కరెంట్ అఫైర్స్ 24 సెప్టెంబర్ 2026

మహారాష్ట్ర మహిళా రైతుల సాధికారత బిల్లు

జూలై 2026లో, మహారాష్ట్ర మహిళా రైతు సాధికారత బిల్లును ఆమోదించింది. తద్వారా, భూ యాజమాన్యంతో సంబంధం లేకుండా మహిళలను రైతులుగా అమలు చేయదగిన చట్టపరమైన గుర్తింపునిచ్చిన తొలి భారతీయ రాష్ట్రంగా నిలిచింది. ఈ చట్టం ప్రకారం, సంవత్సరానికి కనీసం ఒక వ్యవసాయ సీజన్ పాటు వ్యవసాయంలో నిమగ్నమైన మహిళలకు మహిళా రైతు ధృవీకరణ పత్రం జారీ చేయబడుతుంది.

ఈ చట్టం భూమిలేని రైతులు, భూమిలేని పశుపోషకులు, వ్యవసాయ కార్మికులు, తోటల కార్మికులు మరియు పశుపోషకులతో సహా పలు వర్గాలను గుర్తిస్తుంది. ఇది చాలా ముఖ్యమైనది, ఎందుకంటే మహిళలు తరచుగా తమ కుటుంబ వ్యవసాయ భూమికి యాజమాన్యం లేకుండా లేదా భూమి రికార్డులలో తమ పేర్లు నమోదు కాకుండా పనిచేస్తారు, ఇది వ్యవసాయ పథకాలు, రుణాలు, రాయితీలు, సాంకేతికత మరియు విస్తరణ సేవలను పొందడంలో వారికి పరిమితులను కలిగిస్తుంది.

ఈ బిల్లు మహిళా రైతుల డేటాబేస్‌ను కూడా ఏర్పాటు చేస్తుంది, ఇది వారి గుర్తింపులను వ్యవసాయ సంక్షేమ పథకాలతో అనుసంధానించడంలో సహాయపడుతుంది. సర్టిఫికేట్లను అగ్రి స్టాక్‌తో అనుసంధానించి, రైతు ఐడీలను జారీ చేయడం ద్వారా మహిళా రైతులను డిజిటల్ వ్యవసాయ పర్యావరణ వ్యవస్థలో మరింతగా ఏకీకృతం చేయవచ్చు.

భారతదేశపు మొట్టమొదటి బ్లూ బాండ్

సాగరమాల ఫైనాన్స్ కార్పొరేషన్ 2026 సెప్టెంబర్ 28న భారతదేశపు మొట్టమొదటి 'బ్లూ బాండ్'ను జారీ చేయాలని యోచిస్తోంది. తాత్కాలిక నిబంధనల పత్రం (provisional term sheet) ప్రకారం, ఈ సముద్ర రంగ రుణ సంస్థ 10 ఏళ్ల కాలపరిమితి గల బాండ్ల ద్వారా ₹600 కోట్ల నిధులను సమీకరించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది; ఇందులో ₹500 కోట్ల 'గ్రీన్‌షూ ఆప్షన్' (అదనపు చందా సదుపాయం) కూడా ఉంది.

బ్లూ బాండ్ అనేది నీరు మరియు సముద్ర వనరులకు సంబంధించిన సుస్థిర ప్రాజెక్టుల కోసం నిధులను సమీకరించడానికి ఉపయోగించే ఒక రుణ పత్రం. అటువంటి ప్రాజెక్టులలో స్వచ్ఛమైన నీరు, నీటి పునరుపయోగం, సుస్థిర నౌకా రవాణా, సుస్థిర మత్స్య పరిశ్రమ, సముద్ర శక్తి మరియు సముద్ర పటాల తయారీ వంటివి ఉంటాయి.

భారతదేశ సముద్రయాన మరియు నీలి-ఆర్థిక రంగాలకు ఒక ప్రత్యేకమైన ఆర్థిక సాధనాన్ని పరిచయం చేస్తున్నందున, ఈ ప్రతిపాదిత ఇష్యూ ముఖ్యమైనది. సాగరమాల ఫైనాన్స్ కార్పొరేషన్ భారతదేశపు మొట్టమొదటి సముద్రయాన రుణదాత.

