వీక్లీ కరెంట్ అఫైర్స్ (సెప్టెంబర్ 2026 - వారం 4) - పరీక్షా రివిజన్ నోట్స్

కొత్త ఆర్కిటిక్ భద్రతా ఒప్పందం

అమెరికా, డెన్మార్క్ మరియు గ్రీన్లాండ్ దేశాలు ఒక కొత్త భద్రతా ఒప్పందాన్ని కుదుర్చుకున్నాయి; దీనివల్ల గ్రీన్లాండ్‌లో అమెరికా తన సైనిక ఉనికిని విస్తరించుకోవడానికి వీలు కలుగుతుంది, అదే సమయంలో ప్రత్యర్థి దేశాలు అక్కడ సైనిక స్థావరాలను ఏర్పాటు చేయకుండా అడ్డుకోవచ్చు.

ఆర్కిటిక్ మరియు ఉత్తర అట్లాంటిక్ మధ్య ఉన్న భౌగోళిక స్థానం కారణంగా గ్రీన్‌లాండ్ వ్యూహాత్మకంగా అత్యంత ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకుంటోంది. వాయువ్య గ్రీన్‌లాండ్‌లో అమెరికా ఇప్పటికే 'పిటుఫిక్ స్పేస్ బేస్' (గతంలో 'థూలే ఎయిర్ బేస్' అని పిలిచేవారు)ను నిర్వహిస్తోంది. ఈ స్థావరం క్షిపణి హెచ్చరిక, క్షిపణి రక్షణ, అంతరిక్ష నిఘా మరియు ఉపగ్రహ కార్యకలాపాలకు మద్దతునిస్తుంది.

అమెరికా కక్ష్యలో ‘అంతరిక్ష నియంత్రణ’ ఆయుధాలను మోహరించింది

అమెరికా భూమి కక్ష్యలో "అంతరిక్ష నియంత్రణ" (space control) ఆయుధాలను మోహరించినట్లు మొదటిసారిగా బహిరంగంగా అంగీకరించింది. 2026 సెప్టెంబర్ 14న, అంతరిక్షంలో శత్రు చర్యల నుండి అమెరికా బలగాలను రక్షించగల సామర్థ్యం ఉన్న వ్యవస్థలు తమ వద్ద ఉన్నాయని అమెరికా వైమానిక దళ కార్యదర్శి ట్రాయ్ మీంక్ తెలిపారు.

ఇండోనేషియా నికెల్ సరఫరాపై ఆంక్షలు

ప్రపంచ నికెల్ ఉత్పత్తిలో 60% కంటే ఎక్కువ వాటా కలిగిన ఇండోనేషియా, మైనింగ్ కోటాలను తగ్గించడం, పర్యావరణ నియంత్రణలను కఠినతరం చేయడం మరియు ఖనిజ ధరకు సంబంధించిన విధానాలను సర్దుబాటు చేయడం ద్వారా నికెల్ అధిక సరఫరాను అరికట్టడానికి ప్రయత్నించింది. 2020లో ఇండోనేషియా విధించిన నికెల్ ఖనిజ ఎగుమతుల నిషేధం తర్వాత ఈ చర్యలు చేపట్టారు; ఆ నిషేధం దేశీయంగా నికెల్ శుద్ధి సామర్థ్యాన్ని పెంపొందించడంతో పాటు, ప్రపంచంలోనే అగ్రగామి నికెల్ ఉత్పత్తిదారుగా ఆ దేశం ఎదగడానికి దోహదపడింది.

ప్రధానంగా ఇండోనేషియాలో ఉత్పత్తి తక్కువగా ఉంటుందనే అంచనా కారణంగా, అంతర్జాతీయ నికెల్ అధ్యయన బృందం (INSG) ఏప్రిల్‌లో తన 2026 నాటి అంచనాలను సవరించింది; దీనివల్ల గతంలో అంచనా వేసిన 2,61,000 టన్నుల మిగులు స్థానంలో ఇప్పుడు 32,000 టన్నుల లోటు ఉంటుందని పేర్కొంది.

సికిల్ సెల్ సంరక్షణ కోసం OneSCD గ్లోబల్ భాగస్వామ్యం

న్యూయార్క్‌లో జరిగిన 81వ ఐక్యరాజ్యసమితి సాధారణ సభ (UNGA81) సందర్భంగా, 'OneSCD: సికిల్ సెల్ వ్యాధి చికిత్సలో సమానత్వాన్ని పెంపొందించడానికి మరియు సంరక్షణ విధానాన్ని మార్చడానికి ఒక ప్రపంచ భాగస్వామ్యం' (OneSCD: A Global Partnership to Advance Equity and Transform Sickle Cell Care) అనే కార్యక్రమం ప్రారంభోత్సవానికి భారత్ సహ-ఆతిథ్యం ఇచ్చింది. సికిల్ సెల్ వ్యాధి (SCD)తో బాధపడుతున్న వారికి సమానమైన మరియు సులభంగా అందుబాటులో ఉండే చికిత్సను ప్రోత్సహించడం, అలాగే ప్రపంచ స్థాయి సహకారాన్ని బలోపేతం చేయడం దీని లక్ష్యం.

