై ఆధారపడేవని, అదే సమయంలో అడవి జంతువులను వేటాడటం కూడా వారి ఆహారంలో భాగంగా ఉండేదని ఈ పరిశోధన ఫలితాలు సూచిస్తున్నాయి.

ఉపయోగించిన శాస్త్రీయ పద్ధతి: సేంద్రీయ అవశేషాల విశ్లేషణ

పురాతన మట్టిపాత్రలలో భద్రపరచబడిన రసాయన పదార్థాలను గుర్తించడానికి పరిశోధకులు ఆర్గానిక్ రెసిడ్యూ అనాలిసిస్ (ORA) ను ఉపయోగించారు. ఆహారంలోని సేంద్రీయ అణువులు మట్టిపాత్రల సూక్ష్మ రంధ్రాలలో చిక్కుకొని వేల సంవత్సరాల పాటు భద్రపరచబడి ఉంటాయి. ఈ రసాయన బయోమార్కర్లను విశ్లేషించడం ద్వారా, శాస్త్రవేత్తలు పాల ఉత్పత్తులు మరియు మొక్కల ఆధారిత ఆహారాలతో సహా పురాతన కాలంలో ఆహారాన్ని తయారుచేయడం మరియు వినియోగించినట్లు ఆధారాలను గుర్తించగలరు.

భారతదేశంలో ప్రొటెక్టెడ్ ఏరియా పర్మిట్ (PAP) వ్యవస్థ

రక్షిత ప్రాంత అనుమతి (PAP) అనేది భారతదేశంలోని కొన్ని పరిమిత లేదా వ్యూహాత్మకంగా సున్నితమైన ప్రాంతాలను సందర్శించడానికి, ఓవర్సీస్ సిటిజన్స్ ఆఫ్ ఇండియా (OCI) కార్డుదారులతో సహా విదేశీ పౌరులకు అవసరమైన ఒక ప్రత్యేక ప్రయాణ అనుమతి.

PAP వ్యవస్థ, 1946 నాటి విదేశీయుల చట్టం కింద జారీ చేయబడిన 1958 నాటి విదేశీయుల (రక్షిత ప్రాంతాలు) ఉత్తర్వు ప్రకారం నియంత్రించబడుతుంది. జాతీయ భద్రత మరియు పరిపాలనా ప్రయోజనాల కోసం సున్నితమైన సరిహద్దు ప్రాంతాలలో విదేశీ ప్రయాణాన్ని నియంత్రించడం దీని లక్ష్యం.

సంరక్షిత ప్రాంత అనుమతి (Protected Area Permit) అంటే ఏమిటి?

రక్షిత ప్రాంత అనుమతి అనేది, ప్రభుత్వ ఆమోదం మరియు నిర్దిష్ట షరతులకు లోబడి, అర్హులైన విదేశీ పౌరులను నిర్దేశిత రక్షిత ప్రాంతాలను సందర్శించడానికి అనుమతిస్తుంది. రక్షిత ప్రాంతాలు సాధారణంగా భారతదేశ అంతర్జాతీయ సరిహద్దులకు సమీపంలో, ముఖ్యంగా ఈశాన్య మరియు హిమాలయ ప్రాంతాలలో ఉంటాయి. హోం వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ (MHA) నియంత్రణ చట్రానికి బాధ్యత వహించే నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ కాగా, అధీకృత అధికారులు వర్తించే నిబంధనల ప్రకారం అనుమతులను జారీ చేస్తారు.

గమనిక: భారతీయ పౌరులకు సాధారణంగా PAP (Protected Area Permit) అవసరం ఉండదు; అయితే, కొన్ని ప్రాంతాలలో ప్రత్యేక నిబంధనల ప్రకారం 'ఇన్నర్ లైన్ పర్మిట్' (ILP) అవసరం కావచ్చు.

ఇన్నర్ లైన్ పర్మిట్ (ILP) అవసరమయ్యే రాష్ట్రాలు

ILP వ్యవస్థ ఈశాన్య ప్రాంతంలోని నాలుగు రాష్ట్రాల్లో వర్తిస్తుంది:

  1. అరుణాచల్ ప్రదేశ్
  2. నాగాలాండ్
  3. మిజోరాం
  4. మణిపూర్

ILP వ్యవస్థ బెంగాల్ ఈస్టర్న్ ఫ్రాంటియర్ రెగ్యులేషన్, 1873 నుండి ఉద్భవించింది.

