కరెంట్ అఫైర్స్ 17 సెప్టెంబర్ 2026

భారత్ మరియు మెర్కోసూర్ ప్రాధాన్య వాణిజ్య ఒప్పందం

భారతదేశం మరియు మెర్కోసూర్ తమ ప్రస్తుత ప్రాధాన్యతా వాణిజ్య ఒప్పందాన్ని (PTA) విస్తరించేందుకు చర్చలు ప్రారంభించాయి. ఈ ప్రకటనను 2026 సెప్టెంబర్ 14న కేంద్ర వాణిజ్య, పరిశ్రమల శాఖ మంత్రి పీయూష్ గోయల్ చేశారు. ఎలక్ట్రానిక్ సర్టిఫికేట్ ఆఫ్ ఆరిజిన్ (e-CoO)ల ఆమోదాన్ని సులభతరం చేసేందుకు, భారతదేశం మరియు మెర్కోసూర్ తమ ప్రస్తుత PTAకి మొదటి అదనపు ప్రోటోకాల్‌పై కూడా సంతకాలు చేశాయి.

భారతదేశం-మెర్కోసూర్ (MERCOSUR) మధ్య ప్రాధాన్య వాణిజ్య ఒప్పందం (PTA) 2004 జనవరి 25న కుదిరింది మరియు 2009 జూన్ 1న అమలులోకి వచ్చింది. ప్రస్తుత ఒప్పందం ప్రకారం, భారతదేశం 450 టారిఫ్ లైన్లపై (సుంకం వర్గాలపై) ప్రాధాన్య సుంకం రాయితీలను కల్పిస్తుండగా, మెర్కోసూర్ 452 టారిఫ్ లైన్లపై రాయితీలను అందిస్తోంది.

వారణాసిలో పట్టణ రవాణాను పెంచడానికి వరుణా ఎలివేటెడ్ కారిడార్

వరుణ ఎలివేటెడ్ కారిడార్ అనేది ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని వారణాసిలో రవాణా సౌలభ్యాన్ని మెరుగుపరచడానికి మరియు ట్రాఫిక్ రద్దీని తగ్గించడానికి ఉద్దేశించిన ఒక ప్రధాన పట్టణ రవాణా ప్రాజెక్టు. జూలై 2026లో కేంద్ర మంత్రివర్గం ఆమోదించిన ఈ ₹10,998 కోట్ల ప్రాజెక్టు మొత్తం పొడవు 43.218 కిలోమీటర్లు ఉంటుంది.

ఈ కారిడార్ వరుణ నది వెంబడి నేషనల్ హైవే-31 (NH-31)ను వారణాసి రింగ్ రోడ్డుతో అనుసంధానిస్తుంది. దీనిని రోడ్డు రవాణా మరియు రహదారుల మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని నేషనల్ హైవేస్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (NHAI) అభివృద్ధి చేస్తుంది.

కొత్త యూపిఐ విధానం

కొత్త యూనిఫైడ్ పేమెంట్స్ ఇంటర్‌ఫేస్ (UPI) విధానం ప్రకారం, బదిలీ చేసే మొత్తంతో సంబంధం లేకుండా వ్యక్తుల మధ్య జరిగే అన్ని లావాదేవీలు (P2P) పూర్తిగా ఉచితంగానే కొనసాగుతాయని ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ స్పష్టం చేసింది. UPI ద్వారా డబ్బు పంపినప్పుడు లేదా స్వీకరించినప్పుడు వ్యక్తులపై ఎటువంటి లావాదేవీ రుసుము, ప్లాట్‌ఫారమ్ రుసుము లేదా ఇతర ఛార్జీలు విధించబడవు.

వ్యక్తి నుండి వ్యాపారికి (P2M) జరిగే చెల్లింపుల విషయంలో, ₹2,000 వరకు ఉండే లావాదేవీలకు 'మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్' (MDR) వర్తించదు (అంటే ఇవి MDR రహితంగా ఉంటాయి). P2PM విభాగం కింద UPI QR కోడ్‌ల ద్వారా నెలకు ₹1 లక్ష వరకు ఆదాయం పొందే వీధి వ్యాపారులు సహా చిన్న వ్యాపారులకు కూడా MDR భారం ఉండదు. దీనివల్ల, దాదాపు 96% వ్యాపార లావాదేవీలపై ఈ కొత్త విధానం ఎలాంటి ప్రభావం చూపదని అంచనా.