భాగస్వాములలో నైజీరియా ప్రభుత్వం, WHO, UNICEF, ఆఫ్రికా CDC, వరల్డ్ కోయిలిషన్ ఆన్ సికిల్ సెల్ డిసీజ్ మరియు సెయింట్ జూడ్ చిల్డ్రన్స్ రీసెర్చ్ హాస్పిటల్ ఉన్నాయి.

తుళు భాషకు కర్ణాటక అదనపు అధికారిక భాష హోదాను మంజూరు చేసింది

18 సెప్టెంబర్ 2026న మంగళూరులో జరిగిన సమావేశంలో, కర్ణాటక మంత్రివర్గం దక్షిణ కన్నడ మరియు ఉడిపి జిల్లాల్లో తుళు భాషకు అదనపు అధికారిక (పరిపాలనా) భాషా హోదాను కల్పించాలని నిర్ణయించింది. తుళు భాషను కేరళలోని కాసరగోడ్ జిల్లా ఉత్తర ప్రాంతంలో కూడా మాట్లాడతారు. అనువాదం, శిక్షణ మరియు ఇతర భాషా వినియోగ కార్యకలాపాల కోసం రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఏటా ₹82 లక్షల నిధులను సమకూరుస్తుంది.

చెన్నైలో గ్లోబల్ కెపాబిలిటీ సెంటర్‌ను ఏర్పాటు చేయనున్న స్టార్‌బక్స్

చెన్నైలో 'గ్లోబల్ కెపాబిలిటీ సెంటర్' (GCC)ను ఏర్పాటు చేసేందుకు స్టార్‌బక్స్ (Starbucks) తమిళనాడు ప్రభుత్వంతో ఒక అవగాహన ఒప్పందం (MoU) కుదుర్చుకుంది; దీనివల్ల మొదటి దశలో 800 అత్యున్నత స్థాయి ఉద్యోగాలు సృష్టించబడతాయని అంచనా.

తమిళనాడులో 450కి పైగా GCCలు (గ్లోబల్ కెపాబిలిటీ సెంటర్లు) ఉన్నాయి - ఇవి భారతదేశపు మొత్తం GCC వ్యవస్థలో సుమారు 10–15% వాటాను కలిగి ఉన్నాయి - అలాగే కర్ణాటక మరియు తెలంగాణ తర్వాత ఇది దేశంలోనే మూడవ అతిపెద్ద GCC కేంద్రంగా పరిగణించబడుతోంది.

మహారాష్ట్ర మిథనాల్ డీనేచరేషన్ నిబంధనలను సుప్రీంకోర్టు కొట్టివేసింది

సుప్రీం కోర్టు 18 సెప్టెంబర్ 2026న మిథనాల్ అమ్మకం మరియు వినియోగానికి సంబంధించిన మహారాష్ట్ర పాయిజన్స్ రూల్స్, 1972లోని కొన్ని నిబంధనలను కొట్టివేసింది. ఈ నిబంధనల ప్రకారం, ఔషధేతర తయారీదారులకు అమ్మే మిథనాల్‌ను రంగు మరియు చేదు పదార్థాలను కలిపి ఉండాలి. ఈ ఆంక్షలు చట్టబద్ధమైన పరిశ్రమలపై అధిక భారాన్ని మోపుతున్నాయని మరియు అక్రమ మద్యం నివారణ లక్ష్యానికి అనుపాతంలో లేవని కోర్టు పేర్కొంది.

మహారాష్ట్ర మహిళా రైతుల సాధికారత బిల్లు

జూలై 2026లో, మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం 'మహిళా రైతుల సాధికారత బిల్లు'ను ఆమోదించింది. తద్వారా, భూమి యాజమాన్యంతో సంబంధం లేకుండా మహిళలకు రైతులుగా చట్టబద్ధమైన గుర్తింపును కల్పించిన మొదటి భారతీయ రాష్ట్రంగా ఇది నిలిచింది. ఏడాదిలో కనీసం ఒక వ్యవసాయ సీజన్ పాటు వ్యవసాయ పనుల్లో నిమగ్నమైన మహిళలకు ఈ చట్టం 'మహిళా రైతు ధృవీకరణ పత్రం'ను అందిస్తుంది.

ఇది భూమిలేని సాగుదారులు, భూమిలేని పశుపోషకులు, వ్యవసాయ కార్మికులు, తోటల కార్మికులు మరియు పశుపోషకులను గుర్తిస్తుంది. మహిళలు తరచుగా భూమి రికార్డులలో తమ పేర్లు లేకుండా కుటుంబ భూములలో పనిచేస్తుంటారు, దీనివల్ల పథకాలు, రుణాలు, సబ్సిడీలు, సాంకేతికత మరియు విస్తరణ సేవలను పొందే వారి సామర్థ్యం పరిమితమవుతుంది. ఈ బిల్లు మహిళా రైతుల డేటాబేస్‌ను కూడా అందిస్తుంది; సర్టిఫికేట్లను అగ్రి స్టాక్‌తో అనుసంధానించడం మరియు రైతు ఐడీలను జారీ చేయడం ద్వారా వారిని డిజిటల్ వ్యవసాయ పర్యావరణ వ్యవస్థలో ఏకీకృతం చేయవచ్చు.

నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సోవా రిగ్పా (NISR) - లేహ్; లడఖ్

నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సోవా రిగ్పా (NISR) అనేది హిమాలయ ప్రాంతంలో ఆచరించబడే సాంప్రదాయ వైద్య విధానమైన 'సోవా రిగ్పా'కు సంబంధించిన విద్య, పరిశోధన మరియు ప్రచారం కోసం ఉద్దేశించిన ఒక ప్రముఖ సంస్థ. ఇది లడఖ్‌లోని లేహ్ (Leh)లో ఉంది.

గురజాడ జయంతిని రాష్ట్ర పండుగగా ప్రకటించారు

తెలుగు రచయిత, నాటకకర్త మరియు సంఘ సంస్కర్త అయిన మహాకవి గురజాడ వెంకట అప్పారావు జయంతి అయిన సెప్టెంబర్ 21వ తేదీని ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 'రాష్ట్ర పండుగ'గా ప్రకటించింది.

662 ఏళ్ల నాటి విజయనగర శాసనం గుర్తింపు – పెనుకొండ కొండ

శ్రీ సత్యసాయి జిల్లాలోని పెనుకొండ కొండపై ఉన్న శ్రీ నాగలింగేశ్వర స్వామి ఆలయంలో కనుగొనబడిన ఒక పురాతన శిలాశాసనం, విజయనగర సామ్రాజ్యానికి సంబంధించిన కొత్త సమాచారాన్ని వెల్లడించింది. 662 ఏళ్ల నాటి ఈ శాసనం బుక్కరాయలు I (క్రీ.శ. 1356–1377) పాలనా కాలానికి చెందినది. విజయనగర సామ్రాజ్య ప్రధాన మంత్రిగా పనిచేసిన అనంతరసు చిక్క ఒడయారు ఈ ఆలయాన్ని నిర్మింపజేశారని ఈ శాసనం పేర్కొంటోంది.

ఏపీ మంత్రివర్గం నాలుగు కొత్త పోలీస్ కమిషనరేట్ల ఏర్పాటుకు ఆమోదం తెలిపింది

రాజమహేంద్రవరం, గుంటూరు, తిరుపతి మరియు కర్నూలు కేంద్రాలుగా నాలుగు కొత్త పోలీస్ కమిషనరేట్ల ఏర్పాటుకు ఆంధ్రప్రదేశ్ మంత్రివర్గం ఆమోదం తెలిపినట్లు సమాచార, పౌర సంబంధాల శాఖ మంత్రి కొలుసు పార్థసారథి ప్రకటించారు. అలాగే, 'ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రాసిక్యూషన్ సర్వీస్ రూల్స్-2026'కు మరియు ప్రభుత్వ పథకాలకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లేందుకు విశ్వసనీయమైన సోషల్ మీడియా ఇన్‌ఫ్లుయెన్సర్లను (SMI) గుర్తించి, ధృవీకరించి, వారిని ఎంపిక చేసే విధానానికి (పాలసీ) కూడా మంత్రివర్గం ఆమోదం తెలిపింది.

ఇంటర్‌ఆర్చ్ బిల్డింగ్ సొల్యూషన్స్ ₹300 కోట్లు పెట్టుబడి పెట్టనుంది

నోయిడాకు చెందిన ఇంటర్‌ఆర్చ్ బిల్డింగ్ సొల్యూషన్స్ లిమిటెడ్, ఎస్.పి.ఎస్.ఆర్. నెల్లూరు జిల్లాలోని ఓజిలి మండలం, అతివరం పారిశ్రామిక పార్కులో తమ తయారీ సామర్థ్యాన్ని విస్తరించేందుకు దశలవారీగా సుమారు ₹300 కోట్లు పెట్టుబడి పెట్టనుంది. ఒక కొత్త భారీ స్ట్రక్చరల్ స్టీల్ తయారీ కేంద్రాన్ని ప్రారంభిస్తున్న సందర్భంగా కంపెనీ ఈ పెట్టుబడి వివరాలను ప్రకటించింది. అలాగే, ఎగుమతి కోసం ఉత్పత్తులను తయారు చేసేందుకు ఒక కెనడియన్ కంపెనీతో ఉమ్మడి భాగస్వామ్య ఒప్పందాన్ని కూడా ఈ సంస్థ కుదుర్చుకుంది.

చందవరం బౌద్ధ స్థూపం

ప్రకాశం జిల్లాలోని దొనకొండ మండలంలో ఉన్న చందవరం బౌద్ధ స్థూపం అంతర్జాతీయ పర్యాటక కేంద్రంగా అభివృద్ధి చేయబడనుంది. గుండ్లకమ్మ నది సమీపంలోని సింగరకొండ కొండపై ఉన్న ఈ పురాతన 'ద్వి-అంచెల' (double-terraced) స్థూపం, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కనుగొనబడిన 150 బౌద్ధ స్థూపాలలోనే అతిపెద్దదిగా గుర్తింపు పొందింది. కాశీ మరియు కాంచీపురం నగరాలను కలిపే పురాతన మార్గంలో ఉన్న ఈ ప్రాంతం, క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్దం నుండి క్రీ.శ. 2వ శతాబ్దం మధ్య కాలంలో గొప్పగా విరాజిల్లినట్లు చరిత్ర చెబుతోంది.