ప్రొటెక్టెడ్ ఏరియా పర్మిట్ (PAP) పరిధిలోకి వచ్చే రాష్ట్రాలు మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు

రాష్ట్ర / కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలుPAP కవరేజీ
అరుణాచల్ ప్రదేశ్మొత్తం రాష్ట్రం
మణిపూర్మొత్తం రాష్ట్రం
మిజోరాంమొత్తం రాష్ట్రం
నాగాలాండ్మొత్తం రాష్ట్రం
సిక్కింసంరక్షిత ప్రాంతాలు
హిమాచల్ ప్రదేశ్నిర్దిష్ట సరిహద్దు ప్రాంతాలు
ఉత్తరాఖండ్నిర్దిష్ట సరిహద్దు ప్రాంతాలు
రాజస్థాన్నిర్దిష్ట సరిహద్దు ప్రాంతాలు
జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్Specified areas under the notified regime

ఎలెట్రా 2.0 సింక్రోట్రాన్ పరిశోధనా ప్రాజెక్ట్

ఇటలీలోని 'ఎలెట్రా సింక్రోట్రోన్ ట్రైస్టే' (Elettra Sincrotrone Trieste) పరిశోధనా కేంద్రంలో చేపట్టిన 'ఎలెట్రా 2.0' (Elettra 2.0) కార్యక్రమంలో పాల్గొనేందుకు, 2026–27 ఆర్థిక సంవత్సరం నుండి ఐదేళ్ల కాలంలో 7 మిలియన్ యూరోల (70 లక్షల యూరోలు) కంటే ఎక్కువ పెట్టుబడి పెట్టనున్నట్లు భారత్ ప్రకటించింది.

Dr. Jitendra Singh, Union Minister of State (Independent Charge) for Science and Technology and Earth Sciences, reiterated the commitment during his visit to the facility on 13 November 2026.

ఎలెట్రా 2.0 కార్యక్రమం, అధునాతన శాస్త్రీయ పరిశోధన మౌలిక సదుపాయాలను, ముఖ్యంగా రసాయన శాస్త్రం, భౌతిక శాస్త్రం, అధునాతన పదార్థాలు మరియు నిర్మాణాత్మక జీవశాస్త్రంలో ఉపయోగించే ప్రత్యేక బీమ్‌లైన్‌లను ఉన్నతీకరించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

Elettra Sincrotrone Trieste అంటే ఏమిటి?

  • Elettra Sincrotrone Trieste అనేది ఇటలీలోని ట్రీస్టేలో ఉన్న ఒక అధునాతన శాస్త్రీయ పరిశోధన సౌకర్యం. ఇది మైక్రోస్కోపిక్ మరియు అటామిక్ స్థాయిలలో పదార్థాల నిర్మాణం మరియు లక్షణాలను అధ్యయనం చేయడానికి సింక్రోట్రోన్ రేడియేషన్‌ను ఉపయోగిస్తుంది.
  • సింక్రోట్రాన్ అనేది ఒక రకమైన కణ త్వరణకారి (particle accelerator); ఇది శాస్త్రీయ ప్రయోగాల కోసం ఎక్స్-కిరణాలతో సహా తీవ్రమైన విద్యుదయస్కాంత వికిరణాన్ని ఉత్పత్తి చేస్తుంది.
  • బీమ్‌లైన్ అనేది ఒక ప్రత్యేకమైన ప్రయోగాత్మక సదుపాయం, ఇది సవివరమైన శాస్త్రీయ విశ్లేషణ కోసం సింక్రోట్రాన్ రేడియేషన్‌ను నమూనాల వైపు మళ్లిస్తుంది.

H5N1 ఏవియన్ ఇన్ఫ్లుయెన్జా

తమిళనాడులోని కడలూరు జిల్లా, కురింజిపాడి తాలూకాలోని కట్టియాన్‌కుప్పం గ్రామంలో సేకరించిన కోళ్ల నమూనాలలో 'హైలీ పాథోజెనిక్ ఏవియన్ ఇన్ఫ్లుయెన్సా' (HPAI) H5N1 వైరస్ ఉన్నట్లు నిర్ధారణ అయింది. భోపాల్‌లోని నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ హై సెక్యూరిటీ యానిమల్ డిసీజెస్ (NIHSAD), 2026 నవంబర్ 5న సేకరించిన ఒక చనిపోయిన కోడి నమూనాలో H5N1 వైరస్ ఉన్నట్లు ధృవీకరించింది.

H5N1 ఏవియన్ ఇన్ఫ్లుయెన్జా అంటే ఏమిటి?

  • ఏవియన్ ఇన్ఫ్లుయెంజా, దీనిని సాధారణంగా బర్డ్ ఫ్లూ అని పిలుస్తారు, ఇది ప్రధానంగా పక్షులకు సోకే ఇన్ఫ్లుయెంజా A వైరస్ల వల్ల కలిగే ఒక వైరల్ వ్యాధి.
  • H5N1 అనేది ఇన్ఫ్లుయెంజా A వైరస్ యొక్క ఒక ఉపరకం, ఇది అత్యంత వ్యాధికారక ఏవియన్ ఇన్ఫ్లుయెంజా వ్యాప్తితో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది, ఇది కోళ్లలో తీవ్రమైన వ్యాధిని మరియు అధిక మరణాలను కలిగిస్తుంది.