కాలువ-పై సౌర ఫలకాలు (CTPV) అనేది ఒక సౌర విద్యుత్ సాంకేతికత, దీనిలో నీటిపారుదల మరియు నీటి సరఫరా కాలువల పైన ఎత్తైన నిర్మాణాలపై సౌర ఫలకాలను అమర్చుతారు. తేలియాడే ప్లాట్‌ఫారమ్‌లపై ఫలకాలు ఉండే ఫ్లోటింగ్ సోలార్‌కు భిన్నంగా, CTPV నీటి ప్రవాహానికి ఆటంకం కలిగించకుండా, కాలువకు అడ్డంగా విస్తరించి ఉండే లేదా దాని గట్ల వెంబడి అమర్చబడిన నిర్మాణాలను ఉపయోగిస్తుంది.

CTPV యొక్క ప్రధాన ప్రయోజనం ఏమిటంటే, దీనికి అదనపు భూమి దాదాపుగా అవసరం లేదు; తద్వారా భారీ స్థాయి సౌర విద్యుత్ ప్రాజెక్టుల కోసం భూసేకరణలో ఎదురయ్యే అధిక వ్యయం మరియు ఇబ్బందులను అధిగమించడానికి ఇది సహాయపడుతుంది. పంజాబ్‌లో, 20 మెగావాట్ల సామర్థ్యం గల CTPV వ్యవస్థల ఏర్పాటు ద్వారా దాదాపు 100 ఎకరాల భూమి ఆదా అయినట్లు అంచనా. కాలువలను సోలార్ ప్యానెల్స్‌తో కప్పడం వల్ల బాష్పీభవనం ద్వారా జరిగే నీటి నష్టాన్ని కూడా తగ్గించవచ్చు.

భారతదేశపు మొట్టమొదటి కాలువ-పైభాగపు సౌర విద్యుత్ కేంద్రం 2012లో గుజరాత్‌లోని మెహసానాలో ఏర్పాటు చేయబడింది. నర్మదా కాలువపై ఏర్పాటు చేసిన ఈ 1 మెగావాట్ల వ్యవస్థ, ఏటా సుమారు 16 లక్షల యూనిట్ల విద్యుత్‌ను ఉత్పత్తి చేయడంతో పాటు, దాదాపు 90 లక్షల లీటర్ల నీటిని ఆదా చేస్తుందని సమాచారం. ఆ తర్వాత గుజరాత్ మరియు పంజాబ్‌లలో కూడా ఇటువంటి CTPV ప్రాజెక్టులు చేపట్టబడ్డాయి.

2024 నాటి ఒక అంచనా ప్రకారం, భారతదేశంలో CTPV మరియు కాలువ గట్లపై సోలార్ విద్యుత్ ఉత్పత్తి సామర్థ్యం సుమారు 131 GWగా నిర్ధారించబడింది. ఈ విషయంలో అత్యధిక సామర్థ్యం కలిగిన రాష్ట్రాలుగా ఉత్తరప్రదేశ్, బీహార్, కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు పంజాబ్ నిలిచాయి. అయితే, అధిక ఏర్పాటు వ్యయాలు, నిర్మాణపరమైన అవసరాలు, నిర్వహణలో ఇబ్బందులు మరియు గ్రిడ్ అనుసంధానత వంటివి ప్రధాన సవాళ్లుగా ఉన్నాయి.

బహుపాక్షికత, అంతర్జాతీయ చట్టం, శాంతి మరియు శ్రేయస్సు కోసం భాగస్వాములు (P4M) శిఖరాగ్ర సమావేశం

న్యూయార్క్‌లోని ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రధాన కార్యాలయంలో జరిగిన మొట్టమొదటి బహుళపక్షవాదం, అంతర్జాతీయ చట్టం, శాంతి మరియు శ్రేయస్సు భాగస్వాముల (P4M) శిఖరాగ్ర సమావేశానికి విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్ సహ-అధ్యక్షత వహించారు. ఐక్యరాజ్యసమితి సర్వసభ్య సమావేశం యొక్క 81వ ఉన్నత స్థాయి సమావేశాల సందర్భంగా జరిగిన ఈ శిఖరాగ్ర సమావేశానికి భారతదేశం సహ-ప్రాయోజకత్వం వహించింది.

భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, తీవ్రమైన పోటీ మరియు కొనసాగుతున్న సంఘర్షణల కారణంగా ప్రపంచ వ్యవస్థ ఒత్తిడికి గురవుతోంది. అంతర్జాతీయ సహకారాన్ని పరిరక్షించడానికి మరియు ప్రపంచ సవాళ్లను పరిష్కరించడానికి బలమైన బహుపాక్షికవాదం అవసరం.