భారతదేశపు మొట్టమొదటి బ్లూ బాండ్

భారతదేశపు మొట్టమొదటి సముద్రయాన రుణదాత అయిన సాగరమాల ఫైనాన్స్ కార్పొరేషన్, 2026 సెప్టెంబర్ 28న భారతదేశపు మొట్టమొదటి బ్లూ బాండ్‌ను జారీ చేయడానికి యోచిస్తోంది. తాత్కాలిక టర్మ్ షీట్ ప్రకారం, ₹500 కోట్ల గ్రీన్‌షూ ఆప్షన్‌తో సహా, 10 సంవత్సరాల బాండ్ల ద్వారా ₹600 కోట్లు సమీకరించాలని ఇది లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఈ ఇష్యూ భారతదేశపు సముద్రయాన మరియు బ్లూ-ఎకానమీ రంగాలకు ఒక ప్రత్యేకమైన ఫైనాన్సింగ్ సాధనాన్ని పరిచయం చేస్తుంది.

నిధి కంపెనీలు

'నిధి కంపెనీల'లో (Nidhi Companies) పెట్టుబడి పెట్టే ముందు, ముఖ్యంగా అసాధారణ స్థాయిలో అధిక రాబడిని ఆశ చూపే సందర్భాల్లో, తగిన విధంగా వాటి నేపథ్యాన్ని పరిశీలించుకోవాలని ప్రజలను హెచ్చరిస్తూ కార్పొరేట్ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ (MCA) ఒక సూచనను జారీ చేసింది. నిధి కంపెనీ అనేది కంపెనీల చట్టం, 2013 మరియు నిధి నిబంధనలు, 2014 ప్రకారం MCA పర్యవేక్షణలో పనిచేసే ఒక పరస్పర ప్రయోజనకర సంస్థ (mutual-benefit company). ఇది కేవలం తన సభ్యుల నుండి మాత్రమే డిపాజిట్లను స్వీకరించగలదు మరియు వారికి మాత్రమే రుణాలను అందించగలదు. నిధి హోదాను పొందాలనుకునే కంపెనీలు ఫారం NDH-4 ద్వారా దరఖాస్తు చేసుకోవాల్సి ఉంటుంది.

అంతర్జాతీయ చెల్లింపు వ్యవస్థలు

SWIFT (Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication) అనేది బ్యాంకులు సరిహద్దు దాటిన చెల్లింపుల (cross-border payments) కోసం ఉపయోగించే, బెల్జియం కేంద్రంగా పనిచేసే ఒక ప్రపంచ స్థాయి ఆర్థిక సమాచార మార్పిడి నెట్‌వర్క్. ఆర్థిక ఆంక్షల వినియోగం పెరగడం మరియు అమెరికా డాలర్ ఆధారిత వ్యవస్థపై ఆధారపడటం పట్ల ఉన్న ఆందోళనలు ప్రత్యామ్నాయాల అన్వేషణకు దారితీశాయి.

పీపుల్స్ బ్యాంక్ ఆఫ్ చైనా మద్దతుతో కూడిన CIPS (Cross-Border Interbank Payment System), అంతర్జాతీయ స్థాయిలో యువాన్ (రెన్మిన్‌బి) వినియోగాన్ని ప్రోత్సహించేందుకు 2015లో ప్రారంభించబడింది; ఇది 2025లో రోజుకు సగటున 679.8 బిలియన్ యువాన్ల లావాదేవీలను నిర్వహించింది, అయితే దీని పరిధి ఇప్పటికీ ఇతర సుస్థిర వ్యవస్థల కంటే తక్కువగానే ఉంది. పాశ్చాత్య దేశాల ఆంక్షల నేపథ్యంలో రష్యా 2014లో SPFS (System for Transfer of Financial Messages)ను అభివృద్ధి చేసింది; 2022లో రష్యా బ్యాంకులు SWIFT నుండి తొలగించబడిన తర్వాత, SPFS ఒక కీలకమైన మార్గంగా మారింది.

ప్రాజెక్ట్ mBridge అనేది చైనా, హాంగ్ కాంగ్, థాయ్‌లాండ్, యూఏఈ మరియు సౌదీ అరేబియా దేశాలతో కూడిన సరిహద్దుల దాటి చెల్లింపుల కోసం ఉద్దేశించిన ఒక మల్టీ-CBDC (సెంట్రల్ బ్యాంక్ డిజిటల్ కరెన్సీ) ప్లాట్‌ఫారమ్. ఇది కరస్పాండెంట్ బ్యాంకులు లేకుండా CBDCలను ఉపయోగించి ప్రత్యక్ష పీర్-టు-పీర్ సెటిల్‌మెంట్ కోసం బ్లాక్‌చెయిన్ ఆధారిత ప్లాట్‌ఫారమ్ అయిన mBridge లెడ్జర్ను అభివృద్ధి చేసింది.