భారతదేశం నుండి బియ్యం ఎగుమతులు

భారతదేశం ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద బియ్యం ఎగుమతిదారుగా కొనసాగుతోంది, ఇటీవలి సంవత్సరాలలో ప్రపంచ బియ్యం ఎగుమతులలో సుమారు 30–35% వాటాను కలిగి ఉంది. అయితే, భూగర్భ జల వనరులపై పెరుగుతున్న ఒత్తిడి, నీటిపారుదల అవసరాలు మరియు గ్రీన్‌హౌస్ వాయు ఉద్గారాలు భారతదేశ బియ్యం ఆర్థిక వ్యవస్థ యొక్క దీర్ఘకాలిక సుస్థిరతపై ఆందోళనలను పెంచాయి.

2025–26 సంవత్సరంలో భారతదేశంలో వరి ఉత్పత్తి 154.02 మిలియన్ టన్నులుగా అంచనా వేయబడింది. వరి ఎగుమతులు 2020–21లో 17.73 మిలియన్ టన్నుల నుండి 2025–26 నాటికి 21.57 మిలియన్ టన్నులకు పెరిగాయి; అదే సమయంలో, ఎగుమతుల ద్వారా వచ్చే ఆదాయం 8.82 బిలియన్ డాలర్ల నుండి 11.54 బిలియన్ డాలర్లకు పెరిగింది.

2012వ సంవత్సరం నుండి ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద బియ్యం ఎగుమతిదారుగా భారత్ తన స్థానాన్ని నిలబెట్టుకుంది. ఉత్తరప్రదేశ్, తెలంగాణ, పశ్చిమ బెంగాల్, పంజాబ్, ఛత్తీస్‌గఢ్, ఒడిశా, మధ్యప్రదేశ్, బీహార్, ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తమిళనాడు రాష్ట్రాలు ప్రధాన బియ్యం ఉత్పత్తి చేసే రాష్ట్రాలుగా ఉన్నాయి.

వర్చువల్ వాటర్ ట్రేడ్ (Virtual Water Trade) అంటే ఏమిటి?

వర్చువల్ వాటర్ ట్రేడ్ అంటే, వ్యవసాయ లేదా పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులను ఉత్పత్తి చేయడానికి ఉపయోగించే నీటిని, ఆ ఉత్పత్తులను ఎగుమతి లేదా దిగుమతి చేసేటప్పుడు పరోక్షంగా వర్తకం చేయడాన్ని సూచిస్తుంది.

వరి సాగులో, రెండు రకాల నీరు ప్రత్యేక ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉంటాయి:

  • గ్రీన్ వాటర్ (Green Water): నేలలో నిల్వ ఉండి, పంటలకు ఉపయోగపడే వర్షపు నీరు.
  • నీలి నీరు: సాగునీటి కోసం నదులు, జలాశయాలు, సరస్సులు మరియు భూగర్భ జల వనరుల నుండి పొందిన నీరు.

వరి సాగు వల్ల పర్యావరణంపై కలిగే ప్రభావం

  • నీటితో నిండిన వరి పొలాలు ఆక్సిజన్ లోపించిన పరిస్థితులను సృష్టిస్తాయి; ఇవి మీథేన్ (CH₄) అనే శక్తివంతమైన గ్రీన్‌హౌస్ వాయువు విడుదలకు దోహదపడతాయి.
  • అధిక నత్రజని ఎరువుల వాడకం మరియు సాంద్ర వ్యవసాయ కార్యకలాపాలు కూడా హరితగృహ వాయు ఉద్గారాలకు దోహదం చేస్తాయి.

వనరుల సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరిచే పద్ధతులు

వ్యవసాయ పద్ధతిప్రధాన ప్రయోజనం
ప్రత్యామ్నాయ తడి మరియు పొడి పద్ధతి (AWD)నిరంతర వరదలను తగ్గిస్తుంది మరియు నీటి వినియోగాన్ని, మీథేన్ ఉద్గారాలను తగ్గించగలదు
నేరుగా విత్తే వరి సాగు (DSR)సాంప్రదాయ బురద నేలలో నాట్లు వేయడంపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గిస్తుంది
సమగ్ర పోషక నిర్వహణపోషకాల వినియోగ సామర్థ్యాన్ని మరియు నేల నిర్వహణను మెరుగుపరుస్తుంది
పంట వైవిధ్యీకరణనీటి ఎద్దడి ఉన్న ప్రాంతాల్లో తక్కువ నీరు అవసరమయ్యే పంటలను ప్రోత్సహిస్తుంది

ప్రధాన మంత్రి జనజాతి వికాస్ మిషన్

ప్రధాన మంత్రి జనజాతి వికాస్ మిషన్ (PMJVM) భారతదేశవ్యాప్తంగా 4,172 'వన్ ధన్ వికాస్ కేంద్రాల' (VDVKs) ఏర్పాటుకు అనుమతి మంజూరు చేసింది. వీటిలో 31 జూలై 2026 నాటికి 2,911 కేంద్రాలు పని చేస్తున్నాయి. ఈ కేంద్రాల ద్వారా సుమారు ₹168 కోట్ల విలువైన విక్రయాలు జరిగాయి; దీనివల్ల అటవీ ఆధారిత జీవనోపాధులపై ఆధారపడిన గిరిజన సమాజాలకు ప్రయోజనం చేకూరింది.

గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ ప్రకారం, అనేక గిరిజన కుటుంబాల వార్షిక ఆదాయంలో సుమారు 20–40% వాటా తేనె, వెదురు, చింతపండు, టెండు ఆకులు, మహువా పూలు మరియు ఔషధ మొక్కల వంటి అటవీ ఉత్పత్తుల (Minor Forest Produce - MFP) ద్వారా సమకూరుతుంది.

2021–22లో ప్రారంభించబడిన PMJVM, కనీస మద్దతు ధరలను (MSP) నిర్ధారించడం, విలువ జోడింపును ప్రోత్సహించడం, నైపుణ్యాభివృద్ధిని అందించడం మరియు గిరిజన ఉత్పత్తిదారులను జాతీయ మరియు డిజిటల్ మార్కెట్లతో అనుసంధానించడం ద్వారా గిరిజన ఆదాయాలను మెరుగుపరచాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

వన్ ధన్ వికాస్ కేంద్రాల పాత్ర

వన ధన్ వికాస్ కేంద్రాలు, అటవీ ఉత్పత్తులను సేకరించే గిరిజనులను సంఘ ఆధారిత సంస్థలుగా వ్యవస్థీకరిస్తాయి.

  • ప్రతి VDVK సాధారణంగా 15 స్వయం సహాయక బృందాలను (SHGs) కలిగి ఉంటుంది, ఇందులో సుమారు 300 మంది సభ్యులు ఉంటారు.
  • VDVK సభ్యులలో కనీసం 60% మంది షెడ్యూల్డ్ తెగల (Scheduled Tribe) వర్గాలకు చెందినవారై ఉండాలి.
  • ఈ కేంద్రాలు శాస్త్రీయ పద్ధతిలో పంటకోత, ప్రాసెసింగ్, ప్యాకేజింగ్, బ్రాండింగ్ మరియు మార్కెటింగ్ లలో శిక్షణను అందిస్తాయి.
  • సుమారు 12.48 లక్షల మంది గిరిజన సభ్యులు VDVKలతో అనుసంధానమై ఉన్నారు.

14 ఏప్రిల్ 2018న ప్రారంభించబడిన 'వన్ ధన్ యోజన', PMJVMలో ఒక ముఖ్యమైన భాగంగా ఉంది.

లాఖ్‌పతి దీదీ పథకం

జూన్ 2026 నాటికి, 'లఖ్‌పతి దీదీ' కార్యక్రమం స్వయం సహాయక సంఘాలకు (SHGs) చెందిన 3.76 కోట్ల మంది గ్రామీణ మహిళలను ఆర్థికంగా శక్తివంతులను చేసింది. గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, మార్చి 2029 నాటికి మొత్తం 6 కోట్ల మంది 'లఖ్‌పతి దీదీ'లను తయారు చేయాలనే సవరించిన లక్ష్యాన్ని భారత ప్రభుత్వం నిర్దేశించుకుంది.

ఈ కార్యక్రమం 15 ఆగస్టు 2023న ప్రకటించబడింది మరియు దీనిని 'దీన్‌దయాళ్ అంత్యోదయ యోజన–జాతీయ గ్రామీణ జీవనోపాధి మిషన్' (DAY-NRLM) కింద అమలు చేస్తున్నారు. గ్రామీణ భారతదేశంలో మహిళా పారిశ్రామికతను, ఆర్థిక సమ్మిళితత్వాన్ని మరియు స్థిరమైన జీవనోపాధి అవకాశాలను ప్రోత్సహించడం దీని లక్ష్యం.

'లఖ్‌పతి దీదీ' అంటే ఎవరు?

'లాఖ్‌పతి దీదీ' అంటే స్వయం సహాయక సంఘానికి (SHG) చెందిన ఒక మహిళ; ఆమె కుటుంబం వ్యవసాయ లేదా వ్యవసాయేతర జీవనోపాధి కార్యకలాపాల ద్వారా ఏడాదికి కనీసం ₹1 లక్ష స్థిరమైన ఆదాయాన్ని పొందుతుంది. ఇక్కడ ఆదాయం అంటే, ఖర్చులను మినహాయించిన తర్వాత వచ్చే మొత్తం కుటుంబ ఆదాయాన్ని సూచిస్తుంది; ఇది స్వయం సహాయక సంఘ సభ్యురాలి వ్యక్తిగత ఆదాయం మాత్రమే కాదు. ఈ కార్యక్రమం మహిళలకు నైపుణ్యాభివృద్ధి, రుణాలు, వ్యాపార ప్రణాళిక, జీవనోపాధికి అవసరమైన వనరులు మరియు మార్కెటింగ్ అవకాశాలను కల్పిస్తుంది.