ఇంధనం, ఆహారం, ఎరువులు మరియు ఆర్థికం అనే "4F" సంక్షోభంలో తలెత్తుతున్న సవాళ్లు మరియు అంతరాయాలను పరిష్కరించడానికి తగిన చట్రాలు, రక్షణ చర్యలు, నష్ట నివారణ మరియు వైవిధ్యీకరణ అవసరం.

పూర్ణిమ దేవి బర్మన్‌కు 'చేంజ్‌మేకర్ ఆఫ్ ది ఇయర్' గుర్తింపు

క్షేత్రస్థాయి పరిరక్షకురాలు పూర్ణిమా దేవి బర్మన్, స్థానికంగా హర్గిల అని పిలువబడే అంతరించిపోతున్న గ్రేటర్ అడ్జటెంట్ కొంగను సంరక్షించడంలో ఆమె చేసిన కృషికి గాను బిజినెస్‌లైన్ నుండి 'ఛేంజ్‌మేకర్ ఆఫ్ ది ఇయర్' అవార్డును అందుకున్నారు. ఆమె సంరక్షణ ప్రయత్నాలు గ్రామ మహిళలు పక్షి సంరక్షకులుగా మరియు స్వయం సమృద్ధిగల పారిశ్రామికవేత్తలుగా మారడానికి కూడా సహాయపడ్డాయి.

ప్రపంచ ఖడ్గమృగ దినోత్సవం 2026 – 22 సెప్టెంబర్

ఖడ్గమృగ జాతుల సంరక్షణపై అవగాహన కల్పించేందుకు ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబర్ 22న ప్రపంచ ఖడ్గమృగ దినోత్సవాన్ని పాటిస్తారు. 2026వ సంవత్సరం ఇతివృత్తం “ఐదును సజీవంగా ఉంచండి”, ఇది ప్రస్తుతం మనుగడలో ఉన్న ఐదు ఖడ్గమృగ జాతులను రక్షించడంపై దృష్టి సారిస్తుంది.

ప్రపంచంలోని ఖడ్గమృగాల జనాభాలో దాదాపు 80% అస్సాంలోనే ఉన్నాయి, అందువల్ల ఇది ఒంటి కొమ్ము ఖడ్గమృగాల సంరక్షణకు ఒక ప్రధాన ప్రపంచ కేంద్రంగా నిలిచింది. కజిరంగ జాతీయ ఉద్యానవనం పెద్ద ఒంటి కొమ్ము ఖడ్గమృగాలకు అత్యంత ముఖ్యమైన ఆవాసాలలో ఒకటి.

ప్రస్తుతం మనుగడలో ఉన్న ఐదు ఖడ్గమృగ జాతులు: ఒంటి కొమ్ము ఖడ్గమృగం, నల్ల ఖడ్గమృగం, తెల్ల ఖడ్గమృగం, జావాన్ ఖడ్గమృగం మరియు సుమత్రా ఖడ్గమృగం. ఒంటి కొమ్ము ఖడ్గమృగం ప్రధానంగా భారతదేశం మరియు నేపాల్‌లో కనిపిస్తుంది, భారతదేశంలో అస్సాం దీనికి ప్రధాన కేంద్రంగా ఉంది.

ఖడ్గమృగాల సంరక్షణ, ఆవాసాల నిర్వహణ, జన్యుపరమైన అభివృద్ధి, మరియు జనాభా గతిశీలతను అర్థం చేసుకోవడం కోసం ఖడ్గమృగాలు సంచరించే రాష్ట్రాలకు ఆర్థిక, సాంకేతిక సహాయాన్ని అందించే 'ప్రాజెక్ట్ రైనో'ను ప్రధానమంత్రి ప్రకటించారు.

2026 ఆసియా క్రీడల్లో భారత మహిళా క్రికెట్ జట్టు స్వర్ణం గెలుచుకుంది.

జపాన్‌లోని ఐచి-నగోయాలో జరిగిన 2026 ఆసియా క్రీడలలో మహిళల T20 క్రికెట్ విభాగంలో భారత మహిళా క్రికెట్ జట్టు స్వర్ణ పతకాన్ని గెలుచుకుంది. 2026 సెప్టెంబర్ 22న నిషిన్‌లో జరిగిన ఫైనల్ మ్యాచ్‌లో భారత్ 147 పరుగుల తేడాతో శ్రీలంకను ఓడించింది. 2022 హాంగ్‌జౌ ఆసియా క్రీడలలో టైటిల్ గెలిచిన తర్వాత, మహిళల క్రికెట్‌లో భారత్ వరుసగా సాధించిన రెండవ ఆసియా క్రీడల స్వర్ణ పతకం ఇది.