మెథనాల్ – CH₃OH

మిథనాల్ (CH₃OH) అనేది రంగులేని, అత్యంత విషపూరితమైన మరియు మండే స్వభావం గల ద్రవం. దీనిని మిథైల్ ఆల్కహాల్ లేదా వుడ్ ఆల్కహాల్ అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది ప్రధానంగా ఒక పారిశ్రామిక ముడిపదార్థం. దీనిని ఫార్మాల్డిహైడ్, పెయింట్లు, ద్రావకాలు, ప్లాస్టిక్‌లు మరియు ఇతర రసాయనాలను ఉత్పత్తి చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు. ఇది మానవ వినియోగానికి ఉద్దేశించినది కాదు — కొద్ది మోతాదు కూడా తీవ్రమైన విషప్రయోగం, అంధత్వం లేదా మరణానికి కారణం కాగలదు — మరియు దీనిని అక్రమ మద్యం తయారీలో దుర్వినియోగం చేయవచ్చు.

కాలువ-పైభాగపు ఫోటోవోల్టాయిక్స్ (CTPV)

కాలువ-పై సౌర ఫలకాలు (CTPV) అంటే నీటిపారుదల మరియు నీటి సరఫరా కాలువల పైన ఎత్తైన నిర్మాణాలపై సౌర ఫలకాలను అమర్చడం. తేలియాడే సౌర వ్యవస్థల వలె కాకుండా, CTPV నిర్మాణాలు నీటి ప్రవాహానికి అడ్డంకి లేకుండా కాలువకు అడ్డంగా లేదా దాని గట్ల వెంబడి విస్తరించి ఉంటాయి. దీనికి ఆచరణాత్మకంగా అదనపు భూమి అవసరం లేదు — పంజాబ్లో, 20 మెగావాట్ల CTPV వల్ల దాదాపు 100 ఎకరాల భూమి ఆదా అయినట్లు అంచనా — మరియు ఇది బాష్పీభవన నష్టాలను తగ్గిస్తుంది.

IMEI మార్పు – 15-అంకెల IMEI

International Mobile Equipment Identity (IMEI) అనేది టెలికాం నెట్‌వర్క్‌లో మొబైల్ పరికరాన్ని గుర్తించే ఒక ప్రత్యేకమైన 15-అంకెల సంఖ్య. దీనిలోని మొదటి ఎనిమిది అంకెలు పరికర నమూనాను (model) గుర్తించే Type Allocation Code (TAC)ను ఏర్పరుస్తాయి; TAC కేటాయింపును GSMA (Global System for Mobile Communications Association) పర్యవేక్షిస్తుంది. సాధారణంగా ఒక డ్యూయల్-సిమ్ ఫోన్ రెండు IMEI సంఖ్యలను కలిగి ఉంటుంది.

IMEI వివరాలను మార్చడాన్ని టెలికాం భద్రత మరియు డిజిటల్ సార్వభౌమాధికారానికి ముప్పుగా ప్రభుత్వం గుర్తించింది. IMEIని తొలగించడం లేదా మార్చడం, అలాగే అటువంటి మార్పుల కోసం హార్డ్‌వేర్ లేదా సాఫ్ట్‌వేర్‌ను ఉద్దేశపూర్వకంగా కలిగి ఉండటం, తయారు చేయడం లేదా ఉపయోగించడం చట్టవిరుద్ధం.

జీవ ఆధారిత జీవవిచ్ఛిన్న ప్లాస్టిక్

కేంద్ర ప్రభుత్వం 'పాలీలాక్టిక్ యాసిడ్' (PLA) ఆధారిత, జీవ-విచ్ఛిన్నం చెందే (biodegradable) ప్లాస్టిక్ వాణిజ్య వినియోగాన్ని ప్రారంభించింది. 'BioE3' (ఆర్థిక వ్యవస్థ, పర్యావరణం మరియు ఉపాధి కోసం బయోటెక్నాలజీ) విధానం కింద 'బలరాంపూర్ చిని మిల్స్ లిమిటెడ్' (BCML) ఈ కార్యక్రమాన్ని ముందుకు తీసుకువెళుతోంది.

SLINEX-26 – 13వ ఎడిషన్

శ్రీలంక-భారత్ ద్వైపాక్షిక సముద్ర విన్యాసాల (SLINEX-26) 13వ ఎడిషన్, 2026 సెప్టెంబర్ 17 నుండి 21 వరకు విశాఖపట్నంలో నిర్వహించబడుతోంది. భారత నౌకాదళానికి చెందిన తూర్పు నావికాదళ కమాండ్ (Eastern Naval Command) ఆధ్వర్యంలో, ఇది హార్బర్ దశ (Harbour Phase)తో ప్రారంభమై, ఆ తర్వాత సముద్ర దశ (Sea Phase)తో కొనసాగుతోంది.