అమలు

  • ఈ కార్యక్రమం జూన్ 2011లో ప్రారంభించబడిన 'DAY-NRLM' ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది; ఇది గ్రామీణ మహిళలను స్వయం సహాయక బృందాలుగా (Self-Help Groups) సంఘటితం చేసి, వారికి ఆర్థిక సేవలు, శిక్షణ మరియు మార్కెట్ అవకాశాలు లభించేలా చేస్తుంది.
  • లోక్‌ఓఎస్, డిజిటల్ ఆజీవికా రిజిస్టర్ మరియు దీదీ బిజినెస్ ప్లాన్ టూల్ వంటి డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు లబ్ధిదారుల గుర్తింపు, కుటుంబ ఆదాయ పర్యవేక్షణ మరియు వ్యాపార ప్రణాళికకు మద్దతు ఇస్తాయి.

ఈ కార్యక్రమం సాధించిన పురోగతి మరియు ప్రభావం

జూన్ 2026 నాటికి:

  • 3.76 కోట్ల మంది మహిళలు 'లఖ్‌పతి దీదీ' హోదాను సాధించారు.
  • 5.70 కోట్ల మంది మహిళలను సంభావ్య 'లఖ్‌పతి దీదీ'లుగా గుర్తించారు.
  • మార్చి 2029 నాటికి 6 కోట్ల మంది మహిళలు అనేది సవరించబడిన జాతీయ లక్ష్యం.

పురుషుల అండర్-19 ఆసియా కప్ 2026ను గెలుచుకున్న భారత్

ఒమన్‌లోని అల్ అమెరాట్ క్రికెట్ గ్రౌండ్‌లో 2026 నవంబర్ 14న జరిగిన ఉత్కంఠభరితమైన ఫైనల్‌లో పాకిస్థాన్‌ను ఒక వికెట్ తేడాతో ఓడించి భారత్ ఏసీసీ పురుషుల అండర్-19 ఆసియా కప్ 2026ను గెలుచుకుంది. ఈ విజయంతో, 2021 నుండి ఉన్న టైటిల్ కరువును ముగిస్తూ, భారత్ రికార్డు స్థాయిలో తొమ్మిదవ అండర్-19 ఆసియా కప్ టైటిల్‌ను కైవసం చేసుకుంది. ఆసియా క్రికెట్ కౌన్సిల్ (ఏసీసీ) నిర్వహించిన ఈ టోర్నమెంట్‌లో 50 ఓవర్ల ఫార్మాట్‌లో ఎనిమిది జట్లు పోటీపడ్డాయి.

1. భారతదేశం ఇటీవలే Elettra 2.0 ప్రోగ్రామ్ కోసం €7 మిలియన్ల పెట్టుబడిని హామీ ఇచ్చింది, ఇది ఏ దేశంలో ఉన్న శాస్త్రీయ పరిశోధనా సౌకర్యంతో అనుబంధించబడింది?
ఎ. జర్మనీ
బి. ఫ్రాన్స్
సి. ఇటలీ
డి. స్విట్జర్లాండ్

సమాధానం

సమాధానం సి. ఇటలీ
వివరణ: ఇటలీలోని ఎలెట్ట్రా సింక్రోట్రోన్ ట్రైస్టేలో జరిగే ఎలెట్ట్రా 2.0 ప్రోగ్రామ్‌లో 2026–27లో ప్రారంభమయ్యే ఐదేళ్లలో €7 మిలియన్లకు పైగా పెట్టుబడి పెట్టడానికి భారతదేశం ప్రతిజ్ఞ చేసింది. ఈ నిబద్ధతను 13 నవంబర్ 2026న కేంద్ర మంత్రి డాక్టర్ జితేంద్ర సింగ్ పునరుద్ఘాటించారు.

2. ప్రధాన్ మంత్రి జనజాతి వికాస్ మిషన్ (PMJVM) యొక్క కనీస మద్దతు ధర (MSP) విధానంలో ఎన్ని చిన్న అటవీ ఉత్పత్తి (MFP) అంశాలు కవర్ చేయబడ్డాయి?
ఎ. 75
బి. 87
సి. 95
డి. 100

సమాధానం

సమాధానం బి. 87
వివరణ: ప్రధాన మంత్రి జనజాతి వికాస్ మిషన్ (PMJVM) కింద 87 చిన్న అటవీ ఉత్పత్తి (MFP) వస్తువులకు కనీస మద్దతు ధరలను (MSP) భారత ప్రభుత్వం నోటిఫై చేసింది. గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలో 2021–22లో ప్రారంభించబడిన ఈ మిషన్ సరసమైన ధర, విలువ జోడింపు, నైపుణ్యాభివృద్ధి మరియు మార్కెట్ యాక్సెస్ ద్వారా గిరిజనుల జీవనోపాధిని మెరుగుపరచడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

3. లఖపతి దీదీ ఇనిషియేటివ్‌కు సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి:

1. దీనదయాళ్ అంత్యోదయ యోజన–నేషనల్ రూరల్ లైవ్లీహుడ్స్ మిషన్ (DAY-NRLM) కింద లఖపతి దీదీ ఇనిషియేటివ్ అమలు చేయబడింది.
2. LokOS మరియు డిజిటల్ Aajeevika రిజిస్టర్ వంటి డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు లబ్ధిదారుల గుర్తింపు, జీవనోపాధి పర్యవేక్షణ మరియు గృహ ఆదాయ అంచనాల కోసం ఉపయోగించబడతాయి.