₹2,000 దాటిన నిర్దిష్ట P2M లావాదేవీలకు, 0.4% MDR వర్తిస్తుంది. ₹75,000 మరియు అంతకంటే ఎక్కువ లావాదేవీలకు, ప్రతి లావాదేవీకి MDR గరిష్టంగా ₹300గా ఉంటుంది. రైల్వేలు, టెలికమ్యూనికేషన్లు, భీమా, ఇంధనం మరియు వ్యవసాయ ఉత్పాదకాలు వంటి అత్యవసర మరియు తక్కువ లాభదాయక రంగాలలో, ₹2,000 దాటిన లావాదేవీలకు ప్రతి లావాదేవీకి ₹5 చొప్పున ఫ్లాట్ MDR వర్తిస్తుంది. మ్యూచువల్ ఫండ్‌లు, సెక్యూరిటీలు, స్టాక్ బ్రోకర్లు మరియు డీలర్లతో కూడిన క్యాపిటల్-మార్కెట్ లావాదేవీలకు 0.02% MDR వర్తిస్తుంది, దీని గరిష్ట పరిమితి ₹300గా ఉంటుంది.

ఆపరేషన్ డీప్ మానిఫెస్ట్

పాకిస్థాన్ నుండి దిగుమతులపై భారతదేశం విధించిన నిషేధాన్ని తప్పించుకునే ప్రయత్నాలకు వ్యతిరేకంగా చేపట్టిన చర్యలో భాగంగా, డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ రెవెన్యూ ఇంటెలిజెన్స్ (DRI) ‘ఆపరేషన్ డీప్ మ్యానిఫెస్ట్’ కింద 362 మెట్రిక్ టన్నులకు పైగా (MT) పాకిస్థాన్ మూలపు ఎండు ఖర్జూరాలను స్వాధీనం చేసుకుంది.

ఆపరేషన్ డీప్ మ్యానిఫెస్ట్ అనేది డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ రెవెన్యూ ఇంటెలిజెన్స్ (DRI) చేపట్టిన ఒక అమలు చర్య. తమ అసలు మూలాన్ని దాచిపెట్టడానికి మూడవ దేశాల ద్వారా రవాణా చేయబడే పాకిస్తాన్ మూల వస్తువుల అక్రమ దిగుమతిని గుర్తించి, అరికట్టడమే దీని లక్ష్యం.

నువాఖాయ్ మరియు సంవత్సరి

నువాఖాయి

'నువాఖై' అనేది పశ్చిమ ఒడిశాకు చెందిన ఒక ముఖ్యమైన వ్యవసాయ మరియు పంట పండుగ; ఆ సీజన్‌లో కొత్తగా పండిన పంటకు స్వాగతం పలికేందుకు దీనిని జరుపుకుంటారు.

• 'నువాఖై' అనే పదానికి స్థూలంగా "కొత్త పంటను తినడం" అని అర్థం.
• ఇది ముఖ్యంగా సంబల్పూర్ ప్రాంతం మరియు పశ్చిమ ఒడిషాలోని ఇతర ప్రాంతాలతో సంబంధం కలిగి ఉంది.
• కొత్త పంటలో వచ్చిన మొదటి ఉత్పత్తులను, కుటుంబ సభ్యులు స్వీకరించడానికి ముందు సంప్రదాయం ప్రకారం ఆ ప్రాంతపు ప్రధాన దైవానికి సమర్పిస్తారు.

సంవత్సరి

సంవత్సరి అనేది పశ్చాత్తాపం, క్షమాగుణం మరియు ఆత్మశుద్ధిని కేంద్రంగా చేసుకున్న ఒక ముఖ్యమైన జైన మతపరమైన ఆచరణ.

• దీనిని ప్రధానంగా శ్వేతాంబర జైన సంప్రదాయ అనుచరులు పాటిస్తారు.
• సంవత్సరి అనేది ఎనిమిది రోజుల పర్యూషణ పర్వదినం యొక్క చివరి రోజు.

SPROUT, TAPAS and SHREYAS

వాతావరణ మార్పులను తట్టుకునే పంటల కోసం SPROUT కేంద్రం

న్యూఢిల్లీలోని BRIC-నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ప్లాంట్ జీనోమ్ రీసెర్చ్ (BRIC-NIPGR)లో, 15 సెప్టెంబర్ 2026న 'SPROUT' (SpeedSeed Phenotyping and Resource Optimization for Unified Trait Analysis) సదుపాయం ప్రారంభించబడింది. ఇది వాతావరణ మార్పులను తట్టుకోగల పంటల అభివృద్ధిని వేగవంతం చేయడానికి రూపొందించబడిన, స్వదేశీ మరియు నియంత్రిత-పర్యావరణం కలిగిన ఒక సదుపాయం.