సైనిక విన్యాసం 'నోమాడిక్ ఎలిఫెంట్ 2026'

భారతదేశం మరియు మంగోలియాల మధ్య ఏటా నిర్వహించే సంయుక్త సైనిక విన్యాసం 'నోమాడిక్ ఎలిఫెంట్' (NOMADIC ELEPHANT) యొక్క 18వ విడత, 2026 సెప్టెంబర్ 21న ఉత్తరాఖండ్‌లోని పిథోరాగఢ్ వద్ద ఉన్న 'ఫారిన్ ట్రైనింగ్ నోడ్'లో ప్రారంభమైంది మరియు ఇది 2026 అక్టోబర్ 3 వరకు కొనసాగుతుంది. ఈ విన్యాసాలు భారతదేశం మరియు మంగోలియాల మధ్య వంతులవారీగా నిర్వహించబడతాయి.

ఎక్సర్ సైజ్ వరుణ్

భారత నౌకాదళం మరియు ఫ్రెంచ్ నౌకాదళాల మధ్య జరిగిన ద్వైపాక్షిక సముద్ర విన్యాసం 'వరుణ' (VARUNA) యొక్క 24వ ఎడిషన్‌లో INS త్రిశూల్ పాల్గొంది. నౌకాదళ సహకారం మరియు పరస్పర కార్యకలాప సామర్థ్యాన్ని (interoperability) బలోపేతం చేయడం, అలాగే సముద్ర రంగంలో కార్యాచరణ అనుభవాలను పంచుకోవడం ఈ విన్యాసం యొక్క లక్ష్యం.

'మేక్ ఇన్ ఇండియా' 12 ఏళ్లు పూర్తి చేసుకుంది

భారతదేశాన్ని తయారీ, డిజైన్ మరియు ఆవిష్కరణలకు ప్రపంచ కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దే లక్ష్యంతో 2014 సెప్టెంబర్ 25న 'మేక్ ఇన్ ఇండియా' కార్యక్రమం ప్రారంభించబడింది. 'మేక్ ఇన్ ఇండియా 2.0' కింద దీని పరిధి విస్తరించబడి, ప్రస్తుతం ఇది 27 రంగాలను (15 తయారీ మరియు 12 సేవా రంగాలు) కవర్ చేస్తోంది. దీనికి మద్దతునిచ్చే ఇతర కార్యక్రమాలలో PLI పథకాలు, నేషనల్ సింగిల్ విండో సిస్టమ్ (NSWS), PM గతిశక్తి నేషనల్ మాస్టర్ ప్లాన్ మరియు ఇండియా ఇండస్ట్రియల్ ల్యాండ్ బ్యాంక్ వంటివి ఉన్నాయి.

జూన్ 2026 నాటికి, 14 రంగాలకు వర్తించే PLI పథకాలు ₹2.40 లక్షల కోట్ల పెట్టుబడులను ఆకర్షించాయి మరియు ₹22.66 లక్షల కోట్లకు పైగా విలువైన ఉత్పత్తి మరియు అమ్మకాలను సాధించాయి.

DDU-GKY 2.0

పేద కుటుంబాలకు చెందిన గ్రామీణ యువతకు ఉద్యోగ అవకాశాలతో కూడిన నైపుణ్య శిక్షణను అందించేందుకు, 'జాతీయ గ్రామీణ జీవనోపాధి మిషన్' కింద 25 సెప్టెంబర్ 2014న దీన్ దయాళ్ ఉపాధ్యాయ గ్రామీణ కౌశల్య యోజన (DDU-GKY) ప్రారంభించబడింది. శిక్షణ నాణ్యత, ఉపాధి నిలకడ, ఉద్యోగంలో కొనసాగింపు మరియు ఉద్యోగ నియామకం తర్వాత అందించే మద్దతుకు ప్రాధాన్యతనిస్తూ DDU-GKY 2.0 మార్గదర్శకాలు మే 2025లో జారీ చేయబడ్డాయి.

పూర్ణిమ దేవి బర్మన్‌కు 'చేంజ్‌మేకర్ ఆఫ్ ది ఇయర్' గుర్తింపు

స్థానిక స్థాయిలో ప్రకృతి పరిరక్షణలో కృషి చేస్తున్న పూర్ణిమ దేవి బర్మన్, అంతరించిపోతున్న దశలో ఉన్న 'గ్రేటర్ అడ్జుటెంట్ స్టార్క్' (స్థానికంగా 'హర్గిలా' అని పిలుస్తారు) పక్షిని పరిరక్షించినందుకు గాను బిజినెస్ లైన్ (BusinessLine) నుండి **'చేంజ్‌మేకర్ ఆఫ్ ది ఇయర్'** అవార్డును అందుకున్నారు. ఆమె కృషి వల్ల గ్రామీణ మహిళలు పక్షుల సంరక్షకులుగా మరియు స్వయం సమృద్ధి గల పారిశ్రామికవేత్తలుగా మారడానికి కూడా అవకాశం కలిగింది.