పైన ఇచ్చిన ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి?
ఎ. 1 మాత్రమే
బి. 2 మాత్రమే
సి. 1 మరియు 2 రెండూ
డి. 1 కాదు మరియు 2 కాదు

సమాధానం

సమాధానం సి. 1 మరియు 2 రెండూ
వివరణ: రెండు ప్రకటనలు సరైనవి. 15 ఆగస్టు 2023న ప్రకటించిన లఖపతి దీదీ ఇనిషియేటివ్, గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ ద్వారా DAY-NRLM కింద అమలు చేయబడింది. గ్రామీణ స్వయం-సహాయ సమూహం (SHG) మహిళలు కనీసం ₹1 లక్ష స్థిరమైన వార్షిక కుటుంబ ఆదాయాన్ని సాధించేలా చేయడం దీని లక్ష్యం. LokOS మరియు డిజిటల్ Aajeevika రిజిస్టర్ వంటి డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు లబ్ధిదారుల గుర్తింపు, జీవనోపాధి ట్రాకింగ్ మరియు గృహ ఆదాయ అంచనాకు మద్దతు ఇస్తాయి. జూన్ 2026 నాటికి, 3.76 కోట్ల మంది మహిళలు లఖపతి దీదీ హోదాను సాధించారు, మార్చి 2029 నాటికి సవరించిన లక్ష్యం 6 కోట్లకు వ్యతిరేకంగా.

4. సాధారణంగా బర్డ్ ఫ్లూ అని పిలవబడే హైలీ పాథోజెనిక్ ఏవియన్ ఇన్ఫ్లుఎంజా (H5N1) వ్యాప్తి ఇటీవల ఏ రాష్ట్రంలో నివేదించబడింది?
ఎ. ఆంధ్రప్రదేశ్
బి. తమిళనాడు
సి. కేరళ
డి. కర్ణాటక

సమాధానం

సమాధానం బి. తమిళనాడు
వివరణ: తమిళనాడులోని కడలూరు జిల్లాలోని కట్టియంకుప్పం గ్రామంలో నవంబర్ 2026లో హైలీ పాథోజెనిక్ ఏవియన్ ఇన్‌ఫ్లుఎంజా (H5N1) వ్యాప్తి చెందిందని నిర్ధారించబడింది. నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ హై సెక్యూరిటీ యానిమల్ డిసీజెస్ (NIHSAD), భోపాల్, 5 నవంబర్ 2026న వైరస్‌ని నిర్ధారించింది. H5N1 అనేది ఇన్ఫ్లుఎంజా A వైరస్ యొక్క ఉప రకం, ఇది ప్రధానంగా పక్షులను ప్రభావితం చేస్తుంది.

5. పాలస్తీనా ప్రజల శాశ్వత సార్వభౌమాధికారాన్ని మరియు వారి సహజ వనరులపై ఆక్రమిత సిరియన్ గోలన్ జనాభాను పునరుద్ఘాటిస్తూ ఐక్యరాజ్యసమితి జనరల్ అసెంబ్లీ తీర్మానాన్ని ఏ దేశం ప్రతిపాదించింది, దీనికి భారతదేశం నవంబర్ 2026లో మద్దతు ఇచ్చింది?
ఎ. నార్వే
బి. ఉరుగ్వే
సి. జోర్డాన్
డి. దక్షిణాఫ్రికా

సమాధానం

సమాధానం బి. ఉరుగ్వే
వివరణ: ఆక్రమిత సిరియన్ గోలన్‌లోని పాలస్తీనా ప్రజలు మరియు అరబ్ జనాభాకు వారి సహజ వనరులపై ఉన్న హక్కులను పునరుద్ఘాటిస్తూ ఉరుగ్వే ఐక్యరాజ్యసమితి జనరల్ అసెంబ్లీ తీర్మానాన్ని ప్రతిపాదించింది. ఈ తీర్మానానికి భారతదేశం 150 ఇతర దేశాలతో పాటు అనుకూలంగా ఓటు వేయడంతో, మొత్తం మద్దతు ఓట్ల సంఖ్య 151కి చేరింది. ఇజ్రాయెల్ మరియు యునైటెడ్ స్టేట్స్‌తో సహా ఏడు దేశాలు దీనికి వ్యతిరేకంగా ఓటు వేయగా, 11 దేశాలు ఓటింగ్‌కు దూరంగా ఉన్నాయి.