ఇండియా సినీ హబ్

ఇండియా సినీ హబ్ (ICH) అనేది భారతదేశవ్యాప్తంగా సినిమా షూటింగ్ అనుమతులు పొందే ప్రక్రియను సులభతరం చేసే ఒక డిజిటల్ సింగిల్-విండో పోర్టల్. దీనిని నేషనల్ ఫిల్మ్ డెవలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (NFDC) నిర్వహిస్తుంది మరియు ఇది దేశీయ, అంతర్జాతీయ చిత్రనిర్మాతలకు రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు మరియు ఇతర అధికారులతో అనుమతులను సమన్వయం చేసుకోవడంలో సహాయపడుతుంది.

ఈ పోర్టల్ సినిమా అనుమతులు, సినిమా వీసాలు, సహ-నిర్మాణ దరఖాస్తులు మరియు షూటింగ్ ప్రదేశాల సమాచారం కోసం ఒక ఉమ్మడి వేదికను అందిస్తుంది. ఇది ఏరియల్ ఫిల్మింగ్, జంతువుల ఫిల్మింగ్, అడవులు మరియు స్మారక చిహ్నాల వద్ద ఫిల్మింగ్‌కు సంబంధించిన మార్గదర్శకాలను కూడా అందిస్తుంది.

భారతీయ చలనచిత్ర మరియు డిజిటల్ కంటెంట్ రంగం 2024 ఆర్థిక సంవత్సరంలో 13.1 బిలియన్ డాలర్ల ఆదాయాన్ని ఆర్జించింది.

హైఫా యుద్ధం

మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం యొక్క చివరి దశలో, 1918 సెప్టెంబర్ 23న 'హైఫా యుద్ధం' జరిగింది. ప్రధానంగా ఒట్టోమన్ దళాల ఆధీనంలో ఉన్న హైఫాను మిత్రరాజ్యాలు స్వాధీనం చేసుకోవడంలో జోధ్‌పూర్, మైసూర్ మరియు హైదరాబాద్ లాన్సర్‌లతో కూడిన భారతీయ అశ్విక దళాలు కీలక పాత్ర పోషించాయి. ఈ యుద్ధం, ఆ ప్రపంచ యుద్ధంలో భారతీయ సైనికులు పాల్గొన్న అత్యంత విశిష్టమైన అశ్విక దళ పోరాటాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది.

మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో విదేశీ యుద్ధ రంగాలలో భారతీయ సైనికులు అందించిన సహకారాన్ని ఈ యుద్ధం నొక్కి చెబుతుంది కాబట్టి, భారత సైనిక చరిత్రలో దీనికి ఎంతో ప్రాముఖ్యత ఉంది. ఈ యుద్ధంలో పది లక్షల మందికి పైగా భారతీయ సైనికులు విదేశాలలో సేవలందించగా, 74,000 మందికి పైగా సైనికులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు. హైఫా యుద్ధంలో పాల్గొన్న భారతీయ అశ్విక దళాలు బ్రిటిష్ ఆధ్వర్యంలో పనిచేశాయి.

భారత్ మరియు ఇజ్రాయెల్ మధ్య ఉన్న చారిత్రక సంబంధాలలో హైఫా కూడా ఒక ముఖ్యమైన భాగంగా మారింది. ఇజ్రాయెల్‌లో ఈ యుద్ధం స్మరించబడుతుంది మరియు ఇది భారత్-ఇజ్రాయెల్ దౌత్య సంబంధాలతో ముడిపడి ఉంది. భారతదేశంలో, వలస పాలన కాలంలో భారతీయ సైనికులు అందించిన సైనిక సహకారాన్ని గుర్తించేందుకు ఈ యుద్ధ స్మృతిని ఉపయోగించుకుంటున్నారు.