దేశీయ పర్యాటక వ్యయ సర్వే 2025–26

నేషనల్ స్టాటిస్టిక్స్ ఆఫీస్ (NSO) ద్వారా NSS యొక్క 80వ రౌండ్‌లో భాగంగా జూలై 2025 నుండి జూన్ 2026 వరకు నిర్వహించిన దేశీయ పర్యాటక వ్యయ సర్వే (DTES) 2025–26 ఫలితాలను గణాంకాలు మరియు కార్యక్రమ అమలు మంత్రిత్వ శాఖ (MoSPI) విడుదల చేసింది. ఈ సర్వే 24,778 ఫస్ట్ స్టేజ్ యూనిట్ల (FSUs) పరిధిలోని 2,46,113 కుటుంబాలను కవర్ చేసింది.

అత్యంత మొట్టమొదటి P4M సదస్సు

విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్, న్యూయార్క్‌లోని ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రధాన కార్యాలయంలో జరిగిన మొట్టమొదటి బహుపాక్షికవాదం, అంతర్జాతీయ చట్టం, శాంతి మరియు శ్రేయస్సు భాగస్వాముల (P4M) శిఖరాగ్ర సమావేశానికి సహ-అధ్యక్షత వహించారు. ఐక్యరాజ్యసమితి సర్వసభ్య సమావేశం యొక్క 81వ సదస్సు సందర్భంగా జరిగిన ఈ శిఖరాగ్ర సమావేశానికి భారతదేశం సహ-ప్రాయోజకత్వం వహించింది. భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, పోటీ మరియు సంఘర్షణల కారణంగా ప్రపంచ వ్యవస్థ ఒత్తిడికి గురవుతున్న తరుణంలో, అంతర్జాతీయ సహకారాన్ని పరిరక్షించడానికి బలమైన బహుపాక్షికవాదం అవసరం.

14వ తూర్పు ఆసియా శిఖరాగ్ర సమావేశ ఆర్థిక మంత్రుల సమావేశం

ఫిలిప్పీన్స్‌లోని మనీలాలో జరిగిన 14వ తూర్పు ఆసియా శిఖరాగ్ర సమావేశ ఆర్థిక మంత్రుల సమావేశం (EAS-EMM) మరియు 23వ ఆసియాన్-భారత్ ఆర్థిక మంత్రుల సంప్రదింపుల సమావేశంలో భారత్ పాల్గొంది. ఇందులో 11 ఆసియాన్ సభ్య దేశాల ప్రతినిధులతో పాటు, భారత్, ఆస్ట్రేలియా, చైనా, జపాన్, న్యూజిలాండ్, దక్షిణ కొరియా, రష్యా మరియు అమెరికా వంటి EAS భాగస్వామ్య దేశాల ప్రతినిధులు కూడా పాల్గొన్నారు. ఆర్థిక పరిణామాలు, అలాగే 2027 నాటి వాణిజ్యం మరియు పెట్టుబడుల దృక్పథంపై ఈ సమావేశాల్లో చర్చలు జరిగాయి.

ప్రపంచ ఖడ్గమృగ దినోత్సవం 2026

ఖడ్గమృగాల సంరక్షణపై అవగాహన కల్పించడానికి ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబర్ 22న ప్రపంచ ఖడ్గమృగ దినోత్సవాన్ని పాటిస్తారు. ప్రస్తుతం మనుగడలో ఉన్న ఐదు ఖడ్గమృగ జాతులను రక్షించడంపై దృష్టి సారించే “ఐదింటినీ బ్రతికించండి” (Keep the Five Alive) గా ఈ 2026 సంవత్సరం యొక్క ఇతివృత్తం.

ప్రపంచంలోని ఖడ్గమృగాల జనాభాలో దాదాపు 80 శాతం అస్సాంలోనే ఉన్నాయి; ప్రధానంగా భారతదేశం మరియు నేపాల్‌లలో కనిపించే 'ఒకే కొమ్ము కలిగిన ఖడ్గమృగం' (greater one-horned rhinoceros)కు కాజిరంగా జాతీయ ఉద్యానవనం అత్యంత ముఖ్యమైన ఆవాసాలలో ఒకటి. ఖడ్గమృగాల సంరక్షణ, వాటి ఆవాసాల నిర్వహణ, జన్యుపరమైన అభివృద్ధి మరియు వాటి జనాభా గతిశీలతను (population dynamics) అర్థం చేసుకోవడం వంటి అంశాల కోసం, ఆయా ఖడ్గమృగ ఆవాస ప్రాంతాలు కలిగిన రాష్ట్రాలకు ఆర్థిక మరియు సాంకేతిక మద్దతును అందించే 'ప్రాజెక్ట్ రైనో'ను ప్రధాన మంత్రి ప్రకటించారు.

యూఎస్ ఓపెన్ 2026

ఆ సంవత్సరపు నాలుగవ మరియు చివరి గ్రాండ్ స్లామ్ అయిన 2026 యూఎస్ ఓపెన్ (US Open), న్యూయార్క్‌లోని USTA బిల్లీ జీన్ కింగ్ నేషనల్ టెన్నిస్ సెంటర్లో 2026 ఆగస్టు 30 నుండి సెప్టెంబర్ 13 వరకు నిర్వహించబడి ముగిసింది.