6. ఇటీవల 1,000 మంది సాంప్రదాయ డ్రమ్మర్ల ప్రదర్శనతో గిన్నిస్ వరల్డ్ రికార్డు సృష్టించిన వాంగాలా ఉత్సవాన్ని ఏ గిరిజన సమాజం జరుపుకుంటుంది?
ఎ. ఖాసీ తెగ
బి. గారో తెగ
సి. జైంతియా తెగ
డి. బోడో తెగ

సమాధానం

సమాధానం బి. గారో తెగ
వివరణ: వాంగాలా ఉత్సవం మేఘాలయలోని గారో తెగ వారు జరుపుకునే ఒక సాంప్రదాయ పంట పండుగ. ఇది 100 డ్రమ్స్ ఫెస్టివల్ అని ప్రసిద్ధి చెందింది మరియు సూర్య దేవుడైన సాల్జోంగ్‌కు అంకితం చేయబడింది. నవంబర్ 2026లో జరిగిన దాని స్వర్ణోత్సవ వేడుకల సందర్భంగా, తురా సమీపంలోని వాంగాలా ఆడం వద్ద 1,000 మంది డ్రమ్మర్లు ప్రదర్శన ఇచ్చి గిన్నిస్ వరల్డ్ రికార్డు సృష్టించారు. ఈ ఉత్సవంలో ఉపయోగించే సాంప్రదాయ గారో డ్రమ్‌ను దామా అంటారు. ఈ ఉత్సవాన్ని 1976లో నిర్వహించడం ప్రారంభించారు.

7. హెరిటేజ్ సైన్స్ పత్రికలో ప్రచురించబడిన ఒక ఇటీవలి పురావస్తు అధ్యయనం, కింది ఏ పురావస్తు ప్రదేశాలలో పురాతన ఆవు పాలు వినియోగం మరియు ఆహారపు అలవాట్లకు సంబంధించిన ఆధారాలను వెల్లడించింది?
ఎ. కీజాడి మరియు గొట్టిప్రోలు
బి. ఆదిచనల్లూర్ మరియు అమరావతి
సి. అరికమేడు మరియు నాగార్జునకొండ
డి. బ్రహ్మగిరి మరియు మాస్కీ

సమాధానం

సమాధానం ఎ. కీజాడి మరియు గొట్టిప్రోలు
వివరణ: హెరిటేజ్ సైన్స్‌లో ప్రచురించబడిన ఒక అధ్యయనం తమిళనాడులోని కీజాడి మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని గొట్టిప్రోలులో పురాతన ఆహార పద్ధతులను పరిశీలించింది. కుండల యొక్క సేంద్రీయ అవశేషాల విశ్లేషణ (ORA)ని ఉపయోగించి, పరిశోధకులు సుమారుగా 600 BCE మరియు 100 BCE మధ్య ఆవు పాల వినియోగం మరియు మొక్కల ప్రాసెసింగ్ యొక్క రసాయన ఆధారాలను గుర్తించారు.

8. ఒమన్‌లో జరిగిన ఫైనల్‌లో పాకిస్థాన్‌ను ఓడించి ACC పురుషుల అండర్-19 ఆసియా కప్ 2026ను ఏ దేశం గెలుచుకుంది?
ఎ. బంగ్లాదేశ్
బి. శ్రీలంక
సి. భారతదేశం
డి. ఆఫ్ఘనిస్తాన్

సమాధానం

సమాధానం సి. భారతదేశం
వివరణ: ఒమన్‌లోని అల్ అమెరాట్ క్రికెట్ గ్రౌండ్‌లో 14 నవంబర్ 2026న జరిగిన ఫైనల్‌లో పాకిస్థాన్‌ను ఒక వికెట్ తేడాతో ఓడించి భారత్ ACC పురుషుల అండర్-19 ఆసియా కప్ 2026ను గెలుచుకుంది. ఇది భారతదేశానికి రికార్డు స్థాయిలో తొమ్మిదవ అండర్-19 ఆసియా కప్ టైటిల్. భారత జట్టుకు లక్ష్య రైచందానీ కెప్టెన్‌గా వ్యవహరించారు. 361 పరుగులు చేసిన ఆర్యవీర్ సెహ్వాగ్ ప్లేయర్ ఆఫ్ ది టోర్నమెంట్‌గా ఎంపిక కాగా, ఫైనల్‌లో అజేయంగా 49 పరుగులు చేసిన మోహిత్ ఉల్వా ప్లేయర్ ఆఫ్ ది మ్యాచ్ అవార్డును అందుకున్నాడు.

9. భారతదేశంలోని ప్రొటెక్టెడ్ ఏరియా పర్మిట్ (PAP) వ్యవస్థకు సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి:

1. భారతదేశంలోని నిర్దేశిత రక్షిత ప్రాంతాలను సందర్శించే విదేశీ పౌరులకు ప్రొటెక్టెడ్ ఏరియా పర్మిట్ అవసరం.
2. ఇన్నర్ లైన్ పర్మిట్ (ILP) ప్రధానంగా ఈశాన్య రాష్ట్రాల్లోకి ప్రవేశించే విదేశీ పౌరుల కోసం ఉద్దేశించబడింది.