1. 2026 ప్రపంచ ఖడ్గమృగ దినోత్సవం యొక్క ఇతివృత్తం ఏమిటి?
ఎ. ఖడ్గమృగాన్ని కాపాడండి
బి. మన వన్యప్రాణులను రక్షించండి
సి. ఐదింటిని సజీవంగా ఉంచండి
డి. భవిష్యత్తు కోసం ఖడ్గమృగాలు

2. 2026 ఆసియా క్రీడలలో మహిళల టీ20 క్రికెట్ స్వర్ణ పతకం గెలుచుకోవడానికి ఫైనల్‌లో భారత్ ఏ జట్టును ఓడించింది?
ఎ. శ్రీలంక
బి. బంగ్లాదేశ్
సి. పాకిస్తాన్
డి. జపాన్

3. భారతదేశంలో సినిమా షూటింగ్ అనుమతుల కోసం ఉన్న సింగిల్-విండో డిజిటల్ పోర్టల్ కింది వాటిలో ఏది?
ఎ. ఫిల్మ్ అండ్ టెలివిజన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా (FTII)
బి. ఇండియా సినీ హబ్ (ICH)
సి. సెంట్రల్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఫిల్మ్ సర్టిఫికేషన్ (CBFC)
డి. నేషనల్ ఫిల్మ్ ఆర్కైవ్ ఆఫ్ ఇండియా (NFAI)

4. అంతరించిపోతున్న గ్రేటర్ అడ్జటెంట్ కొంగను సంరక్షించినందుకు గాను, 'ఛేంజ్‌మేకర్ ఆఫ్ ది ఇయర్' అవార్డుతో ఎవరు సత్కరించబడ్డారు?
ఎ. అపర్ణా హెగ్డే
బి. పూర్ణిమా దేవి బర్మన్
సి. అరియానా అగర్వాల్
డి. ఎం.ఆర్. రాజగోపాల్

5. మొదటి P4M శిఖరాగ్ర సమావేశంలో విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్ ప్రస్తావించిన “4F” సంక్షోభంలో ఏమేమి ఉన్నాయి?
ఎ. ఇంధనం, ఆహారం, ఎరువులు మరియు ఆర్థికం
బి. ఆహారం, ఇంధనం, మత్స్య సంపద మరియు ఆర్థికం
సి. ఎరువులు, ఆర్థికం, అడవులు మరియు ఇంధనం
డి. ఆహారం, మత్స్య సంపద, ఇంధనం మరియు ఎరువులు

6. భారతదేశంలో కాలువ-పై సౌర ఫలకాల (CTPV) కోసం అత్యధిక సామర్థ్యం ఉన్నట్లు గుర్తించబడిన రాష్ట్రాలలో కింది వాటిలో ఏది ఒకటి?
ఎ. ఆంధ్రప్రదేశ్
బి. కేరళ
సి. అస్సాం
డి.గుజరాత్

7. సౌరశక్తి సందర్భంలో CTPV యొక్క పూర్తి రూపం ఏమిటి?
ఎ. కెనాల్-టాప్ ఫోటోవోల్టాయిక్స్
బి. కెనాల్ ట్రాన్స్‌మిషన్ పవర్ వోల్టేజ్
సి. సెంట్రల్ థర్మల్ ఫోటోవోల్టాయిక్
డి. కెనాల్ టర్బైన్ పవర్ వెంచర్

8. హైఫా యుద్ధం కింది వారిలో ఎవరి మధ్య జరిగింది?
ఎ. భారత మరియు ఒట్టోమన్ దళాలు
బి. భారత మరియు జర్మన్ దళాలు
సి. బ్రిటిష్ మరియు ఫ్రెంచ్ దళాలు
డి. ఒట్టోమన్ మరియు జర్మన్ దళాలు

9. భూమి యాజమాన్యంతో సంబంధం లేకుండా మహిళలకు రైతులుగా స్వతంత్ర గుర్తింపును కల్పిస్తూ, జూలై 2026లో 'మహిళా రైతుల సాధికారత బిల్లు'ను ఏ భారతీయ రాష్ట్రం ఆమోదించింది?
ఎ. మహారాష్ట్ర
బి. కర్ణాటక
సి. ఆంధ్ర ప్రదేశ్
డి. తెలంగాణ

10. ఐక్యరాజ్యసమితి కింది ఏ సంవత్సరాన్ని 'అంతర్జాతీయ మహిళా రైతు సంవత్సరంగా' ప్రకటించింది?
ఎ. 2024
బి. 2025
సి. 2026
డి. 2027

11. కింది వాటిలో ఏది భారతదేశపు మొట్టమొదటి 'బ్లూ బాండ్' (blue bond)గా జారీ చేయబడనుంది?
ఎ. సాగరమాల ఫైనాన్స్ కార్పొరేషన్ ద్వారా 10 ఏళ్ల బాండ్
బి. స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా ద్వారా 5 ఏళ్ల బాండ్
సి. నాబార్డ్ (NABARD) ద్వారా 10 ఏళ్ల బాండ్
డి. ఎగ్జిమ్ (EXIM) బ్యాంక్ ద్వారా 15 ఏళ్ల బాండ్