ఆసియా క్రీడల్లో స్వర్ణం గెలిచిన భారత మహిళా క్రికెట్ జట్టు

జపాన్‌లోని ఐచి-నగోయాలో జరిగిన 2026 ఆసియా క్రీడలలో, మహిళల T20 విభాగం ఫైనల్‌లో శ్రీలంకను 147 పరుగుల తేడాతో ఓడించి భారత మహిళా క్రికెట్ జట్టు స్వర్ణ పతకాన్ని గెలుచుకుంది. సెప్టెంబర్ 22, 2026న నిషిన్‌లో ఈ మ్యాచ్ జరిగింది. ఆసియా క్రీడలలో భారత్‌కు ఇది వరుసగా రెండవ స్వర్ణ పతకం.

మరాఠీ చిత్రం ‘గొంధల్’

సంతోష్ దావఖర్ రచన మరియు దర్శకత్వంలో రూపొందిన మరాఠీ చిత్రం 'గొంధల్' (Gondhal), 99వ అకాడమీ అవార్డుల (ఆస్కార్ 2027)లో 'ఉత్తమ అంతర్జాతీయ చలనచిత్రం' (Best International Feature Film) విభాగంలో భారతదేశం తరపున అధికారిక ఎంట్రీగా ఎంపికైంది. 'ఫిల్మ్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా' (FFI) మొత్తం 33 ఎంట్రీల నుండి ఈ చిత్రాన్ని ఎంపిక చేసింది.

జాతీయ ఉపాధి మేళా

కేంద్ర ప్రభుత్వంలోని 10 లక్షల ఉద్యోగాల భర్తీని నిర్ణీత కాలవ్యవధిలో చేపట్టేందుకు వీలుగా 22 అక్టోబర్ 2022న జాతీయ రోజ్‌గార్ మేళా ప్రారంభించబడింది. దీని మొదటి విడతలో భాగంగా 50 కేంద్రాలలో 75,000కు పైగా నియామక పత్రాలు పంపిణీ చేయబడ్డాయి. ఈ నియామక ప్రక్రియ UPSC, SSC మరియు రైల్వే రిక్రూట్‌మెంట్ బోర్డుల (RRBs) ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది.

రైల్వే మంత్రిత్వ శాఖ, హోం వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ, తపాలా శాఖ, ఆరోగ్య మరియు కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ, ఆర్థిక సేవల విభాగం మరియు కార్మిక మరియు ఉపాధి మంత్రిత్వ శాఖలలో కొత్తగా ఎంపికైన అభ్యర్థులు విధుల్లో చేరారు. మంజూరైన పోస్టులకు సంబంధించిన ఖాళీలను భర్తీ చేయడానికి చేపట్టిన 'మిషన్-మోడ్' విధానంలో భాగంగా ఈ చర్య జరిగింది.

ఇండియా సినీ హబ్ (ICH)

ఇండియా సినీ హబ్ (ICH) అనేది భారతదేశవ్యాప్తంగా సినిమా చిత్రీకరణ అనుమతులు పొందడాన్ని సులభతరం చేసే ఒక డిజిటల్ సింగిల్-విండో పోర్టల్. దీనిని నేషనల్ ఫిల్మ్ డెవలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (NFDC) నిర్వహిస్తుంది మరియు ఇది సినిమా అనుమతులు, సినిమా వీసాలు, సహ-నిర్మాణ దరఖాస్తులు మరియు చిత్రీకరణ ప్రదేశాల సమాచారం కోసం ఒక ఉమ్మడి వేదికను అందిస్తుంది. అంతేకాకుండా, ఏరియల్ ఫిల్మింగ్, యానిమల్ ఫిల్మింగ్, అడవులు మరియు స్మారక కట్టడాల వద్ద చిత్రీకరణకు సంబంధించిన మార్గదర్శకాలను కూడా అందిస్తుంది.

హైఫా యుద్ధం

హైఫా యుద్ధం 1918 సెప్టెంబర్ 23న, మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం యొక్క చివరి దశలో జరిగింది. బ్రిటిష్ నాయకత్వంలో పనిచేసిన భారతీయ అశ్వక దళాలు (వీటిలో జోధ్‌పూర్, మైసూర్ మరియు హైదరాబాద్ లాన్సర్స్ ఉన్నాయి), ప్రధానంగా ఒట్టోమన్ దళాల ఆధీనంలో ఉన్న హైఫాను మిత్రరాజ్యాలు స్వాధీనం చేసుకోవడంలో కీలక పాత్ర పోషించాయి. భారతీయ సైనికులు పాల్గొన్న అశ్వక దళ పోరాటాలలో ఇది అత్యంత విశిష్టమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది.

ఈ యుద్ధంలో పది లక్షల మందికి పైగా భారతీయ సైనికులు విదేశాలలో సేవలందించారు మరియు 74,000 మందికి పైగా మరణించారు. ఈ యుద్ధం ఇజ్రాయెల్‌లో స్మరించుకోబడుతుంది మరియు ఇది భారతదేశం-ఇజ్రాయెల్ దౌత్య సంబంధాలతో ముడిపడి ఉంది.