TAPAS ఆన్‌లైన్ అభ్యాస వేదిక

TAPAS — ఉత్పాదకత మరియు సేవలను పెంపొందించే శిక్షణ — అనేది సామాజిక న్యాయం మరియు సాధికారత మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలోని నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సోషల్ డిఫెన్స్ (NISD) వారి ఒక ఆన్‌లైన్ లెర్నింగ్ మేనేజ్‌మెంట్ ప్లాట్‌ఫామ్. ఇది సామాజిక రక్షణలోని ముఖ్యమైన రంగాలలో స్వీయ-గమన ధృవీకరణ పత్రాలను అందిస్తుంది.

ఉన్నత విద్య కోసం శ్రేయస్ (SHREYAS)

శ్రేయస్ — యువ ప్రతిభావంతుల ఉన్నత విద్యా పథకం — షెడ్యూల్డ్ కులాలు (ఎస్సీలు) మరియు ఇతర వెనుకబడిన తరగతులకు (ఓబీసీలు) చెందిన విద్యార్థులకు విద్యా అవకాశాలకు మద్దతు ఇస్తుంది. దీని ప్రధాన కార్యక్రమాలలో ఉచిత కోచింగ్, ప్రముఖ సంస్థలలో విద్య, విదేశీ ఉన్నత విద్య మరియు పరిశోధన ఫెలోషిప్‌లు ఉన్నాయి.

1. భారతదేశం ఇటీవల మెర్కోసూర్‌తో తన ప్రాధాన్య వాణిజ్య ఒప్పందాన్ని విస్తరించడానికి చర్చలను ప్రారంభించింది. మెర్కోసూర్ అనేది ప్రధానంగా ఏ ఖండానికి సంబంధించిన ప్రాంతీయ కూటమి?
ఎ. ఆఫ్రికా
బి. దక్షిణ అమెరికా
సి. యూరప్
డి. ఆగ్నేయాసియా

2. పహల్గామ్ ఉగ్రదాడి తర్వాత, మూడవ దేశాల ద్వారా జరిగే పాకిస్తాన్ మూల వస్తువుల అక్రమ దిగుమతిని ఎదుర్కోవడానికి కింది వాటిలో ఏ ఆపరేషన్ ప్రారంభించబడింది?
ఎ. ఆపరేషన్ డీప్ మ్యానిఫెస్ట్
బి. ఆపరేషన్ సంకల్ప్
సి. ఆపరేషన్ సాగర్ కవచ్
డి. ఆపరేషన్ గరుడ

3. నువాఖై అనేది భారతదేశంలోని ఏ రాష్ట్రానికి ప్రధానంగా సంబంధించిన ఒక సాంప్రదాయ పంట పండుగ?
ఎ. ఒడిశా
బి. అస్సాం
సి. గుజరాత్
డి. మహారాష్ట్ర

4. కొత్త UPI విధానం ప్రకారం, ₹2,000 కంటే ఎక్కువ విలువ గల నిర్దిష్ట వ్యక్తి-వ్యాపారి లావాదేవీలకు సాధారణంగా ఎంత మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేటు (MDR) వర్తిస్తుంది?
ఎ. 0.1%
బి. 0.2%
సి. 0.4%
డి. 1.0%

5. ఇటీవల వార్తల్లో ఉన్న వరుణా ఎలివేటెడ్ కారిడార్ ఏ నగరంలో అభివృద్ధి చేయబడుతోంది?
ఎ. ప్రయాగ్‌రాజ్
బి. లక్నో
సి. వారణాసి
డి. కాన్పూర్

6. వాతావరణ మార్పులను తట్టుకునే పంటల పరిశోధనకు సంబంధించి ఇటీవల వార్తలలో కనిపించిన ‘SPROUT’ అనే సంక్షిప్త పదాన్ని కింది వాటిలో ఏది సరిగ్గా వివరిస్తుంది?
ఎ. ఏకీకృత సాంకేతికత కోసం సుస్థిర మొక్కల పరిశోధన మరియు ఆప్టిమైజేషన్
బి. ఏకీకృత లక్షణ విశ్లేషణ కోసం స్పీడ్‌సీడ్ ఫినోటైపింగ్ మరియు వనరుల ఆప్టిమైజేషన్
సి. స్థితిస్థాపక ఉత్పత్తి మరియు ఏకీకృత పరీక్ష కోసం శాస్త్రీయ కార్యక్రమం
డి. సార్వత్రిక సాంకేతికత ద్వారా విత్తన ఉత్పాదకత పరిశోధన మరియు ఆప్టిమైజేషన్