పైన ఇచ్చిన ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి?
ఎ. 1 మాత్రమే
బి. 2 మాత్రమే
సి. 1 మరియు 2 రెండూ
డి. 1 కాదు మరియు 2 కాదు

సమాధానం

సమాధానం ఎ. 1 మాత్రమే
వివరణ: ప్రకటన 1 సరైనది. రక్షిత ప్రాంత అనుమతి (Protected Area Permit) అనేది, ముఖ్యంగా సున్నితమైన సరిహద్దు ప్రాంతాలలో, నోటిఫై చేయబడిన రక్షిత ప్రాంతాలలోకి విదేశీ పౌరుల ప్రవేశాన్ని నియంత్రిస్తుంది. ఈ విధానం 1958 నాటి విదేశీయుల (రక్షిత ప్రాంతాలు) ఉత్తర్వు (Fianers (Protected Areas) Order), క్రింద ఉద్భవించింది మరియు ఇప్పుడు 2025 నాటి ఇమ్మిగ్రేషన్ మరియు విదేశీయుల ఫ్రేమ్‌వర్క్ (Immigration and Foreigners framework of 2025) ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది. ప్రకటన 2 సరికాదు ఎందుకంటే 1873 నాటి బెంగాల్ తూర్పు సరిహద్దు నిబంధన (Balgan Eastern Frontier Regulation), క్రింద ఉద్భవించిన ఇన్నర్ లైన్ పర్మిట్ (ILP), ప్రధానంగా విదేశీ పౌరులకు కాకుండా, నిర్దిష్ట రాష్ట్రాల వెలుపల ఉన్న భారతీయ పౌరులకు వర్తిస్తుంది.

10. వర్చువల్ వాటర్ ట్రేడ్ మరియు సుస్థిర వరి సాగుకు సంబంధించి క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి:

1. వర్చువల్ వాటర్ ట్రేడ్ అంటే వస్తువులను ఉత్పత్తి చేయడానికి ఉపయోగించే నీరు, ఆ వస్తువులు ఎగుమతి లేదా దిగుమతి అయినప్పుడు పరోక్షంగా వర్తకం చేయబడుతుంది.
2. నేలలో నిల్వ ఉండి, పంటలకు నేరుగా ఉపయోగపడే వర్షపు నీటిని నీలి నీరు అంటారు, అయితే సాగునీటి కోసం ఉపయోగించే భూగర్భ జలాలు మరియు ఉపరితల జలాలను ఆకుపచ్చ నీరు అంటారు.

పైన ఇచ్చిన ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి?
ఎ. 1 మాత్రమే
బి. 2 మాత్రమే
సి. 1 మరియు 2 రెండూ
డి. 1 కాదు మరియు 2 కాదు

సమాధానం

సమాధానం ఎ. 1 మాత్రమే
వివరణ: స్టేట్‌మెంట్ 1 సరైనది. వర్చువల్ వాటర్ ట్రేడ్ అనేది అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం ద్వారా పరోక్షంగా వ్యాపారం చేసే బియ్యం వంటి వ్యవసాయ వస్తువులతో సహా వస్తువుల ఉత్పత్తిలో పొందుపరిచిన నీటిని సూచిస్తుంది. వివరణలు తారుమారు అయినందున స్టేట్‌మెంట్ 2 తప్పు. గ్రీన్ వాటర్ అనేది నేల తేమగా నిల్వ చేయబడిన మరియు మొక్కలచే ఉపయోగించబడే వర్షపు నీటిని సూచిస్తుంది, అయితే నీలం నీరు నీటిపారుదల కోసం ఉపయోగించే ఉపరితల నీరు మరియు భూగర్భ జలాలను సూచిస్తుంది.

Best Value — APPSC Current Affairs 2026

6, 9 and 12 Months Current Affairs Bundles

Monthly current affairs PDF with 150–200 APPSC-pattern MCQs — available in Telugu and English medium. One purchase, all editions delivered instantly.

6M

లాస్ట్ 6 మంత్స్ CA ప్యాక్

6 editions — Telugu or English
6 మంత్లీ ఎడిషన్స్900–1,200 MCQs total
₹294 ₹149 Save ₹145
Buy 6-Month Bundle — Telugu Buy 6-Month Bundle — English
9M

లాస్ట్ 9 మంత్స్ CA ప్యాక్

9 editions — Telugu or English
9 మంత్లీ ఎడిషన్స్1,350–1,800 MCQs total
₹441 ₹199 Save ₹242
Buy 9-Month Bundle — Telugu Buy 9-Month Bundle — English

Disclaimer: This article is prepared for competitive exam preparation using publicly available information.

Join Our Community

Study with the ReadingRoomz Community

Join thousands of APPSC aspirants. Get daily current affairs, MCQs, PDFs, and preparation guidance — all in one place.

Leave a Comment